ÔN THI TỐT NGHIỆP PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Chia sẻ: vuongrr

Phân tích đề: - Nội dung vấn đề: Ý nghĩa và tác dụng của lối sống có tình thương. - Thể loại và thao tác nghị luận: nghị luận xã hội: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ… - Phạm vi tư liệu: + Tấm gương của những con người sống có tình thương + Những danh ngôn, ca dao, tục ngữ… nói về ý nghĩa của lối sống có tình thương

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: ÔN THI TỐT NGHIỆP PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


ÔN THI TỐT NGHIỆP PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Gv: LÊ NGỌC DUYÊN


A. NGHỊ LUẬN VỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ

Đề 1: Tình thương là hạnh phúc của con người.
I. Phân tích đề:

- Nội dung vấn đề: Ý nghĩa và tác dụng của lối sống có tình thương.
- Thể loại và thao tác nghị luận: nghị luận xã hội: giải thích, phân tích, chứng minh, bình
luận, bác bỏ…
- Phạm vi tư liệu:
+ Tấm gương của những con người sống có tình thương
+ Những danh ngôn, ca dao, tục ngữ… nói về ý nghĩa của lối sống có tình thương
II. Xây dựng dàn ý:
1. Mở bài:
- Hạnh phúc là một khái niệm tinh thần trừu tượng. Tùy theo vai trò, vị trí của từng cá nhân,
từ giai cấp trong xã hội mà có những quan niệm khác nhau về hạnh phúc.
- Nhân dân ta quan niệm: Tình thương là hạnh phúc của con người.
2. Thân bài:
a. Giải thích câu nói: Tình thương là hạnh phúc của con người.
- Tình thương: là tình cảm nồng nhiệt làm cho gắn bó mật thiết và có trách nhiệm với người,
với vật (Từ điển tiếng Việt)
- Hạnh phúc: là trạng thái sung sướng vì cảm thấy hoàn toàn đạt được ý nguyện. ( Từ điển
tiếng Việt)
- Tại sao Tình thương là hạnh phúc của con người?
+ Tình thương khiến cho người ta luôn hướng về nhau để chia sẻ, thông cảm, đùm bọc lẫn
nhau.
+ Như vậy là thỏa mãn mọi ý nguyện, đã được hưởng sung sướng, hạnh phúc mà tình
thương mang lại.
b. Phân tích để khẳng định, chứng minh các biểu hiện, ý nghĩa của tình thương:
- Trong phạm vi gia đình:
+ Cha mẹ yêu thương con cái, chấp nhận bao vất vả, cực nhọc, hi sinh bản thân để nuôi
dạy con cái nên người. Con cái ngoan ngoãn, trưởng thành, cha mẹ coi đó là hạnh phúc nhất
của đời mình.
+ Trong đời người có nhiều nỗi khổ, nhưng con cái không nên danh nên phận hoặc hư hỏng
là nỗi đau lớn nhất của cha mẹ.
+ Con cái biết nghe lời dạy bảo của cha mẹ, biết đem lại niềm vui cho cha mẹ, đó là hiếu
thảo, là tình thương và hạnh phúc.
+ Tình thương yêu, sự hòa thuận giữa anh em, giữa cha mẹ và con cái tạo nên sự bền vững
của hạnh phúc gia đình.


1
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


- Trong phạm vi xã hội:
+ Tình thương chân thành là cơ sở của tình yêu đôi lứa.
“Nước chảy liu riu, lục bình trôi líu ríu
Anh thấy cô nàng nhỏ xíu anh thương”

“Tóc em dài em cài hoa lí
Miệng em cười hữu ý anh thương”

“Thò tay mà ngắt ngọn ngò
Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ”

“Yêu nhau tam tứ núi cũng trèo
Ngũ lục sông cũng lội, thất bát cửu thập đèo cũng qua”.

“Muối ba năm muối đang còn mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa”.
+ Tình thương là truyền thống đạo lí: Thương người như thể thương thân; tạo nên sự gắn
bó chặt chẽ trong quan hệ cộng đồng giai cấp, dân tộc.
“Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

“Một miếng khi đói bằng một gói khi no”

“Lá lành đùm lá rách”

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng”
+ Tình thương mở rộng, nâng cao thành tình yêu nhân loại.
- Những tấm gương sáng trong lịch sử coi Tình thương là hạnh phúc của con người:
+ Vua Trần Nhân Tông trong một chuyến đi thăm quân sĩ đã cởi áo bào khoát cho một
người lính giữa đêm đông lạnh giá.
+ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng chia sẻ ngọt bùi, cùng vào sinh ra tử với
tướng sĩ dưới quyền trong ba cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên – Mông, giành
thắng lợi vẻ vang cho dân tộc.
+ Người anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi suốt đời đeo đuổi lí tưởng vì dân vì nước, gác
sang một bên những oan ức, bất hạnh của riêng mình.
+ Người thanh niên Nguyễn Tất Thành xuất phát từ lòng yêu nước thương dân trong tình
cảnh nô lệ nên đã rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân. Phương châm sống đúng
đắn của Người là: Mình vì mọi người. Bác luôn lấy tình yêu thương con người làm mục đích và
hạnh phúc cao nhất của cuộc đời mình.
c. Phê phán, bác bỏ:


2
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu tình thương, không biết quan tâm, chia sẻ, đồng cảm và giúp
đỡ người khác…
d. Liên hệ bản thân:
Rút ra bài học về phương châm sống xứng đáng là con người có đạo đức, có nhân cách và
hành động vì tình thương.
3. Kết bài:
- Tình thương là lẽ sống cao cả của con người. Tình thương vượt lên trên mọi sự khác biệt
giữa các dân tộc trên thế giới.
- Để tình thương thực sự trở thành hạnh phúc của con người, mỗi chúng ta phải vươn lên
chống đói nghèo, áp bức bất công, chiến tranh phi nghĩa… để góp phần xây dựng một thế giới
hòa bình thịnh vượng…

BÀI LÀM MẪU


MB:
Trong cuộc đời nếu không có tình thương thì cuộc sống chỉ là 1 mầu xám ngắt. Tình thương sẽ làm
cho cuộc sống tràn ngập tiếng cười, niềm vui và hạnh phúc. vì vậy có ý kiến cho rằng:"tình thương
là hạnh phúc của con người"

TB:
1:giải thích
- Tình thương: thuộc phạm trù tình cảm, nó thể hiện những nét đẹp của tìn người: sự trong sáng,
nhân hậu, vị tha
Tình thương có thể được biểu hiện ở nhiều phương diện khác nhau, đó là tình cảm gia đìn, tình cảm
bạn bè, tình yêu lứa đôi. Cao hơn là cảm của con người giành cho con người nói chung.
- Hạnh phúc; là cảm nhận của con người về niềm vui, sự thanh thản trong cuộc đời. Mỗi 1 ng sẽ có
những quan điểm # nhau về hp. Mỗi 1 hoàn cảnh thì hp cũng đc biểu hiện # nhau. Với những ng đi
trên biển thì hp là việc họ đc nhìn thấy bờ, với những ng bộ hành trên sa mạc thì hp la có đc những
giọt nước trong trẻo, mát lành, hp vớ em bé tật nguyền là nhìn thấy ánh sáng, hp đối với ng nghèo la
hp có đc cuộc sống no đủ hơn.
Như vậy hp là những trạng thái hân hoan, sung sướng khi đạt đc ý nguyện, hp có ngay trong cuộc
sống (cs) của mỗi chúng ta (c.ta), bản thân mỗi c.ta đều có thể làm ra hp, con ng sẽ cản thấy hp khi
làm đc 1 điều gì đó có ích cho ng khác. Đó cũng la hp của 1 ng đc cho đi và tất nhiên đó cũng là hp khi
c.ta nhận lại 1 tấm lòng, 1 sự quan tâm, chia sẻ.
2: Phân tích, chứng minh:
* Tại sao tình thương (t.thg) la hp của con ng?
- T.thg k chỉ thuộc về cảm xúc mà quan trọng là những biểu hiên của nó trong cs. Đó là những tình
cảm (t.c) bình dị, gần gũi hàng ngày, sự chăm sóc, sẻ chia, đồng cảm, ta có thể cảm nhận đc niềm vui
từ những việc làm xuất phát từ tình thương. Giúp 1 ng bạn trong lớp có hoàn cảnh khó khăn ta bỗng
cảm thấy tâm hồn thanh thản, dắt 1 em nhỏ tật nguyền qua đường ta như thấy mình trưởng thành
hơn, sẻ chia với những tam sự của ng # ta bỗng cảm thấy mình đồng cảm.
Đó là những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương.


3
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


T.thg là 1 tc đẹp, tự nhiên, trong sáng, nó luôn đc con ng hướng tới, nó mang tính nhân bản sâu sắc.
- T.thg la hp của con ng bởi nhờ có t.thg con ng có thêm nghị lực để vượt qua khó khăn, thêm mục
đích sống, t.thg là bờ vai để con ng có thể nương tựa, là chỗ dựa cho mỗi làn vấp ngã, là sự động viên
khích lệ để đi lên. Mọi hành đong tốt đẹp mà con ng giành cho nhau đều bắt nguồn, đều xuất phát từ
t.tg. Khi đc 1 ai đó trao cho những tc yêu thương (y.thg),con ng luôn tìm cách đáp đền xứng đáng. Cha
mẹ giành cho con cái những tc y.th, chúng sẽ lớn lên với 1 tâm hồn trong sáng, với 1 ý chí, 1 quyết
tâm báo hiếu đẻ mẹ cha vui lòng. Bạn bè giành tình thương cho nhau đẻ cùng tương thân tương ái,
con ng giành tình thương cho nhau cuộc sống sẽ bớt đi sự hận thù.
- Dẫn chứng trong văn học
+ "Những ng khốn khổ" của Vich to
+ "Gió lạnh đầu mùa" của Thạch Lam
+"Chí Phèo" của Nam Cao
+"Mùa lạc" của Nguyễn Khải
Nếu k có tình thương thì cs sẽ ra sao?
nếu k có t.thg thì cs chỉ là sự cô độc, cô đơn, mỗi ng sẽ chỉ là 1 ốc đảo bình yên hoàn toàn tách biệt
với Thế giới bên ngoài. Nếu k có t.thg cs chỉ có buồn đau với nước mắt bởi "Nơi lạnh lẽo nhất k
phải Bắc cực mà là nơi thiếu tình ng"
Cho đi 1 t.thg ta sẽ nhận lại 1 hp xứng đáng, đc y.thg đó là hp, nhưng y.thg ng # là 1 hp lớn lao hơn.
3: Bình luận
Tình thương là hp của con ng, đó là truyền thống đạo lí tốt đẹp của con ng, của dân tộc Việt Nam. 1
dân tộc luôn sống với triết lí " thg ng như thể thg thân", dân tộc ấy luôn coi trọng sự nhân ái giữa con
ng với con ng, sự hoà hiều giưa dt với dt
T.thg và hp luôn đi liền với nhau, nó có ý nghĩa trong mỗi thời đại, tinh thg yêu luôn mang lại hp, giúp
con ng có thể vượt qua mỗi khó khăn trong cs. Chính bởi vậy hãy biết trân trọng những tc tốt đẹp mà
mình đang có và san sẻ cho mọi ng, bởi hp là "khi ta tặng hoa cho ai đó thì bản thân ta cũng có mùi
hương phảng phất"

KB
Trước hết phải khẳng định tình yêu thương la 1 sức mạnh vĩ đại, nó sẽ luôn là niêm hp quí giá cho
mỗi con ng. Bạn hãy cho đi 1 t.thg, bạn sẽ nhận lại 1 tấm lòng, đó chính là hp. Cuộc sống sẽ trở nên
đẹp biết bao khi con ng sống với nhau bằng tấm lòng.
………………………………………………………………………………………………………
BÀI 2
1. Mở bài:
Khi còn ở tuổi thiếu niên, dường như mọi người trong chúng ta thường nhìn nhận khái niệm
hạnh phúc rất đơn giản là những điều mình mong muốn. Bước vào cuộc sống, bạn thật sự đặt chân
lên cuộc hành trình tự khẳng định mình, tìm kiếm giá trị cuộc sống và ý nghĩa bản thân, bạn sẽ nhận
ra rằng '' Tình Thương Là Hạnh Phúc của Con Người ''. Đó cũng chính là 1 chân lí vĩnh hằng của cuộc
sống.
2. Thân Bài:
Dù mơ hồ hay rõ ràng, ai cũng có thể nhận ra rằng tình thương là những tình cảm đẹp đẽ và
nồng nhiệt của con người,gắn kết những trái tim đồng cảm. Nó có thể là tình cảm lứa đôi, tình cảm
gia đình, bè bạn và cao hơn cả là tình người nói chung. Đó có thể là những tình cảm bình dị nhất, gần


4
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


gũi nhất từ sự quan tâm, chăm sóc nhau trong cuộc sống đến những tình cảm lớn lao hơn mang tính
giai cấp, cộng đồng. Tình thương - đó là tấm lòng yêu thương chân thành và trong sáng - là tình cảm
chỉ trao đi mà ko cần nhận lại, ko vụ lợi,ko toan tính.Có thể nói, tìh thương là 1 thứ tình cảm đẹp đẽ
luôn tồn tại trong bản chất của mỗi con người.Và kết quả của sự yêu thương đó là sự thỏa mãn của
con tim - cái được goi là niềm hạnh phúc.
Hạnh phúc là gì ?
Tự bao đời nay, con người luôn khao khát yêu thương, luôn kiếm tìm hạnh phúc. Người ta có thể cảm
nhận dc hạnh phúc nhưng để mô tả nó 1 cách rõ ràng thì ko phải là 1 điều đơn giản.Chỉ có thể nói về
hạnh phúc như là 1 trạng thái sung sướng vì cảm thấy thỏa mãn ý nguyện.Nhưng đó ko chỉ đơn thuần
là ước muốn vật chất hay sự thành công, mà là cả 1 tổng thể bao gồm những khái niềm hết sức trừu
tượng, nhưng cũng thật đơn giản biết bao.Có đôi lúc, hạnh phúc chỉ đơn giản là giọt nước mắt nóng
hổi của mẹ và tiếng cười ấm áp của cha khi nhìn con ra đời khỏe mạnh. Hạnh phúc có khi chỉ đơn
giản là niềm xúc động khi nhận dc 1 sự giúp đỡ hay 1 lời chia sẻ chân thành.Đối với nhìu người,
hạnh phúc bắt đầu từ điều đơn giản nhất, khi mỗi sớm mai thức dậy, thấy mình sống có ích trên cõi
đời.
'' Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy
Ta có thêm ngày nữa để yêu thương ''
( Trịnh công Sơn )
Hạnh phúc đôi khi chỉ đơn giản và bình dị thế thôi.
Sự thật là có 1 mối liên hệ ko thể tách rời giữa hạnh phúc và tình thương.Con người ko thể sống
hạnh phúc mà ko có tình thương
Tình thương mang lại hạnh phúc cho người nhận nó, giúp họ có thêm nghị lực để vượt qua mọi thử
thách, khó khăn; là động lực giúp họ ngày càng hoàn thiện hơn. Trong '' Những người khốn khổ''
( V.Huy-gô ), triết lí tình thương của nhân vật Giăng-Van-Giăng đã có ý nghĩa lớn lao,thay đổi số
phận và giáo hóa con người. Giăng-Van-Giăng đã thay lời Huy-gô để nói lên 1 triết lí:'' Trong đời chủ
có 1 điều, ấy là yêu thương nhau''
Ko chỉ với người nhận, sự trao đi tình thương cũng là điều mang lại hạnh phúc. Khi bạn giúp đỡ 1 bà
cụ đi qua đường thì bạn cảm thấy thế nào? Câu trả lời nằm trong tim bạn. có phải bạn đang
vui...?!?.Thế có nghĩa là bạn đang hạnh phúc đấy. Trao đi yêu thương 1 cách tự nhiên, chúng ta sẽ
nhận lại hạnh phúc xứng đáng.Bởi: khổ đau dc san sẻ sẽ vơi nữa, còn hạnh phúc dc san sẻ sẽ nhân
đôi.Thomas Merton đã từng nhận xét:'' Nếu chúng ta chỉ biết tìm hạnh phúc cho riêng mình thì có thể
chúng ta sẽ chẳng bao giờ tìm thấy. Hạnh phúc đích thực là biết sống vì người khác - 1 tình yêu ko vị
kỉ, ko đòi hỏi phải dc đền đáp''
Đúng vậy, dc yêu thương là 1 hạnh phúc, nhưng yêu thương người khác còn là 1 hạnh phúc lớn hơn.

3. Kết bài:
Tình thương mang lại hạnh phúc cho con người.Đó chính là lí do tại sao mỗi người, đặc biệt là
thế hệ trẻ chúng ta phảu biết rèn luyện bản thân, để tạo nên hạnh phúc cho bản thân, cho gia đình và
xã hội.''Cái đẹp cứu vớt thế giới''(Đốtx-tôi-ép-xki). Tình thương là nét đẹp tiềm ẩn sức mạnh vĩ đại,
là niềm hạnh phúc quý giá của con người.Cần biết trân trọng những gì ta đang có, yêu thương và san
sẻ để cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Ngày nào ta còn sống, tức là ta còn có cơ hội để cảm nhận hạnh phúc của cuộc đời. Vì vậy, chúng ta



5
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


hãy chia sẻ lòng tốt và lòng nhiệt tình đối với người khác.Một câu ngạn ngữ của Scotland nói rằng:''
Hãy sống thật hạnh phúc khi bạn còn đang sống - bởi vì bạn chỉ có 1 lần sống duy nhất mà thôi.

Đề 2: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”
Ý kiến trên của nhà văn Pháp M. Xi-xê-rông gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gì về việc
tu dưỡng và học tập của bản thân.
I. Phân tích đề:
­ Néi dung vÊn ®Ò : Mèi quan hÖ gi÷a ®øc h¹nh vµ hµnh ®éng
­ ThÓ lo¹i : NghÞ luËn vÒ mét vÊn ®Ò t tëng, ®¹o lÝ.
­ Thao t¸c chÝnh : gi¶i thÝch, chøng minh vµ b×nh luËn, bác bỏ
   ­ Ph¹m vi t liÖu : thùc tÕ cuéc sèng.
II. Dàn ý:
1. Mở bài:
- Hành động là biểu hiện cao nhất của đức hạnh.
- Nhà văn Pháp M. Xi-xê-rông đã nói: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành
động”
2. Thân bài:
a. Giải thích câu nói:
- Đức hạnh là đạo đức và tính nết tốt (Từ điển tiếng Việt)
- Đức hạnh được thể hiện qua lời nói và những việc làm cụ thể, qua mối quan hệ giữa cá
nhân với tập thể, xã hội…
- Hành động là thước đo phẩm giá của mỗi con người.
b. Phân tích, chứng minh: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”
- Từ xưa, nhân dân ta đã ca ngợi và đề cao những hành động thiết thực mang lại lợi ích cho
bản thân và xã hội:
+ Có những câu tục ngữ khẳng định ý nghĩa quan trọng của hành động: “Trăm nghe không
bằng một thấy”; “Trăm hay không bằng tay quen; Nói hay không bằng cày giỏi”
+ Nhân dân cũng phê phán, chê cười những kẻ: “ Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm
như mèo mửa”; “Ăn thì ăn những miếng ngon, Làm thì chọn việc cỏn con mà làm”.
- Trong văn chương cũng như trong thực tế lịch sử có rất nhiều gương sáng hành động, thể
hiện phẩm chất cao quý của con người:
+ Chàng Thạch Sanh: thật thà, dũng cảm, giàu lòng thương người, sẵn sàng cứu giúp kẻ
bất hạnh.
+ Cậu bé làng Gióng: đánh đuổi giặc Ân ra khỏi bờ cõi, đem lại thái bình cho đất nước.
+ Từ Hải trong Truyện Kiều: cứu Thúy Kiều thoát khỏi cuộc sống lầu xanh, giúp nàng
thực hiện công lí – báo ân báo oán.
+ Lục Vân Tiên: đánh tan bọn cướp cứu tiểu thư Kiều Nguyệt Nga.
+ Hai Bà Trưng: khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược nhà Hán.
+ Nguyễn Trãi: thực thi lời cha dạy theo phò tá Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh, làm nên chiến
thắng oanh liệt ngàn năm.



6
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


+ Anh hùng áo vải Nguyễn Huệ: đánh tan hai hơn hai mươi vạn quân Thanh đem lại cuộc
sống thanh bình cho dân.
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh: ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc khỏi xiềng xích nô
lệ, giành độc lập tự do, thành lập nên nước VNDCCH.
c. Phê phán, bác bỏ:
Những lối sống, những hành động biểu hiện không xứng đáng là một con người đức hạnh:
sống vị kỉ, chỉ nghĩ cho riêng mình, sống vô bổ, đua đòi...
d. Suy nghĩ của bản thân:
- Hành động thiết thực của tuổi trẻ ngày nay là không ngừng học tập, tu dưỡng và rèn luyện
để nâng cao trình độ hiểu biết để đáp ứng yêu cầu của xã hội, xứng đáng là người vừa có tài
vừa có đức.
- Hành động còn là dám nhìn thẳng vào những khuyết điểm để sửa chữa, khắc phục để
vươn lên, có tinh thần cầu tiến để thể hiện phẩm chất và đức hạnh của bản thân.
3. Kết bài:
- Trong chiến tranh giữ nước, tuổi trẻ Việt Nam đã cống hiến, hi sinh xương máu để bảo vệ
độc lập chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
- Trong thời bình, tuổi trẻ phải cố gắng tu dưỡng, phấn đấu; tích cực đóng góp sức mình cho
sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
BÀI LÀM MẪU
Danh ngôn có câu:
“ Ý nghĩa là nụ hoa
Lời nói là bông hoa
Việc làm là quả ngọt”.
Thật đúng như vậy, cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa như thế nào là tùy thuộc vào cách
thể hiện của mỗi con người. Một quan niệm có nội dung tương tự: “ Mọi phẩm chất của đức hạnh
là ở trong hành động”.Vậy “đức hạnh” là gì? Và tại sao hành động lại là nơi chứa đựng mọi phẩm
chất của đức hạnh?
Trước hết cần phải hiểu “ đức hạnh” là những đức tính tốt đẹp của con người. “Phẩm
chất” có thể hiểu nôm na là những tính cách, tính chất bên trong của con người. Nó có ý nghĩa trái
ngược hoàn toàn với “hành động”, là những cử chỉ việc làm bên ngoài. Như vậy, ta có thể hiểu câu
nói trên như là một lời nhân xét, một kinh nghiệm của M. Xi-xê-rông: những đức tính tốt đẹp của con
người đều được thể hiện qua hành động. Nếu những cử chỉ và hành động của bạn là đúng, điều đó
đồng nghĩa với việc bạn là người có nhân cách tốt, có đức hạnh. Ngược lại, nếu bạn có những cử
chỉ, hành động không đẹp, thì có thể lắm bạn là một người chưa hoàn thiện về nhân cách, bạn còn
cái lối sông ích kỉ, chỉ nghĩ cho riêng mình. Nhiều người đã tự hỏi làm thế nào để có thể làm được
như câu nói trên. Thật ra câu trả lời rất đơn giản. Bạn không cần phải làm những việc lớn lao hay hy
sinh những thứ quí giá của mình thì mới gọi là nhưng cử chỉ, hành động đẹp. Mỗi buổi sáng đi học,
bạn không sợ trễ học mà dắt một cụ già qua đường. Mỗi tháng, bạn gom góp báo cũ đem bán để ủng
hộ “Quỹ vì người nghèo”. Ở nhà, bạn quan tâm, giúp đỡ và chăm sóc cho những người thân của mình.
Khi đến trường, bạn cố gắng học tập và cư xử lễ phép với thầy cô, quan tâm đến bạn bè. Trong văn
chương cũng như trong thực tế lịch sử có rất nhiều gương sáng hành động, thể hiện phẩm chất cao
quý của con người:



7
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Chàng Thạch Sanh: thật thà, dũng cảm, giàu lòng thương người, sẵn sàng cứu giúp kẻ bất hạnh.
Cậu bé làng Gióng: đánh đuổi giặc Ân ra khỏi bờ cõi, đem lại thái bình cho đất nước. Từ Hải trong
Truyện Kiều: cứu Thúy Kiều thoát khỏi cuộc sống lầu xanh, giúp nàng thực hiện công lí – báo ân báo
oán. Lục Vân Tiên: đánh tan bọn cướp cứu tiểu thư Kiều Nguyệt Nga. Hai Bà Trưng: khởi nghĩa
đánh đuổi quân xâm lược nhà Hán. Nguyễn Trãi: thực thi lời cha dạy theo phò tá Lê Lợi đánh đuổi
giặc Minh, làm nên chiến thắng oanh liệt ngàn năm. Anh hùng áo vải Nguyễn Huệ: đánh tan hai hơn
hai mươi vạn quân Thanh đem lại cuộc sống thanh bình cho dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh: ra đi tìm
đường cứu nước, giải phóng dân tộc khỏi xiềng xích nô lệ, giành độc lập tự do, thành lập nên nước
VNDCCH.
Tất cả những điều đó thể hiện bạn là một người có những đức tính tốt và cao đẹp.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt phải còn có những mặt trái của vấn đề. Đôi lúc, những hành động,
cử chỉ đẹp lại không chứa đựng những đức tính tốt đẹp. Có những người làm những điều đó vì
những mục đích không tốt, để qua mặt người khác. Lại cũng có những người không hề có những đức
tính tốt đẹp, nhưng họ giả vờ có những cử chỉ hành động cao đẹp để chiếm lấy trái tim của người
khác. Những việc làm của họ không nói lên họ là những người có đức tính tốt mà ngược lại họ còn
làm cho người khác cảm thấy khinh bỉ và ghê tởm. Những con người đó rất đáng bị phê phán vì nếu
cứ để họ tồn tại như vậy sẽ gây nên những tổn hại không đáng có cho người khác và cho xã hội.
Tóm lại, mỗi học sinh chúng ta phải cố gắng rèn luyện đạo đức và trau dồi kiến thức. Hãy nhìn
mọi người bằng con mắt yêu thương, trìu mến. Bạn sẽ thấy cuộc sống tươi đẹp hơn và muốn hành
động, cư xử đẹp hơn. Qua đó, bạn sẽ cảm nhận được những đức tính tốt đẹp của mình.



……………………………………………………………………………………………………….

ĐỀ 3: BÀY TỎ Ý KIẾN VỀ PHƯƠNG CHÂM: “HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH”
DÀN Ý
* Mở bài:
Giới thiệu phương pháp học đi đôi với hành là một phương pháp khoa học, tiến bộ.
* Thân bài:
- Giải thích câu nói:
+ Học:
học lí thuyết từ sự hướng dẫn của thầy cô, hay tự học từ sách vở, bạn bè, cuộc sống…
học có nhiều loại: học văn hoá, kiến thức khao học, học nghề,…
mục đích: trang bị những kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp để tham gia vào mọi hoạt
động xã hội, mang lại lợi ích cho bản thân, gia đình và xã hội.
+ Hành:
• Đem những cái đã học vào thực tế để kiểm tra độ đúng – sai, làm cho nó sinh động
thêm.
• Có nhiều cấp độ: bắt chước, làm lại theo trí nhớ, sáng tạo hoạt động mới… tuỳ
thuộc vào trình độ tri mà ta học được và điều kiện mà ta có để thực hành.
• Dẫn chứng:


8
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Công việc của người nông dân khác với công việc trên đồng ruộng khác với công việc của
kĩ sư nông nghiệp trong phòng thí nghiệm.
Công nhân làm việc khác với các nhà khoa học.
- Đánh giá vấn đề:
+ Là một phương châm đúng.
+ Là hai mặt thống nhất và bổ sung cho nhau.
+ Học đóng vai trò quyết định, nhưng học mà không thực hành thì học chỉ là vô ích.
+ Chỉ lo thực hành mà không học lí thuyết thì không nắm được bản chất sự vật, dễ ấu trĩ,
duy ý chí.
- Rút ra bài học:
Cần kết hợp giữa lí thuyết và thực hành thì kiến thức mới trở nên thiết thực, có ích, giúp
nắm vững tri thức, rèn luyện kĩ năng thực tế.
* Kết bài:
Đây là phương pháp học mang lại hiệu quả cao, cần được áp dụng sâu rộng vào việc học
tập.


BÀI LÀM MẪU
                       “Trăm hay không bằng tay quen” người xưa đã từng quan niệm rằng lí thuyết hay không 
bằng thực hành giỏi điều đó cho thấy người xưa đã đề cao vai trò của thực hành trong khi đó những kẻ 
học thức chỉ biết chữ nghĩa thánh hiền, theo lối học từ chương sáo mòn cũ kĩ. Ngày nay với đà phát 
triển của xã hội, quan niệm lí thuyết và thực hành được hiểu khác hơn học và hành lúc nào cũng đi đôi, 
không thể tách rưòi nhau. Điều đó cũng đã được chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định.

                        Học để hành,học với hành phải đi đôi.Học mà không hành thì học vô ích.Hành mà 
không học thì hành không trôi chảy”.
Lời dạy của Bác có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc học cuả chúng ta ngày nay.
Vậy học và hành có quan hệ như thế nào? Trước hết ta cần hiểu: học là tiếp thu kiến thức đã được tích 
lủy trong sách vở, là nắm vững lí luận đã được đúc kết trong các bộ môn khoa học, đồng thời tiếp nhận 
những kinh nghiệm của cha anh đi trước. Học là trao dồi kiến thức, mở mang trí tuệ, từng lúc cập nhật 
hóa sự hiểu biết của mình, không để tụt lùi, lạc hậu, học là tìm hiểu, khám phá những tri thức cuả loài 
người nhằm chinh phục thiên nhiên, chinh phục vũ trụ. Học thuộc khía cạnh của lí thuyết, lí luận. Còn 
hành nghĩa là làm, là thực hành, là ứng dụng kiến thức, lí thuyết cho thực tiễn đời sống. Cho nên học và 
hành có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau. Học và hành là hai mặt của một quá trình thống nhất, nó 
không thể tách rời nhau mà phải luôn gắn chặt với nhau làm một. Ta cần hiểu rõ “hành” vừa là mục 
đích vừa là phương pháp học tập, một khi đã nắm vững kiến thức, đã tiếp thu lí thuyết mà ta không vận 
dụng vào thực tiễn, thì học chẳng để làm gì cả. “học mà không hành thì vô ích “. học mà không hành 
được là do học không thấu đáo hoặc thiếu môi trường hoạt động. Ttrong cuộc sống không thiếu những 


9
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


kẻ lúc đi học không chuyên chú nên lúc ra đời không làm gì được, bị mọi người khinh chê. Ngược lại 
nếu hành mà không có lí luận, lí thuyết soi sáng và kinh nghiệm đã được đúc kết dẫn dắt thì việc ứng 
dụng vào thực tiễn sẽ lúng túng khi gặp khó khăn trở ngại, thậm chí có khi sai lầm nữa “hành” mà 
không như thế rõ ràng là “không trôi chảy” đã có không ít trường hợp vô tình trở thành người phá hoại vì 
người đó “hành“ mà không “học”.

Xác định được tầm quan trọng của việc học cũng chưa đủ, ta cần phải hiểu học cái gì và học như thế 
nào? Học ở đây không chỉ bó hẹp trong phạm vi nhà trường, không phải chỉ có kiến thức do thầy cô 
truyền thụ. Còn có rất nhiều điều hay mới lạ trong cuộc sống mà ta cần phải học, sự học rất mênh 
mông bao la , không có giới hạn cho nên ta phải học tập không ngừng. ở lứa tuổi nào cũng phải học ­ 
học ở nhà trường gia đình, xã hội , học thầy , học bạn , học ở mọi nơi mọi chốn “ đi một ngày đàng học 
một sàng khôn”.
Hơn thế là học sinh ta cần phải có ý thức đứng đắn trong việc học, phải có thái độ học tập nghiêm túc, 
không học qua loa, vừ học vừa chơi. Vào lớp phải chú ý nghe thầy cô giảng bài, ghi chép bài đầy đủ, về 
nhà phải học bài cũ, phải nghiên cứu bài mới, làm bài tập đầy đủ, không học theo kiểu học vẹt, học lí 
thuyết suông mà phải kết hợp lí thuyết thực hành. Phải biết vận dụng sáng tạo những kiến thức thầy cô 
truyền thụ vào bài tập thực hành, có như vậy hiệu quả học tập mới được nâng cao.

                   Ngày nay, lời dạy của Hồ Chủ tịch ngày càng được khẳng định tác dụng của nó trong thực 
tế. Học đi đôi với hành đã trở thành nguyên lí phương châm giáo dục của nhà nước đồng thời cũng là 
phương pháp học tập của mỗi chúng ta. Thấm thía lời dạy của Người , em càng có ý thức học trong 
việc học tập của mình, em sẽ cố gắng thực hiện phương pháp “học” phải “hành” để việc học tập của 
em ngày càng tiến bộ hơn.

……………………………………………………………………………………………………….

ĐỀ 4: PHÂN TÍCH VÀ LÀM SÁNG TỎ Ý NGHĨA CỦA CÂU NÓI: "ĐƯỜNG ĐI
KHÓ KHÔNG KHÓ VÌ NGĂN SÔNG CÁCH NÚI MÀ KHÓ VÌ LÒNG NGƯỜI NGẠI
NÚI E SÔNG" (NGUYỄN BÁ HỌC)

BÀI LÀM:
Cuộc sống ngày một phát triển với nhiều điều mới mẻ, thôi thúc ta tìm kiếm và vươn tới
tầm cao của sự hiểu biết ,nhưng điều đó không phải dễ dàng vì để đạt được những ước mơ
và khát vọng đó, con người phải vượt qua nhiều thử thách, gian nan.
Vậy đâu là sức mạnh để con người vượt qua chặng đường nhiều chông gai đó để đạt
được những ước mơ và khát vọng của mình ? Sức mạnh ấy đơn giản chính là chính bản
thân ta như nhà cách mạng Nguyễn Bá Học đã đưa ra một lời khuyên vô cùng quý giá đối với
con người :"Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e

10
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


sông". Câu nói của ông không đơn thuần chỉ cho ta những bản chất của những khó khăn mà
mỗi con người đã, đang và sẽ vấp phải trong cuộc sống này mà đã chỉ cho ta hướng đi đúng
đắn để vượt qua điều đó.
"Đường đi” chính là cuộc sống của ta đây, không gian nan vì “ngăn sông cách núi”mà khó vì
ý chí “lòng người” không thể vượt qua. Tuy mỗi người đều có một cuộc sống riêng nhưng
hình như mọi đường đời đều có chung một điểm chính là những con sông những vách núi
đang chờ ta chinh phục .Thật vậy , có ai đi đến thành công mà chưa từng bị thất bại làm sờn
lòng , nhụt chí nhưng với niềm tin và sự hi vọng chiến thắng ,ta tự tích lũy và rút ra được
những bài học, kinh nghiệm đường đời quý giá, rồi từ đó ta biết được đâu là con đường
riêng và cách đi riêng để đạt được mục tiêu .Hãy lấy việc học làm một điển hình tiêu biểu
cho ý kiến trên. Càng lên lớp lớn , việc học tập ngày càng nhiều bắt ta phải thật kiên trì và
bền bỉ . Khó khăn đấy gian khổ đấy , nhưng không vì lẽ đó mà các bạn học sinh lại đánh
mất hi vọng và niềm tin của mình ,các bạn luôn cố gắng hoàn thành tốt việc học, đương
nhiên có nhiều lúc thực sự mệt mỏi lắm nhưng đó không phải là cái cớ để các bạn lùi bước.
Mọi nỗ lực luôn được đền đáp bằng những thành công to lớn , giờ đây các bạn trở thành
những người công dân tốt , những người có ích và có chỗ đứng trong xã hội .
Nhưng bên cạnh đó, một số khác thì lại nao núng, ngại ngần trước việc học khó khăn , họ
vẫn ham chơi, thích làm quen và giao tiếp với bạn xấu . Liệu rồi những cái thú vui ấy cũng
chẳng đem lại gì cho bạn chăng ? Và khi bạn nhận thấy đã lãng phí quá nhiều thời gian cho
việc vui chơi thì hình như mọi thứ đã muộn đễ sửa đổi khi nó đã trở thành thói quen . Những
trò chơi , những cuộc tán gẫu dài ấy chỉ là những cái lợi trước mắt, nó thể hiện sự ngại
ngần của con người khi phải đương đầu trước khó khăn mà cuộc sống đang thử thách bản
thân bạn. Rồi mọi hậu quả mà bạn gánh chịu lại bắt đầu từ chính sự e ngại và tư tưởng
muốn hưởng thụ. Mỗi chúng ta cần phải hiểu, ngại khó, ngại khổ trong học tập sẽ dẫn đến
thất học, lạc hậu trong tư tưởng ảnh hưởng đến chính mình và cả xã hội.
Là học sinh, chúng ta phải thực hiện nhiệm vụ và bổn phận của mình, luôn tự nhắc nhở
bản thân:
“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”
Và “Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi, e sông.”
Nói như vậy có nghĩa là, nhiệm vụ chính của chúng ta là học tập, sẽ không có lí do gì để
chúng ta không cố gắng học tốt, chỉ có tích cực trau dồi kiến thức chúng ta mới trở thành
những chủ nhân có ích cho đất nước, đứng trước một bài tập khó hay đứng trước những
phút chúng ta lười biếng hãy nhớ tới câu nói của thầy Nguyễn Bá Học để vượt qua, để
vươn lên thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
Câu nói của thầy giáo Nguyễn Bá Học là một lời khuyên vô cùng hữu ích đối với tuổi trẻ
thời đại mới. Cuộc sống đang phát triển từng ngày, từng giờ, thế hệ trẻ chúng ta cần có một
quyết tâm, một ý chí mạnh mẽ vượt qua mọi khó khăn mà vươn tới chân trời tri thức đang

11
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


rộng mở. Phải luôn nhớ rằng hãy vượt lên chính mình để vươn tới những đỉnh vinh quan
chói lọi đang chờ chúng ta chinh phục


……………………………………………………………………………………………………….
ĐỀ: 5:          "Một quyển sách tốt là một người bạn hiền"
                         Hãy giải thích và chứng minh ý kiến trên

I/ Mở bài:

Sách là một phương tiện quan trọng giúp ta rất nhiều trong quá trình học tập và rèn luyện, giúp ta giải 
đáp thắc mắc, giải trí...Do đó, có nhận định" Một quyển sách tốt là người bạn hiền

II/ Thân bài

1/ Giải thích Thế nào là sách tốt và tại sao ví sách tốt là người bạn hiền

+ Sách tốt là loại sách mở ra co ta chân trời mới, giúp ta mở mang kiến thức về nhiều mặt: cuộc sống, 
con người, trong nước, thế giới, đời xưa, đời nay, thậm chí cả những dự định tương lai, khoa học viễn 
tưởng.

+ Bạn hiền đó là người bạn có thể giúp ta chia sẻ những nỗi niềm trong cuộc sống, giúp ta vươn lên 
trong học tập, cuộc sống. Do tác dụng tốt đẹp như nhau mà có nhận định ví von "Một quyển sách tốt là 
một người bạn hiền".

2/ Phân tích, chứng minh vấn đề

+ Sách tốt là người bạn hiển kể cho ta bao điều thương, bao kiếp người điêu linh đói khổ mà vẫn giữ 
trọn vẹn nghĩa tình: 

­ Ví dụ để hiểu được số phận người nông dân trước cách mạng không gì bằng đọc tác phẩm tắt đèn 
của Ngô Tất Tố, Lão Hạc của Nam Cao.

­ Sách cho ta hiểu và cảm thông với bao kiếp người, với những mảnh đời ở những nơi xa xôi, giúp ta 
vươn tới chân trời của ước mơ, ước mơ một xã hội tốt đẹp.




12
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


+ Sách giúp ta chia sẻ, an ủi những lúc buồn chán: Truyện cổ tích, thần thoại,...

3/ Bàn bạc, mở rộng vấn đề

+ Trong xã hội có sách tốt và sách xấu, bạn tốt và bạn xấu.

+ Liên hệ với thực tế, bản thân:



ĐỀ 6: Học để biết , học để làm , học để chung sống , học để khẳng định mình


GỢI Ý : 


1/Mở bài 


Trong thời đại khoa học tiên tiến như hiện nay, giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng. Học 
tập là vấn đề được toàn xã hội quan tâm. Vậy học hỏi để làm gì? Trả lời cho câu hỏi này 
UNESCO đã đề xướng mục đích học tập:" Học để biết, học để làm, học để chung sống, học 
để tự khẳng định mình ".

2/ Thân bài 

Mục đích học tập mà UNESCO đề ra không chỉ phù hợp với thời đại mà còn là mục đích rất 
nhân văn. Mục đích học tập phải đáp ứng 2 ycầu: tiếp thu kiên thức và yêu cầu thực hành, 
vận dụng kiến thức, từng bước hoàn thiện nhân cách. Trước hết :" học để biết". Bài học đầu 
tiên của mỗi học sinh là học chữ cái, con sô rồi cách viết, cách đọc. Chính từ nền tảng cơ bản 
nhất ấy đã dần hình thành nên 1 hệ thống kiến thức toàn diện ở mức phổ thông. Học ở đây là 
quá trình tiếp nhận kiến thức do người khác truyền lại và tự mình làm giàu vốn kiên thức cho 
mình. Qua việc học, chúng ta biết được những quy luật vận động của tự nhiên, những quy tắc 
chuẩn mực của xã hội, cách sống và hiểu hơn về giá trị cuộc sống. Thu nhận kiến thức có thể 
nói là mục đích học tập cơ bản nhất. Học tập trau dồi trí thức cho con người và làm cho trí tuệ 
con người sáng rạng ra.

Tuy nhiên, ông cha ta quan niệm: "Trăm hay không băng tay quen". Nếu như chỉ chăm họclí 



13
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


thuyết mà không chịu thực hành thì khi làm việc không tránh khỏi những khó khăn, thậm chí 
là thất bại. Một ví dụ dễ thấy rằng: trong cuộc sông của chúng ta, không ít ngừoi hiểu rộng 
biết nhiều nhưng khả năng thực hành lại rất kém. Ngược lại, tại sao những người nông dân 
"chân lấm tay bùn" suốt ngày "bắn mặt cho đất, bán lưng cho trời" không được học hành, đào 
tạo qua trường lớp nào mà tay nghề lại tài giỏi,xuất sắc như vậy? Đó là khả năng quan sát, 
đúc rút kinh nghiệm trong lao động của họ. Những người hay nói mà không hay làm là những 
người vô dụng. Đó là những con người chỉ biết trang trí bản thân chứ ko biết rèn luyện bản 
thân.

Như vậy "học" thôi chưa đủ mà còn phải "đi đôi với hành" nữa. Tất nhiên, chúng ta ko nên 
nghiêng phiến diện 1 phía: "học" quan trọng hơn hay "hành" quan trọng hơn mà cân biết điều 
hòa kết hợp giữa 2 yếu tố trên. Trong xã hội ngày nay, tri thức là tiền dề quan trọng. Để hoàn 
thành được công việc có kĩ thuật cao cần phải nắm vững lí thuyết để vận dụng cho phù hợp. 
Công nghệ hiện đại khác nhiều với việc cày cấy, luân phiên mùa vụ của nông dân trên đồng 
ruộng. Lí thuyết gắn với thực hành sẽ tạo ra năng suất công việc cao hơn. Qua đây, ta thấy 
được tác động 2 chiều giữa "học" và "hành", "biết" và "làm", chúng bổ sung, tương tác với 
nhau, là 2 mặt của 1 quá trình.

Bên cạnh việc đề cao giữa thu nhận kiến thức và thực hành, UNESCO đã chỉ ra:" học để 
chung sống, học để tự khẳng định mình". Đây chính là mục đính học tập rất nhân văn. Học 
tập giúp ta hiểu hơn về thế giới xung quanh, làm cho những trạng thái tâm hồn ta trở nên linh 
hoạt hơn, đa dạng phong phú hơn. Ta đã biết mỉm cười trước niềm vui của người khác, biết 
đau trước những nỗi đau của con người, biết giúp đỡ, chia sẻ, cảm thông và tìm được chính 
mình. Tri thức tự nó đã là sức mạnh giúp cho con người rộng lượng hơn, vị tha hơn và tự tin 
hơn trong cuộc sống.

Ngày nay, cuộc sống hiện đại đã tác động đến suy nghĩ con người. 1 bộ phận học sinh, sinh 
viên thời nay đã không xác định đúng đắn mục đích học tập của mình. Họ miệt mài trong học 
tập như cái máy, coi việc học như nghĩa vụ, trách nhiệm không thể chối bỏ, đối với cha mẹ, 
thầy cô. Họ học cho bằng cấp, cho sự nghiệp công danh mà họ trở nên thực dụng trong việc 
học và quên đi lợi ích của việc học, thiết nghĩ: nếu như cả xã hội này coi học tập chỉ là nghĩa 
vụ bắt buộc và chỉ dừng lại ở mức độ biết thì mỗi cá nhân sẽ không phát huy được tài năng, 
cá tính sáng tạo của bản thân và vô tình kìm hãm sự phát triển xã hội. Vì vậy việc xác định 


14
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


mục đích học tập là rất quan trọng.

3/Kết bài 

Mục đích học tập mà UNESCO đề xướng rất đúng đắn, nhân văn. Qua đó ta định huớng học 
tập dẽ dàng hơn, việc học trở nên hiệu quả và hữu ích hơn. Tri thức như 1 cái thang dài vô 
tận, bước qua 1 bậc thang ta có thêm hành trang để tự tin bước lên bậc kế tiếp. Học vấn làm 
đẹp con người!
………………………………………………………………………………………………………..

ĐỀ 7: HÃY PHÂN TÍCH THÁI ĐỘ THIẾU TRUNG THỰC TRONG THI CỬ. THEO ANH
(CHỊ) LÀM THẾ NÀO ĐỂ KHẮC PHỤC THÁI ĐỘ ĐÓ?

Mở bài :
Giới thiệu vấn đề cần bàn luận( Đức tính trung thực)
Thân bài
A / Giải thích thế nào là tính trung thực
Trung : Hết lòng với người, hết lòng với nước.
Thực : Thật.
Trung thực có thể hiểu là : Ngay thẳng , thật thà ,nói đúng sự thật , không làm sai lệch sự
thật .
B / Phân tích những biểu hiện của tính trung thực
Trong cuộc sống:
Thẳng thắn nhận lỗi khi mắc lỗi ; không báo cáo sai sự thật ;không tham lam lấy của người
khác làm của mình ; sản xuất kinh doanh sản phẩm có chất lượng , đúng giá , không làm giả ,
làm hại đến người tiêu dùng.
Trong học hành , thi cử:
Không quay cóp chép bài của bạn ; không mở tài liệu khi làm bài thi , bài kiểm tra; không chạy
điểm; không dùng bằng giả .
C / Lợi ích của tính trung thực :
-Giúp hoàn thiện nhân cách , được mọi người yêu mến, tôn trọng.
-Có kiến thức thực , làm giàu có tri thức của bản thân , giúp ta thành đạt trong cuộc sống.
Sửa chữa được lỗi sai của bản thân để thành người tốt.
Trung thực trong kinh doanh sẽ mang lại uy tín và niềm tin của khách hàng , kinh doanh đạt
hiệu quả cao.
Trung thực sẽ đem lại cho xã hội trong sạch , văn minh , ngày càng phát triển .
D / Phê phán những biểu hiện sai trái ,không trung thực:
Trong cuộc sống :
Thiếu trung thực sẽ đánh mất niềm tin và sự tôn trọng của mọi người đối với mình
Trong sản xuất kinh doanh :


15
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Số liệu báo các thiếu trung thực làm xã hội đi xuống , gây thiệt hại rất lớn đến nền kinh tế đất
nước . Chất lượng sản phẩm không trung thực sẽ ảnh hưởng không tốt đến người tiêu dùng,
thậm chí gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đe doạ tính mạng con người.
Trong học tập , trong các kì thi :
Nạn học giả , bằng thật do quay cóp chép bài của bạn , gian lận trong thi cử vẫn còn phổ biến
. Điều đó làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả thực chất của dạy và học, gây dư luận
xấu trong xã hội .
Thiếu trung thực trở thành căn bệnh lây lan nhanh , làm xuống cấp đạo đức xã hội .
Nêu suy nghĩ của em về hiện tượng gian lận trong học hành , thi cử ?
Em đã bao giờ gian lận trong học hành , thi cử chưa ? Theo em việc làm đó để lại hậu quả
như thế nào?
E / Thái độ cần phải có:
Xây dựng ý thức trung thực trong từng việc nhỏ hàng ngày đến việc lớn.
Lên án sự thiếu trung thực , đẩy lùi những tiêu cực do thiếu trung thực gây nên .
Biểu dương những việc làm trung thực .
Kết bài :
Kết luận :
tổng kết, nêu nhận thức mới, tỏ ý khuyên bảo hoặc tỏ ý hành động
Trung thực là một đức tính rất cần thiết trong cuộc sống . Trong thời kì hiện đại khi mà chúng
ta hội nhập với nền kinh tế tri thức toàn cầu thì đức tính trung thực lại càng cần thiết hơn bao
giờ hết.Vì vậy mỗi chúng ta cần phải xác định đúng tư tưởng để có một tương lai tốt đẹp.
BÀI THAM KHẢO
Đặt vấn đề:
- Trung thực là một đức tính cần phải có, quan trọng đối với tất cả mọi người
- Đối với học sinh thì đó là một đức tính càng quan trọng và phải được đặt lên hàng đầu.
- Tuy nhiên, ngày nay một bộ phận học sinh đang mất đi đức tính này trong học tập và thi cử.
- Sự trung thực trong học tập và thi cử của học sinh ngày nay là một vấn đề cần được bàn
luận và nhìn nhận một cách nghiêm túc.
Giải quyết vấn đề:
- Trung thực trong học tập và thi cử mới có thể để học sinh nhìn nhận đúng năng lực, phản
ánh đúng kết quả học tập của mình và có hướng phấn đấu thích hợp.
- Cùng với xu thế hội nhập và hiện đại hóa, học sinh ngày nay trở nên năng động, tự tin và có
kiến thức rộng hơn, có điều kiện học tập tốt hơn.
- Tuy nhiên, mặt trái của nó, một số bộ phận học sinh, do thiếu sự quan tâm đúng mức của
gia đình, do sự lôi cuốn của xã hội hiện đại đã trở nên xao lãng việc học tập và để đối phó với
kiến thức hạn hẹp của mình ở nhà trường, họ phải gian lận trong học tập và thi cử.
- Gian lận trong học tập và thi cử là một việc làm không thể chấp nhận được, vấn đề sẽ như
thế nào nếu một học sinh rời ghế nhà trường với một kiến thức hạn hẹp nhưng một kết quả
cũng không đến nỗi tệ?
Kết thúc vấn đề
- Khẳng định lại vấn đề đã bàn luận.
- Xã hội và đặc biệt là ngành giáo dục cần có những biện pháp nghiêm túc hơn trong học tập
và thi cử của học sinh, đánh giá đúng, chính xác năng lực của từng học sinh, luôn lấy câu


16
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


"bác sĩ chữa sai thì chết một người, nhưng thầy cô giáo chữa sai thì chết một thế hệ" de giao
duc hoc sinh.



BÀI 2


Thi cử vốn là một khâu quan trọng trong giáo dục để đánh giá kiến thức cũng như
năng lực của học sinh,tránh những trường hợp không hề hiếm trong xã hội ngày nay :"Ngồi
nhầm lớp ","bằng cấp giả",...
Gian lận trong thi cử xảy ra ở không ít bộ phận học sinh ,dù cho đó là những học sinh xuất
sắc .Hậu quả đó là do tác động từ đâu mà có?Có thể là do bản tính ,cũng có thể là do những
tác động từ bên ngoài -->mục đích là kiếm được điểm số cao,điểm phẩy tốt,...cũng có thể do
áp lực nào khác...
Tình trạng học sinh giỏi "ảo " có lẽ cũng xuất phát từ căn bệnh quá cũ của XH:"bệnh thành
tích".
"Xã hội ta nói chung lên án, phê phán tỷ lệ tốt nghiệp THPT là không đúng với thực chất trình
độ học sinh. Song, mâu thuẫn lại nảy sinh chính ở yếu tố này. Mỗi gia đình đều mong muốn
con em họ thi đỗ tốt nghiệp với số điểm cao nhất. Mỗi đơn vị trường học, ngành giáo dục -
đào tạo cho đến cấp tỉnh hy vọng thí sinh trường mình, tỉnh mình đỗ tốt nghiệp với tỷ lệ cao
nhất. "

Trước hết, ta hãy xét đến ở một phòng thi. Về phía thí sinh, việc học sinh đi thi
mang theo và sử dụng tài liệu hiện nay trở nên khá phổ biến. Những năm gần đây, nếu ai có
dịp đi ngang qua các phòng thi sau các giờ thi, chắc hẳn bắt gặp rất nhiều những mảnh phô tô
tài liệu thu nhỏ nằm trắng xóa ở các phòng thi hay các dãy hành lang. Học sinh đi thi mang
theo chúng khắp cả người và điều đó đã trở thành một phong trào. Giám thị bắt được bộ này
thì lại có một bộ khác. Nhiều học sinh nữ còn táo tợn giấu tài liệu vào trong cơ thể để các thầy
giáo coi thi không dám khám xét vì sợ “vi phạm thân thể”. Nhiều học sinh, thậm chí là học sinh
giỏi dù đã thuộc bài nhưng cũng thủ sẵn tài liệu bên mình để cho chắc ăn hơn. Vì vậy, mới có
những trường hợp những học sinh trung thực lại trở nên khó chịu vì mình bị “thiệt thòi” so với
những bạn học sinh có học lực yếu hơn. Bài học trung thực ở trường thi đã mất đi tác dụng.
Về phía giám thị, một tâm lý chung được hình thành “các em đã cất công học tập 12 năm đèn
sách, không nỡ làm khó dễ các em làm gì, cuối cùng rồi cũng sẽ đậu hết đó mà”. Thế là nảy
sinh tình trạng coi thi dễ dãi, cho qua việc thí sinh mang vào và thậm chí sử dụng tài liệu. Có
một số trường hợp, giám thị canh chừng thanh tra để cho thí sinh chép tài liệu, thậm chí còn
giải giúp bài thi cho thí sinh.
Nói đi cũng phải nói lại ,về phía các bậc giáo dục con em mình dường như chưa quan tâm
đúng mức đến "gian lận" trong thi cử và nhiều khi là "nới tay" bỏ quá cho những hành vi thiếu
trung thực khiến tình trạng trên ngày càng diễn ra phổ biến hơn,tinh vi hơn.
"Những giáo viên nghiêm túc thì nhiều khi cũng phải chùn tay trước áp lực xã hội, của địa
phương, của ngành hay nể nang cả lãnh đạo Hội đồng; đồng thời giáo viên cũng phải lo đến


17
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


bảo toàn cuộc sống của mình. Đã có giáo viên có trận đòn nhớ đời vì đã coi thi quá nghiêm
túc!
Mà nếu như có nghiêm túc thì giám thị cũng chẳng được gì, nhiều khi bị đồng nghiệp nhìn với
một con mắt e ngại, dè bỉu. Vậy thì, giám thị không lý do gì mà không chọn một giải pháp an
toàn?!"

_>Cái vòng luẩn quẩn của tình trạng thi cử thiếu nghiêm túc cứ thế tiếp diễn hàng năm mà
không có lối thoát.
Trung thực là một đức tính rất cần thiết trong cuộc sống . Trong thời kì hiện đại khi
mà chúng ta hội nhập với nền kinh tế tri thức toàn cầu thì đức tính trung thực lại càng cần thiết
hơn bao giờ hết.Vì vậy mỗi chúng ta cần phải xác định đúng tư tưởng để có một tương lai tốt
đẹp.
…………………………………………………………………………………………………

Đề 8: Văn hào Nga Léptơnxtôi nói: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường, không có lí tưởng thì 
không có phương hướng kiên định mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”.
                      Phát biểu suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề này.

+ Giải thích:

- Lí tưởng là gì?(Điều cao cả nhất, đẹp đẽ nhất, trở thành lẽ sống mà người ta mong ước và phấn
đấu thực hiện)
- Tại sao không có lí tưởng thì khồng có phương hướng:
+ Không có mục tiêu phấn đấu cụ thể
+ Thiếu ý chí vươn lên để giành điều cao cả
+ Không có lẽ sống mà người ta mơ ước
- Tại sao không có phương hướng thì không có cuộc sống
+ Không có phương hướng phấn đấu thì cuộc sống con người sẽ tẻ nhạt, sống vô vị, không có ý
nghĩa, sống thừa.
+không có phương hướng trongc uộc sống giống người lần buớc trong đêm tối không nhìn thấy
đường.
+ Không có phương hướng thì con người sẽ hành động mù quáng nhiều khi sa vào vòng tội lỗi
                                * Mỗi luận điểm lấy dẫn chứng minh hoạ)

 + Bình luận:

­ Lí tưởng là kim chỉ nam cho hành động.

­ Có lí tưởng thôi chưa đủ, cần hành động để biến lí tưởng thành hiện thực.
­ Phê phán những người sống không có lý tưởng



18
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


­ Lý tưởng của thanh niên ngày nay là gì?( phấn đấu để có nội lực mạnh mẽ, giỏi giang, đạt đỉnh cao trí tuệ và 
luôn kết hợp với đạo lí)
+ Liên hệ:

­ Lí tưởng của bản thân là gì?

­ Thực hiện lí tưởng ấy như thế nào?
……………………………………………………………………………………………………
………………………
Ñeà  baøi  Anh (chÞ ) h∙y tr¶ lêi c©u hái cña nhµ th¬ Tè H÷u:  
:
¤i! Sèng ®Ñp lµ thÕ nµo hìi b¹n?
LAÄP   Ø N  
DA YÙ
A.M Ô Û   ØI :
BA
-Daãn  ñeà : Giaù trò cuoäc soáng con ngöôøi laø ñieàu maø taát caû moïi
ngöôøi ñeàu traên trôû cuûa nhaân loaïi. Phaåm chaát soáng cuûa con ngöôøi seõ
ñöôïc xaùc laäp trong moái quan heä vôùi coäng ñoàng. Ham-let cuõng töøng
noùi “Soáng hay khoâng soáng. Ñoù laø vaán ñeà”. Töø khi coøn laø moät thanh
nieân Toá Höõu cuõng ñaõ ñi tìm leõ soáng cho mình “ Baên  khoaên  ñi kieá m  leõ 
yeâu  ñôøi”, M.Gorki cuõng töøng noùi “Trong  con  ngöôøi coù  2  khuynh  höôùng  
phuû   ñònh  laãn nhau, ñaáu  tranh  laãn nhau  nhieàu  hôn  vaø  thöôøng  xuyeân  hôn  
caû  : khuynh  höôùng  soáng  cho  toát hôn  vaø  khuynh  höôùng  soáng  cho  söôùng  
hôn ”.
-Giôùi thieäu  luaän  ñeà : Soáng nhö theá naøo ñeå coù cuoäc soáng coù
yù nghóa, soáng ñaùng soáng vaø soáng ñeïp? Ñoù laø vaán ñeà maø Toá Höõu
ñaõ nhaéc nhôû, ñaõ ñaët vaán ñeà :
“ OÂi! Soáng ñeïp laø theá naøo hôõi baïn?”
Ñoù cuõng laø vaán ñeà maø taát caû chuùng ta caàn suy nghó trong cuoäc
soáng hoâm nay.
(coù theå theo kieåu quy naïp, phaûn ñeà, tröïc tieáp, giaùn tieáp, moùc xích...)
B.THA Â N   ØI  
BA :
Ñ O AÏN  1  : VIEÁT  Ñ O AÏN  VAÊ N  VÔ ÙI  THA O  TAÙ C  LAÄP  LUA Ä N  GIAÛI 
THÍCH
Giaûi  thích: Theá  naøo  laø “soáng   ñeïp”  ?
-Laø soáng coù yù nghóa vaø soáng coù muïc ñích, coù lí töôûng.
-Laø bieát hy sinh, coáng hieán khoâng ích kæ, bieát “nhaän” vaø bieát “cho”,
bieát phaán ñaáu cho xaõ hoäi toát ñeïp “Soáng laø cho ñaâu chæ nhaän
rieâng mình”.
-Laø soáng toát, coù loøng nhaân haäu, bieát thöông yeâu ñuøm boïc, coù tình
caûm laønh maïnh:
“Coøn gì ñeïp treân ñôøi hôn theá
Ngöôøi yeâu ngöôøi soáng ñeå yeâu nhau”.


19
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


-Coù tö töôûng tình caûm, coù haønh ñoäng ñeïp.
Ñ O AÏN   : VIEÁT   O AÏN  
2    Ñ VAÊ N   ÙI  
VÔ THA O  TAÙ C  LAÄP  LUA Ä N   A Â N  
PH TÍCH  
Phaân   tích  caùc  khía caïnh  cuûa  loái soáng  
  ñeïp.
+Ñeå soáng ñeïp,ta caàn reøn luyeän nhöõng phaåm chaát naøo?
Coù lyù töôûng, coù muïc ñích ñuùng ñaén, cao ñeïp.
Coù taâm hoàn, coù tình caûm laønh maïnh nhaân haäu.
Coù trí tueä, kieán thöùc moãi ngaøy theâm môû roäng, saùng suoát.
Coù haønh ñoäng tích cöïc, löông thieän.
Ñ O AÏN  3  : VIEÁT  Ñ O AÏN  VAÊ N  VÔ ÙI  THA O  TAÙ C  LAÄP  LUA Ä N  CH Ö Ù N G  
MIN H
Chöùng  minh  loái soáng  ñeïp  baèng  caùch  giôùi thieäu  m o ät  soá  taá m  
göông   soáng   ñeïp :
a.Hình aûnh Baùc Hoà laø hình aûnh ñieån hình noåi baät : suoát moät ñôøi vì
daân vì nöôùc.
+Queâ mình vì söï ghieäp giaûi phoùng CM.
+Tình caûm nhaân aùi thöông yeâu voâ haïn vôùi con ngöôøi, nhaân loaïi.
+Trung vôùi nöôùc, hieáu vôùi daân, khieâm toán, giaûn dò, lieâm khieát.
Taát caû vì haïnh phuùc ND
b.Hình aûnh nhöõng anh huøng vì nöôùc vong thaân :
+Ng Vaên Troãi hi sinh quyeàn lôïi caù nhaân quan taâm ñeán ngöôøi khaùc ôû
töøng chi tieát nhoû nhaët.
+Nguyeãn Vieát Xuaân caêm thuø giaëc saâu saéc, anh duõng hi sinh.
+Phan Ñình Gioùt ñem thaân mình laáp loã chaâu mai.
+Leâ Vaên Taùm laáy thaân mình laøm ngoïn ñuoác soáng ñeå phaù kho ñaïn
giaëc,…
c.Ngaøy nay, ôû thanh nieân hoïc sinh vaãn coù nhöõng ngöôøi ñang soáng raát
ñeïp :
+Caùc thuû khoa cuûa caùc kì thi toát nghieäp, ñaïi hoïc. Raát nhieàu trong soá
hoï coù hoaøn caûnh raát khoù khaên, nhaø ngheøo, cha meï laøm thueâ, laøm
möôùn,nhöng vöôït leân treân khoù khaên hoï ñaõ hoïc raát toát.
+Nguyeãn Höõu AÂn, moät sinh vieân ngheøo ngaønh du lòch-ÑH Môû TPHCM
vöøa hoïc, vöøa laøm kieám tieàn chöõa beänh cho meï ung thö giai ñoaïn cuoái
vaø daønh thôøi gian chaêm soùc nhöõng beänh nhaân gioáng meï mình.
d.Trong vaên hoïc vaãn coù nhöõng nhaân vaät ñieån hình cho loái soáng ñeïp.
+Nhaân vaät Hoä trong taùc phaåm “Ñôøi thöøa” –Nam Cao ñaõ coù haønh
ñoäng raát cao thöôïng, cuùi xuoáng noãi ñau khoå cuûa Töø khi Töø bò tình
nhaân boû rôi cuøng vôùi moät ñöùa con thô vaø moät ngöôøi meï giaø muø loaø
quanh naêm beänh hoaïn. Ñoàng thôøi coi tình thöông laø leõ soáng cao nhaát.-
>Raát nhaân haäu.
+Nhaân vaät tröõ tình trong baøi thô “Toâi yeâu em”: tình yeâu raát cao thöôïng
raát trong saùng, vöôït leân treân nhöõng ích kæ nhoû nhen ñôøi thöôøng.



20
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


=>Tuy cöông vò, vieäc laøm haønh ñoäng khaùc nhau, nhöng hoï gaëp nhau ôû
moät ñieåm ñoù laø“soáng ñeïp”.
ÑOAÏ N 4 : VI EÁT ÑOAÏ N VAÊN VÔÙI THAO TAÙC LAÄP LUAÄN BAÙC BOÛ
Baùc boû nhöõng quan ni eäm khoâng ñuùng veà l oái soáng ñeï p :
-Thöïc teá khoâng phaûi ai cuõng xaùc ñònh ñöôïc quan nieäm soáng ñeïp,
vaãn coù nhöõng quan nieäm khaùc veà cuoäc soáng : loái soáng thöïc duïng
taàm thöôøng chaïy theo vaät chaát.
-Coi thöôøng nhöõng tình caûm thaân thuoäc, baïn beø, gia ñình, cha meï,
ñoàng ñoäi. Soáng treân noãi khoå cuûa ngöôøi khaùc.
-Quan heä vôùi nhau mang tính chaát lôïi duïng traéng trôïn.
-Döûng döng tröôùc noãi ñau cuûa ngöôøi khaùc baèng ñoâi maét raùo hoaûnh
cuûa phöôøng ích kæ.
-Soáng thieáu vaên hoaù, saún saøng chaø ñaïp ngöôøi khaùc vì ñoàng tieàn.
ÑOAÏ N 5 : VI EÁT ÑOAÏ N VAÊN VÔÙI THAO TAÙC LAÄP LUAÄN BÌ NH LUAÄN
Baøn l uaän yù nghóa soáng ñeï p , neâu phöông höôùng phaán ñaáu :
-Xaùc ñònh lyù töôûng soáng, ñaët ra muïc ñích ñuùng ñaén cho cuoäc soáng :
phaûi laøm gì cho töông lai?
-Xaây döïng taâm hoàn tình caûm laønh maïnh, nhaân haäu, loaïi boû daàn
caùi nhoû nhen, ích kæ, chæ bieát vun veùn cho baûn thaân caù nhaân, soáng
voâ caûm, heøn nhaùt, phaûn boäi quaù khöù, baïn beø, toå quoác, soáng treân
moà hoâi nöôùc maét cuûa ngöôøi khaùc, löôøi bieáng.
-Ñaáu tranh vôùi nhöõng keû coù haønh ñoäng xaáu.
-Hoïc taäp ñeå môû mang tö duy kieán thöùc, haønh ñoäng laønh maïnh löông
thieän.
C. KEÁT LUAÄN:
-Khaúng ñònh yù nghóa cuûa vaán ñeà soáng ñeïp.
-Nhaéc nhôû, caûnh tænh moïi ngöôøi ñöøng chaïy theo nhöõng caùi taàm
thöôøng phuø phieám maø boû ñi nhöõng giaù trò ñích thöïc quyù baùu.

VĂN MẪU
         Có bao giờ bạn tự hỏi Sống đẹp là gì,và bạn đã thực sự sống đẹp chưa ?
 Sống đẹp là sống có mục đích, có ước mơ, lí tưởng. Sống đẹp là sống có ý chí cầu tiến, biết 
đứng dậy bằng chính đôi chân của mình khi vấp ngã, biết bền lòng và dũng cảm vượt qua 
những thử thách, khó khăn để vươn lên, chấp cánh cho ước mơ của mình được bay cao, bay 
xa. Sống đẹp còn là một lối sống có văn hóa, biết lịch sự; là một cuộc sống có tri thức, có tình 
người. Sống đẹp là sống có ích cho bản thân, gia đình và xã hội.
         Trong lịch sử của dân tộc có biết bao tấm gương về sống đẹp: Trần Hưng Đạo, 
Trưng Nhị, Trưng Trắc, Trần Quốc Toản, chị Võ Thị Sáu, anh Kim Đồng, anh Nguyễn Văn 
Trỗi,...vĩ đại hơn cả là Bác Hồ kính yêu. Họ là những Người sống hết mình vì dân tộc, vì 
cách mạng, vì nền độc lập, tự do của đất nước. Họ đã giành cả cuộc đời mình cho Tổ quốc. 


21
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Họ là những anh hùng đã có công giữ nước, là những tấm gương sáng cho chúng ta học tập, 
noi theo. Bên cạnh đó cũng không hiếm những người có lối sống tiêu cực, đi ngược với luân lí 
và đạo đức. Đó là những tên bán nước, buôn người, những người đầu độc chính dân tộc mình 
bằng thuốc phiện, rượu cồn. Chính họ đã vấy bẩn bộ mặt xã hội, làm cho không ít dân ta trở 
nên nhu nhược, bần­hèn. Đó là những tấm gương xấu đáng bị lên án và bài trừ.
 Thật vậy, để sống đẹp không phải là điều đơn giản. Ai cũng biết sống đẹp là như thế nào, 
nhưng không phải ai cũng biết sống thế nào cho đẹp. Bởi lẽ cuộc sống hiện tại quá hỗn tạp, 
có nhiều luồng tư tưởng khác nhau, hoặc đồng điệu hoặc trái ngược nhau. Con người sống 
thiên về vật chất mà vô tình đánh mất đi vẻ đẹp của tâm hồn. Trong khi sống đẹp đòi hỏi 
chúng ta phải thực sự tỉnh táo, biết nhận thức, biết yêu thương, biết giữ mình khỏi những cám 
dỗ của xã hội.
 Sống đẹp không phải là chuyện một ngày, một bữa. Chúng ta không thể trở thành người sống 
đẹp chỉ trong một ngày, một giờ. Cần phải nhận thức đúng và rèn luyện thường xuyên. Lâu 
ngày sẽ trở thành thói quen, lối sống của ta sẽ dần được cải thiện. Sống đẹp không khó; chỉ 
khó khi ta lười biếng, e ngại hoặc chưa đủ quyết tâm, dễ dàng bỏ cuộc, buông xuôi, mặc cho 
dòng đời xô đẩy.
 Cuộc đời bạn phải do bạn quyết định. Có sống đẹp hay không cũng do ở nơi bạn.Đừng ngồi lì 
mãi thế ! Cũng đừng mãi mê mụi chạy theo những thứ phù phiếm mà đánh mất đi bản chất 
của mình ! Đừng sống phí tuổi thanh xuân cho những tró vui vô bổ, những thói ăn chơi trụy lạc 
! Mà bạn hãy trao dồi kiến thức, sinh hoạt, vui chơi lành mạnh, tham gia các hoạt động xã hội 
như giúp đỡ người nghèo, các em bé mồ côi, các cụ già ốm đau, không nơi nương tựa. Hãy 
mở rộng lòng mình, đem yêu thương sưởi ấm cho những trái tim ướt lạnh trước sóng gió của 
cuộc đời. Hãy biết cho đi để được nhận lại : tình yêu thương, niềm tin và hy vọng.
 Sua~chua nghĩ Sống đẹp là lối sống mà ai ai cũng muốn có được. Song phải biết học tập và 
rèn luyện đúng cách thì lối sống ấy mới tồn tại và phát triển. Không ai sống đẹp ngay từ lúc lọt 
lòng. Bởi vậy, học tập và rèn luyện đúng cách là con đường duy nhất đưa ta đến với một lối 
sống văn minh, một lối sống đẹp. Bạn còn chờ gì nữa ?? Hãy bắt đầu từ hôm nay, và ngay 
bây giờ ! Bạn thực sự muốn mình là một người Sống đẹp ???

trong cuộc sống hằng ngày mỗi người chọn cho mình những cách thể hiện khác nhau hình 
thành lên những cách sống khác nhau: sống đẹp, sống có ích và lối sống ích kỷ, buông thả 
thậm chí chìm trong vòng tội lỗi. Như vậy “sống đẹp" là một lối sống tích cực mà mỗi người 
cần phải hướng tới. Nhưng sổng thế nào mới là lối "sống đẹp”, còn là điều băn khoăn của rất 


22
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


nhiều người.
 “Đẹp” không phải chỉ là cái đẹp hình thức. Cái "đẹp" thể hiện từ những hành động cư xử nhỏ 
nhất trong cuộc sống đến nghị lực vươn lên trong mỗi con người. "Sống đẹp" trước hết phải 
xuất phát từ lòng nhân ái, từ chính tình yêu trong trái tim để từ đó mà sống hết mình vì người 
khác, để bao dung, thứ tha ... Xuất phát từ tình yêu thương nên bất cứ hành động nào dù là 
nhỏ nhất cũng đầy sự quan tâm, chia sẻ giữa những con người. Một sáng đến trường, bạn 
không sợ muộn học mà dừng lại giúp một cụ già qua đường. Mỗi ngày dành dụm tiền để ủng 
hộ quỹ "Vì người nghèo". Những hành động ấy dù nhỏ nhặt nhưng đều là những nghĩa cử cao 
đẹp.
 Lại nhớ đến hơn 30 năm trước đây, người con gái Hà Nội Đặng Thuỳ Trâm xung phong vào 
chiến trường Quảng Trị gian khổ bản thân chịu những thiệt thòi nhưng chị vẫn dành một tình 
thương bao la cho những người quanh chị. Bất lực trước một ca mổ, chị đau đớn, lo lắng cho 
người em nuôi giờ này đang đè nặng tang tóc, đêm chị mất ngủ.
 Tất cả những điều ấy đều xuất phát từ lòng yêu thương trong trái tim chị! Để chính từ những 
lo lắng, đớn đau ấy dân tộc Việt Nam có một người con anh dũng, kiên cường tận tụy làm 
người. Đó là chuyện của 30 năm trước, còn giờ đây có biết bao người ngày đêm nhen lên 
ngọn lửa tình yêu thương trên cõi đời này. Một nhà giáo già ngày ngày đạp xe khắp chốn bán 
những bức hình cụ Rùa Hồ Gươm mà thầy vô tình chụp được để lấy tiền góp vào quỹ "Vì 
người nghèo". Bao nhà hảo tâm, bao con người có mỗi năm lại lắng lòng mình nhớ đến những 
người còn trong đói khổ bần cùng.
 Cuộc sống muôn màu muôn vẻ tạo nên muôn nghìn gương mặt con người khác nhau: có 
người tốt, kẻ xấu, có những người từng gây ra tội ác. Nhưng không có ai chưa từng sai lầm. 
Dẫu có lầm lạc bước vào ngõ cụt vẫn có thể quay đầu lại. Chúng ta vẫn luôn dang tay chờ 
đón một con người mới ở những người từng mắc tội. Mỗi dịp lễ lớn, không chỉ những người 
ngoài khung sắt nhà lao mới náo nức chờ đợi mà những người ở trong cũng vui mừng vì mỗi 
dịp ấy họ lại có cơ hội được ân xá, được trở về với người thân, bè bạn. Chào đón họ bằng lòng 
bao dung tha thứ, tin vào một sự thay đổi ở họ đó cũng là "sống đẹp". Chính nhờ có lòng yêu 
thương mà không ít người tìm lại được chính mình. Có một nhà thơ với bút danh "Hoàn Lương" 
từng nửa đời làm tướng cướp trên những chuyến tàu Đà Nẵng ­ Nha Trang, làm đại gia buôn 
lậu xảo quyệt, thi nhân ấy tên là "Nguyễn Đức Tân" (Đông Mỹ ­ Thanh Trì ­ Hà Nội). Nửa đời 
làm việc thất đức nhưng trong trại giam được nghe lời khuyên nhủ tâm tình của giám thi, như 
người tỉnh cơn mê anh tâm sự:
 “Đêm đêm nghe tiếng vọng vang


23
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


 Tiếng ngoài xã hội rộn ràng trong đêm
 Đã buồn lại thấy buồn thêm
 Khát thèm cuộc sống ấm êm ngoài đời”
 Và cuộc đời của tên tướng cướp ấy rẽ sang một ngả khác khi mãn hạn tù, anh trở thành một 
nhà thơ, một thành viên của đội Công an xã. Khi được hỏi làm thế nào mà cá sự thay đổi lớn 
trong anh như vậy, tướng cướp, thi nhân ấy trả lời nhờ có sự bao dung, tình yêu của người vợ 
hiền và của tất cả mọi người. 
 Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng viết "Sống trên đời cần có một tấm lòng. Để làm gì em biết 
không? Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi…". Gió sẽ cuốn những tấm lòng thảo thơm gieo tình 
yêu khắp muôn nơi, mang lại ánh sáng cho miền đất tăm tối, mang lại hạnh phúc cho những 
người cùng khổ. Mỗi chúng ta, hãy gửi theo gió tấm lòng mình để cứu giúp bao người và để 
chính chứng ta là những con người có lối "sống đẹp”.
 “Cuộc sống không có con đường cùng chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải làm sao 
để vượt qua được những ranh giới ấy” (Nguyễn Khải). Cuộc sống luôn chứa đựng những thử 
thách, và không ai là không vấp ngã một lần. Vậy nhưng sau cú ngã đau đớn ấy, bạn làm gì 
mới là điều đáng nói. Trong đầu tôi cứ thể hiện lên hình ảnh con lật đật nhỏ bé miệng luân nở 
nụ cười và lần nào vấp ngã cũng bật dậy, trên môi vẫn là nụ cười lạc quan. Đã bao giờ bạn 
được như con búp bê ấy, kiên cường và nghị lực?...Đọc Đặng Thuỳ Trâm, những dòng tâm sự 
của chị, từng câu từng chữ bao giờ cũng tràn ngập một lòng ham sống phi thường. "Đời phải 
trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố ". Câu nói tâm đắc ấy của chị, giờ đây, mỗi 
chúng ta cũng phải lấy đó làm châm ngôn sống cho cuộc sống của mình.
 Tôi được nghe thầy dậy Hoá kể câu chuyện về người học trò cũ của thầy. Anh là một học 
sinh chăm ngoan, học giỏi, luôn nằm trong nhóm đầu. Vậy nhưng trong kỳ thi Đại học quan 
trọng anh lại trượt điều tưởng như không thể đã xảy ra. Đau buồn, thất vọng về chỉnh mình, 
cuộc sống của một thanh niên 18 tuổi lúc ấy chỉ toàn một màu đen khi bao hứa hẹn tương lai, 
kỳ vọng của gia đình, thầy cô đều sụp đổ. Không chịu giam mình trong màn đêm, anh tự mình 
thắp lên ngọn nến niềm tin và tiếp tục học tập hết mình. Anh đã đỗ vào năm sau với một số 
điểm cao. Dù so với bạn bè, anh là người đến sau nhưng anh lại là người đạt được chiến 
thắng lớn nhất: Chiến thắng chính mình, cuộc sống với những ranh giới của nó luôn bao 
quanh bạn. Nếu không có nghị lực làm sao bạn có thể đi hết được con đường của riêng 
mình ? Từ số 1 đến số 0 chỉ trong gang tấc nhưng khoảng cách từ số 0 đến số 1 trên trục đời 
là cả một quá trình mà nếu không có niềm tin, nghị lực, bạn sẽ mãi chỉ là con số 0 mà thôi. 
Hãy là một người bộ hành với đôi chân dẻo dai sẵn sàng đạp lèn mọi chông gai để bước đi: 


24
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


"Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng, bàn chân cũng thấm đau vô vàn những mũi gai” 
Lời bài hát của ban nhạc tôi yêu thích cứ văng vẳng bên tai. Bàn chân có thể sẽ chảy máu vì 
gai nhọn nhưng đừng ngồi xuống rên xiết, hãy để máu ấy thấm lên những cánh hồng đỏ thắm 
trên bước đường vinh quang của bạn! Làm được như vậy tức là bạn đang "sống đẹp",sống và 
luôn giữ cho mình một niềm tin vào ngày mai, luôn có một nghị lực vươn lên hướng đến ánh 
mặt trời.
 Tôi từng đọc một bài thơ nghe qua tưởng chỉ là thơ vui nhưng lại mang một ý nghĩa sâu sắc: 
 "Khi anh sinh ra
 Mọi người đều cười
 Riêng anh thì khóc tu tu
 Hãy sống sao để khi chết đi
 Mọi người đều khóc
 Còn môi anh thì nở nụ cười”
 Bạn và tôi, hãy tự chiêm nghiệm cho mình lối sống đẹp để khi ở cuối con đường, chúng ta 
đều mỉm cười mãn nguyện! 


Đề: nghị luận về câu nói: “Học, học nữa, học mãi”


1. Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận: “Học, học nữa, học mãi”
Học hỏi là 1 việc rất quan trọng đối với nhân dân ta, đối với cả nhân loại từ ngàn xưa cho đến nay. Nó giúp
con người mở mang kiến thức, nó giúp cho đất nước văn minh, tiến bộ. Nhận thức được tầm quan trọng
của vấn đề này, tuy phải bận trăm công nghìn việc, nhưng lê-nin vẫn tự đặt cho mình nhiệm vụ: “Học, học
nữa, học mãi”.
2. Thân bài:
a) Giải thích câu nói (hoặc nêu các biểu hiện của vấn đề) học là việc học sinh tiếp thu kiến thức của nhân
loại dưới sự hướng dẫn của thầy cô giáo… khi học chúng ta phải tìm tòi, suy nghĩ thêm để hiểu rõ và mở
rộng các kiến thức đã thu thập được. Như thế lời dạy của lê-nin có ý nghia là khuyên chúng ta phải luôn học
hỏi không ngừng, học hỏi suốt đời chẳng những trong nhà trường và cả ngoài xã hội…
b) Phân tích các mặt đúng, lợi ích: đó là một chân lí, một sự thật hiển nhiên, rõ ràng từ trước đến nay bởi vì
kiến thức của nhân loại bao la mênh mông như biển cả còn sự hiểu biết của mỗi người trong chúng ta chỉ
như giọt nước. Hơn thế nữa, mỗi một giây phút trôi qua thì hành tinh của chúng ta lại có một phát minh mới
ra đời, vì thế không bao giờ chúng ta học được hết những kiến thức đó và cũng vì thế mà chúng ta phải luôn
luôn học tập không ngừng. Làm sao chúng ta có thể quên được tấm gương của nhà bác học Lê Quý Đôn của
đất nước Việt Nam hoặc các bác học Newtơn, Ampere… trên thế giới đã suốt đời học hỏi và cống hiến
nhiều kiến thức quý báo cho nhân loại. Ngoài ra, lời nhận định này cũng đúng vì nó có giá trị về mặt giáo
dục con người mới, giáo dục lý tưởng sống cao quý. Cho nên chúng ta không lạ gì khi thấy các danh nhân
trên thế giới cũng từng có những suy nghĩ tương tự như câu nói nổi tiếng của Darwin:
“Nhà bác học không có nghĩa là ngừng học” hay “Đường đời là chiếc thang không nấc chót, việc học là


25
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


quyển sách không trang cuối cùng.” (Kalinin). Hoặc câu của Bác Hồ: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục
suốt đời”. Chính câu nói của các nhà bác học càng làm tăng thêm giá trị chân lí của lời nhận định của lê-nin.
c) Phân tích các mặt bổ sung.
Nhưng thật đáng tiếc là có những người làm ngược lại với lời dạy bảo quý giá này. Thật đáng tiếc là trong
nhà trường có những học sinh lười biếng, không cố gắng chăm lo học tập, kiền thức nông cạn, dở dang.
Cũng như thế trong xã hội còn có những kẻ tự kiêu, tự mãn khi đã đạt được bằng cấp mà không chịu tiếp
tục học hỏi. Và đương nhiên những kẻ đó đáng bị chê trách vì đã không nghe theo lời khuyên bảo tốt đẹp
này.
d) Xây dựng thái độ đúng cần phải có.
Do đó, học hỏi suốt đời là một việc phải làm và cần làm. Ý nghĩa trọn vẹn, sâu xa của câu nói cũng là muốn
chúng ta thực hiện được điều đó. Nhưng làm như thế vẫn chưa đủ. Để việc học hỏi đạt kết quả thật tốt,
chúng ta phải xác định rõ động cơ học tập là vì tổ quốc, vì nhân dân, học để trở thành người lao động mới
có khả năng trình độ để phục vụ đất nước, sẵn sàng xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Bên cạnh mục đích học
tập, chúng ta còn phải có tinh thần thái độ học tập đúng đắn, học đi đôi với hành, học ở nhà trường, học
ngoài xã hội...
e) Phân tích nguyên nhân, hậu quả, (hoặc tác dụng)
Nếu đạt được những điều kiện trên thì việc học hỏi sẽ mang lại một kết quả thật to lớn là kiến thức của
mỗi người trong chúng ta sẽ được liên tục nâng cao, từ đó sẽ giúp cho đất nước ngày càng văn minh tiến bộ.
Đặc biệt là đối với đất nước chúng ta ngày nay, nhiệm vụ học tập càng trở nên vô cùng cấp thiết, trở thành
nghĩa vụ của mỗi người công dân vì đất nước ta, sau gần một trăm năm đô hộ của thực dân Pháp, sau hơn
hai mươi năm chiến đấu chống đế quốc Mỹ, đa số nhân dân ta không có thời giờ và phương tiện để học
tập. Nên muốn nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh, ổn định đời sống nhân dân, khôi phục và phát
triển kinh tế, tiến tới xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ và phồn vinh, ta cần phải cố gắng học tập
gấp năm, mười lần trước đây thì mới mong có một đội ngũ cán bộ quản lí, khoa học kĩ thuật đông đảo, công
nhân lành nghề, nông dân có trình độ cao để tiếp thu kỹ thuật mới tăng năng suất lao động.
3. Kết bài: Thái độ, khẳng định, kết luận chung của bài nghị luận.
Rõ ràng nhận định của lê-nin đúng là một sự thật hiển nhiên trong cuộc sống, là một chân lí của thời đại.
Đồng thời, câu nói trên cũng bộc lộ tấm lòng, ước muốn thiết tha của về việc học lê-nin.


Nghị luận câu : " Học, học nữa, học mãi " 
MB: nhắc đến lê nin ai cũng biết đó là vị lãnh tụ vĩ đại của nước Nga người đã từng có nhiều câu nói nỗi 
tiếng,trong đó có câu:học,học nữa,học mãi. Câu nói trên nhằm khuyên mọi người phải cố gắng phấn đấu không 
ngừn trau dồi tri thức về cuộc sống, con người và thế giới xung quanh, Vây câu nói trên có ý nghĩa như thế nào 
chúng ta hãy cùng nhau làm sáng tỏ.
 
 TB: học là gì?học là quá trình tiếp thu tri thức từ thầy cô, sách vở, bạn bè hay thực tế cuộc sống.HỌc hỏi là phải 
tìm tòi, hỏi han để hiểu rõ và mở rộng nhưng tri thức đã thu nhập được.Câu nói trên nhằm khuyên chúng ta 
không chỉ tiếp thu tri thức mà còn phải tiếp cận và vận dụng tri thức cho cuộc sống.
 Tại sao chúng ta cần phải học? vì: học làm cho chúng ta hiểu biết về cuộc sống, về mọi vật xung quanh, về vũ 
trụ, về các nước xa xôi trên thế giới,.. Học sẽ giúp chúng ta hiểu biết về con người về những tâm tư khát vọng của 
họ,.. học giúp cho chúng ta vươn tới chiếm lĩnh những tri thức trong mọi lĩnh vực, khám phá nhưng chân trời 
mới.Do đó, việc học rất cần thiết đối với mỗi con người.
 Tại sao ta phải học, học nữa, học mãi"? Vì:kiến thức của nhân loại bao la, mênh mông như biển cả còn sự hiểu 
biết của mỗi con người chỉ nhỏ như 1 giọt nước. Hơn thế nữa, khoa học kĩ thuật ngày càng tiến bộ nhưng phát 


26
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


minh ra đời ngày càng nhiều phục vụ cho đời sống con người tốt hơn. Ko học hỏi ta sẽ ko bắt kịp nhịp độ của xã 
hội ta sẽ bị lạc hậu. Chẳng hạn như: người công nhân ko ngừng học tập , rèn luyện để nâng cao tay nghề cũng 
như năng suất, người giáo viên k0 ngừng học tập để truyền đạt cho học sinh nhưng kiến thức mới về mọi lĩnh 
vực. Nhà bác học đác­uyên cũng đã từng nói:” bác học k0 có nghĩa là ngừng học”, hay Kalini đã từng phát 
biểu:”…việc học là cuốn sách k0 trang cuối cùng”.Hay gần gũi hơn là bác Hồ của chúng ta với câu nói:” học hỏi 
là 1 việc phải tiếp tục suốt đời.Ngoài ra, nếu k0 học tập, chúng ta sẽ k0 đủ khả năng đảm nhiệm công tác ngày 
một khó , phức tạp hơn ta sẽ bị đào thải.
 Ta phải làm gì để thực hiện lời khuyên trên? Để học tập thật tốt, chúng ta cần phải xác định mục đích học tập 
đúng đắn có như vậy thì việc học mới có ý nghĩa, ngườ học mới cảm thấy thích thú. Từ đó có sức mạnh và nghị 
lực vượt qua thử thách. Học toàn diện, mọi lĩnh vực: văn hóa, khoa học, tự nhiên, xã hội và còn phải rèn luyện 
đạo đức để trờ thành người có ích cho xã hội và gia đình. BÊn cạnh đó, học phải có phương pháp :học liên 
tục,không tự bằng lòng với kiến thức đã có, học ở mọi lúc, mọi nơi ở mọi đối tượng. Ngoài ra, cần phải biết sắp 
xếp thời gian hợp lí, học tập với giải trí, rèn luyện thân thể.
 
 KB: tóm lại câu nói của lê nin”học,học nữa, học mãi” là hoàn toàn đúng đắn, là một chân lí của thời đại nhắc nhở 
chúng ta không ngừng học tập ,rèn luyện tri thức, đạo đức để xứng đáng là người con của tổ quốc, người chủ của 
nước nhà. Trong tình hình nước ta hiện nay còn chậm tiến, nghèo nàn, lạc hậu so với thế giới cho nên việc học 
tập là vô cùng cần thiết. đó là trách nhiệm, bổn phận của người học sinh chúng ta để góp phần xây dựng đất 
nước giàu mạnh, phồn vinh.
 
 *­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*­*
 
 
B. NGHỊ LUẬN VỀ HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

ĐỀ: Suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong
giáo dục.

Dàn ý:
1. Mở bài:
- Tầm quan trọng của Giáo Dục
- Thực trạng của giáo dục nước ta hiện nay
- Vì thế cuộc vận động : nói khồn với tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục
đang được xã hội quan tâm
2. Thân bài:
a. Giải thích:
-“ Tiêu cực trong thi cử” : Là những hành vi gian lận trong thi cử như: thí sinh mang
những tài liệu hoặc những thiết bị không được cho phép vào phòng thi
- “ Bệnh thành tích trong giáo dục”: là những danh hiệu thi đua của Thầy và trò, giữa
các lớp, các trường và các phòng ban với nhau gây nên hiện tượng điểm ảo, thành tích ảo,
không phản ánh đúng khả năng và trình độ.


27
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


b. Phân tích, chứng minh
* Nguyên nhân của bệnh thành tích:
          +học sinh học kém nhưng vẫn mong có tiếng là" học giỏi"
+ thầy cô muốn có tiếng tăm là "thầy giỏi"
=> căn bệnh " thành tích" xuất hiên nhằm đáp ưng nhu cầu đó
        * Hậu quả: là hiện tượng xấu để lại hậu quả nghiên trọng cho ngành Giáo dục
- Đối với học sinh: học sinh ỷ laịi, không phát huy được năng lực học tập, không có
đọng lực học, không tiếp thu đựoc tri thức, ảnh hưởng đến chất lượng
- Đối với giáo viên: mất đi lương tâm, nghề nghiệp, không có động lực để dạy, không
có sáng kiến đổi mới phương pháp dạy học.
- Đối với giáo dục: giáo dục trì trệ, chậm phát triển
* Tác dụng của việc chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục:
là việc làm mang lại lợi ích cho ngành giáo dục
- Đối với học sinh: phát huy năng lục học tập, bỏ đi tính ỷ lại, những văn bằng đánh
giá đúng năng lực của học sinh, học sinh không còn tình trạng “chọi nhau” trong các kì thi tập
trung
- Đối với giáo viên: sẽ không còn những việc làm không đúng với lương tâm, cố gắng
tìm tòi phương pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học, thực hiện kiểm tra, đánh giá đúng
năng lực của học sinh.
c. Bình luận: Phê phán những hành vi tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo
dục.
      3. Kết bài:
           - Nêu cảm
nghĩ của mình về bệnh "thành tích" trong thi cử...
- Rút ra bài học cho bản thân và kêu gọi mọi người nói không với bệnh "thành tích"
Tương lai do mình quyết dịnh, hãy sống ntn để không hổ thẹn với mình với bố mẹ...
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM, xứng đáng với lơì Bác" Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc VN có bước tới đài vinh quang để sánh vai với
các cường quôc năm châu được hay không đó là nhờ phần lớn công học tập của các cháu"
hãy quyết tâm đẩy lùi căn bệnh "thành tích"...

Bài văn mẫu

           Trong cuộc sống đang bộn bề, biến chuyển hằng ngày như hiện nay thì xã hôi, đất nước đang cần đến 
một lực lượng thanh niên học sinh giỏi giang, tài đức. Và ngay từ bây giờ, học sinh­ được xem là những mầm non 
tương lai, là người kế thừa công cuộc phát triển đất nước đang ra sức học tập, rèn luyện hết sức mình. Nhưng trái 
lại bên cạnh đó, lại có một số học sinh đang học với không đúng khả năng của mình, và điều này đã tạo điều 
kiện cho một “ căn bệnh” xâm nhập vào học đường đang hoành hoành, gây xôn xao ngành giáo dục nói riêng và 
xã hội nói chung. Vâng, đó chính là bệnh thành tích trong giáo dục.
Cuộc vận động nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục hướng tới hoạt động dạy và 
học thuộc các cấp trong nhà trường. ĐỐi với hoạt động dạy học của giáo viên, cuộc vận động này định hướng 



28
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


mục đích giảng dạy.
Dạy để học sinh hiểu biết tri thức thực sự toàn diện không chạy đua theo thành tích nhất thời đảm bảo chất lượng 
dạy, đảm bảo công bằng minh bạch trong đánh giá thi cử chọn đúng những học sinh có năng lực, có kiến thức 
vững vàng không để tình trạng nâng điểm tuỳ tiện, đánh giá sai thực chất học sinh.
Đối với hoạt động học tập của học sinh. cuộc vận động này củng cố điều chỉnh lại mục đích học, cách học đã và 
đang có. Thực tế, đã có hiện tượng học lệch, học tủ, học để đối phó với kỳ thi, coi cóp trong kiểm tra, thi cử,….
Tóm lại đây là cuộc vận động nhằm nâng cao chất lượng dạy và học để hoạt động dạy và học trong nhà trường 
có chất lượng cao, trang thiết bị cho học sinh tri thức, hiểu biết thực sự. Đây cũng là cuộc vận động nhằm đảm 
bảo cho giáo dục nước nhà lành mạnh, tiến bộ, khắc phục tình trạng lạc hậu, để hội nhập với giáo dục các nước 
trong khu vực và thế giới. Bởi vì giáo dục là chiến lược đào tạo con người là gốc rễ của sự phát triển bền vững 
của xhThật vậy, học sinh đến trường học qua loa đối phó, nưng điểm số và kết quả học tập thì rất cao­ đó là 
những biểu hiện cụ thể, triệu chứng của bệnh “ chuộng” thành tích.
Nhiều lúc ta cảm thấy ngạc nhiên trwocs lối hcọ của một số hoc sinh, lên lớp thì nghệch ngoạc vài chữ, ngáp lên 
ngáp xuống, học theo kiểu “ cưỡi ngựa xem hoa”, về nhà thì vở vất đầu giường. Thế nhưng, hok hiểu sao cứ đến 
kì thi lại có hok ít người rất tự tin cầm bút vào phòng thi, rốt cuộc “ may mắn” làm sao, điểm vẫn trên trung bình, 
danh sách học sinh tiên tiến, học sinh giỏi ở các trường vẫn “ thừa thắng xông lên”. Tại sao lại có sự mâu thuẫn 
đến như vậy?Thật là khó lí giải. Họ thông minh đến nỗi không cần học bài , hiểu bài cũng có thể thi, làm kiểm tra 
điểm cao à. Và rồi khi bước vào kì thi đại hoc thật sự, kết quả lại khiến nhiều người sửng sốt, bất ngờ. Có chăng 
chỉ là những học sinh tiêu biểu đó đã gặp may mắn trong khi quay cóp, tài liệu hay là do thái độ ỷ lại vào bạn bè, 
sự dễ dãi của một số thầy cô trong các kì thi,...
Có thể thầy cô không nỡ nhìn học sinh của mình buồn khi nhận những con điểm kém, kết quả tồi nên họ đã làm 
ngơ trước một vài điều hay là với tâm lí sợ trò học không giỏi một phần là do thầy cô dạy không hay, có trường 
hợp nhiều học sinh đỗ xô đi học một giáo viên A, B,.. nào đó không chỉ đơn thuần là giáo viên đó dạy giỏi, giảng 
hay mà còn vì giáo vien đó “ thương” học trò và biểu hiện ra đó là cho học sinh biết trước những đề kiểm tra, khi 
cho điểm thi lại hết sức nhẹ nhàng với học trò “ tại gia” của mình. Xin nói thẳng chính vì thương kiểu đó mà đã có 
không ít những kết quả sai lệch, học giả nhưng điểm thật. Và những thầy cô đó có thật sự thương học sinh của 
mình mà đang huỷ hoại dần vốn kiến thức và ý thức học tập của hcọ sinh, dần dần họ cứ nghĩ rằng cứ có thật 
nhiều tiền mua quà chăm sóc thầy cô hay có một chỗ ngồi êm ấm trong nơi học thêmt hì sẽ dễ dàng với việc 
học, thi, kiểm tra. Thật là sai lầm!
Ông bà ta đã từng nói: “Không học thì làm sao có tương lai”. Tương lai đó không htể mua bằng tiền, bằng những 
mẹo vặt khi làm bài hay sự nài nỉ của một ai đó... Tương lai là do chính bản thân mình nắm lấy, mình bắt giữ, 
phải đổ mồ hôi, nước mắt trong học tập thật sự thì mới có một tương lai tươi sáng.
Trong kì thi đại học vừa qua đã có không ít “ sĩ tử” thành “tử sĩ” chỉ vì học không đúng với bản thân, hổng kiến 
thức trầm trọng, thế nhưng trong các năm học trứoc hay thi tốt nghiệp vẫn luôn là “ giỏi”. Chính lúc bước vào kì 
thi chung của cả nước, kì thi đại học gắt gao thì khả năng của mỗi học sinh mới được thể hiện thật sự chính xác, 
ai giỏi có cố gắng thì sẽ đậu, ai mà chỉ biết mánh khoé, học giả dối thì phải nhận kết quả thấp,hi vọng rằng họ 
sẽ không than vãn là “ học tyài thi phận”. Không biết rằng trước kết quả đáng buồn của học sinh mình, thầy cô 
có hối hận hay không, vì đã quá dễ dãi trong việc dạy dỗ học sinh của mình.
Chắc mọi người vẫn chưa quên vụ” chạy trường, lớp điểm” ở trường Lê Quý Đôn vừa qua gây xôn xao trong bộ 



29
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


giáo duc và cả xã hội hay là kì thi tốt nghiệp năm ngoái có trường thi tốt nghiệp đạt o%, tức là không một học 
sinh nào đậu. Không biết là nên thất vọng bao nhiêu cho đủ đây, trước hậu quả mà bệnh thành tích đã gây ra 
trong nhà trường.
Tuy nhiên, nói cho công bằng trách nhiệm cũng không nên đỏ hết cho thầy cô, đó còn là sự học buông thả của 
một số học sinh, không chuyên tâm vào học hành, chỉ biết học đối phó, qua loa và cách dạy có thể chưa hợp lí, 
làm học sinh thích thú...
Không thể để khối u nhột­ bệnh thành tích này hoành hành và phát triển trong học đường. Gia đình và thầy cô 
giáo cần kiểm tra về kiến thức và việc học của học sinh chặt chẽ hơn nữa, tạo ra nhiều phương pháp học khiến 
học sinh thích thú nên hạn chế những lối học “thầy đọc, trò chép” khô khan. Hơn hết quan trọng nhất là ý thức 
của mỗi hcọ sinh, sự nỗ lực và cố gắng của từng bạn, lúc đầu có thể khó khăn nhưng về sau bạn có thể có được 
niềm vui đích thực khi đón nhận những điểm số tốt xứng đáng với sức mình bỏ ra. 
           Hiện nay ngành giáo dục và xã hội ta đang páht động cuộc vận động “Chống tiêu cực trong giáo dục và 
bệnh thành tích” hay khẩu hiệu “Ba không” trong học đường...Mọi người, mọi trường đang tham gia hưởng ứng 
một cách tích cực, học sinh chúng ta hãy hòa mình vào đó. Hãy từ biệt căn bệnh thành tích trong nhà trường. 
Sống và học tập hết mình để xứng đáng trở thành những người kế thừa và phát triển đất nước. bác Hồ đã từng 
nói “ Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai 
với các cường quốc năm châu được hay không đó là nhờ phần lớn ở công học tập của các cháu”.
Quyết tâm bài trừ bệnh thành tích trong nhà trường.

………………………………………………………………………………………………………………


Đề 1 :Hiện nay, ở nước ta có nhiều cá nhân, gia đình, tổ chức thu nhận trẻ em
cơ nhỡ, lang thang kiếm sống trong các thành phố, thị trấn về những mái ấm
tình thương để nuôi dạy, giúp các em học tập, rèn luyện, vươn lên sống lành
mạnh, tốt đẹp.
Anh( chị) hãy bày tỏ suy nghĩ về hiện tượng đó?

DÀN Ý:
1. Mở bài:
- Giới thiệu tinh thần tương thân, tương ái, truyền thống quý báu của dân tộc ta
- Dẫn ca dao, tục ngữ về tinh thần đó
- Những tình cảm sâu nặng, thiêng liêng ấymỗi người chúng ta dành nhiều cho người già,
người nghèo neo đơn, đặc biệt là trẻ em lang thang, cơ nhỡ.
- Dẫn yêu cầu đề vào
2. Thân bài:
a. Giải thích, phân tích:
- Nguyên nhân trẻ em lang thang, cơ nhỡ:
+ Do cha mẹ bỏ rơi, mồ côi, nghè…
+ Không họ hàng thân thích, phải tự kiếm sống
- Hậu quả:


30
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


+ Không được dạy dỗ, học hành, kém hiểu biết nên: cướp giật, hút chích, nghiện ngập…
+ Một số sống bằng các nghề: bán báo, đánh giày, rửa chén, ăn xin…
b. Chứng minh, bình luận
- Thu nhận trẻ em lang thang, cơ nhỡ vào mái ấm tình thương để nuôi dạy và giúp đỡ các em
nên người là một việc làm cao đẹp của những tấm lòng vàng , đầy vị tha, kiên nhẫn, giàu đức
hy sinh
( họ giúp các em học nghề, học chữ và nhân phẩm cần thiết của mỗi con người) Học sinh lấy
dẫn chứng minh hoạ
- Mỗi trẻ em lang thang, cơ nhữ đều có một hoàn cảnh éo le khác nhau nhưng ở chúng đều
giống nhau ở nỗi bất hạnh và tâm trạng mặc cảm, nên việc nuôi dạy là cuộc tái sinh nhọc
nhằn và kì diệu, sau này chúng sẽ là người công dân tốt. - học sinh lấy dẫn chứng chứng
minh hoạ
- Phê phán những hành vi ngược đãi trẻ em, thái độ thờ ơ, vô cảm, vô trách nhiệm (dẫnchứng)

- Bản thân học sinh: “Ta phải làm gì để giúp đỡ trẻ em lang thang, cơ nhỡ”?
( Quyên góp sách vỡ, quần áo, quà bánh, tiền… cho trẻ em tàn tật, lang thang, kêu gọi những
nghĩa cử cao đẹp, nàh hảo tâm hãy đóng góp hơn nữa về vật chất lẫn tinh thần để giúp đỡ
các em)
3. Kết bài:
- Nhấn mạnh việc làm tốt, tuyên dương, học hỏi
- Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân.
( Cố gắn học tập để giúp ích cho đời, cùng chung sức chung lòng với xã hội để xoá bỏ những
cảnh đau lòng trên).
BÀI LÀM MẪU

1/Mở bài

"Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan"

Sinh thời, Bác Hồ của chúng ta rất yêu thương và quan tâm đến thanh thiếu niên đặc biệt là các em
nhi đồng. Các em luôn được tạo mọi điều kiện để vui chơi và học tập, vô tư hồn nhiên như chính
tuổi thơ của mình vậy. Ngày nay, trường lớp được đầu tư xây dựng khang trang nhiều hơn, trẻ em
được đến trường học tập vui chơi cùng bạn bè, thầy cô. Nhưng bên cạnh đó, chúng ta không khỏi xót
xa thương cảm khi bắt gặp những em bé phải lao động để lo chén cơm, manh áo từng ngày cùng với
những sấp vé số trên tay hay những tờ báo đi khắp phố phường bán rong, và thấp thoáng ở đâu đó
những hình ảnh nhỏ nhắn của các em trong những bãi rác để tìm phế liệu bán kiếm tiền. Chúng ta sẽ
suy nghĩ gì khi chính chúng ta chứng kiến những cảnh tượng cảm động ấy?

2/Thân bài

Vâng hình ảnh trẻ em lang thang, cơ nhở, mồ côi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, kiếm sống ở các
thành phố, thị trấn đã và đang được các cơ quan ban ngành chú trọng và quan tâm nhiều hơn với


31
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


những trung tâm bão trợ trẻ em, hay làng SOS.... đã được đầu tư xây dựng với quy mô ngầy càng mở
rộng. Chính những nơi đây đã trở thành mái ấm tình thương là "một đại gia đình" cho các em có thể
vui chơi, học tập, rèn luyện để trở thành những công dân tốt, sống lành mạnh và không là gánh nặng
cho xã hội.

"Trong đêm một bàn chân đứa bé xiếu lang thang trên đường, ánh mắt buồn nghẹn ngào của em, em
rất buồn vì không biết đi, đi về đâu. Cuộc sống mưu sinh chỉ làm em qua cơn đói từng ngày, vì em
không cha vì em đã mất mẹ đau thương vẫn là đau thương". Xa xa đâu đó vẫn còn văng vẵng lời bài
hát "đứa bé" của nhạc sĩ Minh Khang làm cho chúng ta không khỏi xúc động, lòng người không khỏi
da diết với nỗi lòng đau nhói, quặng thắt từng cơn khi những hình ảnh đứa bé lang thang trong đêm
tối để rồi không định hướng được tương lai cũng như không biết đi về đâu tron đêm tối lạnh giá. Gia
đình ư? Người thân ư? không. Em không có gia đình và chẳng có người thân, ba mẹ đã bỏ em ra đi mà
không trở về nữa. Biết trách ai đây! có lẽ các em đã cố nén đi nỗi bất hạnh để đau thương đêm ngày
thành thương đau. Thử hỏi cộc đời này còn có trái tim nào sắt đá hơn nữa, khi nghe giọng nói cảm
động nhưng trong sáng và ấm áp của các em cất lên:"Bác ơi! mua giúp con vài tấm vé số đi chú" hay
"chú ơi! đánh giầy phụ con đi chú"... Thật khó có lời nào lẽ nào để diễn tả hết những cảm xúc rung
động trong trái tim mọi người dù "em có một ước mơ một vì sao sáng dẫn lối em trong cuộc đời, đã
lâu rồi em đã không có tình thương".

Những mái ấm tình thương luôn mở rộng cánh cửa đón chào các em và ngày càng có nhiều cá nhân,
gia đình, các mạnh thường quân tổ chức nhận nuôi dạy các em, kể từ đây khôn còn phải lo miếng
cơm manh áo nữa. Những ước mơ những ước mơ được vui chơi, được học tập của em không còn là
mơ ước. Các em sẽ được đến trường, vui chơi, nô đùa cùng chúng bạn hoà nhập với thế giới hồn
nhiên của trẻ thơ.

Các em sẽ không còn 'co ro trong manh chiếu rách", sẽ không ngủ đầu đường xoá chợ, lang thang
khắp phố phường nữa mà thay vào đó là một tương lai tươi sáng đang đón chào các em, các em không
phải mặc cảm, tự ti và cũng chẳng còn những tháng ngày mưa nắng cùng với mãnh bánh mì trên tay
lót dạ để quên đi cơn đói từng ngày hành hạ thân xác nhỏ nhắn, ốm yếu của em.

Thật vậy, lòng nhân ái của con người không có gì có thể sánh được, mọi người hãy mở rộng trái tim
giúp đỡ và yêu thương các em, để các em có đủ tự tin và nghị lực vượt qua những khó khăn để trở
thành mầm non, một nền tảng tương lai của đất nước. Dân tộc Việt Nam chúng ta chú trọng nhất
truyền thống nhân đạo nên vậy giờ đây chúng ta hãy mở rộng vòng tay nhân ái bằng cách giúp đỡ các
em nhiều và nhiều hơn nữa để ngày mai tương lai các em được tươi đẹp hơn. Niềm vui của mọi
người sẽ được nhân lên. Có khi nào bạn nghĩ phía sau của những căn nhà sang trọng, có những đứa
trẻ được nương chiều sống buông thả, tron khi sau đó có biết bao các em bé khác khát khao khát một
phần hạnh phúc nhỏ là có nơi che mưa, che nắng, bố mẹ nâng niu nương chiều hay được nhẹ nhàng
đặt lên má những nụ hôn trước những buổi đến lớp.

Vậy chúng ta còn chờ gì nữa? mà "hãy lau khô cuộc đời em bằng tình thương, lòng nhân ái của con
người mà hãy lau khô giọt nước mắt trong lòng em bằng tất cả trái tim con người Việt Nam".



32
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


3/ Kết bài

Một xã hội văn minh tươi đẹp khi xung quanh bạn không còn phải thấy những đứa bé lang thang, vất
vả kiếm sống và chúng ta phải biết sẽ chia tình cảm thân thương chan hoà với mọi người bằng tất
cả những gì mà bạn đang có.

Đề 2: Tuổi trẻ học đường suy nghĩ và hành động để góp phần giảm thiểu tai nạn giao
thông


DÀN Ý:

1. Mở bài:
Nêu sự cấp bách và tầm quan trọng hàng đầu của việc giải quyết vấn đề giảm thiểu tai nạn giao
thông đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay
2. Thân bài:
- Giải thích:
Tai nạ giao thông là tai nạ do các phương tiện tham gia giao thông gây nên: đường bộ, đường thuỷ,
đường sắt… trong đó phần lớn là các vụ đường bộ.
- Nguyên nhân gây nê tai nạn giao thông:
+ Khách quan: cơ sở vật chất, hạ tầng còn yếu kém, phương tiện tham gia giao thông tăng nhanh,
do thiên tai…
+ Chủ quan:
. Ý thức tham gia giao thông của một số bộ phận người dân còn hạn chế, đặc biệt là giới trẻ,
trong đó không ít đối tượng là học sinh
. Xử lí chưa nghiêm, chưa thoả đáng. Ngoài ra còn xảy ra hiện tượng tiêu cực trong xử lí
- Hậu quả: gây tử vong, tàn phế, chấn thương sọ não…
Theo số liệu thống kê của Vvho: trung bình mỗi năm trên thế giới có trên mười triệu người chết vì ati
ạn giao thông. Năm 2006, Việt Nam là: 12,300 người. Năm 2007, Who đặt Việt Nam vào quốc gia có
tỉ lệ các vụ tử vong vì tai nạn giao thông cao nhất thế giới với 33 trường hợp tử vong mỗi ngày.
Tai nạ giao thông là quốc nạn, tác động xấu đến các mặt của đời sống:
+ Gây ảnh hưởng lâu dài đến đời sống tâm lí: gai đình có người thân chết hoặc do di chứng nặng
nề vì tai nạn giao thông ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần, tình cảm
+ Gây tâm lí hoang man, bất an cho người tham gia giao thông
+ Gây rối loạn an ninh, trật tự: kẹt xe, ùn tắc giao thông, kẻ xấu lợi dụng móc túi, cướp giật…
+ Gây thiệt hại về kinh tế: chi phí khắc phục, điều tra, chi phí mai táng, chi phí y tế…
+ Làm tiêu tốn thời gian lao động, nguồn nhân lực…
- Giải pháp: Vậy thanh niên, học sinh cần làm gì để góp phần giảm thiểu tai nạn giao
thông?
+ Tự giác nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ an toàn giao thông khi tham gia giao thông
+ Tuyên truyền cho mọi người biết về hậu quả và tác hại nghiêm trọng của TNGT


33
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


+ Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về luật giao thông. Cùng giương cao khẩu hiệu “ Nói
không với phóng nhanh, vượt ẩu”, “An toàn là bạn, tai nạn là thù”… 
+ Thành lập các đội thanh niên xuống đường làm nhiệm vụ
+ Phát hiện và báo cáo kịp thời với các cơ quan đoàn thể nơi gần nhất những trường hợp vi phạm
ATGT
+ Về phía trường học, cần phát động và giáo dục kịp thời những trường hợp học sinh vi phạm.
+ Về phía chính quyền, cần xử lí thật nghiêm minh hơn nữa những trường hợp vi phạm.

Bài mẫu

         Tai nạn giao thông đang là vấn đề bức xúc và được mọi người quan tâm, là một vấn nạn 
báo động của nước ta hiện nay. Một trong những nguyên nhân chính gây ra tai nạn giao 
thông là sự hiểu biết và ý thức của những người tham gia giao thông còn hạn chế. Trong đó, 
thanh thiếu niên là đối tượng tham gia giao thông đông hiện nay nhưng đa số lại chưa qua các 
lớp học và chưa có đầy đủ kiến thức về an toàn giao thông, chưa có nhiều kinh nghiệm trong 
việc điều khiển các phương tiện trong lúc tham gia giao thông.Vậy chúng ta đã suy nghĩ và 
hành động như thế nào để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông ?
          TNGT ko bỏ qua bất kì một ai,từ người già tới trẻ nhỏ,từ nam đến nữ.Và chỉ những 
người tuân thủ đúng những quy định về ATGT mới có thể thoát khỏi vòng lưới nguy hiểm này.
Không nói gì xa, cta có thể bắt gặp ở bất kì đâu hình ảnh của những cô cậu học sinh vô tư 
điều khiển xe máy khi chưa đủ tuổi cho phép mặc cho hậu quả của hành động đó vô cùng 
nghiêm trọng
Ta cũng có thể thấy từ khi có những quy định đôi mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, mọi 
người đều tham gia một cách nghiêm túc bởi họ biết được ý nghĩa của việc đó đối với bản 
thân mình và xã hội. Nhưng bên cạnh đó có những người,chấp hành miễn cưỡng và chỉ sử 
dụng chúng nhằm đối phó với cơ quan công an,hoặc là sự trách nhiệm với việc quên mang 
mũ bảo hiểm.Hay những người fản đối kịch liệt và không một lần đội bởi “nó chẳng sành điệu 
chút nào”. Đã ko tuân thủ quy định, họ còn chê cười những người đội mũ là ko sành 
điệu.Nhưng đó chỉ là cái nhìn hạn hẹp mà thôi. Họ đâu có biết rằng nếu như có tai nạn xảy ra 
thì sẽ ra sao?Liệu lúc đó đẹp hay xấu, sành điệu hay không sành điệu có còn quan trọng nữa 
ko?Và lúc đó,ai mới chính là người cười, ai là kẻ khóc.
Và học sinh cũng không nằm ngoài vòng lứoi này.Thực sự là khó khăn khi fải qua con đường 
có trường học vào đúng giờ tan trường.Tiếng trống trường điểm,học sinh tràn ra đường như vỡ 
bờ.Chen lấn, xô đẩy, tiếng cười nói, đùa vui của học sinh, đúng là một cảnh tượng hỗn 
loạn.Nhưng đằng sau những tiếng cười là nước mắt của bao nhiêu người cha, người mẹ.Họ 


34
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


đâu biết đc rằng sự vô tâm của họ lại fải trả một cái giá quá đắt vậy chứ. Nhóm 3 nhóm 5 tụm 
lại nói chuyện ngay giữa đường, hay chạy qua đường như ko có người vậy.Bỗng nhiên sự im 
lặng bao trùm lên ,ko còn hỗn loạn, ko còn cười nói mà là những cái nhìn đổ dồn về nơi đang 
xảy ra sự bất thường đó.Một tai nạn đã xảy ra, mọi người khác chỉ biết nhìn rùi chia buồn cho 
số phận hẩm hiu của người học sinh kia nhưng rồi đâu lại vào đó.Vẫn như chưa có chuyện gì 
xảy ra, vẫn vui cười nói chuyện.Họ đâu biết rằng bây giờ thì không fải là họ rơi vào hoàn cảnh 
đó những rồi sẽ có một ngày người đó là chính họ.Nhưng đâu fải mỗi họ đâu mà còn là những 
người đang đi qua con đưòng đó.Vì thế khi đi qua những nơi như vậy mọi người fải tập trung 
hết sức bởi biết đâu sẽ có một cô cậu học sinh nào nhảy ra trc xe mình.Những người đi đường 
có đáng fải nhận hậu quả mà không fải họ gây ra ko?
Thể hiện khả năng của mình với mọi người xung quanh cũng là một việc rất có ích.Nhưng thể 
hiện bằng việc đua xe, lạng lách đánh võng, bốc đầu xe.............. với tốc độ cao ở những nơi 
đông người qua lại.Và hậu quả là..........! Có những ông bố bà mẹ làm việc quần quật chỉ 
mong cho con tất cả những gì tốt đẹp nhất nhưng rồi chỉ sau một đêm, tất cả đều trở về con 
số không tròn trĩnh bởi đứa con muốn thể hiện mình bằng những trò vô nghĩa kia. Không chỉ 
gây ra nỗi đau cho chính bố mẹ của mình, mà còn gây ra nỗi đau tột cùng cho những gđình 
đc xem là xấu số khác trong đêm đó.Chỉ vì muốn thể hiện mình mà làm vậy có thực sự đáng 
ko?
                Chúng ta là thế hệ trẻ của đất nước, là tương lai của đất nước ko thể fá đi chính 
tương lai của mình hay tương lai của đnc bởi những hành động vô ý thức,những thú vui tiêu 
khiẻn và vô bổ và tiêu khiển đó.VÀ thử nghĩ xem, đâu có khó khăn gì khi đội mũ bảo hiểm khi 
tham gia giao thông, nó còn giúp chúng ta giảm thiẻu các chấn thương nghiêm trọng ở não 
khi xảy ra tai nạn.Không vi phạm các quy định khi tham gia giao thông như vựot đèn đỏ, lái xe 
quá tốc độ, ko đi ngược chiều,ko đua xe,lạng lách đánh võng,.................Một điều quan trọng 
là hãy nắm rõ luật ATGT khi tham gia giao thông.Nếu thực sự cần thì hãy chuẩn bị cho mình 
một cuốn và luôn mang theo nó và đồng thời tuyen truyền cho mọi người xung quanh,tổ chúc 
các hoạt động ngoại khoá tìm hiểu về ATGT.Thường xuyên nắhc ở mọi người xung quanh khi 
tham gia giao thông.Tuy đó chỉ là một đóng góp bé nhỏ nhưng sẽ mang lại lợi ích trong việc 
giảm thiểu các vụ tai nạn giao thông ,bảo vệ mọi người và chúng ta.Rồi sẽ ko còn một ai fải 
đau lòng trc những tác hại cho vi phạm các quy định ATGT nữa, và cùng nhau xây dựng đất 
nước lớn mạnh và giàu đẹp.

………………………………………………………………………………………………….



35
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


ĐỀ 4: Suy nghĩ về vai trò của rừng và việc bảo vệ rừng

DÀN Ý

1. Mở bài: Những lợi ích lớn lao của rừng đối với sự sống của con người
2. Thân bài: Vai trò của rừng
- Tạo ôxy cho sự sống con người.
- Điều hòa nhiệt độ, cân bằng thời tiết.
- Giữ mạch nước ngầm.
- Giữ độ màu mỡ cho đất, chống xói mòn.
- Môi trường sống cho nhiều động, thực vật quý hiếm.
- Che chắn giông bão, hạn chế lũ lụt.
- Cung cấp nhiều tài nguyên quý giá: thực phẩm, cây thuốc quý, gỗ, quặng mỏ…
- Căn cứ địa cách mạng thời chống giặc ngoại xâm.
- Cảnh quan hùng vĩ, nguồn đề tài sang tác cho văn học nghệ thuật.
=> Lợi ích của rừng vô cùng to lớn nên bảo vệ rừng là bảo vệ sự sống của con người.
Một số biện pháp bảo vệ rừng
- Đối với Nhà nước:
+ Phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, các ban ngành và nhân dân.
+ Tuyên truyền, vận động cấp kinh phí đứng mức cho kế hoạch trồng rừng.
+ Xử lí thật nặng những kẻ phá hoại rừng.
+ Không được khai thác rừng bừa bãi, không có kế hoạch.
+ Tăng cường lực lượng kiểm lâm, quân đội để bảo vệ rừng.
+ Có chế độ đãi ngộ, khen thưởng đúng mức cho những người có công bảo vệ rừng.
- Đối với bản thân:
+ Mạnh dạn tố cáo những kẻ phá hoại rừng.
+ Tích cực trồng rừng và kêu gọi mọi người cùng trồng rừng.

VĂN MẪU
Từ xưa, rừng đã được coi là tài sản quí báu vào bậc nhất mà thiên nhiên ban tặng cho con 
T
người. Trong thực tế, rừng đã đem lại nhiều lợi ích to lớn. Ông cha ta đã nhận xét giá trị to lớn 
của rừng qua câu: Rừng vàng, biển bạc. 

Trước hết, rừng là nguồn cung cấp nhiều loại lâm sản cần thiết cho cuộc sống. Nói đến rừng 
là người ta nghĩ ngay đến gỗ. Từ đinh, lim, sến, táu cứng bền như sắt (nên được gọi là tứ thiết) 
là nguyên liệu xây dựng đình chùa, lăng tẩm, có độ bền hàng ngàn năm đến lát chun, cẩm lai, 
vàng tâm, giáng hương rất được ưa chuộng để làm đồ gia dụng, đồ thủ công mĩ nghệ và các 
loại gỗ thông thường để làm nhà cửa. từ cây gỗ chống lò trong hầm mỏ đến cành củi, mẩu 
than … tất cả đều từ rừng mà ra. 



36
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI



Ngày nay, với khoa học kĩ thuật tiên tiến, hiện đại, con người đã chế ra nhiều nguyên liệu tổng 
hợp từ các sảnh phẩm hóa học, nhưng vẫn không thể thay thế được vai trò của gỗ trong đời 
sống. Tre, nứa, trúc, mai, vầu, … cùng với gỗ là nguyên liệu chính để sản xuất giấy và hàng 
ngàn vật dụng quen thuộc khác. 

Rừng còn cung cấp cho ta những sản vật quí hiếm. Nhiều loại cây cỏ của rừng là những vị 
thuốc đem lại sức khỏe và sự sống cho con người. Không sao kể hết những nguồn lợi mà rừng 
đem lại. 

Rừng còn giữ vai trò điều hòa khí hậu, bảo vệ sự sống. Rừng cây xanh bạt ngàn là lá phổi 
khổng lồ thanh lọc không khí, cung cấp nguồn dưỡng khí duy trì sự sống cho con người. Có 
loại rừng chắn gió, chắn cát ven biển. Có loại rừng ngăn nước lũ trên núi. Rừng giúp con 
người hạn chế thiên tai. Đặc biệt, rừng là khu bảo tồn thiên nhiên vô giá với hàng ngàn loài 
chim, loài thú quí giá, là nguồn đề tài nghiên cứu bất tận cho các nhà sinh vật học. Rừng ngập 
mặn là bức tường thành ngăn chặn bão gió, sóng thần, lũ lụt, … 

Đối với dân tộc Việt Nam, rừng còn gắn chặt với từng chặng đường lịch sử. Trong những cuộc 
kháng chiến chống ngoại xâm, rừng trở thành căn cứ cách mạng: “rừng che bộ đội, rừng vây 
quân thù”. Trong thời bình, rừng là nơi nghỉ ngơi, an dưỡng, là điểm tham quan du lịch của 
mọi người. 

Rừng đem lại nhiều lợi ích như thế nên con người ra sức khai thác nguồn lợi quí giá từ rừng. 
Bọn lâm tặc săn lùng gỗ quí khắp nơi. Muốn lấy một cây gỗ quí, chúng chẳng ngại phá hại 
hàng trăm cây cối to nhỏ xung quanh. Vì tiền, chúng bẫy hổ, săn gấu, bò tót, hươu, nai, lợn 
rừng, … ngay cả trong mùa sinh sản. Việc đốt rừng làm rẫy đã thu hẹp rất nhiều diện tích 
rừng. Nguy hại nhất là việc làm đó đã phá hủy vành đai rừng phòng hộ, dẫn đến hiểm họa sạt 
núi, lở đất và những cơn lũ lớn không thể nào ngăn chặn được sẽ gây ra hậu quả ghê gớm. 

Khai thác rừng để phục vụ cuộc sống con người là việc làm cần thiết, nhưng muốn hưởng lợi 
ích lâu dài thì con người cần phải biết bảo vệ rừng. Cùng với việc chặt cây lấy gỗ, chúng ta 
phải biết trồng cây, gây rừng. Khai thác lâm sản cũng phải có kế hoạch, có mức độ, nếu 
không, chẳng mấy chốc mà tài nguyên rừng cạn kiệt. Khi đó, thử hỏi con người lấy gì để 


37
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


chống đỡ với gió, cát, nước lũ, … và lấy đâu ra rừng vàng biển bạc cho con cháu mai sau? 

Để bảo vệ rừng, Nhà nước ta đã có pháp lệnh cụ thể về khai thác rừng. Với sự ủng hộ của các 
tổ chức bảo vệ môi trường trên thế giới, phong trào thực hiện vườn rừng, phuãnh đất trống đồi 
trọc … đang được tiến hành rộng khắp. Chúng ta hi vọng rằng rừng Việt Nam sẽ được bảo tồn 
và ngày càng phát triển. 

……………………………………………………………………………………………………………
………………………



                            Đề5 : Hiện tượng ô nhiễm môi trường

+ Khái niệm môi trường.

+ Vai trò của môi trường đối với đời sống con người.

+ Thực trạng:

­ Thế giới

­ Việt Nam
+ Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường:
  .  Chặt phá rừng bừa bãi
  . Vứt xác súc vật xuống sông
  . Nước thải công nghiệp đổ trực tiếp vào sông, hồ
  . Săn, bắt động vật hoang dã
  . LẠm dụng thuốc bảo vệ thực vật

+ Hậu quả:

­ Cản trở sự phát triển kinh tế




38
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


­ Gây ra những căn bệnh hiểm nghèo, đe doạ nghiêm trọng đời sống con người.
+ Giải pháp:
    .Tái chế rác thành phân vi sinh
    . Hạn chế sử dụng túi nilon để bao gói thực phẩm
    . Bỏ rác đúng nơi quy định
    . Trồng cây, gây rừng
    .Dọn vệ sinh đường làng, ngõ xóm
Môi trường rất cần thiết đối với cuộc sống của con người. Môi trường cung cấp cho con người 
những điều kiện thiết yếu để sống.

Môi trường bị ô nhiễm ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ và cuộc sống của con người. Để 
đảm bảo sự phát triển bền vững, con người cần phải sống thân thiện với môi trường, giữ gìn, 
bảo vệ môi trường trong sạch

Mỗi người đều phải có trách nhiệm giữ gìnvà bảo vệ môi trường bằng những việc làm cụ thể 
của mình

Bài mẫu


………………………………………………………………………………………………………




Đề 7 : Suy nghĩ về hiện tượng nghiện Karaoke và Internet trong một bộ phận giới 
trẻ hiện nay.
                                              DÀN Ý 1



+ Giải thích:

­ Nghiện

­ Karaoke


39
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI



­ Internet

+ Vai trò, ý nghĩa của Karaoke và Internet đối với đời sống của con người, nhất là của giới trẻ.

­ Bối cảnh xã hội: kỉ nguyên của công nghệ.

­ Vai trò của Karaoke: giải toả căng thẳng, lien kết bạn bè.

­ Ý nghĩa của Internet: pho tri thức đồ sộ, bách khoa toàn thư về mọi lĩnh vực; công cụ và 
phương pháp học tập hữu hiệu; cung cấp những tiện ích giảm thiêủ thời gian cho con người 
(mua sắm, kết nối); giải trí…

+ Thực trạng nghiện Karaoke và Internet ở một bộ phận giới trẻ.

+ Tác hại của việc nghiện Karaoke và Internet:

­ “Đánh cắp” thời gian của chính mình.

­ Ảnh hưởng không tốt tới sự phát triển nhân cách và tâm hồn.

+ Phương hướng khắc phục.

+ Liên hệ bản thân.
                                               DÀN Ý 2:
MỞ BÀI:

Trong suốt dòng lịch sử con người, đã có những người phải vất vả chống lại tính nghiện ngập,
nào là nghiện rượu, nghiện ma túy, cũng như những thói quen không thể bỏ được, chẳng hạn
như bài bạc. Giờ đây, các nhà tâm lý học ở nhiều quốc gia lại lưu ý đến tình trạng khẩn cấp
phải đối phó của một chứng tật ham mê mới, đó là nghiện Internet.

THÂN BÀI:

Ý 1. THỰC TRẠNG VỀ CĂN BÊNH NGHIỆN INTERNET TRONG GIỚI TRẺ



40
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Với nhiều người, Internet là một thứ không thể thiếu; một thói quen không kiểm soát nổi.
Riêng tại Mỹ đã có khoảng 15-20 triệu người mắc "bệnh” này.

Theo giáo sư Jerald Block của ĐH Khoa học và y tế Oregon, bốn triệu chứng nghiện Internet
chính là: quên thời gian, sao lãng ăn uống và ngủ; tức giận, căng thẳng, bồn chồn khi không
thể lên mạng; cần trang bị máy tính mạnh hơn, nhiều phần mềm mới; biểu hiện trầm cảm,
hay cáu giận và tách biệt với xã hội.

Nghiện Internet – một hành vi gây căng thẳng cho cuộc sống của chính nạn nhân và cho cả
gia đình, bạn bè, đồng nghiệp – là một căn bệnh tâm lý đang lan tràn trên toàn thế giới. Hiện
nay, có khoảng 5-10% người Mỹ (tức khoảng 15-20 triệu người) có thể đã bị nghiện Internet,
Kimberly Young, giám đốc Trung tâm Cai nghiện Internet của Mỹ, nói. Số người nghiện net có
thể lên từ 18-30% ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan.

Coleen Moore, điều phối viên tại Viện Phục hồi Nghiện Illinois, cho biết bà có những khách
hàng từ độ tuổi học sinh cho đến độ tuổi trưởng thành, trong đó có những người dành đến 14-
18 giờ mỗi ngày trên mạng.

Chơi game trực tuyến là một dạng của nghiện Internet và đang lan tràn nhanh chóng trong giới
trẻ. Brian Robbins, một thành viên của Hiệp hội các nhà phát triển Game quốc tế, cho biết số
người nghiện chơi video game trực tuyến ngày càng tăng. “Có đến 90-95% các trò chơi trên
web đều miễn phí”, Robbins nói.

Ý 2: HẬU QUÁ CỦA NGHIỆN INTERNET

Internet mang theo cùng nó những lợi ích nhưng cả các tác hại. Trong đó có tình trạng vì quá
mê mệt Internet mà các con nghiện xao lãng chuyện học hành, thậm chí bỏ học.

Họ giảm tiếp xúc với gia đình, bè bạn, sống cô lập trước màn hình máy tính, lặn vào những
"chatroom" hay chơi những trò chơi bạo lực. Nói về các con nghiện này, giám đốc bệnh viện
Tao Ran, chuyên gia điều trị các loại nghiện thâm niên 20 năm, cho rằng các thiếu niên mắc
bệnh này thường là những em có vấn đề về thái độ hành xử, mặc cảm.

Họ lên Internet để củng cố sự tự tin. Chính ở trên thế giới mạng, họ có cảm giác chín chắn,
thành công. Các con nghiện Internet thường đau khổ vì trầm uất, sợ sệt và không sẵn lòng
giao tiếp với người khác. Nhiều em mắc bệnh rối loạn giấc ngủ, tê cóng hai tay.

Tuy nhiên, Internet chỉ là chất xúc tác chứ không phải là nguyên nhân gây nghiện. Hầu hết
những em gặp trục trặc trong cách hành xử hay thiếu tự tin chỉ bị cơn nghiện Internet làm trầm
trọng thêm, mà trong quá khứ, không có Internet, chúng có thể tìm tới tội ác, ma túy, có khi tự
tử để đối phó với những vấn đề của mình.

3. GIẢI PHÁP


41
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI



Để xử lý vấn đề này, chính phủ Hàn Quốc đã xây dựng một mạng lưới 140 trung tâm tư vấn
về nghiện Internet, cùng với các chương trình điều trị ở gần 100 bệnh viện và gần đây nhất là
trại "Giải thoát khỏi Internet" - mới được mở hồi hè năm nay. Các nhà nghiên cứu cũng đã đưa
ra một danh sách để chẩn đoán chứng nghiện Internet và kết luận độ nghiêm trọng của nó,
gọi là K-Scale (K là viết tắt của Korea). Rồi tháng 9 vừa rồi, Hàn Quốc cũng tổ chức hội thảo
quốc tế đầu tiên về chứng nghiện Internet.

"Trại giải thoát" ở Hàn Quốc nằm tại một vùng rừng ở phía Nam Seoul, là nơi để điều trị
những ca nghiêm trọng nhất. Năm nay, trại đã tổ chức hai kỳ điều trị đầu tiên, mỗi kỳ kéo dài
12 ngày, mỗi lần có 16-18 học viên nam (các nhà nghiên cứu Hàn Quốc nói rằng đa số những
user nghiện net là nam giới).

"Trại" này được chính phủ tài trợ hoàn toàn, tức là ai cũng được điều trị miễn phí. Bây giờ vẫn
còn quá sớm để nói rằng "trại" có thể "cai nghiện" được cho những người tham gia không,
nhưng họ liên tục nhận được đơn đăng ký. Để đáp ứng nhu cầu, các nhà tổ chức nói rằng
năm sau họ sẽ tăng gấp đôi số khoá điều trị.

Còn, giải pháp cho bệnh nghiện internet ở Vn, theo bạn?

KẾT BÀI:

Cũng giống như nghiện rượu hay ma tuý vậy, nghiện Internet mang lại những hậu quả nhất
định về tâm lí, thể xác và các mối quan hệ xung quanh. Đừng để thành quả được coi là có ý
nghĩa nhất đối với xã hội loài người lại huỷ hoại chính bạn - công dân của thời đại @.

Đề 8 : AIDS và thanh niên.

+ AIDS là gì?

+ Thực trạng căn bệnh:

­ Thế giới

­ Việt Nam

­ Nguyên nhân

+ Giải pháp.


42
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI



+ Liên hệ: làm gì để tuyên truyền, góp sức ngăn chặn đại dịch này?




MA TUÝ
I - Đặt vấn đề :
- Ngày nay , xã hội ngày càng tốt đẹp , cuộc sống con người ngày càng phát triển hơn , nhưng điều đó
ko đồng nghĩa với việc tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng .
II - Giải quyết vấn đề :
1, Giải thích : Ma túy là gì ?
- Ma túy là loại chất gây nghiện được xếp vào loại độc dược , gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh con
người .
- Ma túy được chia làm nhiều loại : bạch phiến , hồng phiến , hê-rô-in .
2 , Tại sao ma túy có tác hại khôn lường ?
- LL1 : Hậu quả ma túy gây ra
+ Tiều tụy
+ ko có sức khỏe sống , ko có sức lao động
+ Sợ nước , ánh sáng
+ Cái giá phải trả cho phút thăng hoa vs " nàng tiên nâu "
+ Gây sốc thuốc
- LL2 : Con đường dẫn tới AIDS
+ Tiêm chích
+ Dùng chung bơm tim tiêm
- LL3 : Tác hại :
+ Hủy hoại công danh sự nghiệp con người


43
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


+ Làm việc kém
+ Ko tập trung vào công việc
- LL4 : Ma túy làm :
+ Tan cửa nát nhà
+ Vợ con sống trong sự khổ sở
+ Gia đình , kinh tế sụp đổ
+ Có nhu cầu về ma túy
+ Ko quan tâm đến hp gia đình
=> Gây hại cho gia đình
- LL5 : Ma túy có ma lực ghê gớm :
+ Ma túy là con sâu đục khoét xã hội
+ Xã hội ko fát triển đất nước có nhiều người nghiện
- LL6 : Cho đến nay ng` ta thống kê có 80% ng` do nhiễm HIV do ma túy
* Sơ kết : Ma túy là hiểm họa về xã hội và gia đình
3 , Chúng ta phải làm gì ?
- Tự bảo vệ mình , tránh xa ma túy và tệ nạn xã hội
- Tuyên truyền mọi ng` và xã hội tác hại của ma túy
- Giúp đỡ ng` nghiện , ko xua đuổi họ
- Chung tay đẩy lùi ma túy
III- Kết thúc vấn đề :
- Ma túy nguy hiểm nên tránh xa nó
- Nói không vs ma túy




Ðề: Nghị Luận Nói "không" với tệ nạn xã hội [ma túy ...] 
Hướng dẫn háy nói không với tệ nạn ma túy HAy Nè :

Hãy nói ko với tệ nạn ma túy ta làm như sau
1 . MB : Ngày nay , xã hội ngày càng tốt đẹp , cuộc sống con người ngày càng phát triển hơn , nhưng
điều đó ko đồng nghĩa với việc tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng .

2 . TB khái quát về mà túy
Ma túy là tên gọi chung chỉ những chất gây nghiện, chất hướng thần có nguồn gốc tự nhiên 
hay nhân tạo. Những chất này khi đưa vào cơ thể sông sẽ làm thay đổi trạng thái nhận thức 
và sinh lý, có thể dẫn đến nghiện.
Dựa theo nguồn gốc sản sinh thì các chất ma túy gồm có:




44
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Ma túy tự nhiên

Ví dụ thuốc phiện, cần sa...

* Nguồn gốc:
o Từ nhựa cây thuốc phiện, có trồng ở 12 tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
o Từ lá, hoa, quả cây cần sa (còn gọi là bồ đà, cây gai dầu) được ở trồng một số tỉnh giáp 
ranh biên giới Việt Nam – Campuchia và ở Tây Nguyên
o Từ lá cây coca, chế ra chất cathinon, có nhiều ở Nam Mỹ

[sửa] Ma túy bán tổng hợp

Ví dụ như heroine

Ma túy tổng hợp

Ví dụ như ectasy

* Nguồn gốc:
o Các loại ma tuý tổng hợp từ hóa chất độc hại thuốc nhóm amphetamin, methamphetamin...

Các chất ma tuý hướng thần độc hai hơn thuốc phiện 500 lần.

Dựa theo tác động lâm sàng tới tâm sinh lý người sử dụng, ma túy gồm có 3 nhóm:

* Các chất an thần
* Các chất kích thích
* Các chất gây ảo giác

Đặc điểm

Nguồn gốc và sự phát triển




45
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


Ma túy, mà đại diện điển hình là thuốc phiện, đã xuất hiện từ rất lâu trước đây. Hơn 8000 năm 
trước đây, thuốc phiện đã được người Somai ở tây Á sử dụng, người ta đã biết được những 
khoái cảm và sự thoải mái hết sức mà thuốc phiện mang lại khi dùng.[cần dẫn chứng]

Thế kỷ thứ 1, Rioskelires đã miêu tả khá kỹ về thuốc phiện trong cuốn sách "Dược điển luận" 
của mình. Tuy nhiên ở thời kỳ này, người ta mới chỉ chú trọng đến những khoái cảm, những 
tác dụng trong chữa bệnh mà thuốc phiện mang lại chứ chưa chú ý tới mặt trái của nó, đó là 
tác dụng gây nghiện khó cai
Tác hại của ma túy

Đối với hệ hô hấp: Các chất ma túy kích thích hô hấp gây tăng tần số thở trong thời gian 
ngắn, sau đó sẽ gây ức chế hô hấp, nhất là khi dùng quá liều. Nhiều trường hợp ngưng thở 
nếu không cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong, đôi khi ngưng thở rất đột ngột.

Chẳng hạn một thanh niên đang cai nghiện đột ngột ngưng thở tử vong không rõ nguyên 
nhân, khi giải phẫu tử thi thì phát hiện nạn nhân bao heroin bởi một màng mỏng rồi cấy dưới 
da để thuốc phóng thích từ từ, nhưng bao thuốc đột nhiên vỡ và phóng thích quá nhiều gây 
ngộ độc.

Ngoài ra, sau khi dùng ma túy (nhất là cocaine) có thể gây phù phổi cấp, tràn khí màng phổi, 
tràn khí trung thất, xuất huyết phế nang, viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, viêm phổi, lên cơn 
hen phế quản...

Theo thông tin trên tạp chí Medical Progress tháng 1 năm 1999, nhiều công trình nghiên cứu 
của các tác giả Mỹ đã cho thấy có mối liên quan giữa hút ma túy (nhất là cocaine) và ung thư 
phổi.

Đối với hệ tim mạch: Các chất ma túy sẽ kích thích làm tăng nhịp tim, ảnh hưởng trực tiếp lên 
tim, gây co thắt mạch vành tạo nên cơn đau thắt ngực, nặng hơn có thể gây nhồi máu cơ tim. 
Chúng cũng là nguyên nhân của các rối loạn nhịp đe dọa tính mạng người dùng ma túy. 
Ngoài ra còn gây nên tình trạng co mạch làm tăng huyết áp.

Đối với hệ thần kinh: Ngoài tác dụng kích thích thần kinh giai đoạn đầu gây hưng phấn, sảng 


46
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


khoái, lệ thuộc thuốc…, cũng có thể gây các tai biến như: co giật, xuất huyết dưới nhện, đột 
quị...

Đối với hệ sinh dục: Không như người ta thường lầm tưởng, dùng ma túy sẽ làm tăng khả 
năng tình dục. Ở người nghiện ma túy, khả năng tình dục suy giảm một cách rõ rệt, và hậu 
quả này vẫn tồn tại sau khi ngưng dùng thuốc một thời gian khá lâu. Ở những nam giới dùng 
ma túy trong thời gian dài sẽ bị chứng vú to (gynecomastia) và bất lực. Còn ở phụ nữ sẽ bị rối 
loạn chu kỳ kinh nguyệt, rong kinh, tăng tiết sữa bất thường và vô sinh.[cần dẫn chứng]

Ngoài ra, người dùng ma túy còn phải chịu những tác hại khác như: hoại tử tế bào gan, ảo 
thính, ảo thị...

Những trình bày trên cho thấy các loại thuốc lắc thực chất cũng chính là một loại ma túy, gây 
những tác hại rất nghiêm trọng cho người sử dụng. 




……………………………………………………………………………………………………………

ĐỀ: SUY NGHĨ VỀ BỆNH VÔ CẢM TRONG XẪ HỘI HIỆN NAY


        Người Việt Nam có truyền thống vô cùng tốt đẹp là "thương người như thế thương thân", 
"một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ"... Thế nhưng có những cách sống ngày nay đang gặm nhấm 
những truyền thống tốt đẹp đó. Đi ra đường thấy lũ càn quấy không ai dám ngăn cản, thấy 
người khác bị đánh không ai dại gì bênh vực... Xã hội mà có nhiều người "không dại gì" như 
vậy nên người xấu càng được đà làm càn. Trong cơ quan nhiều người "không dại gì" đấu 
tranh nên những người nắm quyền muốn làm gì thì làm kể cả vi phạm pháp luật... Trong xã 
hội có nhiều người "không dại gì" nên sẽ tiếp tay cho việc gia tăng nhiều người xấu. Hiện nay 
đang phát triển một căn bệnh của thế giới hiện đại ­ đúng hơn là mặt trái thuộc thế giới hiện 
đại. Đó là căn bệnh không có trong danh mục của ngành y, nhưng "những điều trông thấy" 
luôn "làm đau đớn lòng". Đó chính là căn bệnh vô cảm mà nhiều người dân Việt ­ nhất là tầng 
lớp thanh niên­ mắc phải.




47
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI



Bệnh này thể hiện ở chỗ không hề động lòng trước những nỗi đau của người khác cũng như 
không hề phẫn nộ trước những tệ nạn xảy ra hàng ngày. Liệu rằng chúng ta đã hiểu rõ căn 
bệnh này chưa?nguyên nhân hình thành ntn ?tác hại ra sao?đó là 1 khó khăn .... vô tức là 
không, cảm tức là tình cảm cảm xúc của con người. Vô cảm tức là không có cảm xúc trước 
bất kì sự vật sự việc gì.chẳng hạn như : ­ Không sẵn lòng giúp đỡ những người gặp khó khăn 
hoạn nạn, mặc dầu mình có điều kiện có thể giúp đỡ được. Rất nhiều người, nhất là thanh 
niên nam nữ, khi thấy những người hành khất thì xua đuổi, dè bỉu. Đi đường gặp người bị tai 
nạn vẫn bỏ đi không sẵn sàng cứu giúp. Thậm chí có kẻ còn nhân cơ hội tìm cách lấy cắp tiền 
của người bị nạn. ­ Thấy người tàn tật không giúp đỡ, trên xe buýt, ở nơi công cộng, không 
nhường chỗ cho người tàn tật, có khi lại còn cười trước những khuyết tật của họ. ­ Những 
người có trách nhiệm giải quyết, nhưng không quan tâm giải quyết công việc cho người dân, 
mặc dân phải đến trình bày lần này lượt khác, có khi còn vòi vĩnh rồi mới giải quyết ­ Các cán 
bộ đã giàu sang nhưng vẫn tìm cách cướp đất của dân, đuổi dân đi chỗ khác để lấy những 
mảnh đất đẹp chia nhau như vụ tiêu cực đất đai ở Đồ Sơn và nhiều nơi khác. ­ Có những cán 
bộ giải quyết chính sách đã ăn chặn của những thương binh, những gia đình chính sách, của 
những người tàn tật , những gia đình hộ nghèo như báo chí đã từng nêu lên. Trường hợp một 
bà mẹ già ở Hà Tĩnh có con nuôi là liệt sĩ mà lãnh đạo xã tìm cách cắt tiêu chuẩn không cho 
nhận, khiến các nhà báo phải vào cuộc mới giải quyết được. Rất nhiều tệ nạn và hiện tượng 
thể hiện căn bệnh vô cảm không kể hết. Sở dĩ nảy sinh căn bệnh này vì những người đó 
không tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, không có lòng nhân đạo, thờ ơ với mọi người, 
ý thức tập thể, ý thức cộng đồng quá kém, không giữ được truyền thống quý báu của dân tộc 
ta là "thương người như thể thương thân". Căn bệnh vô cảm đã có ở không ít nhân vật được 
giao trọng trách từ lâu, nó biểu hiện dưới nhiều dạng "lâm sàng" khác nhau nhưng tất cả đều 
rất dễ phát hiện, chỉ có điều không ai chịu chữa trị hay nói cách khác là đang trong tình trạng 
vô phương cứu chữa Đã có nhiều bệnh nhân quan chức vô cảm : Đó là các quan chức của 
UBND huyện Tây Trà ­ tỉnh Quảng Ngãi. Dân của huyện nhà bị đói, Chính phủ chi nguồn cứu 
trợ và địa phương đã chuyển trên 100 tấn gạo để cứu đói cho dân.Số gạo này chuyển đến 
huyện lỵ Tây Trà vào ngày 11/7 với chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Ngãi là phải chuyển tận 
tay người dân trong tháng 7. Thế nhưng, mãi đến cuối tháng 9, số gạo này vẫn còn nằm trong 
kho lương thực của huyện. Gạo mốc meo, người dân cũng vẫn phải chờ... Giải thích cho vụ 
việc không thể chấp nhận được này, Chủ tịch UBND huyện ­ ông Hồ Thanh Hùng ­ lại đưa ra 
lý lẽ, rằng do giá xăng dầu tăng, nên thiếu 5 triệu đồng kinh phí cho việc vận chuyển số gạo 


48
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


này đến các xã. Không thể tưởng tượng được, một ông chủ tịch huyện lại có thể ăn nói thể 
hiện sự vô cảm đến tận cùng như vậy. Trước nỗi đau của dân, trước sự mong đợi từng ngày 
được cứu đói của dân, ông là chủ tịch huyện mà lại thản nhiên như không, chất gạo trong kho 
chỉ vì thiếu mấy triệu đồng tiền vận chuyển.Dân đói, Chính phủ cấp tốc cứu đói, nhưng cái lo 
lắng của Chính phủ, sự sốt ruột của lãnh đạo cấp trên chuyển xuống tay ông trở thành nguội 
lạnh. Ông chủ tịch huyện sống trong no ấm nên quên gạo cứu đói trong kho đến nỗi bị mốc. 
Không biết ông có bao giờ nghĩ về những người dân đang đói thắt ruột ở các xã vùng sâu, 
những cụ già, những em bé, những người bệnh mong có được bát cháo cho đỡ xót lòng. Ông 
đã không nghĩ đến, ông đã thực sự vô cảm.Lời nói ra vừa giả dối vừa thể hiện sự vô trách 
nhiệm.Giả dối vì cả UBND huyện chẳng lẽ không xoay được vài triệu để mua xăng dầu, nhất 
là trong tình hình cứu đói khẩn cấp cho dân. Vô trách nhiệm là vì cả một UBND huyện mà 
không xử lý được mỗi chuyện cỏn con đó, thì còn làm được gì lớn hơn, có ý nghĩa và có ích lợi 
hơn. Qua vụ việc này cho thấy rằng, căn bệnh vô cãm đang rất đáng lo ngại. Ngăn chặn nó 
không phải bằng biện pháp hành chính mà bằng chính tấm lòng và dũng khí của mỗi con 
người, tấm lòng và dũng khí của các cơ quan chức năng. Con người vô cảm và cơ quan chức 
năng thờ ơ thì căn bệnh càng trầm trọng. Lúc đó thì chẳng còn gì để nói. Vô cảm là một 
chứng bệnh thường gặp ở một số người bị khủng hoảng tâm lí nặng nề, thường bị sốc nặng 
sau đó dần dần họ không có cảm giác yêu thương hay ghét bỏ nào nữa.......là trạng thái tâm lí 
có thể do vô tình hoặc hữu ý mà gây ra, vì lúc đó con người coi như không có nhận thức, suy 
nghĩ, và tình cảm...... Thời gian gần đây , Công an quận Thanh Xuân (Hà Nội) đã khởi tố, bắt 
tạm giam vợ chồng chủ quán phở Chu Văn Đức và Trịnh Hạnh Phương để điều tra về hành vi 
hành hạ cháu Nguyễn Thị Bình suốt hơn 10 năm qua ­ phải chịu cảnh bị tra tấn, đối xử dã 
man ở giữa một thành phố lớn, và giữa một khu dân cư mà căn nhà đó có nhiều người đến ăn 
phở, đưa hàng chứng kiến. Ở một đơn vị hành chính, chúng ta có UBND phường, công an 
phường, có cảnh sát khu vực, có đội thanh niên xung kích, có tổ dân phố, có chi bộ, có hội 
cựu chiến binh, có đoàn thanh niên, phụ nữ... Ấy thế mà một số phận con người đày đoạ như 
vậy nhưng họ không thấy, không biết. Cơ quan chức năng thì không biết với lý do là không 
được cháu Bình... tố cáo (!?). Chờ người bị đối xử như con vật, không biết chữ, không gia 
đình... đi tố cáo ư? Thật là chuyện hoang đường. Tất cả lý do đưa ra lúc này là chuyện nực 
cười. Chỉ có một lý do duy nhất đúng là bệnh thờ ơ đang phá ruỗng nhân cách con người. 
Ngay cả cơ quan chức năng (được giao quyền, được trang bị nhân lực, phương tiện bảo vệ 
con người) khi đứng trước vụ người khác bị làm nhục thì lại nói rằng: Chỉ khởi tố vụ án, khởi tố 
bị can khi nạn nhân tố cáo. Cách lập luận vô trách nhiệm đó đúng ra chỉ có ở một xã hội 


49
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


mông muội! Bệnh thờ ơ đã lan sang cả ở những cơ quan công quyền. Như thế thì thật đáng 
sợ. Như vậy là những kẻ dã man đã bị pháp luật ngăn chặn. Nhưng vấn đề không chỉ là như 
vậy. Sau sự phẫn nộ đối với những người dã man kia là sự phẫn nộ trước sự thờ ơ của con 
người ! Trong vụ việc cháu Nguyễn Thị Bình, rất may mắn là có một người đàn bà giàu lòng 
thương và sự can đảm ­ bà Hà Thị Bình, bán hàng ở chợ ­ đã giải thoát cho cháu. Người đàn 
bà đó có phẩm chất và sức nặng hơn rất nhiều số đông với cả hệ thống những cơ quan chính 
quyền, đoàn thể ở phường, ở quận! Người đàn bà đó rất đáng được kính trọng hơn ngàn lần 
những người chỉ nói chuyện to tát với những lời có cánh ở chỗ đông người, mà không có việc 
làm nào cụ thể để cứu vớt những số phận đáng thương không những liên quan đến quan chức 
cấp cao , mà nó càng ngày càng lay lan sang 1 bộ phận mới.Cụ thể là :cái chết oan ức của 
em học sinh Huỳnh Nguyễn Bích Loan (13 tuổi) tại BVĐK tỉnh. Đây là một biểu hiện bệnh vô 
cảm của những thầy thuốc tiếp nhận bệnh nhân hôm đó. Em Loan bị đau bụng dữ dội, được 
gia đình đưa vào viện kịp thời, thế nhưng thầy thuốc chủ quan không nghĩ là bệnh cần cấp 
cứu và để em nằm viện suốt buổi sáng không xử lý. Khi bệnh nhân tử vong và được báo chí 
phỏng vấn, lại không thừa nhận trách nhiệm của mình mà đổ lỗi do bệnh nhân bất hợp tác, 
quá mập không thể khám lâm sàng được, căn bệnh quá khó, siêu âm bên ngoài không đáng 
tin cậy... (?) Đây chỉ là những trường hợp bệnh nhân tử vong vì bệnh thầy thuốc vô cảm được 
báo chí phanh phui, còn biết bao trường hợp khác bị tật nguyền di chứng hay chết oan uổng 
mà báo chí không phát hiện được. Một bệnh viện dù được trang bị tối tân hiện đại, có một đội 
ngũ thầy thuốc có trình độ cao, thế nhưng chỉ một số ít thầy thuốc mắc bệnh vô cảm cũng đủ 
gây tai họa cho người bệnh. Bệnh thầy thuốc vô cảm xuất phát từ sự thiếu nhiệt tình và thiếu 
tri thức. Thiếu nhiệt tình làm thầy thuốc, không đam mê công việc, không muốn gần gũi người 
bệnh, khám chữa bệnh qua loa chiếu lệ, không thật lòng thương yêu người bệnh. Thiếu tri 
thức làm thầy thuốc chủ quan, bảo thủ trong việc đưa ra quyết định, luôn luôn tự cho mình là 
đúng, không tôn trọng đồng nghiệp, không cầu tiến trong công việc.Nếu biết được hai yếu tố 
trên tạo nên bệnh thầy thuốc vô cảm, thì chúng ta có thể có những biện pháp khắc phục 
được. Tất cả nguyên nhân chủ quan dẫn đến bệnh thầy thuốc vô cảm, gây ra những cái chết 
thương tâm cho người bệnh đều phải được xử lý bằng pháp luật. Không nên bao che cho thầy 
thuốc vô cảm vì bất cứ lý do gì. Đã đến lúc, không thể tiếp tục rao giảng đạo lý y đức cho 
những thầy thuốc mang bệnh vô cảm do chủ quan, mà chỉ có sự xử lý nghiêm minh bằng luật 
pháp và sự lên án nghiêm khắc của dư luận thì mới hy vọng rằng, trong tương lai sẽ không 
còn những cái chết oan uổng của người bệnh bên cạnh đó luôn luôn tồn tại những con ngưòi , 
những cơ quan , những chính quyền cố gang loại bỏ căn bệnh này.tiêu biểu như: Phong trào 


50
TRƯỜNG THPT HÀ TIÊN ÔN TN PHẦN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI


“Ký tên vì công lý” trở thành sự kiện tại VN là tín hiệu vô cùng khả quan của các nạn nhân 
chất độc da cam. Đi đâu cũng thấy người trẻ, người già, sinh viên học sinh hỏi nhau “đã ký tên 
vì công lý chưa?” mà thấy vui trong lòng. Điều đó minh chứng chúng ta không vô cảm trước 
nỗi đau của dân tộc mình.

Vô cảm nguy hiểm với cả chính người bệnh lẫn vả người xung quanh . Nhân loại đang bó tay 
trước căn bệnh của thế kỷ: bệnh nan y HIV/AIDS. Căn bệnh thứ hai cũng nan y không kém là 
bệnh vô cảm! Ra đường nhiều người gặp cái tốt không ủng hộ, thấy cái xấu không lên án, 
không ít nơi cả phố, cả làng sợ tên ăn trộm, cả xã sợ thằng say rượu vì không muốn bị liên 
lụy... đang làm cho bệnh vô cảm vốn đã và đang có nguy cơ lan rộng, càng có điều kiện lây 
lan mạnh hơn! Bệnh HIV/AIDS vốn đã nguy nan, bệnh vô cảm nếu không được giáo dục, 
không được ngăn chặn sẽ là tác nhân làm “lệch chuẩn” hay “loạn chuẩn” đạo đức, sẽ là 
nguyên nhân gây ra sự khủng hoảng kinh tế ­ xã hội, thậm chí làm sụp đổ một chế độ, làm 
tan nát một gia đình. Một xã hội vô cảm là một xã hội chết!cần xây dựng 1 xã hội đồng cảm 
và chia sẻ......




51
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản