PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

Chia sẻ: lotus_123

Phép biện chứng là một khoa học triết học, xét trên nhiều phương diện, nó là hiện tượng có ư nghĩa thế giới quan rộng lớn như bản thân triết học.như vậy phép biện chứng h́nh thành, phát triển từ khi triết học ra đời, mà đỉnh cao là triết học Mác-Lênin.

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

NỘI DUNG
1. PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN
CHỨNG DUY VẬT
2. CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA PHÉP
BIỆN CHỨNG DUY VẬT
3. CÁC CẶP PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA
PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
4. CÁC QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA PHÉP
BIỆN CHỨNG DUY VẬT
I. PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP
BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1. Phép biện chứng
Nhận thức thế giới và cải tạo thế giới:
Quan điểm biện chứng Quan điểm siêu
hình
Phép biện chứng?



Biện chứng:
1. Nghệ thuật tranh luận, đàm thoại
2. Nghệ thuật phát hiện và tìm ra chân
lý…
3. Phương pháp nhìn nhận, xem xét thế
giới – phương pháp biện chứng
1. Là khoa học về sự liên hệ phổ biến
(Tác phẩm Biện chứng của tự nhiên)
2. Là khoa học về những quy luật phổ biến
của sự vận động và sự phát triển của tự
nhiên, của xã hội loài người và của tư duy
(tác phẩm Chống Đuyring)
Quan điểm của LÊNIN

Là học thuyết về sự thống
nhất của các mặt đối lập
(Bút ký Triết học)
a. Khái niệm phép biện chứng
• Phép biện chứng là khoa học về
những quy luật phổ biến của sự vận
động và sự phát triển của tự nhiên,
của xã hội loài người và của tư duy
C.Mác và V.I.Lênin
G.V.Ph.Hegen
Lao tử
̃ Heraclit
MỌI VẬT ĐỀU TỒN TẠI VÀ ĐỒNG THỜI LẠI
KHÔNG TỒN TẠI, VÌ MỌI VẬT ĐANG TRÔI
ĐI, MỌI VẬT ĐỀU KHÔNG NGỪNG THAY
ĐỔI, MỌI VẬT ĐỀU KHÔNG NGỪNG PHÁT
Lao tử
̃ SINH VÀ TIÊU VONG
Heraclit
2. PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
• a. Khái niệm phép biện chứng duy vật
• b. Đặc trưng cơ bản và vai trò của phép
biện chứng duy vật
a. Khái niệm phép biện chứng duy vật

• Ph.Ăngghen: PBC là môn khoa học về
những quy luật phổ biến của sự vận
động và sự phát triển của tự nhiên, của
xã hội loài người và của tư duy
b. Đặc trưng cơ bản và vai trò của
phép biện chứng duy vật
• Là PBC được xác lập trên nền tảng của
thế giới quan duy vật khoa học
• Có sự thống nhất giữa nội dung thế giới
quan (duy vật biện chứng) và phương
pháp luận (biện chứng duy vật), do đó,
không chỉ để giải thích thế giới mà còn là
công cụ để nhận thức và cải tạo thế giới.
II. CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA
PHÉP BIỆN CHỨNG

Moái lieân heä phoå bieán ?
Moái
- Quan ñieåm cuûa chuû nghóa duy taâm
vaø toân giaùo: Thöøa nhaän coù moái
lieân heä phoå bieán nhöng nguoàn
goác cuûa noù töø thaàn linh, thöôïng
ñeá sinh ra
- Quan ñieåm cuûa chuû nghóa duy vaät
sieâu hình: Moïi söï vaät hieän töôïng
toàn taïi coâ laäp, taùch rôøi nhau, caùi
naøy beân caïnh caùi kia, giöõa chuùng
khoâng coù söï phuï thuoäc, raøng
buoäc laãn nhau, coù chaêng chæ laø
hôøi hôït beà ngoøai, ngaãu nhieân.
- Quan ñieåm Maùc - Leâ nin :
+ Theá giôùi coù voâ vaøn söï vaät
hieän töôïng chuùng thoáng nhaát vôùi nhau
ôû tính vaät chaát, neân taát yeáu giöõa
chuùng phaûi coù moái lieân heä vôùi nhau.



MỐI LIÊN HỆ LÀ SỰ TÁC ĐỘNG QUA LẠI,
RÀNG BUỘC LẪN NHAU,
LÀM TIỀN ĐỀ CHO NHAU
+ Nhöõng moái lieân heä ñoù coù tính
khaùch quan, vì noù laø thuoäc tính
voán coù cuûa söï vaät, hieän töôïng.
+ Nhöõng moái lieân heä ñoù coù tính phoå
bieán. Vì :
Khoâng phaûi chæ coù caùc söï vaät

hieän töôïng lieân heä vôùi nhau maø caùc
boä phaän caáu thaønh söï vaät hieän
töôïng cuõng lieân heä vôùi nhau ;
Khoâng chæ coù caùc thôøi kyø trong
moät giai ñoïan, caùc giai ñoaïn trong moät
quaù trình lieân heä vôùi nhau, maø giöõa
caùc quaù trình cuõng lieân heä vôùi nhau
trong söï vaän ñoäng, phaùt trieån cuûa
theá giôùi;
Khoâng chæ trong töï nhieân maø caû
trong ñôøi soáng xaõ hoäi vaø tö töôûng
tinh thaàn, moïi söï vaät, hieän töôïng ñeàu
lieân heä taùc ñoäng laãn nhau.
Khoâng theå tìm baát cöù ôû ñaâu, khi
naøo laïi coù söï vaät, hieän töôïng toàn taïi
coâ laäp taùch rôøi.
+ Nhöõng moái lieân heä coù tính ña daïng, muoân hình
muoân veû. Nhö :
muoân
Lieân heä beân trong: lieân heä giöõa caùc
maët, caùc boä phaän trong moät söï vaät.
Lieân heä beân ngoaøi: lieân heä giöõa söï
vaät naøy vôùi söï vaät kia.
Lieân heä chung toøan theá giôùi, vuõ truï
Lieân heä rieâng töøng lónh vöïc
Lieân heä tröïc tieáp , lieân heä giaùn tieáp
Lieân heä taát nhieân ,ngaãu nhieân , lieân
heä cô baûn vaø khoâng cô baûn …
MLH
BÊN TRONG
CỦA QT SX




MLH BÊN NGOÀI QTSX
YÙ nghóa :
- Trong nhaän thöùc vaø hoaït ñoäng
thöïc tieãn phaûi naém vöõng quan ñieåm
toaøn dieän :
 Phaûi xem xeùt caùc maët, caùc moái
lieân heä cuûa noù, coù vaäy môùi naém
ñöôïc baûn chaát söï vaät .
 Choáng quan ñieåm phieán dieän,
xem xeùt qua loa moät vaøi moái lieân
heä ñaõ ñaùnh giaù söï vaät theo moät
khuynh höôùng naøo ñoù.
 Choáng quan ñieåm chieát trung, coi
vò trí caùc moái lieân heä laø nhö nhau .
 Choáng quan ñieåm nguî bieän, baùm
Söï phaùt trieån
Quan ñieåm sieâu
Quan
hình: Phaùt trieån
hình
laø sự taêng;
giaûm thuaàn
tuyù veà löôïng,
khoâng coù söï
thay ñoåi veà
chaát của sự vật.
Sự phát triển là quá
trình liên tục không Tăng dân số
trải qua những bước
quanh co, phức tạp
Quan ñieåm MaùcLeâNin :
Quan
- Caùc söï vaät hieän töôïng luoân vaän
ñoäng, phaùt trieån khoâng ngöøng,
phaùt trieån laø khuynh höôùng chung cuûa theá
giôùi . Phaùt trieån laø vaän ñoäng ñi leân töø thaáp
ñeán cao, töø ñôn giaûn ñeán phöùc taïp, töø keùm
hoøan thieän ñeán hoøan thieän hôn .
+ Trong theá giôùi töï nhieân voâ
sinh : Töø quaù trình phaân giaûi , hoaù
hôïp caùc chaát voâ cô , ñaõ hình thaønh
söï vaät töø giaûn ñôn ñeán phöùc taïp,
roài hình thaønh neân caùc haønh tinh,
traùi ñaát vaø hình thaønh theá giôùi töï
nhieân noùi chung.
+ Trong theá giôùi töï nhieân höõu sinh : Töø söï soáng
ñôn baoø ñeán ña baoø; töø gioáng loaøi ñoäng
vaät baäc thaáp ñeán baäc cao roài phaùt trieån
ñeán con ngöôøi.
+ Trong Xaõ hoäi : loaøi ngöôøi ñaõ và đang traûi
qua 5 cheá ño xaõ hoäi (CXNT … XHCN ). Xaõ hoäi sau
tieán boä hôn xaõ hoäi tröôùc.




CXNT CHNL PK CNTB

+Trong tö duy : con ngöôì ngày caøng ñi saâu vaoø theá
giôùi vó moâ, vi moâ khaùm phaù ra nhieàu ñieàu bí aån,
giai ñoaïn nhaän thöùc sau cao hôn nhaän thöùc gñ tröôùc.
Phát triển là quá trình biến đổi về ch ất
theo hướng ngày càng hoàn thiện
(Phát triển khác với tăng trưởng)




Tăng dân số
Phát triển
từ vượn thành người
Tính khách quan của sự phát triển
• biểu hiện trong nguồn gốc của sự vận
động và phát triển. Đó là quá trình bắt
nguồn từ bản thân sự vật, hiện tượng.
Tính phổ biến của sự phát triển
• Biểu hiện ở các quá trình phát triển diễn ra
trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy
Tính đa dạng, phong phú của sự
phát triển
• Mặc dù phát triển là khuynh hướng chung
của mọi sự vật nhưng sự phát triển lại có
thể khác nhau ở không gian, thời gian, sự
tác động khác…ảnh hưởng đến chiều
hướng của sự phát triển.
Phát triển cua
̉
Phát
kỹ thuât và ứng dung
̣ ng ̣




Tăng
trưởng

̉
Khoang ́
Cuôi TK XX
̀ ̣
Hang van năm
400 năm
c. Ý nghĩa phương pháp luận
• Phải có quan điểm phát triển trong nhận
thức và thực tiễn
• Phải có quan điểm lịch sử cụ thể trong
nhận thức để giải quyết các vấn đề trong
thực tiễn, phù hợp với tính chất phong
phú, đa dạng, phức tạp
III. CÁC CẶP PHẠM TRÙ CƠ BẢN
CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG
1. CÁI CHUNG VÀ CÁI RIÊNG
BẢN CHẤT VÀ HIỆN TƯỢNG
2.
TẤT NHIÊN VÀ NGẪU NHIÊN
3.
NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ
4.
NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC
5.
KHẢ NĂNG VÀ HIỆN THỰC
6.
ThÕ giíi ®éng vËt bao gåm nhiÒu loµi kh¸c
nhau (Mçi loµi lµ mét c¸i riªng) nh­ng tÊt c¶ ®Òu
tu© theo c¸c quy luËt chung cña sù sèng (C¸i
n
chung)
TÝnh chÊt phæ biÕn cña Sù Sèng (C¸i chung) kh«ng
tån t¹i ngoµi nhũng hình th¸i cô thÓ (C¸i Riiªng) cña
nã ; mçi loµi cô thÓ (mçi C¸i Riªng) ngoµi C¸i Chung
cßn cã nh­ng ® tÝnh riªng cã cña chóng (C¸i ® n
Æc ¬
nhÊt).
Tõ mé t lo ¹i g iè ng míi ®-îc t¹o ra tro ng phßng thÝ ng hiÖm
(C¸i ®¬n nhÊt), s au qu¸ trinh triÓn khai ø ng dô ng tro ng
thùc tiÔn nã ®· trë thµnh c ¸i phæ biÕn (C¸i c hung ); ng -îc l¹i,
g iè ng lo ¹i c ò , tõ c hç lµ c ¸i phæ biÕn ®· dÇn dÇn kh«ng ®-îc
s ö dô ng ®· tõ c ¸i c hung trë thµnh c ¸i ®¬n nhÊt tro ng thùc
tiÔn ph¸t triÓn c ña kü thuËt n«ng ng hiÖp.
Tõ viÖc ph© tÝch nhiÒu c¸i riªng cã thÓ kh¸i qu¸t nªn
n
mét sè tÝnh chÊt phæ biÕn cña chóng vµ kh¸i qu¸t
tÝnh chÊt ® vµo mét kh¸i niÖm chung trong nhËn
ã
thøc; ® chÝnh lµ mét ph­¬ thøc nhËn thøc phæ
ã ng
biÕn cña c¸c khoa häc.
Tõ c¸c nguyªn lý chung cña Chñ nghÜa M¸c-Lªnin,
Hå ChÝ Minh ® vËn dông s¸ng t¹o c¸c nguyªn lý ®
· ã
vµo hoµn c¶nh lÞch sö cô thÓ cña ViÖt Nam.
Sù “t­¬ t¸c” cña dßng ®
ng iÖn lªn d© sîi kim lo¹i
y
trong bãng ® (lµ nguyªn nh© lµm cho sîi kim
Ìn n)
lo¹i ® nãng lªn vµ ph¸t s¸ng (kÕt qu¶).
ã
T¸c ®é ng c ña c ué c c ¸c h m¹ng c «ng ng hÖ th«ng tin (ng uyªn nh©n)
®· lµm biÕn ®æ i to lín vµ c ¬ b¶n nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau tro ng
®ê i s è ng kinh tÕ-x· hé i.
Thµnh tùu c ña c «ng c ué c ®æ i míi ë ViÖt Nam lµ kÕt qu¶
h o ¹t ®é ng tÝc h c ùc c ña nhiÒu ng µnh, nhiÒu lÜnh vùc ,
n hiÒu lùc l-îng c hÝnh trÞ-x· hé i
® ® b¶o th¾ng lîi cña c«ng cuéc x© dùng
Ó ¶m y
mét x· héi “d© giÇu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng,
n
d© chñ, van minh” cÇn ph¶i ph¸t huy søc m¹nh
n
tæng hîp trªn nÒn t¶ng ý thøc hÖ c¸ch m¹ng
• •
Tất nhiên là cái do những Ngẫu nhiên là cái không phải
nguyên nhân cơ bản, bên do bản thân kết cấu của sự
trong của kết cấu vật chất vật, mà do các nguyên nhân
quyết định và trong điều kiện bên ngoài, các hoàn cảnh bên
nhất định phải xảy ra đúng ngoài quyết định. Do đó, nó có
như thế chứ không thể khác thể xuất hiện, có thể không
xuất hiện.
• VD: Ngắt dòng điện chiếc TV

ngừng hoạt động VD: Tung đồng tiền lên và khi
rơi xuống đất có thể là mặt A
hoặc B
- Tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan, ở bên
ngoài và độc lập với ý thức chủ quan của con người.
- Tất nhiên và ngẫu nhiêu đều có vai trò nhất định đến
sự phát triển.

• Cái Tất nhiên có tác dụng chi • Cái Ngẫu nhiên có ảnh hưởng
phối sự phát triển. đến sự phát triển: nhanh hơn,
chậm hơn.



VD: Sự thành công của mỗi người: nổ lực bản thân là chính (tất
nhiên) & sự may mắn có được cơ hội tốt (ngẫu nhiên)
Tất nhiên và ngẫu nhiên không tồn tại biệt lập mà thống
nhất hữu cơ với nhau
Ranh giới giữa tất nhiên và ngẫu nhiên có tính tương đối và
có thể chuyển hóa cho nhau



• VD1: Gieo một đồng tiền • VD2: Sự xuất hiện nhân
kim loại hoàn toàn đối vật xuất sắc trong lịch
xứng: số lần mặt A, mặt B sử là tất nhiên (do nhu
là ngẫu nhiên, nhưng gieo cầu của lịch sử, sự chín
hàng triệu lần thì tất nhiên muồi của thời cuộc);
tỷ lệ 50% mặt A và B nhưng ai là xuất sắc là
ngẫu nhiên của lịch sử.
• Trong hoạt động thực tiễn cần phải dựa
vào cái tất nhiên chứ không thể dựa vào cái
ngẫu nhiên. Nhưng cần phải tính đến cái
ngẫu nhiên để có phương án dự phòng.
• Tất nhiên và ngẫu nhiên có thể chuyển hóa
cho nhau, vì vậy cần phải tạo những điều
kiện nhất định để cản trở hoặc thúc đẩy sự
chuyển hóa đó.
• NỘI DUNG: là tổng hợp • HÌNH THỨC: là phương
tất cả những mặt, những thức tồn tại và phát triển
yếu tố, những quá trình của sự vật, hiện tượng; là
tạo nên sự vật. hệ thống các mối liên hệ
tương đối bền vững giữa
• Nội dung là mặt động, có
các yếu tố của nó.
khuynh hướng chủ đạo là
biến đổi. Hình thức là mặt tương đối
bền vững nên xu hướng
chủ đạo của nó là ổn định


Hình thức là hình thức bên trong, không phải là hình thức bên
ngoài của sự vật.
VD: Tác phẩm văn học: hình thức bên trong là bố cục tác phẩm, hình tượng
nghệ thuật, phong văn, bút pháp…
• Thống nhất gắn bó giữa nội dung và
hình thức: “Không có một hình thức
nào không chứa đựng nội dung, ngược
lại, cũng không có nội dung nào lại
không tồn tại trong hình thức”
• Vai trò quyết định của nội dung so với hình
thức trong quá trình vận động, phát triển
của sự vật.
VD: mỗi Nhà nước (nội dung) đều quyết định
những hình thức tồn tại phù hợp (qui định
về các chính sách KT-XH, ngoại giao…)
• Sự tác động tích cực trở lại của hình thức
đối với nội dung.
• Khi phù hợp với nội dung thì hình thức
sẽ mở đường thúc đẩy nội dung phát
triển và ngược lại.
• VD: Các chính sách KT-XH là hình thức
của Nhà nước (nội dung)
• Nội dung và hình thức luôn gắn bó với nhau nên
trong hoạt động nhận thức và thực tiễn không nên
tách rời mặt nào
• Vì nội dung quyết định hình thức nên xem xét các
sự vật phải căn cứ trước hết là nội dung, muốn
thay đổi nó phải thay đổi nội dung
• Phát huy vai trò tích cực trở lại của hình thức giúp
nội dung phát triển hơn
• BẢN CHẤT: là tổng • HIỆN TƯỢNG: là sự
hợp tất cả những mặt, biểu hiện những mặt,
những mối liên hệ tất những mối liên hệ ấy ra
nhiên tương đối ổn bên ngoài
định ở bên trong sự vật,
quy định sự vận động
và phát triển của sự vật
đó.
•Bản chất là mặt bên trong •Hiện tượng là mặt bề ngoài, di
tương đối ổn định, nó ẩn động và biến đổi, nó là biểu
giấu đằng sau vẻ bề ngoài
hiện của bản chất
của hiện tượng
• Bản chất và hiện tượng đều tồn tại khách
quan, là hai mặt vừa thống nhất, vừa đối
lập nhau
- Sự thống nhất: bản chất bao giờ cũng bộc
lộ ra qua hiện tượng còn hiện tượng bao
giờ cũng là sự biểu hiện của một bản chất
nhất định
Sự đối lập giữa bản chất và
hiện tượng

• bản chất là cái hiện tượng là cái
chung, cái tất riêng biệt phong
yếu, cái bên phú và đa dạng,
trong, cái tương cái bên ngoài, cái
đối ổn định thường xuyên
biến đổi
Ý nghĩa phương pháp luận
• muốn nhận thức đúng sự vật, hiện tượng
không dừng lại ở hiện tượng bên ngoài
mà phải đi vào bản chất; phải thông qua
nhiều hiện tượng khác nhau mới nhận
thức đúng bản chất.
• KHẢ NĂNG: những gì • HIỆN THỰC: những
hiện chưa có, nhưng sẽ gì hiện có, hiện đang
có, sẽ tới khi có các tồn tại thực sự
điều kiện tương ứng
• Khả năng và hiện thực tồn tại trong mối
quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời
nhau, luôn luôn chuyển hóa lẫn nhau. vì
Hiện thực được chuẩn bị bởi khả năng còn
khả năng hướng đến biến thành hiện thực.
Trong quá trình phát triển, khả năng biến
thành hiện thực, hiện thực do quá trình phát
triển nội tại của mình lại chuyển thành khả
năng mới
Ý nghĩa phương pháp luận
• Trong hoạt động nhận thức và thực tiễn
cần phải dựa vào hiện thực
• Ngoài ra cần phải nhận thức toàn diện
các khả năng từ trong hiện thực.
IV. CÁC QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA
PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI
1.
VỀ LƯỢNG THÀNH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT
VÀ NGƯỢC LẠI (QUY LUẬT “LƯỢNG - CHẤT”)

2. QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐẤU TRANH GIỮA CÁC
MẶT ĐỐI LẬP (QUY LUẬT “MÂU THUẪN”)

3. QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH CỦA PHỦ ĐỊNH
“ ÂT ” S ự thông nhât
CH ́ : ́ ́
Chất: dùng để chỉ tính quy cua cac thuộc tinh
̉ ́ ́
khach quan vốn có cua
́ ̉
định khách quan vốn có của sự
“nước”: Không mau, ̀
vật, hiện tượng; là sự thống
nhất hữu cơ các thuộc tính cấu
không mui, không vị, có
̀
thành nó, phân biệt nó với cái
thể hoa tan muôi,
̀ ́
khác
axit .v.v...
Lượng: dùng để chỉ tính
“ ƯỢNG ” Môi phân tử
̃
L :
quy định khách quan vốn có của
“nước” được câu tao từ
́ ̣
sự vật về các phương diện: số
lượng các yếu tố cấu thành, 02 nguyên tử Hyđro và
quy mô, tốc độ…của các quá
01 nguyên tử Oxy.
trình vận động, phát triển của
sự vật.
N­íc biÕn ® tr¹ng th¸i (ChÊt) d­íi sù biÕn ® cña
æi æi
nhiÖt ® (l­îng)
é
TIÊU CHỦ
̉ ̉
TÔNG
CÔNG TY




CÁ THỂ


HỢP TAC XÃ
́


Khi cã sù lín lªn vÒ quy m« vèn trong s¶n xuÊt kinh
doanh, tÊt yÕu ® hái còng ph¶i cã sù biÕn ® vÒ
ßi æi
tÝnh chÊt qu¶n lý. Ng­îc l¹i, víi tÝnh chÊt míi cña tæ chøc
kinh tÕ cã thÓ t¹o c¬héi lín nhanh vÒ vèn
Giới hạn mà sự thay đổi về lượng
chưa làm chất thay đổi gọi là độ
• Độ: chỉ tính qui định, mối liên hệ
thống nhất giữa chất và lượng, là
khoảng giới hạn mà trong đó sự thay
đổi về lượng chưa làm thay đổi căn
bản chất của sự vật, hiện tượng.
VD: 0oC < T < 100oC: nước ở trạng thái lỏng
(nước nguyên chất, áp suất là 1 atm)
Những điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi
về lượng sẽ làm thay đổi về chất của sự vật
gọi là điểm nút
VD: 0oC < T < 100oC
0oC: (điểm nút) nước tồn tại ở dạng thể rắn
100oC: (điểm nút) nước tồn tại ở dạng thể khí
Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện nhất định
tất yếu sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới, đây chính là bước nhảy trong
quá trình vận động, phát triển của sự vật


• Bước nhảy là sự chuyển hóa tất yếu trong
quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng
• Bước nhảy là sự kết thúc một giai đoạn
vận động, phát triển; đồng thời cũng là
điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới
• VD: sau 4 năm đại học, tốt nghiệp cử
nhân ra trường đi làm – Bước nhảy
1.3. Ý nghĩa phương pháp luận
• Nhận thức sự vật phải ở hai phương diện lượng và chất
• Tùy theo mục đích cụ thể cần từng bước tích lũy về
lượng để có thể làm thay đổi về chất của sự vật; cần
phát huy tác động của chất mới theo hướng làm thay
đổi về lượng của sự vật
• Khắc phục khuynh hướng tả khuynh và hữu khuynh
- Tả khuynh: nôn nóng, hấp tấp khi chưa thay đổi về
lượng đạt tới giới hạn điểm nút đã thực hiện bước nhảy
- Hữu khuynh: bảo thủ, trì trệ, mặc dù đã thay đổi về
lượng đạt tới giới hạn của điểm nút nhưng chưa dám
thực hiện bước nhảy.
2.1. Maâu thuaãn bieän chöùng :
- Baát kyø söï vaät hieän töôïng naoø cuõng laø theå
thoáng nhaát cuaû caùc maët ñoái laäp, maët ñoái laäp laø
nhöõng maët traùi ngöôïc nhau, toàn taïi trong cuøng moät
söï vaät hieän töôïng, töø maët ñoái laäp maø hình thaønh
maâu thuaãn bieän chöùng .




Mèi quan hÖ Cung – CÇu hµng hãa vµ dÞch vô trªn thÞ tr­
êng lµ mét lo¹i m© thuÉn biÖn chøng cña qu¸ trinh vËn
u
Maâu thuaãn bieän chöùng
Maâu
Laø maâu thuaãn bao haøm trong
ñoù söï thoáng nhaát vaø ñaáu tranh
cuûa caùc maët ñoái laäp .
Maâu thuaãn bieän chöùng laø
maâu thuaãn khaùch quan phoå biến,
laø maâu thuaãn voán coù cuûa caùc
söï vaät hieän töôïng, chöù khoâng
phaûi gaùn gheùp töø beân ngoaøi.
Chính nhöõngĐÔỈ ̉ MỢ́ I KYTRANḤ
maâu thuaãn naøy laø
̃ THUÂT
ĐÊ CANH
nguoàn goác, ñoäng löïc cuûa söï
phaùt trieån .
CANH TRANH VỐN
̣
TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOAŃ




ĐÂU TƯ PHAT TRIÊN
̀ ́ ̉ ĐÔI MỚI KỸ THUÂT
̉ ̣
NGUÔN NHÂN LỰC
̀ ĐỂ CANH TRANH
̣

C¹nh tranh kinh tÕ lµ mé t ®é ng lùc c ¬ b¶n ®· bué c c ¸c
c hñ do anh ng hiÖp vµ ng -ê i lao ®é ng ph¶i ®Çu t- c ho
c hiÕn l-îc ph¸t triÓn dµi h¹n, ®æ i míi kü thuËt vµ n©ng
Moät soá loaïi maâu thuaãn :
- Maâu thuaãn beân trong, maâu thuaãn beân ngoaøi
- Maâu thuaãn cô baûn vaø maâu thuaãn khoâng cô
baûn
- Maâu thuaãn chuû yeáu vaø maâu thuaãn thöù yeáu
- Maâu thuaãn ñoái khaùng vaø maâu thuaãn khoâng
ñoái khaùng
2.3.YÙ nghóa phöông phaùp luaän :
- Nghieân cöùu söï vaät phaûi nghieân
cöùu nhöõng maâu thuaãn cuûa noù.
- Nghieân cöùu giaûi quyeát maâu
thuaãn phaûi coù quan ñieåm cuï theå, ñeå
coù nhöõng phöông thöùc, nhöõng bieän
phaùp, nhöõng phöông tieän, nhöõng lyù
luaän ñeå giaûi quyeát maâu thuaõn.
- Giaûi quyeát maâu thuaãn phaûi theo
phöông thöùc ñaáu tranh caùc maët ñoâi
laäp, chöù khoâng theo höùông dung hoaø
caùc maët ñoâí laäp.
• Phủ định: là sự thay thế sự vật, hiện tượng
này bằng sự vật, hiện tượng khác trong quá
trình vận động và phát triển của nó
S ù ph¸t triÓn kü thuËt canh n«ng (tõ thñ c«ng ® c¬giíi
Õn
hãa) ® t¹o ra sù biÕn ® vÒ chÊt cña nÒn n«ng nghiÖp
· æi
truyÒn thèng: Kü thuËt canh n«ng thñ c«ng ® bÞ phñ
·
® Þnh bëi kü thuËt canh n«ng míi – c¬giíi hãa.
Tõ chiÕc m¸y tÝnh thuéc thÕ hÖ ® tiªn do kü s­
Çu
Konrad Zuse hoµn thµnh (1936)® c¸c thÕ hÖ
Õn
m¸y tÝnh hiÖn nay ph¶i tr¶i qua rÊt nhiÒu lÇn kh«ng
3.3. Ý nghĩa phương pháp luận
• Trong hoạt động lý luận cũng như trong
hoạt động thực tiễn, cần phải lưu ý rằng
cái mới nhất định sẽ thay thế cái cũ, cái
tiến bộ sẽ thay thế cái lạc hậu.
• Biết phát hiện và quí trọng cái mới, tin
tưởng vào tương lai phát triển của cái mới
mặc dù lúc đầu cái mới còn yếu ớt.
• Tránh thái độ phủ định sạch trơn quá khứ
và bảo thủ cản trở sự phát triển.
1. THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ
CỦA THỰC TIỄN ĐỐI VỚI NHẬN THỨC
2. CON ĐƯỜNG BIỆN CHỨNG CỦA SỰ
NHẬN THỨC CHÂN LÝ
1. THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ
CỦA THỰC TIỄN ĐỐI VỚI NHẬN THỨC
1.1.Thực tiễn và các hình thức cơ bản của
thực tiễn
1.2. Nhận thức và các trình độ nhận thức
1.3. Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Thực tiễn là gì?

Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có
mục đích, mang tính lịch sử - xã hội của con
người nhằm cải biến tự nhiên và xã hội
Hoạt động sản xuất vật chất




Là hình thức hoạt động cơ bản, đầu tiên của thực tiễn;
Đây là hoạt động mà trong đó con người sử dụng những công
cụ lao động tác động vào giới tự nhiên để tạo ra của cải vật
chất
Hoạt động chính trị - xã hội




Là hoạt động của cộng đồng người, các tổ chức
khác nhau trong xã hội nhằm cải biến những
quan hệ chính trị - xã hội để thức đẩy xã hội phát
triển
Thực nghiệm khoa học




Là một hình thức đặc biệt của hoạt động thực tiễn;
Đây là hoạt động được tiến hành trong những điều kiện do
con người tạo ra, gần giống, giống, hoặc lặp lại những trạng
thái của tự nhiên và xã hội nhằm xác định những quy luật phổ
biến, phát triển của đối tượng nghiên cứu
Các nguyên tắc cơ bản của nhận thức

• Đối tượng nhận thức: là thế giới khách quan
• Khả năng nhận thức: Thừa nhận con người có
khả năng nhận thức thế giới khách quan
• Cách nhận thức: tích cực, tự giác và sáng tạo
• Cơ sở của nhận thức: Thực tiễn là cơ sở chủ
yếu và trực tiếp
Các trình độ nhận thức

Nhận thức kinh nghiệm Nhận thức lý luận
Quan sát trực tiếp; Nhận thức gián tiếp,
Kết quả là tri thức trừu tượng có tính hệ thống
kinh nghiệm bản chất



Nhận thức khoa
Nhận thức thông
học
thường
Tự phát, trực tiếp Tự giác, gián tiếp từ sự phản
trong hoạt động hàng ngày ánh đặc điểm, bản chất,
của con người quan hệ tất yếu của nghiên cứu
Tại sao thực tiễn là cơ sở, mục đích, động lực
của nhận thức & là tiêu chuẩn của chân lý?

• Thực tiễn là điểm xuất phát trực tiếp của
nhận thức => Phát sinh nhu cầu, cung
cấp thông tin cho nhận thức
• Nhờ hoạt động thực tiễn mà các giác
quan con người ngày càng phát triển =>
Nhận thức sâu sắc và hoàn thiện
• Thực tiễn là thước đo giá trị của những tri
thức đã đạt được trong nhận thức
Trực quan Tư duy
sinh động trừu tượng




Thực tiễn
Trực quan sinh động
(nhận thức cảm tính)




Biểu tượng
Tri giác
Cảm giác
(hình ảnh tương đối (hình ảnh bên ngoài
(hình ảnh sơ khai)
toàn vẹn) đầy đủ về sự vật)
Tư duy trừu tượng
(nhận thức lý tính)




Phán đoán
Khái niệm
(khẳng định hay Suy lý
(Đặc tính bản chất
phủ định đối tượng (Tri thức mới)
của sự vật)
nhận thức)
Sinh viên tự đọc và thảo luận
• Mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính,
nhận thức lý tính với thực tiễn
• Chân lý là gì? Các tính chất của chân lý?
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản