PHÂN TÍCH vi sinh thực phẩm

Chia sẻ: Nguyễn Văn Quân | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:47

2
601
lượt xem
286
download

PHÂN TÍCH vi sinh thực phẩm

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu hướng dẫn về các vi sinh vật thực phẩm, các phương pháp kiê kiểm định vi sinh vật thực phẩm, nguyên tắc cơ bản trong kiểm tra vi sinh vật công nghiệp.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: PHÂN TÍCH vi sinh thực phẩm

  1. Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 1 Bìa Tr−êng Đ¹I häc b¸ch khoa hµ néi ViÖn c«ng nghÖ sinh häc vµ c«ng nghÖ thùc phÈm Bé m«n C«ng nghÖ C¸c S¶n phÈm Lªn men PHÂN TÍCH vi sinh thùc phÈm PGS.TS Lª Thanh Mai Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 2 1
  2. NỘI DUNG CHƯƠNG I : VI SINH VẬT THỰC PHẨM I.1 Các nguồn vi sinh vật có trong sản phẩm thực phẩm I.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển vi sinh vật thực phẩm I.3 Vi sinh vật gây hỏng sản phẩm thực phẩm I.4 Vi sinh vật gây bệnh và gây ngộ độc CHƯƠNG II : CÁC PHƯƠNG PHÁP KIỂM ĐỊNH VI SINH VẬT THỰC PHẨM Chuẩn bị mẫu phân tích vi sinh II.1. Các phương pháp định tính vi sinh vật II.2 Các phương pháp định lượng vi sinh vật II.3 Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 3 Phân tích các chỉ tiêu vi sinh vật thực phẩm II.4 NỘI DUNG CHƯƠNG III : NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG KIỂM TRA VI SINH VẬT CÔNG NGHIỆP III.1 Mục đích và ý nghĩa kiểm tra vi sinh vật trong CNTP III.2 Các bước tiến hành kiểm tra vi sinh vật trong công nghiệp III.3. Xử lý kết quả kiểm tra Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 4 2
  3. NỘI DUNG CHƯƠNG IV : CÁC CHỈ TIÊU VI SINH VẬT SẢN PHẨM TP IV.1 Nước IV.2 Sữa và các sản phẩm từ sữa IV.3 Thịt và các sản phẩm từ thịt IV.4 Trứng và các sản phẩm từ trứng I.5 Cá và các sản phẩm hải sản IV.6 Rau quả và các sản phẩm từ rau quả IV.7 Các loại đồ uống lên men Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 5 Các bài thực hành Bài 1 : Xác định tổng số vi sinh vật hiếu khí, ưa ẩm Bài 2 : Xác định nấm men – nấm mốc Bài 3 : Xác định Coliforms và E. Coli Bài 4 : Xác định Staphylococcus aureus Bài 4 : Xác định vi khuẩn kị khí Clostridium perfringens hoặc Bacillus cereus Sản phẩm : sữa và các sản phẩm từ sữa, thịt và các sản phẩm từ thịt, bia, rau quả đóng hộp… Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 6 3
  4. Tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn ThÞ HiÒn (chñ biªn), Vi sinh vËt nhiÔm t¹p trong l−¬ng thùc-thùc phÈm, Nhµ xuÊt bản N«ng nghiÖp, 2003. 2. L−¬ng Đøc PhÈm. Vi sinh vËt häc vµ an toµn vÖ sinh thùc phÈm. Nhµ xuÊt bản N«ng nghiÖp, 2000. 3. Lª thanh Mai vµ cs, C¸c ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch ngµnh C«ng nghÖ lªn men. Nhµ xuÊt b¶n khoa häc vµ kü thuËt, 2005 Tiªu chuÈn ViÖt nam, TCVN 6189-1:1996; TCVN 4884 : 4. 2001; TCVN 4829 : 2001; TCVN 4882 : 2001; TCVN 6846 : 2001; TCVN 6847 : 2001; TCVN 6848 : 2001. 5. M. Bourgeois, J.Y. Leveau, Technique d’Analyse et de contr«le dans les Industries Agro-Alimentaires - Le contr«le microbiologique, Tom 3. Tech. et Doc. Lavoisier, 1998. Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 7 §Æt vÊn ®Ò Vi sinh vËt & S¶n phÈm Thùc phÈm VSV : ph¸t triÓn nhanh ë kh¾p mäi n¬i cã thÓ cã lîi / h¹i S¶n phÈm Thùc phÈm m«i tr−êng dinh d−ìng tèt cho VSV NhiÔm VSV Háng SP G©y bÖnh, g©y ngé ®éc HN ng−êi tiªu dïng Bm CNLM, ĐHBK cho 8/21/2008 8 4
  5. §Æt vÊn ®Ò Tình hình ngộ độc thức ăn trªn thÕ giíi •Thế giới : Bệnh tiêu chảy (1998) : 2,2 triệu người chết (1,8 trẻ em) •Mỹ : hµng n¨m 70-80 triệu ca cấp cứu, >5 000 ca tử vong •Philipin : 19 498 (1997) ; ≈ 20 000 (1998) • Các nước đang phát triển : ở mức báo động - 30 % dân số bị bÖnh tËt ảnh hưởng do thức ăn ô nhiễm Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 9 Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 10 5
  6. Tình hình ngộ độc thức ăn tại VN §Æt vÊn ®Ò Kiểm tra nhiễm E. coli Hà nội (2001) : Có > 30 000 cơ sở sx, lấy >12 000 mẫu 60 % rau sống ăn ngay (bún nem, bún chả) • 50 % thịt luộc, lòng, giò chả, nem, thính … • TP HCM (2001) : lấy mẫu xq 30 trường tiểu học • 96 % mẫu kem ký • 83 % kem que Huế : • > 50 % thức ăn chế biến sẵn Hải phòng : • > 60 % thức ăn chế biến sẵn Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 11 §Æt vÊn ®Ò Tình hình ngộ độc thức ăn tại VN Năm Số vụ ngộ độc Số người mắc Số tử vong 1996 135 4 959 50 1997 585 6 421 56 1998 270 6 773 41 1999 327 7 576 71 2000 213 4 233 59 2001 245 3 901 63 Bộ Y tế Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 12 6
  7. §Æt vÊn ®Ò Tình hình ngộ độc thức ăn tại VN Theo số liệu Tổng cục Thống kê, 6 tháng đầu năm 2007: - cả nước 4200 vụ ngộ độc thực phẩm, 37 người tử vong. - Do vi sinh vật 55,8%; hóa chất chiếm 13,1%, thực phẩm chứa chất độc tự nhiên 22,76%. -Tỉ lệ nhiễm Staphylococcus aureus rất cao (53% mẫu thịt nguội và 90% mẫu thịt quay). - Ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn tập thể có xu hướng ngày càng gia tăng. Tổn thất ngộ độc thực phẩm dự tính mỗi năm Việt Nam mất đi 2 tỷ USD tương đương 30 tỷ đồng Việt Nam (thông tin từ Vụ Khoa học Công Nghệ - Bộ Công Thương). (Cục QLCLVSATTP) Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 13 §Æt vÊn ®Ò C¸c bÖnh do ¨n SPTP ®∙ bÞ nhiÔm t¹p T¶ Th−¬ng hµn Lþ Tiªu ch¶y …. Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 14 7
