Peter Drucker - người khởi xướng nghệ thuật quản trị

Chia sẻ: Nguyen Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
132
lượt xem
39
download

Peter Drucker - người khởi xướng nghệ thuật quản trị

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Khởi xướng sự phân cấp, phân quyền và trao quyền Peter Drucker qua đời ngày 11/11/2005, vào lúc chỉ còn tám ngày nữa là tròn 96 tuổi. Ông đã ảnh hưởng đến nhiều thế hệ doanh nhân và nhà quản lý từ thập niên 1950 đến nay và từng được ví là cha đẻ của nghệ thuật quản trị kinh doanh. Cuộc đời của Peter Drucker gắn liền với sự biến đổi nhanh chóng của thế giới kinh doanh trong nửa cuối thế kỷ 20....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Peter Drucker - người khởi xướng nghệ thuật quản trị

  1. Peter Drucker - người khởi xướng nghệ thuật quản trị Có lần Bill Gates, Chủ tịch hãng Microsoft, được hỏi thích đọc sách quản lý nào, ông trả lời ngay: “Dĩ nhiên là sách của Peter Drucker”. Khởi xướng sự phân cấp, phân quyền và trao quyền Peter Drucker qua đời ngày 11/11/2005, vào lúc chỉ còn tám ngày nữa là tròn 96 tuổi. Ông đã ảnh hưởng đến nhiều thế hệ doanh nhân và nhà quản lý từ thập niên 1950 đến nay và từng được ví là cha đẻ của nghệ thuật quản trị kinh doanh. Cuộc đời của Peter Drucker gắn liền với sự biến đổi nhanh chóng của thế giới kinh doanh trong nửa cuối thế kỷ 20. Ông viết tổng
  2. cộng chừng 40 cuốn sách, cuốn cuối cùng sẽ xuất bản vào tháng 1 năm tới. Ông sinh năm 1909 tại Áo, lấy bằng tiến sĩ luật tại đại học Frankfurt năm 1931. Trong những năm sau đó, ông làm đủ nghề để chạy trốn Đức Quốc xã và cuối cùng định cư ở Mỹ. Hai cuốn sách đầu tiên của ông Kết cuộc của con người kinh tế (1939) và Tương lai con người công nghiệp (1942) chưa gây được tiếng vang nhiều nhưng tạo ra sự chú ý ở lãnh đạo công ty General Motors (GM), lúc đó là doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Họ mời ông tiếp cận công ty, từ tổng giám đốc đến công nhân bình thường để viết về GM. Cuốn sách ông cho ra đời - Khái niệm công ty - đã nhanh chóng trở thành sách bán chạy nhất, không chỉ ở Mỹ mà còn ở Nhật và cho đến ngày nay vẫn còn được tái bản. Nó đã khởi đầu cho phong trào “phân cấp”, “phân quyền”, ảnh hưởng đến cách tổ chức của hầu hết mọi doanh nghiệp phương Tây.
  3. Trong cuốn này, lần đầu tiên Drucker đưa ra khái niệm “trao quyền” cho công nhân vì ông tin rằng công nhân là nguồn lực chứ không chỉ là chi phí. Ông là người kịch liệt phê phán quan niệm cho rằng công nhân chỉ là một con ốc trong dây chuyền sản xuất bởi ông khẳng định dây chuyền chỉ vận hành bằng tốc độ của người công nhân chậm nhất và sản xuất theo kiểu này không khuyến khích sự sáng tạo của công nhân. Đây cũng là lần đầu tiên ông nêu khái niệm “người công nhân tri thức” vì ông cho rằng thế giới đang dần dịch chuyển từ nền kinh tế hàng hóa sang nền kinh tế tri thức. Bây giờ những khái niệm này đã trở thành chuyện bình thường nhưng vào thời đó nền công nghiệp Mỹ đang chịu ảnh hưởng của tư tưởng sản xuất dây chuyền của Frederick Taylor, công nhân được xem như những con rô-bốt chỉ biết siết ốc. Quản lý theo mục tiêu
  4. Trong cuốn Thực hành quản lý (1954), Drucker đã đưa ra cụm từ “quản lý theo mục tiêu” cho đến nay vẫn còn thời thượng. Ông cho rằng giới quản lý phải biết đặt ra những mục tiêu dài hạn rõ ràng và biết biến những mục tiêu này thành những yêu cầu ngắn hạn cụ thể cho giới quản lý trung gian thi hành. Giới phê bình cho rằng ông đã mâu thuẫn với chính quan niệm “trao quyền” nhưng với Drucker, nếu quá dựa vào việc phân cấp, sẽ không xác định được hướng đi cho doanh nghiệp; còn nếu quá nhấn mạnh đến kiểm tra, kiểm soát, doanh nghiệp sẽ đánh mất tính sáng tạo. Vấn đề là làm sao xác định được mục tiêu dài hạn xong rồi trao quyền cho nhân viên tìm cách thực hiện các mục tiêu này. Cứ thế, từng cuốn sách và các bài viết, bài giảng của Peter Drucker ra đời, định hình nghệ thuật quản trị kinh doanh. Tom Peters, một nhà lý thuyết quản trị nổi tiếng khác, nói: “Ông là nhà sáng tạo, là nhà phát minh quản trị hiện đại. Trong đầu thập niên 1950, không ai có công cụ gì để quản lý các tổ chức rất phức tạp
  5. một cách khoa học. Drucker là người đầu tiên trao cho chúng ta cẩm nang để làm điều đó”. Trong bài báo viết về ông trên tờ BusinessWeek tuần rồi, tác giả John Byrne viết: “Những gì John Maynard Keynes đối với kinh tế học hay Edwards Deming đối với chất lượng cũng giống như Drucker đối với quản trị”. Ông thường đi trước thời đại khoảng 20 năm. “Thật khó lòng nêu ra một khái niệm quản trị hiện đại đáng kể nào mà không do Drucker từng phát biểu trước tiên”, giáo sư James O’Toole nói. Doanh nghiệp - trách nhiệm công dân trong xã hội Ngoài những khái niệm được giới thiệu ở trên, Drucker còn là người đầu tiên, từ những năm 1950, cho rằng doanh nghiệp không chỉ là bộ máy kiếm tiền mà còn có trách nhiệm như một công dân trong xã hội, rằng “không có khách hàng thì không có
  6. doanh nghiệp” - một điều tưởng như sơ đẳng nhưng là nền tảng của khoa marketing hiện đại. Năm 1981, khi lên làm tổng giám đốc hãng GE, Jack Welch mời ông đến tư vấn chiến lược, ông chỉ đặt ra hai câu hỏi: “Nếu bây giờ anh chưa khởi nghiệp, liệu anh có nhảy vào lĩnh vực anh đang làm không?” và “Nếu câu trả lời là không, thì anh sẽ làm gì đây?”. Hai câu hỏi này đã giúp Welch định hình một chiến lược dẫn dắt GE thành doanh nghiệp thành công nhất nước Mỹ trong vòng 25 năm. Welch xác định mọi bộ phận của GE phải là số 1 hay số 2 trong lĩnh vực của nó còn nếu không, bộ phận đó sẽ được cải tổ, bán hoặc giải thể. Chính đó là cách làm việc của Drucker - nêu câu hỏi và người trong cuộc phải tự tìm câu trả lời chứ không đưa ra lời giải cho mọi vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải.
  7. Drucker dạy tại trường đại học New York trong 21 năm và sau đó chuyển về California, làm giáo sư quản trị trường Claremont sau này mang tên ông. Tuy nhiên, giới học giả trong các trường kinh doanh chê ông làm việc thiếu khoa học, không nghiên cứu sâu. Một số nhà phê bình khác cho rằng thiếu sót lớn nhất của ông là xem thường vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ông từng viết: “Ngày nay chúng ta biết rằng trong sản xuất công nghiệp hiện đại, đặc biệt là sản xuất quy mô lớn, đơn vị nhỏ không chỉ thiếu hiệu quả, nó thậm chí không sản xuất nổi”. Họ còn cho rằng phương cách quản lý theo mục tiêu đã dẫn doanh nghiệp đến chỗ bế tắc. Thực tế cho thấy giới lãnh đạo chưa hẳn là nơi đề ra mục tiêu đúng đắn cho doanh nghiệp vì thiếu hiểu biết thị trường và nhu cầu sản phẩm. Hoài nghi về thế giới kinh doanh
  8. Đến những năm 1980, Drucker bắt đầu tỏ ra hoài nghi về thế giới kinh doanh. Ông không còn thấy doanh nghiệp như một nơi lý tưởng để tạo dựng cộng đồng - ngược lại, thế giới kinh doanh đã làm nảy sinh lòng tham, tính ích kỷ, đi ngược lại những gì ông từng rao giảng. Lúc đó ông trở thành tiếng nói phê phán giới kinh doanh nước Mỹ mạnh nhất; trong một bài viết nổi tiếng, ông cho rằng giới lãnh đạo doanh nghiệp không nên lãnh lương quá 20 lần lương nhân viên bình thường. Ông phê bình xu hướng sáp nhập thời thượng và bộ máy trung gian cồng kềnh nhiều trợ lý, trợ tá lúc đó. Ông giận dữ lên án những công ty có giám đốc lãnh lương tiền triệu nhưng lại sa thải hàng nghìn công nhân. Những năm cuối đời, ông vẫn viết sách và giảng bài nhưng chuyển sự chú ý của mình vào các tổ chức phi lợi nhuận, thay đổi suy nghĩ của những nơi điều hành các tổ chức này, rằng dù mục tiêu của họ là “thay đổi cuộc đời” chứ không phải “tối ưu hóa lợi
  9. nhuận”, họ cũng phải hoạt động như doanh nghiệp - tức là đánh giá bằng hiệu quả chứ không chỉ bằng ý định tốt đẹp. Có lẽ đóng góp sau cùng của ông là cho ngôi trường ông dạy đang mang tên ông. Hiệu trưởng trường Peter Drucker nghĩ rằng ảnh hưởng của Drucker suy giảm vì ngày càng khó tìm tiền tài trợ cho nhà trường, bèn quyết định thêm vào tên trường cụm từ Masatoshi Ito là tên của nhà sáng lập chuỗi cửa hàng 7-Eleven ở Nhật và Bắc Mỹ để lấy 20 triệu Đôla vào năm 2003. Sinh viên biểu tình phản đối. Và Peter Drucker tình nguyện ra thuyết phục sinh viên. “Tôi nghĩ rất có khả năng ba năm sau ngày tôi qua đời, tên tôi sẽ không còn lợi thế gì nữa. Nay bỏ tên tôi mà thêm được tiền thì lời quá còn gì”.
Đồng bộ tài khoản