Nuốt khó - Biểu hiện bệnh đáng báo động

Chia sẻ: Nguquai Nguquai | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
49
lượt xem
4
download

Nuốt khó - Biểu hiện bệnh đáng báo động

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nuốt khó là tình trạng cần nhiều thời gian và nỗ lực để đưa thức ăn hay nước uống từ miệng xuống dạ dày, đôi khi là không nuốt được. Nuốt khó thường kèm theo nuốt đau. Triệu chứng có thể đôi khi xuất hiện khi nhai không kỹ và ăn quá nhanh, nhưng khi nuốt khó thường xuyên lại là dấu hiệu đáng báo động. Nuốt khó thường gặp nhiều hơn ở người cao tuổi và việc điều trị phải căn cứ vào nguyên nhân. Động tác nuốt là một quá trình phức tạp trong đó có sự tham...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nuốt khó - Biểu hiện bệnh đáng báo động

  1. Nuốt khó - Biểu hiện bệnh đáng báo động... Nuốt khó là tình trạng cần nhiều thời gian và nỗ lực để đưa thức ăn hay nước uống từ miệng xuống dạ dày, đôi khi là không nuốt được. Nuốt khó thường kèm theo nuốt đau. Triệu chứng có thể đôi khi xuất hiện khi nhai không kỹ và ăn quá nhanh, nhưng khi nuốt khó thường xuyên lại là dấu hiệu đáng báo động. Nuốt khó thường gặp nhiều hơn ở người cao tuổi và việc điều trị phải căn cứ vào nguyên nhân.
  2. Động tác nuốt là một quá trình phức tạp trong đó có sự tham gia của các thành phần từ miệng, lưỡi, hầu, thực quản; các cơ và thần kinh. Nuốt qua 3 giai đoạn: Giai đoạn đầu thức ăn được làm mềm và nhỏ nhờ nước bọt và động tác nhai, cuối giai đoạn này lưỡi tập trung thức ăn để chuẩn bị cho động tác nuốt. Giai đoạn hai bắt đầu khi thức ăn được đẩy vào thành sau miệng kích hoạt phản xạ nuốt đẩy thức ăn qua hầu xuống thực quản, trong giai đoạn này thanh quản đóng chặt để ngăn chặn thức ăn lọt vào phổi. Giai đoạn cuối cùng, thức ăn được vận chuyển từ thực quản xuống dạ dày. Tỷ lệ nuốt khó rất khó xác định, tuy vậy ước tính có tới 35% người trên 50 tuổi có cảm giác nuốt khó ít nhất một lần trong tuần. Có rất nhiều nguyên nhân gây nên nuốt khó, trong đó bất kỳ tình trạng nào gây ra thương tổn cơ hoặc thần kinh tham gia vào động tác nuốt đều có thể gây ra triệu chứng này. Nguyên nhân nào gây nên? Các nguyên nhân nuốt khó do thực quản có thể gặp như: Bệnh tâm vị không giãn (achalasia) do cơ thắt ở đoạn dưới thực quản không giãn đúng cách để thức ăn vào dạ dày, bệnh thường kèm theo yếu cơ thành thực quản. Hẹp thực quản do sẹo thường do sau biến chứng của bệnh lý trào ngược dạ dày-thực quản, hoặc các khối u, polyp chèn ép. Rối loạn co bóp thực quản là một rối loạn hiếm gặp, thường xuất hiện từng đợt và nặng dần theo thời gian. Các khối u thực quản, ung thư thực quản thường nuốt khó tăng dần, lúc đầu nuốt khó với thức ăn sau với
  3. nước uống, thậm chí nuốt nước bọt cũng thấy khó. Nuốt khó cũng thể do có các túi thừa ở hầu, thực quản là nơi thức ăn có thể đọng lại. Nuốt khó do dị vật mắc kẹt trong thực quản thường gặp ở người già có răng giả, khả năng nhai kém; trẻ nhỏ hay gặp dị vật như kim băng, mảnh đồ chơi, đồng xu... Nuốt khó do nguyên nhân miệng hầu chủ yếu là các rối loạn và thương tổn về thần kinh như bệnh parkinson, đột quỵ não hoặc các thương tổn vùng cột sống... Nuốt khó cũng có thể do các ổ nhiễm khuẩn, sưng tấy làm hẹp lòng hầu, thực quản. Nuốt khó do bệnh xơ cứng bì, đây là bệnh hệ thống gây thương tổn nhiều cơ quan trong đó gây xơ cứng da và các cơ quan trong đó có thực quản, gây yếu cơ thắt thực quản, giảm vận động cơ thành thực quản, gây ra các triệu chứng gần như bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản. Ở trẻ nhỏ thường phát hiện động tác nuốt khó trên trẻ đẻ non, nhẹ cân hoặc có các dị tật bẩm sinh như hở màn hầu... Cần lưu ý, rất nhiều bệnh nhân có cảm giác nuốt khó mà không có thương tổn thực thể, một số có cảm giác vương vướng như có dị vật ở cổ họng hoặc sau xương ức, trên thực tế khi thăm khám thường không phát hiện thấy thương tổn. Cảm giác nuốt khó này xuất hiện không thường xuyên và thường liên quan tới các stress tâm lý.
  4. Nguy cơ và biến chứng Tuổi cao là một yếu tố nguy cơ gây nuốt khó. Trẻ đẻ non do sự phát triển các cơ quan chưa hoàn thiện, trong đó có hệ tiêu hóa đặc biệt là thực quản. Một số tình trạng rối loạn sức khỏe, đặc biệt là các rối loạn về hệ thần kinh, tâm thần có thể gây ra trạng thái nuốt khó. Nuốt khó không được tìm căn nguyên để điều trị hay gây ra các biến chứng như suy dinh dưỡng, rối loạn nước và điện giải do bệnh nhân không ăn uống được. Các biến chứng về hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, viêm đường hô hấp trên... Nuốt khó do ung thư thực quản không được phát hiện và điều trị sớm thì nguy cơ tử vong rất cao. Điều trị và phòng ngừa Tắc thực quản. Khi cảm thấy nuốt khó, đặc biệt là các trường hợp nuốt khó kéo dài, dai dẳng, tăng dần, bệnh nhân cần đi khám để được bác sĩ phát hiện sớm các nguyên nhân. Trong quá trình đánh giá cần khai thác tiền sử kỹ càng và thăm khám một cách hệ thống.
  5. Các xét nghiệm thường được chỉ định là chụp Xquang thực quản cản quang, đo áp lực thực quản, độ pH thực quản 24 giờ, siêu âm nội soi... Ngày nay nội soi tiêu hóa phát triển rất có giá trị trong việc đánh giá các bệnh lý thực quản, ngoài việc giúp chẩn đoán chính xác còn giúp can thiệp điều trị kịp thời như cắt polyp thực quản qua nội soi, nong đoạn thực quản bị hẹp bằng bóng... Điều trị nuốt khó phụ thuộc vào nguyên nhân. Nuốt khó liên quan tới bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản, co thắt thực quản có thể được chỉ định điều trị nội khoa. Nuốt khó do nguyên nhân miệng hầu cần tham vấn bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, thần kinh. Nuốt khó do nguyên nhân thực quản ví như hẹp tâm vị có thể nong bằng bóng qua nội soi, trong trường hợp phát hiện các polyp, khối u có thể cần làm thủ thuật hoặc phẫu thuật. Trong trường hợp đã xác định chắc chắn không có tổn thương thực thể mà bệnh nhân vẫn có cảm giác nuốt khó cần quan tâm điều trị các rối loạn về tâm lý. Mặc dù triệu chứng nuốt khó có thể khó phòng ngừa với các nguyên nhân do thương tổn thần kinh, nhưng có thể được giảm thiểu bằng cách ăn chậm, nhai kỹ, phát hiện sớm và điều trị bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản, phát hiện sớm các dấu hiệu nguy hiểm để khám và điều trị kịp thời.
Đồng bộ tài khoản