  8. 5 bÖnh chñ yÕu do ăn thùc phÈm bi nhiễm ( 2000) BÖnh Tæng T¶ Th−¬ng Lþ Lþ Tiªu céng hµn trùc Amip ch¶y Sè m¾c 605 66776 193750 142833 3833216 4287180 Sè chÕt 4 59 28 3 116 213 Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 15 Ch−¬ng I Ch−¬ng I : Vi sinh vËt trong thùc phÈm I.1 C¸c nguån vi sinh vËt có trong thùc phÈm I.2 ¶nh h−ëng c¸c yÕu tè bªn trong vµ bªn ngoµi ®Õn sù ph¸t triÓn vi sinh vËt I.3 Vi sinh vËt g©y háng thùc phÈm: C¸c nhãm vi khuÈn, nÊm men, nÊm mèc g©y háng s¶n phÈm thùc phÈm th−êng gÆp I.4 Vi sinh vËt g©y bÖnh vµ g©y ngé ®éc : Coliforms vµ E. coli, Staphylococcus aureus, Samonella, Shigella, Streptococcus faecalis, Clostridium, Vibrio, Bacillus cereus, Pseudomonas aeruginosa, Listeria, nÊm mèc Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 16 8
  9. Nguån vi sinh vËt trong SP thùc phÈm 3 nguån chÝnh : • Cã s½n trong nguyªn liÖu th« hoÆc cã tõ tr−íc khi chÕ biÕn • BÞ r¬i hoÆc x©m nhËp vµo trong qu¸ tr×nh chÕ biÕn : tõ c¸c thiÕt bÞ, tõ m«i tr−êng xung quanh nh− tõ kh«ng khÝ, ®Êt, con ng−êi... ®Òu cã thÓ lµ nguån g©y nhiÔm. • Bæ xung thªm vµo : nhiÒu s¶n phÈm lªn men nh− s÷a chua, phomat, c¸c lo¹i n−íc uèng lªn men ®−îc s¶n xuÊt b»ng c¸ch bæ sung thªm vi sinh vËt nh− nÊm men hoÆc vi khuÈn lactic... Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 17 Nguyªn nh©n nhiÔm VSV 95 % Do bảo quản ch−a ®ñ l¹nh, qu¸ thêi h¹n sö dông Sö dông SPTP cßn sèng hoặc ®∙ bÞ nhiÔm BÞ nhiÔm tõ ng−êi chÕ biÕn thùc phÈm Sö dông c¸c nguyªn liÖu ®∙ bÞ nhiÔm ®éc N¬i chÕ biÕn ch−a ®¸p øng ®−îc yªu cÇu vÖ sinh sản xuÊt thủ c«ng 5% SPTP sản xuÊt c«ng nghiÖp Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 18 9
  10. Kh¶ n¨ng g©y bÖnh Ch−¬ng I • Kh¶ n¨ng x©m nhËp dÔ nhÊt cña VSV g©y bÖnh lµ qua ¨n uèng. • LiÒu l−îng vi khuÈn trung b×nh cã thÓ g©y bÖnh cho ng−êi tuú thuéc vµo loµi vi khuÈn • Ph©n biÖt 2 kiÓu bÖnh: nhiÔm trïng vµ nhiÔm ®éc Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 19 Ch−¬ng I Ch−¬ng I : Vi sinh vËt trong thùc phÈm II.1 C¸c nguån l©y nhiÔm vi sinh vËt trong thùc phÈm II.2 ¶nh h−ëng c¸c yÕu tè bªn trong vµ bªn ngoµi ®Õn sù ph¸t triÓn vi sinh vËt II.3 Vi sinh vËt g©y háng thùc phÈm: C¸c nhãm vi khuÈn, nÊm men, nÊm mèc g©y háng s¶n phÈm thùc phÈm th−êng gÆp II.4 Vi sinh vËt g©y bÖnh vµ g©y ngé ®éc : Coliforms vµ E. coli, Staphylococcus aureus, Samonella, Shigella, Streptococcus faecalis, Clostridium, Vibrio, Bacillus cereus, Pseudomonas aeruginosa, Listeria, nÊm mèc Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 20 10
  11. ¶nh h−ëng yÕu tè bªn trong : aw Ch−¬ng I P RH = 100 . aw SPTP : 0,99 aW aw = PO Gi¸ trÞ aw thÊp nhÊt cña mét sè VSV TP Vi khuÈn gram (-) 0,97 E. coli 0,96 Vi khuÈn gram (+) 0,9 Clostridium 0,97 Lactobacillus 0,94 Staphylococcus aureus 0,86 Vi khuÈn −a mÆn 0,75 Halobacterium salinorium 0,75 NÊm men 0,88 Saccharomyces cerievisiae 0,9 NÊm mèc 0,8 Penicillium, Aspergillus HN 0,9 Bm CNLM, ĐHBK 8/21/2008 21 Ch−¬ng I ¶nh h−ëng yÕu tè bªn trong : pH S« ®a N−íc Cµ chua N−íc chanh uèng Xµ phßng giÆt AxÝt Trung tÝnh KiÒm 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Vi khuÈn NÊm men NÊmBm CNLM, ĐHBK HN mèc 8/21/2008 22 11
  12. Ch−¬ng I Gi¸ trÞ pH cña VSV Vi sinh vËt pH tèi thiÓu pH tèi ®a pH opt Vi khuÈn 4 8 6-7 5,6 8,0 6,0 Pseudomonas aeruginosa 5,2 9,2 6,0 Bacillus stearothermophilus 5,0 9,0 6,5 Clostridium sporogenes 4,9 9,3 6,5 Bacillus cereus 4,0-4,5 8,0-9,6 5 Salmonella 4,4 9,0 5,0 Escherichia coli Lactobacillus spec 3,8-4,4 7,2 4-5 NÊm men 4,0 8 4-5 2,3 8,0 4,5 Saccharomyces cerevisiae NÊm mèc 2,0 10 4-6 1,9 9,3 5 Penicillium italicum 1,6 9,3 5 Aspergillus oryzae Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 23 Ch−¬ng I Gi¸ trÞ pH cña SPTP Tªn nguyªn liÖu vµ s¶n phÈm pH 1. Cµ rèt 4,9 - 6 2. Cµ chua 4,2 - 4,3 3. T¸o 2,9 - 3,3 4. Chuèi 4,5 - 4,7 5. D−a hÊu 5,5 - 5,6 6. Nho 3,4 - 4,5 7. N−íc cam 3 - 4,5 8. B¬ 6,1 - 6,4 9. S÷a 6,3 - 6,5 10. ThÞt bß 5,1 - 6,2 11. Lîn 5,9 - 6,1 12. Gµ 6,2 - 6,4 13. C¸ 6,6 - 6,8 14. Cua 7,0 - 7,1 15. T«m 6,8 - 7 Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 24 12
  13. YÕu tè bªn trong : Thế oxy hóa khử (Eh) Thịt Phomat Nước quả -400 -300 -200 –100 -50 0 +200 +400 +800 mV Vi khuÈn NÊm men & NÊm mèc Trạng thái khử (yếm khí) Trạng thái oxy hoá (hiếu khí) Cơ chất nhận điện tử Cơ chất cho điện tử C6H12O6 = 2C2H6O + 2CO2 C6H12O6 + O2 = 6 CO2 + 6H2O Eh = Eho +2,3 (RT/n.F). log [Ok]/[Red] Eho : Thế oxy hoá khử chuẩn (pH 7, 25oC) R : hằng số khí lý tưởng (8,31 J/K.mol) n : số electron trao đổi F : hằng số Faraday (96500 c/mol) [Ok], [Red] : NồCNLM, ĐHBKấHNoxy hoá hay chất khử Bm ng độ ch t 8/21/2008 25 øng dông Eh • Dựa vào gi¸ trị Eh để biết sự nhiễm VSV • Là th«ng số kiểm so¸t CN trong QTSX • Là chỉ tiªu chất lượng cảm quan (thể hiện tÝnh bền vững, đ¸nh gi¸ thêi gian bảo quản SP) • иnh gi¸ hoạt động sinh lý sinh ho¸ của VSV • Th«ng số tối ưu ho¸ Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 26 13
  14. YÕu tè bªn trong : thµnh phÇn chất dinh dưỡng VK (+) Nhu cầu chất dd Protein • Nước VK (-) • Nguồn C • Nguồn Nitơ Nấm men • Vitamin và các chất Gluxit kÝch thích sinh tr−ëng Nấm môc • Chất khoáng Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 27 YÕu tè bªn trong : Các chất chống khuẩn C¸c chÊt øc chÕ vi sinh vËt : c¸c lo¹i gia vÞ cã khả năng kh¸ng khuÈn cao Đinh h−¬ng eugenol • QuÕ cinamic aldehyt vµ eugenol, • Cñ cải cay allyl isothiocyanat. • C¸c chÊt cã ¸p suÊt thÈm thÊu cao : Muèi, • Đ−êng, • Glyxerin • Cồn • Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 28 14
  15. YÕu tè bªn ngoµi : ¶nh h−ëng To Vi sinh vËt −a l¹nh (Psychrophile) : • Tmin 0oC; Topt 10-15oC; Tmax 30oC, • Vi sinh vËt −a Êm (Mesophile) : Tmin 10oC; Topt 25-30oC; Tmax 40-50oC, • Vi sinh vËt −a nhiÖt (Thermophile) : Tmin 30oC; Topt 50-65oC; Tmax 70-80oC, Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 29 ¶nh h−ëng To DiÒu kiÖn nhiÖt ®é vµ T¸c ®éng ®Õn VSV thêi gian 121oC trong 15-20‘ Tiªu diÖt hoµn toµn VSV& bµo tö 116oC trong 30-40’ 110oC trong 60-80’ 85-100oC Tiªu diÖt VSV 60-84oC - VSV −a nhiÖt vÉn ph¸t triÓn - Tiªu diÖt phÇn lín VSVg©y bÖnh 16-38oC VSV ph¸t triÓn m¹h 10-16oC VSV −a l¹nh ph¸t triÓn m¹nh 0oC PhÇn lín VSV ngõng ph¸t triÓn -18oC PhÇn lín vi khuÈn chÕt -34oC Ngõng mäiĐho¹tHN Bm CNLM, HBK ®éng vµ phÇn lín VSV bÞ30 8/21/2008 chÕt 15
  16. ¶nh h−ëng To lªn pt E.coli NhiÖt ®é Thêi gian ph©n chia 10°C 14 giê 20°C 9 giê 30°C 29 phót 40°C 17 phót 47°C 77 phót Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 31 ¶nh h−ëng của các loại khí Khí CO2 : - VK G (-) mẫn cảm hơn VK G (+) - Hiệu quả bảo quản thịt cao Khí N2 Chân không Với sản phẩm thịt : CO2 > N2 > Chân không Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 32 16
  17. Tác động của các loài vi sinh vật khác Quan hệ cộng sinh : cùng loài hoặc khác loàI cùng dựa vào • nhau để chung sống phát triển. • Quan hệ hỗ sinh : là mối quan hệ giữa các loài vi sinh vật mà sản phẩm hoạt động sống của loài này tạo điều kiện cần thiết cho loài khác sống và phát triển. Ví dụ : nấm mốc có khả năng phân giải tinh bột thành đường nấm men phát triển, sinh sản và lên men • Quan hệ đối kháng (cạnh tranh) : sự có mặt của loài này có khả năng gây ức chế hoặc tiêu diệt các loài khác. Ví dụ : như vi khuẩn lactic sinh ra axit lactic dễ ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây thối. Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 33 Ch−¬ng II : Vi sinh vËt trong thùc phÈm II.1 C¸c nguån l©y nhiÔm vi sinh vËt trong thùc phÈm II.2 ¶nh h−ëng c¸c yÕu tè bªn trong vµ bªn ngoµi ®Õn sù ph¸t triÓn vi sinh vËt II.3 Vi sinh vËt g©y háng thùc phÈm: vi khuÈn, nÊm men, nÊm mèc II.4 Vi sinh vËt g©y bÖnh vµ g©y ngé ®éc : Coliforms vµ E. coli, Staphylococcus aureus, Samonella, Shigella, Streptococcus faecalis, Clostridium, Vibrio, Bacillus cereus, Pseudomonas aeruginosa, Listeria, nÊm mèc Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 34 17
  18. Vi sinh vËt g©y háng thùc phÈm Nh÷ng biÕn ®æi trong s¶n phÈm g©y ra bëi vi sinh vËt : • Gi¶m chÊt l−îng c¶m quan : Thay ®æi mÇu s¾c, mïi vÞ, nh×n thÊy nÊm mèc trªn bÒ mÆt SP... • Ph¸ vì cÊu tróc cña SP : t¹o khÝ CO2, H2, SP mÒm ra... ↓thêi gian tån t¹i cña s¶n phÈm • Thay ®æi pH • Gi¶i phãng ra c¸c ®éc tè NÊm men, vi khuÈn vµ nÊm mèc Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 35 Vi sinh vËt g©y háng thùc phÈm NÊm men : (ở nhiệt độ thường) • Sản phÈm cã nång ®é ®−êng cao, n−íc quả, n−íc ngät hay mËt, xiro, r−îu vang, bia... Saccharomyces hoÆc Zygosaccharomyces • T¹o mµng nh− Pichia, Hansenula, Debaryomyces, Mycoderma, Can®ia... • Ho¹t tÝnh proteaza cao, t¹o ra vÞ ®¾ng : Mycoderma • T¹o s¾c tè lµ Rhodotorula • Sản phÈm cã nång ®é chÊt bÐo cao : Geotrichum Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 36 18
  19. NhiÔm trong qu¸ trinh chÕ biÕn vµ bảo quản NÊm men −a l¹nh NÊm men −a nãng Cryptococcus vishniacii Candida slooffii Leucospridium antaricum Cyniclomyces guttulata Leucospridium frigidum Saccharomyces telluris Leucospridium gelidum Torulopsis bovina Leucospridium nivalis Torulopsis printolopesii Leucospridium scottii Leucospridium stokesii Torulopsis austramarina Torulopsispsychrophila Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 37 Tế bào nấm men Saccharomyces cerevisiae Dịch lên men bia bị nhiễm Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 38 19
  20. Mét sè lo¹i vi khuÈn cã thÓ nhiÔm vµo SPTP ĐÆc tÝnh Lo¹i vi khuÈn M«i tr−êng thÝch hîp cÇu khuÈn, t¹o axit ; topt : 30-35oC Streptococcus lactic Strep. cremoris cÇu khuÈn, kÕt chuçi dµi, t¹o axit topt : 25oC Sữa vµ c¸c sản Stre. thermophilus cÇu khuÈn, kÕt chuçi dµi, t¹o axit phÈm sữa topt : 40-45oC Lactobacillus trùc khuÈn, kÕt chuçi dµi, t¹o axit topt : 40-45oC bulgaricus trùc khuÈn nhá ; topt : 30-35oC Lactobacillus casei Lactobacillus trùc khuÈn dµi, sinh bacterioxin, t¹o mµng nhÇy ; topt : 30-35oC acidophilus trùc khuÈn ; topt : 44-50oC Lactobacillus h¹t ngò cèc, delbriieckii bét Rau quả t−¬i L. plantarum trùc khuÈn nhá, kÕt ®«i hoÆc chuçi ; topt : 30oC L. brevisL. vµ ®∙ muèi Sữa vµ c¸c sản chua Propioni bacterium trùc khuÈn, kh«ng sinh bµo tö ; phÈm sữa topt : 30-35oC, lªn men propionic ThÞt, sữa Clostridium butylicum trùc khuÈnĐHBK sinh bµo tö ; lín, HN 8/21/2008 Bm CNLM, 39 topt : 30-40oC, len mem butyric TÕ bµo vi khuÈn lactic Lc.casei Lb. lactis Bm CNLM, ĐHBK HN 8/21/2008 40 20
Đồng bộ tài khoản