PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII - Lịch sử lớp 10

Chia sẻ: Uyen Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:13

0
175
lượt xem
22
download

PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII - Lịch sử lớp 10

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sau khi học xong yêu cầu HS nắm được. 1. Kiến thức - Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị chia làm 2 miền có chính quyền riêng biệt mà hầu như các tập đoàn phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất lại. - Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến đang thống trị, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu lại đất nước. ...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII - Lịch sử lớp 10

  1. PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII I. MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong yêu cầu HS nắm được. 1. Kiến thức - Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị chia làm 2 miền có chính quyền riêng biệt mà hầu như các tập đoàn phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất lại. - Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến đang thống trị, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu lại đất nước. - Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến (chống Xiêm và chống Thanh) bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc. 2. Tư tưởng
  2. - Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ toàn vẹn đất nước. - Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam. 3. Kỹ năng - Bồi dưỡng kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử. - Bồi dưỡng khả năng phân tích, nhận định sự kiện lịch sử. II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC - Bản đồ Việt Nam có những địa danh cần thiết. - Lược đồ các trận đánh mang tính quyết chiến. - Một số câu nói của vua Quang Trung, thơ ca của người đương thời nói về Quang Trung. III. TIếN TRÌ NH Tổ CHứC DạY - HọC 1. Kiểm tra bài cũ Câu hỏi  : Thế kỷ Xvi – XVIII kinh tế nước ta có bước phát triển mới, phồn thịnh như thế nào? Câu hỏi  : Tại sao thủ công nghiệp ngày càng tăng tiến nhưng không thể chuyển hoá sang phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa?
  3. 2. Dẫn dắt vào bài mới Qua bài 22 chúng ta đã thấy vào cuối thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng Ngoài, Đàng Trong đều bước vào giai đoạn khủng hoảng suy tàn. Một phong trào nông dân bùng lên rầm rộ, mở đầu từ ấp Tây Sơn (Bình Định) và trong quá trình đấu tranh kiên cường của mình đã làm nên 2 sự nghiệp lớn: thống nhất đất nước và đánh bại giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc. 3. Tổ chức dạy học bài mới Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Hoạt động 1: Cả lớp – Cá nhân I. Phong trào Tây Sơn và sự - GV: Giới thiệu sơ lược về tình trạng nghiệp thống nhất đất nước (cuối khủng hoảng của chế độ phong kiến ở đàng thế kỉ XVIII) Ngoài; giữa thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng Ngoài làm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng: Ruộng đất bị địa chủ chiếm đoạt, thuế khoá nặng nề, quan lại tham nhũng, đời sống nhân dân sa sút nghiêm trọng, phong trào đấu tranh của nông dân bùng lên rầm rộ, tiêu biểu
  4. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững có cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất, Lê duy Nhật (HS được học ở cấp 2). - GV tiếp tục giới thiệu về tình trạng của chế độ phong kiến Đàng Trong: Trong khi chế độ phong kiến đàng Ngoài khủng hoảng thì ở Đàng Trong, năm 1744 Chúa Nguyễn Phúc Khoát đã làm gì? Sự kiện này nói lên điều gì? - HS nhớ lại kiến thức bài trước để trả lời. - Giữa thế kỉ XVIII chế độ phong - GV giảng tiếp : 1744 chúa Nguyễn xưng kiến ở cả Đàng Trong, Đàng Ngoài vương, bắt tay xây dựng chính quyền Trung khủng hoảng sâu sắc  phong trào ương, nước ta đứng trước nguy cơ bị chia làm nông dân bùng nổ. 2 nước. Chính quyền Đàng Trong từ đó cũng lâm vào khủng hoảng suy yếu, đời sống nhân dân cực khổ. Theo một giáo sĩ phương Tây lúc bấy giờ "gạo đắt như vàng, tình trạng đói khổ bày ra lắm cảnh thương tâm khó tả, các
  5. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững xác chết chồng chất lên nhau". Phong trào nông dân bùng nổ ở Đàng Trong. - GV kết luận: + HS nghe, ghi chép. + GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được diễn biến chính của phong trào nông dân Tây Sơn và vai trò của khởi nghĩa Tây Sơn. - 1771 khởi nghĩa nông dân bùng lên + HS theo dõi SGK phát biểu. ở Tây Sơn (Bình Định). + GV bổ sung, kết luận về những nét chính + Từ một cuộc khởi nghĩa nhanh của phong trào Tây Sơn. chóng phát triển thành phong trào lật - GV có thể đàm thoại với HS về 3 anh em đổ chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ: gốc họ Hồ, lớn lên gặp lúc Quốc phó Trương Thúc Loan chuyên quyền; nhân dân lầm than cực khổ. Ba anh em đã lên vùng Tây Sơn xây dựng căn cứ khởi nghĩa. Năm 1771 cả 3 anh em đổi sang họ Nguyễn, dựng cờ chống
  6. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Trương Thúc Loan, tại Tây Sơn – Bình Định. Khởi nghĩa phát triển dần thành phong trào nông dân rộng lớn, đảm nhận sứ mệnh tiêu diệt các tập đoàn phong kiến thống nhất đất - 1786 – 1788 nghĩa quân tiến ra Bắc nước. lật độ tập đoàn Lê – Trịnh, thống - HS nghe, ghi chép. nhất đất nước. - GV dẫn dắt: Ngoài sự nghiệp thống nhất đất nước phong trào Tây Sơn còn đảm đương nhiệm vụ kháng chiến chống ngoại bang bảo vệ Tổ quốc. Hoạt động 2: cả lớp, cá nhân II. Các cuộc kháng chiến ở cuối - GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy thế kỉ XVIII được nguyên nhân, diễn biến, kết quả của 1. Kháng chiến chống quân Xiêm cuộc kháng chiến chống quân Xiêm 1785. 1785 - HS theo dõi SGK phát biểu. - GV bổ sung, kết hợp với sử dụng lược đồ chiến thắng Rạch Gầm, Xoài Mút để trình bày về cuộc kháng chiến chống quân Xiêm,
  7. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững sau đó GV chốt ý: + Nghĩa quân Tây Sơn đã bắt giết 2 chúa là Nguyễn Phúc Dương và Nguyễn Phúc Thuần. Còn lại một người cháu của chúa Nguyễn là Nguyễn Anh chạy thoát. Trong hai năm 1782 – năm 1783 Nguyễn Huệ đã hai lần đem quân đánh Nguyễn Anh ở Gia Định. Cùng đường Nguyễn Anh đã bỏ chạy sang Xiêm cầu cứu. Vua Xiêm sai tướng đem 5 vạn quân thuỷ bộ tiến sang nước ta cuối năm - Nguyễn Anh cầu viện quân Xiêm 1784 chiếm gần nửa đất Nma Bộ, ra sức cướp  5 vạn quân Xiêm hầu vào nước ta. phá chuẩn bị tấn công quân Tây Sơn. + Trước giặc ngoại xâm, vua Tây Sơn là Thái Đức (Nguyễn Nhạc) đã sai em là Nguyễn Huệ đem binh thuyền vào Nam chống giặc. - GV có thể yêu cầu HS tường thuật về chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút hoặc nói
  8. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững lên những hiểu biết của mình về chiến thắng này. - Năm 1785 Nguyễn Huệ đã tổ chức - HS nhớ lại kiến thức đã học trả lời câu trận đánh phục kích Rạch Gầm – hỏi. Xoài Mút (trên sông Tiền – tỉnh Tiền - GV nhận xét, bổ sung: Đây là một thắng Giang) đánh tan quân Xiêm, Nguyễn lợi lớn tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm, thể Anh phải chạy sang Xiêm. hiện tài tổ chức, cầm quân của Nguyễn Huệ. Chiến thắng này đã khiến “người Xiêm sau trận thua năm Giáp Thìn (1785) ngoài miệng thì nói khoác nhưng trong bụng thì sợ quân Tây Sơn như sợ cọp”. Chiến thắng đã đập tan mưu đồ xâm lược của quân Xiêm, nêu cao ý thức dân tộc của phong trào Tây Sơn. Hoạt động 3: Cả lớp, cá nhân  Kháng chiến chống quân Thanh - Gv giảng bài: sau khí đánh ,thắng quân (1789) Xiêm, 1786 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc tiêu diệt họ Trịnh. Họ Trịnh đổ, ông tôn phù vua Lê kết duyên với công chúa lê Ngọc Hân
  9. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững (con gái Lê Hiển Tông). Sau đó ông về Nam (Phú Xuân). - Ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu Chỉnh giúp - Vua Lê Chiêu Thống cầu viện vua Lê Chiếu Thống phản bội Tây Sơn. Sau quân Thanh kéo sang nước ta. khi bị quân Tây Sơn đánh vua Lê Chiêu Thống đã cầu cứu quân Thanh. Vua Thanh đã cho 29 vạn quân sang nước ta. - GV yêu cầu HS theo dõi SGK: nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chông quân Thanh. Qua đó thấy được vai trò của Nguyễn Huệ – Quang Trung và tinh thần dân tộc của nghĩa quân Tây Sơn. - HS theo dõi SGK tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống Thanh, phát biểu. - GV bổ sung, kết luận, giảng giải thêm: - Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Việc làm của Lê Chiêu Thống chứng tỏ triều Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Quang đình phong kiến nhà Lê không thể duy trì Trung chỉ huy quân tiến ra Bắc. được nữa. Mặc dù Nguyễn Huệ đã rất cố
  10. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững gắng phù Lê. Trước tình hình đó, Nguyễn Huệ đã lên ngôi Hoàng đế ngày 25-11-1788. - GV đọc bài hiểu dụ của vua Quang - Mùng 5 Tết 1789 nghĩa quân Tây Trung trong SGK trang 107 để giúp HS thấy Sơn giành chiến thắng vang dội ở được mục tiêu của cuộc tiến quân ra Bắc lần Ngọc Hồi – Đống Đa tiến vào Thăng này và ý nghĩa bài hiểu dụ. (Thể hiện tinh Long đánh bại hoàn toàn quân xâm thần dân tộc cao cả, ý thức quyết tâm bảo vệ lược. độc lập). - Phong trào nông dân Tây Sơn đã Bài hiểu dụ đã cổ vũ, tạo khí thế quyết tâm bước đầu hoàn thành sự nghiệp chiến đấu của nghĩa quân Tây Sơn sau 5 ngày thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ hành quân thần tốc, ngày 5 Tết nghĩa quân quốc. thắng lợi ở Ngọc Hồi – Đống Đa. Hoạt động 4: Cá nhân - GV phát vấn: cho biết công lao của phong trào nông dân Tây Sơn và Nguyễn Huệ - HS dựa vào phần kiến thức vừa học ,trả lời. - GV kết luận.
  11. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Gv đàm thoại với Hs về vai trò của Nguyễn Huệ trong việc tiêu diệt các tập đoàn phong kiến phản động và trong cuộc kháng chiến chống Xiêm và chống quân Thanh. Hoạt động 5: Cả lớp, cá nhân III. Vương triều Tây Sơn - GV trình bày về sự thành lập Vương Năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng triều Tây Sơn 1778 nhưng không giải quyết Hoàng đế (hiệu Thái Đức)  Vương được các yêu cầu Lịch sử, phong trào khởi triều Tây Sơn thành lập. nghĩa vẫn tiếp tục. - Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi - GV trình bày tiếp sự kiện Nguyễn Huệ Hoàng đế thống trị vùng đất từ lên ngôi 1788. Thuận Hoá trở ra Bắc. - HS nghe, ghi chép. - Thành lập chính quyền các cấp, kêu - GV yêu cầu HS theo dõi SGK các chính gọi nhân dân khôi phục sản xuất. sách của vua Quang Trung. - Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại giáo - HS theo dõi, bổ sung, kết luận về những dục, thi cử, tổ chức quân đội (dịch chính sách của vua Quang Trung. chữ Hán, chữ Nôm để làm tài liệu - HS nghe, ghi chép. dạy học). GV minh hoạ về chính sách đối ngoại của
  12. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Quang Trung. Sau khi đánh tan 29 vạn quân - Đối ngoại hoà hảo với nhà Thanh, Thanh, Quang Trung cử Ngô Văn Sở và Phan quan hệ với Lào và Chân Lạp rất tốt Huy Ích sang trung quốc cầu phong, lập lại đẹp. hoà bình để xây dựng đất nước. Nhà Thanh đã giảng hoà, phong vương và gửi quà tặng cho Quang Trung. Hoạt động 6: Cá nhân - GV phát vấn: Em có nhận xét gì về những việc làm của Quang Trung? - HS suy nghĩ trả lời. - GV kết luận: Những chính sách của - Năm 1792 Quang Trung qua đời. Quang trung mang tính chất tiến bộ, thể hiện - Năm 1802 Nguyễn Anh tấn công ý tưởng mới của một ông vua muốn thực hiện các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp những chính sách tiến bộ của ông chưa có đổ. ảnh hưởng lớn trên phạm vi cả nước. Năm 1792 Quang Trung đột ngột qua đời, sự nghiệp thống nhất đất nước, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng chưa thành.
  13. 4. Củng cố Vai trò của Nguyễn Huệ và phong trào nông dân Tây Sơn. 5. Dặn dò - HS học bài, làm bài tập SGK (109). - Sưu tầm tranh ảnh về những công trình nghệ thuật thế kỷ XVI – XVIII.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản