Nội dung tương tác thuốc và chú ý khi chỉ định

Chia sẻ: Than Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:327

0
229
lượt xem
59
download

Nội dung tương tác thuốc và chú ý khi chỉ định

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

ACETORPHAN Thuốc chống tiêu chảy, chống tiết dịch ruột do ức chế enkephalinase. Các enkephalin có tác dụng chống tiết dịch thuần tuý ở ruột. Acetorphan được dùng trong điều trị triệu chứng các trường hợp tiêu chảy cấp tính ở người trưởng thành. Tránh dùng thuốc quá một tuần lễ

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nội dung tương tác thuốc và chú ý khi chỉ định

  1. Phần hai NỘI DUNG TƯƠNG TÁC THUỐC VÀ CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH ACAMPROSAT Thuốc có tính tiết acid gamma amino butyric, dùng trong cai rượu CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACAMPROSAT viên nén bọc 333mg Aotal viên nén bọc 333mg CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNHTHUỐC Cần theo dõi: mức độ 1 Thời kỳ cho con bú: Chưa có dữ liệu chính xác, không cho con bú trong khi điều trị. Thời kỳ mang thai: Chưa có dữ liệu chính xác, không dùng thuốc này trong ba tháng đầu thai kỳ. ACETORPHAN Thuốc chống tiêu chảy, chống tiết dịch ruột do ức chế enkephalinase. Các enkephalin có tác dụng chống tiết dịch thuần tuý ở ruột. Acetorphan được dùng trong điều trị triệu chứng các trường hợp tiêu chảy cấp tính ở người trưởng thành. Tránh dùng thuốc quá một tuần lễ 35
  2. CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACETORPHAN nang 100mg Tiorfan nang 100mg CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH THUỐC Chống chỉ định: mức độ 4 Thời kỳ cho con bú, trẻ còn bú, trẻ em, người mang thai: Thận trọng với một thuốc mới còn thiếu các dữ liệu trong y văn. 36
  3. ACICLOVIR Thuốc kháng virus CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACICLOVIR viên nén 200 mg; kem bôi da 5%; 3%; thuốc mỡ 5% tuýp 5 g Acyclovir Denk viên 200 mg Acyclovir Stada kem bôi 50mg/g Acyclovir Stada viên nén 200mg, 400mg; 800mg Avircrem 5% kem bôi da Cyclovax kem bôi da và viên nén 200mg, 400mg, 800mg Cyclovir 3% kem da tuýp 5 g Cyclovir viên nén 200 mg Hacyclor kem bôi da 50mg/g Herperax viên nén 200mg Herperax 5% thuốc mỡ tuýp 5 g Herpevir viên nén 200mg Herpex viên nén 200mg Herpex 5% kem bôi Lovir viên nén 400mg Mediclovir mỡ tra mắt Medovir 200 mg viên Medovir kem bôi 5% Napharax kem bôi 5% Sudo Acyclovir thuốc mỡ 50mg/g Vacrax thuốc mỡ 50mg/g 37
  4. Virucid viên nén 800mg Zoraxin viên nén 200mg Zovirax viên nén 200mg; 800mg, mỡ tra mắt 3% CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH THUỐC Thận trọng: mức độ 2 Người cao tuổi: Liều lượng phải thích ứng với người cao tuổi. Phải theo dõi chức năng tạo máu và thận. Cần theo dõi: mức độ 1 Thời kỳ cho con bú: Aciclovir qua được sữa mẹ. Chưa hoàn toàn chứng minh được tính không độc của thuốc đối với trẻ em bú sữa mẹ. Thời kỳ mang thai: Aciclovir qua nhau thai. Đã được dùng cho người mang thai, đặc biệt nữ mắc hecpet đường sinh dục, để giảm nguy cơ lây nhiễm đối với trẻ. Cần phải khẳng định thêm tính không độc của thuốc. Các trường hợp khác: Có tiền sử quá mẫn cảm với aciclovir. TƯƠNG TÁC THUỐC Tương tác cần thận trọng: mức độ 2 Acid valproic Phân tích: Nồng độ trong huyết thanh của acid valproic có thể giảm, làm giảm tác dụng. Tương tác muộn. Cơ chế chưa rõ. Xử lý: Cần giám sát người bệnh về tác dụng điều trị của acid valproic khi bắt đầu hoặc ngừng điều trị acyclovir. Điều chỉnh liều acid valproic khi cần. Hydantoin (phenytoin) Phân tích: Nồng độ trong huyết thanh của phenytoin có thể bị giảm, làm giảm tác dụng. Tương tác xảy ra muộn. Cơ chế chưa rõ. Xử lý: Giám sát cẩn thận người bệnh về thay đổi tác dụng của phenytoin khi bắt đầu hoặc ngừng điều trị acyclovir. Điều chỉnh liều của phenytoin khi cần. 38
  5. Theophylin Phân tích: Nồng độ trong huyết tương của theophylin có thể tăng, làm tăng tác dụng dược lý và tác dụng không mong muốn. Tương tác chậm. Cơ chế có khả năng ức chế chuyển hoá oxy - hoá của theophylin. Xử lý: Giám sát cẩn thận nồng độ trong huyết tương của theophylin và theo dõi các tác dụng có hại trong khi phối hợp với acyclovir. Điều chỉnh liều theophylin nếu cần. Zidovudin Phân tích: Tác dụng không mong muốn, như ngủ lịm và suy nhược do một cơ chế còn chưa biết. Tương tác cần theo dõi: mức độ 1 Probenecid Phân tích: Probenecid có thể làm tăng nồng độ của acyclovir trong huyết thanh, làm tăng tác dụng điều trị và tác dụng không mong muốn. Tương tác xảy ra nhanh. Cơ chế Probenecid có thể cản trở bài tiết acyclovir qua ống thận. Xử lý: Liều lượng của acyclovir và valacyclovir có thể cần phải giảm nếu xuất hiện nhiễm độc acyclovir. ACID ASCORBIC Acid ascorbic và natri ascorbat được chỉ định để dự phòng và điều trị thiếu hụt vitamin C. Thiếu hụt này do thiếu dinh dưỡng và có thể gây bệnh scorbut ở giai đoạn cuối. Acid ascorbic tham gia mạnh vào các phản ứng oxy hoá - khử ở tế bào CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACID ASCORBIC 39
  6. Acti-5 Aronamin Ascormin ống tiêm 500mg/5mL Ascortonyl ống uống 5mL (kèm K và Mg aspartat) Aspirin C Aspirin UPSA-Vitamin C ASS+ C Pharmavit Ca-C 1000 Sandoz viên sủi Calcium Corbière C 1000 DPP Calcium Corbière Vitaminé Cal-C-vita viên sủi Callimon viên sủi Cegrovit viên sủi Celaskon viên sủi Ceelin-thuốc giọt uống 100mg/1mL; siro 100mg/5mL Cevita ống tiêm 500mg/5mL Cevita ống tiêm 100mg/2mL C-Vitamin Pharmavit viên sủi Cyclo 3 forte viên Effemol gói thuốc Fervex cốm Gluco C viên nén Igatan nang Laroscorbine ống tiêm 1000mg/5mL Laroscorbine viên sủi 1g My vita – vitamin C viên nén sủi 75mg Plusssz-vitamin C viên nén sủi 60mg 40
  7. Polytonyl enfant dung dịch uống Rutin C viên nén Soda C gói bột Solucetyl viên sủi Upsa C viên nén sủi 1 g Vita C viên nén 100mg Vita-Cal C viên sủi Vitamin C dung dịch tiêm 10 % ống 5 mL; 500 mg/5mL Vitamin C ống tiêm dung dịch 5 % ống 2 mL Vitamin C Oberlin cốm pha dung dịch, gói 1000 mg Vitamin C Oberlin viên nén Vitamin C viên nén 100 mg; 500 mg Vitamin C viên sủi bọt 1000 mg Vitamin C Bil dung dịch tiêm Dạng phối hợp Ca-C 1000 Sandoz-viên nén sủi Calcium Corbière vitamin ống uống 5mL Gluco C viên nén ngậm Rutin C viên nén Upsa C-calcium viên nén sủi Phối hợp trong các dạng chứa nhiều vitamin Astymin forte và Astymin Liquid Brivita (viên sủi vị cam) Cebitex-C 300 Centovit Enervon C Homtamin 41
  8. My Vita multivitamin viên sủi Orange multivitamin viên sủi Opssi multivitamin viên sủi Plusssz multivitamin viên sủi Phối hợp với thuốc giảm đau Ameflu + C Efferalgan-vitamin C CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNHTHUỐC Cân nhắc nguy cơ/lợi ích: mức độ 3 Thiếu hụt G6PD: Đối với người bệnh thiếu hụt G6PD, có nguy cơ tan máu. Sỏi thận: Tránh dùng vitamin C liều hàng ngày vượt quá 1g khi có sỏi thận (làm giảm pH ở thận). TƯƠNG TÁC THUỐC Phối hợp nguy hiểm: mức độ 4 Alopurinol hoặc dẫn chất Phân tích: Dùng acid ascorbic thường xuyên với liều cao làm acid hoá nước tiểu và có thể làm kết tủa tinh thể urat ở thận. Xử lý: ở người bị gút, nên tránh làm acid hoá nước tiểu và thường được khuyến cáo dùng nước khoáng kiềm để tạo thuận lợi cho các tinh thể urat được hoà tan. Các chất kiềm hoá nước tiểu Phân tích: Acid ascorbic là thuốc acid hoá nước tiểu. Khi dùng các thuốc kiềm hoá nước tiểu, pH nước tiểu sẽ bị trung hoà khi dùng vitamin C liều cao (trên 2g). Xử lý: Trong một số trường hợp điều trị, có thể cần phải theo dõi pH nước tiểu bằng giấy thử acid-base. Nếu cần kiềm hoá nước tiểu, cần tránh phối hợp với vitamin C. Sulfamid kháng khuẩn 42
  9. Phân tích: Nguy cơ kết tủa ở đường tiết niệu khi dùng vitamin C liều cao (trên 2g, tương tác lý - hoá về lý thuyết, cần phải chứng minh trên thực tế). Xử lý: Theo dõi pH nước tiểu (đo pH bằng giấy chỉ thị). Nếu cần kiềm hoá nước tiểu, tránh kê đơn cùng với vitamin C. Thông báo cho người bệnh biết nguy cơ này và yêu cầu tạm ngừng dùng vitamin C liều cao trong khi điều trị bằng sulfamid. Tương tác cần thận trọng: mức độ 2 Barbituric Phân tích: Dùng đồng thời thuốc này với vitamin C sẽ tăng đào thải acid ascorbic. Xử lý: Nhu cầu vitamin C ở người bệnh điều trị lâu dài bằng barbituric (thí dụ: động kinh) tăng lên, nên có thể kê đơn bổ sung vitamin C. Cần lưu ý người bệnh hay tự ý dùng vitamin C, do đó kê đơn hay phát thuốc phải lưu ý điều này. Deferoxamin Phân tích: Dùng acid ascorbic hàng ngày với liều cao hơn 250 mg cùng với deferoxamin có thể làm hư hại khả năng tạo phức của deferoxamin, từ đó làm tăng độc tính của sắt đối với mô, đặc biệt mô tim, có thể dẫn tới tim mất bù. Xử lý: Không kê đơn dùng đồng thời vitamin C đối với người bệnh điều trị bằng deferoxamin. Khuyên không tự ý dùng vitamin C. Chú ý người bệnh cao tuổi điều trị bằng deferoxamin. Primidon hoặc dẫn chất Phân tích: Dùng các thuốc này đồng thời với acid ascorbic làm tăng thải acid ascorbic. Xử lý: Nhu cầu vitamin C ở người bệnh điều trị lâu dài bằng những thuốc này (thí dụ người động kinh) tăng lên, nên có thể bổ sung vitamin C. Cần nhớ người bệnh hay tự ý dùng vitamin C. Thuốc chẹn beta (propranolol) Phân tích: Tác dụng dược lý của propranolol có thể bị giảm. Cơ chế có thể do giảm hấp thu propranolol. Xử lý: Giám sát đáp ứng lâm sàng của người bệnh và điều chỉnh liều khi cần. 43
  10. Tương tác cần theo dõi: mức độ 1 Fluphenazin Phân tích: Tác dụng dược lý và điều trị của fluphenazin có thể bị giảm. Tương tác xảy ra muộn. Cơ chế chưa rõ. Xử lý: Không cần phải xử lý. Giảm dần liều fluphenazin nếu cần. Thuốc uống ngừa thai Phân tích: Acid ascorbic làm tăng nồng độ trong huyết thanh của estrogen chứa trong viên thuốc, có thể gây ra các tác dụng không mong muốn. Tương tác xảy ra muộn. Cơ chế tăng khả dụng sinh học của thuốc uống ngừa thai do acid ascorbic làm tổn hại đến chuyển hoá thuốc ngừa thai. Xử lý: Nếu có tác dụng có hại xảy ra, có liên quan đến estrogen, nên nghĩ đến khả năng do phối hợp với acid ascorbic. Warfarin Phân tích: Tác dụng chống đông máu của warfarin có thể bị giảm. Cơ chế chưa rõ. Xử lý: Không cần can thiệp trừ khi người bệnh dùng một liều lớn (>5-10g/ ngày) acid ascorbic. ACID CHENODESOXYCHOLIC HOẶC DẪN CHẤT Acid này là thành phần cấu tạo bình thường của mật. Khi uống, thuốc có thể làm tan sỏi cholesterol ở túi mật với điều kiện là sỏi trong suốt với tia X (sỏi không vôi hoá) CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACID CHENODESOXYCHOLIC viên nén bọc 250mg Chenodex viên nén bọc 250mg ACID URSODESOXYCHOLIC nang 200mg 44
  11. Ursolvan nang 200mg Bio-clean (phối hợp) viên bao đường CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH THUỐC Chống chỉ định: mức độ 4 Thời kỳ mang thai: Do đã thấy độc tính với gan của thai ở khỉ Rhesus. Cân nhắc nguy cơ/ lợi ích: mức độ 3 Bệnh đại tràng: Acid chenodesoxycholic dễ hấp thu ở ruột non. Có thể có phần không được hấp thu, sẽ gây bài tiết nước và các chất điện giải ở đại tràng. Khi đó thường xảy ra tiêu chảy, nên chống chỉ định dùng thuốc này ở những người có bệnh đại tràng. Tuy nhiên, acid ursodesoxycholic không kích ứng niêm mạc đại tràng nên có thể dùng được. Suy gan: Sự tạo thành acid lithocholic do các vi khuẩn ở ruột có thể dẫn đến tăng vừa phải và nhất thời các transaminase. Các trường hợp khác: Chống chỉ định dùng loại này khi có bệnh tổn thương thực thể ở ruột do nguy cơ tiêu chảy. Cần theo dõi: mức độ 1 Thời kỳ cho con bú: Do thận trọng TƯƠNG TÁC THUỐC Cân nhắc nguy cơ / lợi ích: mức độ 3 Aminosid uống; cholestyramin; estrogen hoặc thuốc ngừa thai estroprogestogen; fibrat; progestogen hoặc dẫn chất; thuốc kháng acid đường uống hoặc than hoạt Phân tích: Acid ursochenodesoxycholic làm tăng tỷ lệ acid mật/ cholesterol. Khi lập lại cân bằng giữa các thành phần của mật, thuốc có thể góp phần làm thoái triển những sỏi mật cholesterol. Tạo phức với acid ursodesoxycholic (khi dùng cùng với cholestyramin và các kháng acid), hoặc làm tăng sự bão hoà của mật (khi dùng cùng với estrogen, progestogen, fibrat, neomycin uống) sẽ làm giảm hoạt tính của acid ursodesoxycholic. 45
  12. Xử lý: Điều trị bằng acid ursodesoxycholic phải dài ngày (từ 6 tháng đến 1 năm). Cần tránh không phối hợp với những thuốc làm giảm tác dụng của acid ursodesoxycholic (như cholestyramin, các kháng acid, estrogen, progestrogen, fibrat, neomycin uống), trừ khi thuốc phối hợp chỉ dùng trong thời gian rất ngắn để tránh thất bại trong điều trị. Tương tác cần theo dõi: mức độ 1 Ciclosporin Phân tích: Acid ursodesoxycholic làm tăng hấp thu và tăng nồng độ trong huyết thanh của ciclosporin ở một số người bệnh, nhưng không dự đoán trước được. Acid ursodesoxycholic có vẻ không tương tác với ciclosporin. Xử lý: Thông tin còn hạn chế. Cần thận trọng giám sát tác dụng khi thêm hoặc ngừng acid ursodesoxycholic ở người đang điều trị bằng ciclosporin, để điều chỉnh liều ciclosporin khi cần. Ciprofloxacin Phân tích: Nồng độ trong huyết thanh của ciprofloxacin có thể bị giảm khi phối hợp với acid ursodesoxycholic. Cơ chế chưa rõ. Xử lý: Tuy thông tin còn ít (một trường hợp được báo cáo), nhưng cần phải giám sát tương tác này với bất cứ một kháng sinh quinolon nào khi phối hợp. 46
  13. ACID CROMOGLYCIC HOẶC THUỐC TƯƠNG TỰ Tác dụng chống dị ứng bằng cách ức chế sự mất hạt ở các dưỡng bào và các bạch cầu ưa base CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACID CROMOGLYCIC dung dịch nhỏ mắt 2%; dung dịch phun mũi 2,8mg/1,4ml Cromal Opticron dung dịch nhỏ mắt 2% Stadaglicin (nhỏ mắt) 20mg/mL Stadaglicin (xịt mũi) NEDOCROMIL bột để bơm hít 2mg/lọ Tilade bột để bơm hít 2mg/lọ CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH THUỐC Cần theo dõi: mức độ 1 Thời kỳ mang thai: Vì thận trọng, không dùng trong ba tháng đầu của thai kỳ. ACID FOLIC HOẶC DẪN CHẤT Vitamin chống thiếu máu thuộc nhóm vitamin B CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACID FOLIC Tardyferon B9 viên nén bọc 35mg (phối hợp với sắt sulfat và vitamin C) Az-vital 47
  14. Adofex (nang phối hợp) Apo-Folic (viên nén 5mg) Astymin fort (nang phối hợp) Astymin liquid (siro phối hợp) Biofer (viên nén nhai phối hợp) Centrivit (viên phối hợp) Femaxx (nang phối hợp) Ferlin (thuốc giọt và siro phối hợp) Ferovit (nang phối hợp) Hepatoglobine Homtamin (nang phối hợp) Moriamin forte (nang phối hợp) Natalvit Obimin (viên nén phối hợp) Oramin Plenyl Plussz junior Plussz Multivitamin Polyamine forte Promin Previt (viên sủi phối hợp) Revigin Ginseng plus Saferon Siderfol Siderplex Tardiferon B9 (viên bao đường phối hợp) Tropic (viên nén sủi bọt phối hợp) 48
  15. Vitacap (nang phối hợp) ACID FOLINIC nang 15mg; dung dịch tiêm 3mg/ 1mL; 30 mg / 3 mL; 5 mg/5 mL Calcium folinat “Ebewe” nang 15mg Calcium folinat “Ebewe” dung dịch tiêm 3mg/ 1mL Calcium folinat “Ebewe” dung dịch tiêm 30mg/3mL Leucovorin dung dịch tiêm 3mg/ 1mL Leucovorin dung dịch tiêm 5mg/ 5mL TƯƠNG TÁC THUỐC Cân nhắc nguy cơ / lợi ích: mức độ 3 Methotrexat Phân tích: Methotrexat là chất đối kháng của acid folic, do ức chế dihydrofolat reductase. Tương tác càng có ý nghĩa nếu dùng liều cao và điều trị dài ngày. Xử lý: Áp dụng tương tác này trong trường hợp quá liều methotrexat, dùng acid folinic (calci folinat) thay cho acid folic. Tương tác cần thận trọng: mức độ 2 Barbituric; primidon hoặc dẫn chất Phân tích: Nguy cơ làm giảm nồng độ thuốc chống động kinh trong huyết thanh khi bổ sung acid folic. Dùng đồng thời các thuốc này với acid folic có thể làm giảm tác dụng chống co giật, do giảm tác dụng của thuốc chống động kinh trên hệ thần kinh trung ương. Xử lý: Tăng cường theo dõi lâm sàng và sinh học khi điều trị động kinh ở người bệnh dùng bổ sung acid folic. Điều chỉnh liều lượng thuốc chống động kinh nếu cần, trong và sau khi ngừng acid folic. Natri valproat hoặc dẫn chất Phân tích: Ngoài tính chất ức chế hệ thần kinh trung ương, ở đây có sự phối hợp acid folic với một thuốc có hoạt tính kháng folic (do ức chế dihydrofolat reductase). 49
  16. Xử lý: Kiểm tra huyết đồ đều đặn, và khi cần, điều trị bằng bổ sung acid folinic, đặc biệt với người bệnh dùng natri valproat hoặc dẫn chất với liều cao hoặc dài ngày. Phenytoin Phân tích: Phối hợp acid folic với phenytoin gây nguy cơ giảm nồng độ phenytoin trong huyết thanh, làm giảm tác dụng chống co giật, do làm giảm tác dụng của phenytoin ở hệ thần kinh trung ương. Xử lý: Tăng cường theo dõi lâm sàng và sinh học trong điều trị chống động kinh ở người bệnh có dùng bổ sung acid folic. Điều chỉnh liều lượng của phenytoin khi cần, trong và sau khi ngừng bổ sung acid folic. Pyrimethamin hoặc trimethoprim Phân tích: Tác dụng đối kháng với acid folic, do ức chế dihydrofolat reductase. Tương tác càng quan trọng nếu liều dùng càng cao và điều trị càng kéo dài. Xử lý: Kiểm tra huyết đồ thường xuyên. Khi cần, bổ sung acid folinic (calci folinat), đặc biệt đối với người bệnh dùng pyrimethamin- trimethoprim liều cao hoặc điều trị dài ngày. Thuốc lợi tiểu giữ kali Phân tích: Chỉ triamteren trong họ thuốc lợi tiểu giữ kali là có tính đối kháng với acid folic, do ức chế dihydrofolat reductase. Tương tác này càng quan trọng nếu liều dùng càng cao và điều trị càng dài ngày. Xử lý: Kiểm tra huyết đồ và khi cần, cho dùng bổ sung acid folinic (calci folinat), đặc biệt với người bệnh dùng triamteren liều cao hoặc điều trị dài ngày, nhất là trong thời kỳ mang thai. Sulfasalazin hoặc dẫn chất Phân tích: Salazosulfapyridin (sulfasalazin) làm giảm hấp thu acid folic (khoảng một phần ba). Thiếu hụt folat biểu hiện ở nồng độ folat trong huyết thanh hạ thấp, thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ, chứng đại hồng cầu và chứng tăng hồng cầu lưới. Có khả năng do ức chế hấp thu folat ở ruột. Xử lý: Khi thấy thiếu hụt folat về lâm sàng hoặc sinh học, cần bổ sung acid folinic cho người bệnh. 50
  17. Tương tác cần theo dõi: mức độ 1 Fluoro - 5 - uracil Phân tích: Dùng đồng thời với acid folinic dưới dạng calci folinat có thể làm tăng tác dụng điều trị và độc tính của fluoro - 5 - uracil. Xử lý: Có thể dùng đồng thời hai thuốc này, nhưng nếu cần thì hiệu chỉnh lại liều lượng. Chỉ kê đơn kết hợp này ở cơ sở chuyên khoa cùng với theo dõi đều đặn huyết đồ. ACID FUSIDIC Kháng sinh diệt khuẩn và kìm khuẩn, tác dụng trên sự tổng hợp protein và thường được dùng chủ yếu chống tụ cầu CÁC THUỐC TRONG NHÓM ACID FUSIDIC kem bôi da 2%; thuốc mỡ 2%; gel tra mắt 1% Foban kem bôi da 2% Fucidin kem bôi da 2% Fucidin thuốc mỡ 2% Fucidin viên nén 250mg natri fusidat Fucicort kem bôi da 2% (phối hợp với betamethason) Fucithalmic gel tra mắt 1% Fudikin thuốc mỡ 2% CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNHTHUỐC Chống chỉ định: mức độ 4 51
  18. Tránh dùng acid fusidic theo đường uống trong nhiễm tụ cầu khuẩn đường tiết niệu, vì acid fusidic không thải qua nước tiểu. Cân nhắc nguy cơ/ lợi ích: mức độ 3 Suy gan: Vì có nguy cơ vàng da, nên cần theo dõi gan ở những người bệnh dùng thuốc này. Thận trọng: mức độ 2 Thời kỳ cho con bú: Một lượng thấp thuốc bài tiết qua sữa mẹ. Thời kỳ mang thai: Chưa chứng minh được tính không độc ở người mang thai. Cần theo dõi: Mức độ 1 Trẻ em: Nguy cơ vàng da nhân não ở trẻ còn bú, do nguy cơ cạnh tranh giữa acid fusidic và bilirubin để gắn vào albumin. ACID HOÁ NƯỚC TIỂU ( CÁC CHẤT) Thuốc có tác dụng làm hạ thấp pH nước tiểu CÁC THUỐC TRONG NHÓM AMONI CLORID Chlorammonic viên nén bọc 500 mg Atussin (phối hợp) siro Benadryl (phối hợp) Komix (phối hợp) Zedex (phối hợp) ACID PHOSPHORIC dung dịch uống 2,7 mg/90 mL Phosoforme dung dịch uống 2,7 mg/90 mL 52
  19. CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH Chống chỉ định: mức độ 4 Loét dạ dày - tá tràng; viêm dạ dày: Do tính acid của các chất này. Trường hợp khác: Chống chỉ định dùng một chất acid hoá nước tiểu ở tất cả những trường hợp nhiễm acid hoặc sỏi urat. Cần theo dõi: mức độ 1 Suy gan: Khi suy gan nặng, ion amoni (+NH4) bổ sung sẽ không được chuyển hoá, và dẫn đến nguy cơ tăng amoniac máu. Suy thận: Do ion amoni một phần được thải qua thận, nên có nguy cơ quá tải ở gan và trạng thái nhiễm acid tăng clor máu do thận. TƯƠNG TÁC THUỐC Phối hợp nguy hiểm: mức độ 4 Sulfamid kháng khuẩn Phân tích: Phản ứng hoá - lý cho phép giải thích nguy cơ kết tinh sulfamid trong ống thận, kéo theo tổn thương thận thực thể. Kết tủa càng rõ khi pH khoảng 5. Tương tác này đã được thông báo trong y văn khi phối hợp với hexamin. Xử lý: Tránh phối hợp hai thuốc này. Nếu cần phối hợp, phải theo dõi pH nước tiểu bằng giấy chỉ thị. Tương tác cần thận trọng: mức độ 2 Alopurinol hoặc dẫn chất Phân tích: Dùng thường xuyên các thuốc acid hoá nước tiểu liều cao có thể dẫn đến kết tủa các tinh thể urat ở thận. Xử lý: Tránh acid hoá nước tiểu ở người bệnh thống phong (gút). Tăng bài niệu bằng cho uống nước kiềm tính để tạo điều kiện hoà tan tinh thể urat. Cần lưu ý đến 53
  20. vitamin C mà người bệnh hay tự ý dùng. Thông báo cho người bệnh thống phong dùng alopurinol biết nguy cơ vitamin C gây tủa urat. Nguy cơ chỉ xuất hiện với liều vitamin C dùng hàng ngày vượt quá 2g. Amphetamin hoặc dẫn chất Phân tích: Giảm tái hấp thu amphetamin ở ống thận. Các chất acid hoá nước tiểu làm tăng thải amphetamin (pH khoảng 5) qua thận. Amphetamin là một base thải qua nước tiểu. Trong môi trường acid, ít gặp thuốc này ở dạng không phân cực. Xử lý: Tương tác có lợi: Acid hoá nước tiểu nhằm tạo điều kiện thải nhanh amphetamin khi dùng quá liều. Tương tác có hại cần tránh: Khi điều trị bằng amphetamin, có thể thất bại do thải thuốc quá nhanh (nếu acid hoá nước tiểu) hoặc có thể bị loạn tâm thần do ứ thuốc (nếu kiềm hoá nước tiểu). Barbituric Phân tích: Tăng tái hấp thu ở ống thận, có thể kéo dài tác dụng của barbituric và làm xuất hiện độc tính do quá liều. Xử lý: Nếu cần phối hợp hai thuốc này, phải hiệu chỉnh liều dùng. Nếu người bệnh có biểu hiện ngủ gà khi dùng hai thuốc này, có khi phải giảm liều barbituric sau khi đã đo pH nước tiểu bằng giấy chỉ thị. Mexiletin Phân tích: Acid hoá nước tiểu có thể làm tăng thải mexiletin qua thận. Tương tác này, nêu trong các tài liệu, cho thấy có những biến đổi về ý nghĩa lâm sàng khi phối hợp thuốc. Xử lý: Nếu cần phối hợp thuốc, phải theo dõi các tác dụng trên lâm sàng, và luôn luôn ý thức là có thể có những biến đổi tác dụng dược lý của mexiletin. Primidon hoặc dẫn chất Phân tích: Làm tăng tái hấp thu ở ống thận. Xử lý: Tác dụng dược lý của hai thuốc tăng lên, nên khi cần phối hợp hai thuốc thì phải hiệu chỉnh liều lượng. Đo pH bằng giấy chỉ thị để biết có cần hiệu chỉnh liều lượng hay không. Salicylat 54
Đồng bộ tài khoản