PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ THAM GIA CỦA TẬP HUẤN GIÁO DỤC

Chia sẻ: Nguyen Minh Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:42

0
193
lượt xem
73
download

PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ THAM GIA CỦA TẬP HUẤN GIÁO DỤC

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ THAM GIA CỦA TẬP HUẤN GIÁO DỤC

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ THAM GIA CỦA TẬP HUẤN GIÁO DỤC

  1. ! gi¸o tr×nh tËp huÊn TH¸NG 4/2002 Ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia trong tËp huÊn QuyÓn 2 : tµi liÖu dµnh cho häc viªn ____________________________________________________ Dïng cho c¸n bé khuyÕn n«ng, khuyÕn n«ng viªn vµ nh÷ng ng−êi lµm c«ng t¸c ®Þnh h−íng ho¹t ®éng. Nhãm ®µo t¹o & khuyÕn n«ng
  2. Tµi liÖu nµy ®−îc in b»ng thiÕt bÞ cña APEFE do CTSH qu¶n lÝ Nh÷ng ng−êi tham gia biªn so¹n: Nhãm §µo t¹o vµ KhuyÕn n«ng t¹i Hµ Néi " Damien Thibault, §iÒu phèi viªn " Lª ThÞ Nh©m, Cè vÊn ViÖn KHKTNN " Michael Carbon, Cè vÊn khuyÕn n«ng APEFE " NguyÔn ThÞ Thu H»ng, Trî lÝ - phiªn dÞch " Hoµng V¨n D−¬ng, Trî lÝ Nhãm §µo t¹o vµ KhuyÕn n«ng t¹i c¸c §iÓm " NguyÔn V¨n Qu©n, Tr¹m KhuyÕn n«ng B×nh Xuyªn " NguyÔn Quèc Oanh, Tr¹m KhuyÕn n«ng Tam D−¬ng " Tèng ThÞ Phó, §iÓm Thanh Ba/CTSH " NguyÔn Kim Träng, Tr¹m KhuyÕn n«ng H¹ Hoµ " NguyÔn ThÞ NguyÖt, §iÓm Chî §ån/CTSH Groupe de recherche et d’Ðchanges technologiques 211-213 rue La Fayette 75010 Paris, France Tél. : 33 (0)1 40 05 61 61 - Fax : 33 (0)1 40 05 61 10 gret@gret.org - http://www.gret.org Ch−¬ng tr×nh S«ng Hång 269 Kim M·, Hµ Néi, ViÖt Nam Tél. : (84-4) 8 46 44 91 – Fax : (84-4) 8 46 45 14 pfr-paopa@gret.org.vn
  3. VN- approche participative Tome 2 Môc lôc Môc lôc ................................................................................................................................. 1 1. Kh¸i qu¸t chung vÒ tËp huÊn......................................................................... 4 1. §Þnh nghÜa ®éng tõ "häc" ........................................................................................... 4 2. So s¸nh tËp huÊn theo ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia vµ tËp huÊn theo ph−¬ng ph¸p truyÒn thèng ................................................................................................................ 4 3. KhuyÕn n«ng viªn – tËp huÊn viªn ph¶i lµ ng−êi thÕ nµo? ......................................... 5 3.1 Mét KNV - THV giái ph¶i : .............................................................................. 5 3.2 KNV-THV ph¶i lµm g× ®Ó ®−îc n«ng d©n tÝn nhiÖm ?...................................... 5 3.3 Bµ con n«ng d©n kh«ng thÝch nh÷ng khuyÕn n«ng viªn :.................................. 6 2. ViÖc häc cña ng−êi lín ...................................................................................... 7 1. So s¸nh viÖc häc cña ng−êi lín víi viÖc häc cña häc sinh phæ th«ng ......................... 7 2. Lý thuyÕt vÒ ®éng c¬ lµm viÖc cña ng−êi lín ............................................................. 8 3. Nguyªn t¾c häc cña ng−êi lín..................................................................................... 9 3.1 C¸c th«ng tin ®−a ra ph¶i bæ Ých vµ lý thó ......................................................... 9 3.2 Häc viªn tham gia tÝch cùc ................................................................................ 9 3.3 KhuyÕn khÝch trao ®æi th«ng tin vµ ®ãng gãp ý kiÕn ...................................... 10 3.4 Nh¾c l¹i c¸c ý quan träng ................................................................................ 10 3.5 Chia buæi tËp huÊn thµnh nhiÒu phÇn ®Ó l−îng th«ng tin ®Çu vµ th«ng tin cuèi lín.................................................................................................................... 11 3.6 §éng viªn, khuyÕn khÝch häc viªn .................................................................. 11 3.7 Häc b»ng nhiÒu gi¸c quan ............................................................................... 12 3.8 ThÓ hiÖn sù t«n träng ®èi víi häc viªn ............................................................ 13 3.9 Kh«ng khÝ líp häc ph¶i tho¶i m¸i, tin cËy....................................................... 13 3.10 Ph¶i cã m«i tr−êng thuËn lîi cho häc viªn ...................................................... 13 3. Ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn .......................................................................... 14 1. T¹i sao cÇn ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn? ................................................................... 14 2. CÇn ph¶i biÕt nh÷ng th«ng tin g×? ............................................................................. 14 4. Gi¶ng bµi theo ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia ...................................... 15 1. Ph−¬ng ph¸p tËp huÊn cã sù tham gia lµ g×? ............................................................. 15 2. Chu tr×nh häc cã sù tham gia cña häc viªn ............................................................... 15 3. Ho¹t ®éng cña líp häc vµ vai trß cña tËp huÊn viªn.................................................. 16 3.1 Tr¶i nghiÖm .................................................................................................... 16 3.2 Suy ngÉm vÒ tr¶i nghiÖm ................................................................................ 16 3.3 Bæ sung kiÕn thøc míi vµ kh¸i qu¸t ho¸ chñ ®Ò ............................................. 17 3.4 ¸p dông ........................................................................................................... 18 Nhãm §µo t¹o vµ KhuyÕn n«ng – CTSH/PAOPA – Hµ Néi, 5/06/02
  4. 5. dÉn nhËp vµ ®iÒu khiÓn Ho¹t ®éng dÉn nhËp ..................................... 19 1. Th«ng th−êng mét kho¸ tËp huÊn ®−îc b¾t ®Çu nh− thÕ nµo? Ho¹t ®éng ®Çu tiªn ? 19 1.1 B¾t ®Çu b»ng néi dung bµi häc ........................................................................ 19 1.2 B¾t ®Çu b»ng ho¹t ®éng dÉn nhËp.................................................................... 19 2. DÉn nhËp ®Ó kÝch thÝch lµ g×?.................................................................................... 19 3. Mong muèn vµ nhu c©u cña häc viªn ....................................................................... 20 3.1 Tr−íc khi ®Õn líp............................................................................................. 20 3.2 C¶m gi¸c ®Çu tiªn khi b−íc vµo líp................................................................. 20 4. TËp huÊn viªn ph¶i lµm nh÷ng g× trong 30 phót ®Çu tiªn? ........................................ 20 4.1 Víi häc viªn .................................................................................................... 20 4.2 Víi b¶n th©n tËp huÊn viªn .............................................................................. 21 5. Lµm thÕ nµo ®Ó duy tr× bÇu kh«ng khÝ tho¶i m¸i trong líp? ..................................... 21 6. Mét sè l−u ý khi lùa chän ho¹t ®éng dÉn nhËp vµ khuÊy ®éng................................. 21 6.1 §èi víi ho¹t ®éng dÉn nhËp ............................................................................. 21 6.2 §èi víi ho¹t ®éng khuÊy ®éng ........................................................................ 22 6.3 VÝ dô vÒ ho¹t ®éng dÉn nhËp ........................................................................... 22 6.I. Kü n¨ng §Æt c©u hái ........................................................................................... 23 1. T¸c dông cña viÖc ®Æt c©u hái trong tËp huÊn ........................................................... 23 2. §Æt c©u hái nh− thÕ nµo ? ......................................................................................... 23 2.1 Hái ®Ých danh .................................................................................................. 23 2.2 Hái chung ........................................................................................................ 24 3. C¸c lo¹i c©u hái......................................................................................................... 24 3.1 C©u hái më ...................................................................................................... 24 3.2 C©u hái ®ãng.................................................................................................... 24 3.3 C¸c lo¹i c©u hái kh¸c....................................................................................... 25 4. TËp huÊn viªn lµm thÕ nµo ®Ó ®Æt c©u hái phï hîp? ................................................. 25 4.1 Qu¸ tr×nh ®Æt c©u hái ....................................................................................... 25 4.2 Nguyªn t¾c ®Æt c©u hái .................................................................................... 26 6.II. Kü n¨ng l¾ng nghe vµ tãm ý......................................................................... 26 1. Sù cÇn thiÕt cña viÖc l¾ng nghe ................................................................................. 26 2. Nh÷ng ®iÒu nªn lµm vµ kh«ng nªn lµm khi l¾ng nghe .............................................. 27 3. 10 nguyªn t¾c ®Ó trë thµnh ng−êi biÕt l¾ng nghe ...................................................... 28 4. Nh÷ng côm tõ cã thÓ sö dông ®Ó tãm ý .................................................................... 28 5. Yªu cÇu cña mét c©u (ý) tãm ý tèt ............................................................................ 29 6. Nh÷ng rñi ro khi tãm ý ............................................................................................. 29 6.III.kü n¨ng cho vµ nhËn ph¶n håi.................................................................... 29 1. Ph¶n håi lµ g×?........................................................................................................... 29 2. Nªn cho ph¶n håi nh− thÕ nµo? ................................................................................. 31 3. Nªn nhËn ph¶n håi nh− thÕ nµo? ............................................................................... 31 2
  5. 7. Häc qua thùc hµnh.............................................................................................. 32 1. Kh¸i qu¸t chung ........................................................................................................ 32 1.1 §Þnh nghÜa ....................................................................................................... 32 1.2 Thùc hµnh ®−îc dïng ®Ó.................................................................................. 32 1.3 ¦u ®iÓm ? ........................................................................................................ 32 1.4 H¹n chÕ ?......................................................................................................... 32 1.5 ChuÈn bÞ ?........................................................................................................ 33 1.6 L−u ý ?............................................................................................................. 33 2. T¹i sao nãi thùc hµnh lµ ph−¬ng ph¸p tèt nhÊt ®Ó truyÒn ®¹t kü n¨ng? .................... 33 2.1 Giíi thiÖu môc tiªu, néi dung thùc hµnh ......................................................... 34 2.2 Giíi thiÖu c¸c vËt liÖu, thiÕt bÞ sÏ sö dông....................................................... 34 2.3 THV lµm mÉu ë tèc ®é b×nh th−êng, kh«ng gi¶i thÝch .................................... 34 2.4 THV lµm mÉu chËm kÌm gi¶ng gi¶i tõng thao t¸c.......................................... 34 2.5 Häc viªn ghi nhí c¸c thao t¸c.......................................................................... 34 2.6 Cho mét sè häc viªn lµm thö víi sù hç trî cña tËp huÊn viªn ......................... 34 2.7 C¶ líp ¸p dông vµ hç trî lÉn nhau ................................................................... 34 2.8 §¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp vµ kÕt thóc bµi häc .................................................. 34 8. ®¸nh gi¸ häc viªn................................................................................................. 35 1. §¸nh gi¸ lµ g× ? ......................................................................................................... 35 2. T¹i sao cÇn ®¸nh gi¸ häc viªn? ................................................................................. 35 2.1 §¸nh gi¸ nh»m môc ®Ých ®µo t¹o .................................................................... 35 2.2 §¸nh gi¸ nh»m môc ®Ých cÊp chøng chØ.......................................................... 36 3. Ai cã thÓ ®¸nh gi¸ häc viªn?..................................................................................... 36 4. CÇn ®¸nh gi¸ nh÷ng g×? ............................................................................................ 36 5. §¸nh gi¸ häc viªn khi nµo?....................................................................................... 37 6. §¸nh gi¸ häc viªn nh− thÕ nµo?................................................................................ 37 6.1 KiÓm tra viÕt .................................................................................................... 37 6.2 KiÓm tra vÊn ®¸p.............................................................................................. 37 6.3 §¸nh gi¸ thùc hµnh.......................................................................................... 37 7. Yªu cÇu cña mét c«ng cô ®¸nh gi¸ ........................................................................... 37 9. So¹n gi¸o ¸n............................................................................................................. 38 1. §Þnh nghÜa ................................................................................................................ 38 2. Lµm thÕ nµo?............................................................................................................. 38 3. VÝ dô mÉu gi¸o ¸n..................................................................................................... 39 3
  6. ! Môc tr×nh 1 Kh¸i qu¸t chung vÒ tËp huÊn 1. §Þnh nghÜa ®éng tõ "häc" Häc lµ sù tiÕp thu kiÕn thøc: hiÓu biÕt lý thuyÕt, kü n¨ng (n¨ng lùc thùc hµnh) vµ kiÕn thøc sèng (th¸i ®é c− xö) cho phÐp mçi c¸ nh©n ph¸t triÓn. KiÕn thøc (hiÓu biÕt lý thuyÕt): c¸c sù kiÖn, th«ng tin, hiÓu biÕt thu nhËn vµ ghi nhí ®−îc trong qu¸ tr×nh nghe, ®äc, quan s¸t. Kü n¨ng (n¨ng lùc thùc hµnh): kh¶ n¨ng lµm ®−îc viÖc g× ®ã (bao gåm nhËn thøc vµ thao t¸c thùc hµnh). Th¸i ®é c− xö (kiÕn thøc sèng): sù thÓ hiÖn t×nh c¶m vµ c¸c gi¸ trÞ trong mét t×nh huèng nµo ®ã, bao gåm c¶m xóc vµ hµnh vi biÓu hiÖn khi quan hÖ vµ giao tiÕp víi céng ®ång. 2. So s¸nh tËp huÊn theo ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia vµ tËp huÊn theo ph−¬ng ph¸p truyÒn thèng tËp huÊn cã sù tham gia tËp huÊn truyÒn thèng - Cung cÊp kiÕn thøc (lý thuyÕt) - TruyÒn ®¹t mét th«ng ®iÖp cô thÓ - RÌn luyÖn kü n¨ng (thùc hµnh) - Tr×nh diÔn c¸c kÕt qu¶ cña mét m« Môc ®Ých h×nh, −u vµ nh−îc ®iÓm cña mét kü - RÌn luyÖn th¸i ®é, hµnh vi øng xö thuËt míi ®Ó thuyÕt phôc mäi ng−êi - Mét nhãm ng−êi cô thÓ cã cïng nhu - Mét nhãm ng−êi kh«ng cã chän läc Kh¸c nhau §èi t−îng cÇu, sè l−îng h¹n chÕ (n«ng d©n, n«ng d©n cÇu nèi, c¸n bé), ®«ng ®¶o, quan t©m tíi chñ ®Ò häp - Lu«n ®−îc x¸c ®Þnh râ, cã h¹n chÕ vµ - §−îc phæ biÕn réng r·i. cã chän läc. - Phæ biÕn th«ng tin mang tÝnh chÊt Néi dung - §−îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së nhu cÇu thùc tuyªn truyÒn vµ/hoÆc khuyÕn c¸o. tÕ cña häc viªn. - Cã sù tham gia tÝch cùc cña HV - Nh÷ng ng−êi dù häp rÊt Ýt tham gia Ph−¬ng ph¸p Tham dù → hiÓu → thùc hµnh → ¸p dông Nghe → biÕt → thùc hiÖn - Trao ®æi th«ng tin - Th«ng tin chØ ®i mét chiÒu. Gièng nhau TruyÒn ®¹t th«ng tin 4
  7. 3. KhuyÕn n«ng viªn – tËp huÊn viªn ph¶i lµ ng−êi thÕ nµo? 3.1 Mét KNV - THV giái ph¶i : • Cã ®ñ tr×nh ®é cÇn thiÕt ®Ó lµm viÖc. BiÕt sö dông nh÷ng tõ ng÷ d©n gi·, dÔ hiÓu trong giao tiÕp víi n«ng d©n vµ truyÒn ®¹t kiÕn thøc cho hä. • BiÕt ®−îc kh¶ n¨ng vµ h¹n chÕ cña b¶n th©n m×nh. Lu«n nç lùc xö lÝ c¸c th«ng tin khoa häc mét c¸ch l«gÝc, nhanh gän, chÝnh x¸c. • Lu«n biÕt liªn hÖ gi÷a lý thuyÕt vµ thùc tiÔn. Néi dung khuyÕn c¸o nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n thùc t¹i mµ n«ng d©n ®ang gÆp ph¶i. • Lu«n biÕt l¾ng nghe n«ng d©n. Cã th¸i ®é øng xö ®óng ®¾n trong giao tiÕp, lµ ng−êi lu«n cëi më, gÇn gòi, ch©n t×nh hoµ nhËp víi mäi ng−êi. BiÕt th«ng c¶m víi nh÷ng khã kh¨n cña n«ng d©n, thÝch øng víi tËp qu¸n s¶n xuÊt vµ sinh ho¹t cña hä vµ kh«ng nªn cã nh÷ng ®ßi hái, h¹ch s¸ch v−ît qu¸ kh¶ n¨ng cña hä. • Yªu nghÒ vµ nhiÖt t×nh trong c«ng viÖc víi n«ng d©n, lu«n s½n sµng ®i ®Õn cïng víi n«ng d©n ®Ó cã thÓ cïng bµ con t×m ra gi¶i ph¸p cho nh÷ng vÊn ®Ò cña hä. • ¡n mÆc ®¬n gi¶n gän gµng, s¹ch sÏ, kh«ng nªn ¨n mÆc qu¸ cÇu k× t¹o kho¶ng c¸ch víi n«ng d©n. 3.2 KNV-THV ph¶i lµm g× ®Ó ®−îc n«ng d©n tÝn nhiÖm ? Nh÷ng viÖc cÇn lµm Lµm thÕ nµo ®Ó §¹t ®−îc ®iÒu ®ã ? - Lu«n chó ý l¾ng nghe vµ quan s¸t, nãi ë møc Ýt nhÊt cã thÓ. Giµnh ®−îc lßng tin cña n«ng - T«n träng nhÞp ®é lµm viÖc cña n«ng d©n. d©n b»ng th¸i ®é cëi më, ch©n thµnh. - Cïng lµm viÖc víi n«ng d©n (miÖng nãi tay lµm). - Kh«ng ng¹i khã, ng¹i khæ - Tr−íc tiªn ph¶i t×m hiÓu hoµn c¶nh ®Þa ph−¬ng. Häc c¸ch t×m hiÓu kü ®Þa bµn vµ con ng−êi. - L−u ý nh÷ng ®Æc thï cña ®Þa ph−¬ng nh− ng«n ng÷, phong tôc tËp qu¸n cña bµ con n«ng d©n... - T×m hiÓu nh÷ng ®iÒu n«ng d©n biÕt râ h¬n m×nh. Bæ sung kiÕn thøc b»ng c¸ch - Gióp n«ng d©n gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nh−ng kh«ng ¸p ®Æt ý kiÕn c¸ nh©n cña häc hái kinh nghiÖm cña m×nh. n«ng d©n - Coi n«ng d©n lµ nh÷ng ®èi t¸c ®éc lËp vµ giµu kinh nghiÖm. Cïng lËp kÕ ho¹ch, cïng ®¸nh - L¾ng nghe ý kiÕn ph¶n ¸nh cña n«ng d©n gi¸ víi HV vµ nh÷ng ng−êi liªn quan. - §Æt ra nh÷ng c©u hái thÝch hîp 5
  8. Nh÷ng viÖc cÇn lµm Lµm thÕ nµo ®Ó §¹t ®−îc ®iÒu ®ã ? - G¾n lý thuyÕt víi thùc hµnh, chuÈn bÞ kü gi¸o ¸n vµ c¸c gi¸o cô. Trong khi gi¶ng kh«ng ®Ó m×nh qu¸ lÖ thuéc vµo tµi liÖu. Tõng b−íc n©ng cao n¨ng lùc - ¸p dông c¸c kü thuËt phï hîp víi ®Þa ph−¬ng vµ ®¸nh gi¸ chóng trong bèi chuyªn m«n c¶nh chung - RÌn luyÖn kü n¨ng tæng hîp ng¾n gän vµ ®Çy ®ñ, lu«n s½n sµng nhiÖt t×nh gi¶i ®¸p th¾c m¾c cña häc viªn nªu ra, kh«ng ®−a ra nh÷ng lêi khuyªn kh«ng bæ Ých hoÆc kh«ng cÇn thiÕt. 3.3 Bµ con n«ng d©n kh«ng thÝch nh÷ng khuyÕn n«ng viªn : • Cã qu¸ nhiÒu c«ng viÖc kh¸c ph¶i lµm, kh«ng cßn thêi gian Lµm ¬n ®õng cö xuèng ®Ó tËp trung vµo c«ng viÖc víi chç chóng t«i mét c¸n bé n«ng d©n, nh− thÕ nµy !!! • Cã nhiÒu kiÕn thøc lý thuyÕt nh−ng l¹i thiÕu thùc tÕ, • Nãi nhiÒu nh−ng lµm Ýt, • Cho r»ng m×nh hiÓu râ mäi nhu cÇu cña n«ng d©n vµ muèn tù m×nh lËp kÕ ho¹ch lµm viÖc cho hä, • Kh«ng t«n träng ý kiÕn cña n«ng d©n, • Nh×n n«ng d©n nh− nh÷ng con ng−êi khèn khã vµ coi sù cã mÆt cña m×nh lµ mét ©n huÖ ®èi víi hä, • Muèn b¾t ch−íc y hÖt n«ng d©n, • Quan c¸ch, kiªu ng¹o, bÊt nh·, c− xö theo kiÓu bÒ trªn, • ¡n vËn qu¸ cÇu k× dÉn ®Õn t¹o kho¶ng c¸ch víi n«ng d©n • Nãi mµ kh«ng nh×n vµo d©n, • Tù coi m×nh lµ mét chuyªn gia tÇm cì vµ lµm mäi c¸ch ®Ó chøng tá m×nh lu«n cã lÝ, • Nãi n¨ng chau chuèt, ng«n tõ cÇu k×, khã hiÓu, • Kh«ng lµm viÖc ®óng giê, • T¸c phong lµm viÖc lÒ mÒ, mÊt thêi gian. 6
  9. ! Môc tr×nh 2 ViÖc häc cña ng−êi lín 1. So s¸nh viÖc häc cña ng−êi lín víi viÖc häc cña häc sinh phæ th«ng ViÖc häc cña ng−êi lín häc phæ th«ng - Häc trªn kinh nghiÖm b¶n th©n - Häc theo sù chØ dÉn: thÇy d¹y g× trß häc nÊy - Häc viªn ®ãng vai trß chÝnh, tham gia tÝch theo thêi kho¸ biÓu ®Þnh s½n cùc. TËp huÊn viªn gi÷ vai trß ng−êi ®iÒu - TiÕp thu kiÕn thøc mét c¸ch thô ®éng, thÇy khiÓn, khuÊy ®éng líp häc. gi¸o ®ãng vai trß rÊt quan träng - Häc viªn ghi chÐp theo nhu cÇu vµ c¸ch hiÓu - Ph¶i ghi chÐp ®Çy ®ñ, khuyÕn khÝch vë s¹ch, Ph−¬ng ph¸p cña m×nh. ch÷ ®Ñp. - Chia sÎ kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm gi÷a gi¸o - KiÕn thøc ®−îc truyÒn thô cho häc sinh qua viªn vµ häc viªn, gi÷a c¸c häc viªn víi nhau thuyÕt tr×nh lµ chÝnh. lµ c¬ së cho viÖc häc. - Häc sinh Ýt cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi viÖc häc. - Mçi häc viªn cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi viÖc häc - Häc ®Ó biÕt. Gi¸o viªn kiÓm so¸t líp häc ®Ó cña m×nh. ®¶m b¶o r»ng toµn bé néi dung kiÕn thøc qui - Häc nh»m n©ng cao tr×nh ®é hiÓu biÕt ®Ó cã ®Þnh trong ch−¬ng tr×nh häc ®· ®−îc truyÒn thÓ lµm viÖc tèt h¬n thô - Gi÷a c¸c häc viªn trong cïng mét líp cã thÓ - §é tuæi vµ tr×nh ®é t−¬ng ®èi ®ång ®Òu cã sù chªnh lÖch vÒ tuæi t¸c vµ tr×nh ®é - XuÊt ph¸t tõ b¶n th©n häc viªn. Häc mang - T¸c ®éng bªn ngoµi: ¸p lùc cña x· héi (gia tÝnh tù nguyÖn. ®×nh, t«n gi¸o, truyÒn thèng vv.). Häc mang cña häc viªn - tÝnh b¾t buéc, kû luËt nghiªm. §éng c¬ häc tËp Hä sÏ tham gia nhiÖt t×nh nÕu chñ ®Ò tËp huÊn thó vÞ - Häc sinh kh«ng thÊy ngay ®−îc nh÷ng lîi - Ng−êi lín thÊy ®−îc kh¶ n¨ng ¸p dông ngay Ých cña viÖc häc vµ kh¶ n¨ng ¸p dông kiÕn kiÕn thøc míi häc vµo thùc tiÔn. thøc thu nhËn ®−îc vµo thùc tiÔn. - Häc ®Ó tù ph¸t triÓn vµ ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng - Häc ®Ó thi ®ç. gia ®×nh. - Häc viªn tù ®Ò xuÊt néi dung ch−¬ng tr×nh - C¸c m«n häc do Bé GD & §T qui ®Þnh. Khèi häc l−îng kiÕn thøc ®−îc qui ®Þnh cô thÓ cho Lùa chän néi dung ®µo t¹o - Néi dung ch−¬ng tr×nh häc nh»m gi¶i quyÕt tõng cÊp häc. nh÷ng vÊn ®Ò gÆp trong cuéc sèng, trong - Häc lý thuyÕt lµ chÝnh, rÊt Ýt thùc hµnh. c«ng viÖc cña häc viªn. - Lý thuyÕt ®i ®«i víi thùc hµnh, coi träng thùc hµnh. 7
  10. 2. Lý thuyÕt vÒ ®éng c¬ lµm viÖc cña ng−êi lín Ta kh«ng thÓ b¾t buéc ng−êi lín tíi líp tËp huÊn. Ng−êi lín tù thÊy ®éng c¬ ®Ó tíi líp khi buæi tËp huÊn cã thÓ gióp hä gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò gÆp ph¶i. Theo lý thuyÕt vÒ ®éng c¬, con ng−êi sÏ lµm viÖc tÝch cùc khi biÕt r»ng nh÷ng cè g¾ng cña m×nh sÏ ®−îc ®Òn ®¸p, ®©y lµ ®iÒu rÊt quan träng. Cã thÓ biÓu diÔn lý thuyÕt nµy qua s¬ ®å sau: NÕu t«i nhËn thøc ®−îc r»ng kÕt qu¶ c«ng viÖc sÏ tèt h¬n NÕu t«i tiÕp thu ®−îc c¸c khi t«i cè g¾ng kü n¨ng, kü x¶o NÕu t«i nhËn thøc ®−îc r»ng T«i sÏ lµm Sù kÕt qu¶ c«ng viÖc tèt h¬n, T«i sÏ viÖc hiÖu ®Òn bï nç lùc sÏ ®−îc ®Òn bï cè g¾ng qu¶ h¬n NÕu t«i nhËn thøc r»ng sù ®Òn bï ®ã NÕu t«i biÕt ®−îc vai lµ quan träng. trß cña m×nh S¬ ®å trªn cho thÊy ta kh«ng thÓ b¾t buéc ng−êi lín häc. §iÒu ta cã thÓ lµm lµ t¹o cho hä ham muèn häc tËp, cho hä thÊy nh÷ng lîi Ých mµ buæi tËp huÊn sÏ mang l¹i. Nh− vËy b−íc ®Çu tiªn ph¶i lµm lµ t¹o cho hä mét ®éng c¬, mét kh«ng khÝ thuËn lîi cho sù tham gia cña hä vµo líp tËp huÊn. H·y nhÊn m¹nh khÝa c¹nh tÝch cùc: tËp huÊn mang l¹i rÊt nhiÒu lîi Ých! lîi Ých” Ch÷ “lîi Ých ë ®©y kh«ng chØ ®¬n gi¶n lµ lîi Ých kinh tÕ th«ng th−êng mµ cßn lµ sù thµnh c«ng trong c«ng viÖc (mét vô mïa béi thu, mét løa lîn tèt ch¼ng h¹n). D¹y cho n«ng d©n th× cã g× lµ khã, MiÔn cø nhåi cho hä ®ñ lo¹i th«ng tin !!! §©u ph¶i ®¬n gi¶n thÕ, gi¶ng d¹y lµ c¶ mét nghÖ thuËt ®Êy! 8
  11. 3. Nguyªn t¾c häc cña ng−êi lín 3.1 C¸c th«ng tin ®−a ra ph¶i bæ Ých vµ lý thó Bëi v×: H»ng ngµy nªn t¾m röa nhiÒu lÇn ! Mèi liªn hÖ gi÷a c¸c th«ng tin nªu trong bµi gi¶ng víi kiÕn thøc s½n cã cña häc viªn sÏ gióp hä tiÕp thu bµi dÔ dµng h¬n. ! NÕu c¸c th«ng tin ®−a ra kh«ng cã Ých ®èi víi häc viªn, hoÆc häc viªn nhËn thÊy kh«ng thÓ ¸p dông ®−îc nh÷ng th«ng tin ®ã vµo thùc tiÔn, hä sÏ kh«ng tham gia buæi tËp huÊn. §õng quªn röa tay tr−íc C¸ch tiÕn hµnh : khi ¨n! ! T×m hiÓu tr×nh ®é kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm cña häc viªn vÒ chñ ®Ò sÏ tËp huÊn nh»m chuÈn bÞ néi dung vµ ph−¬ng ph¸p truyÒn ®¹t phï hîp víi kiÕn thøc vµ kh¶ n¨ng tiÕp thu cña hä. ! §i tõ kinh nghiÖm vµ kiÕn thøc C¸i ¨n cßn ch¼ng cã, nãi chi ®ã viÓn v«ng ! vèn cã cña häc viªn tíi nh÷ng kiÕn thøc míi. ! §¶m b¶o r»ng c¸c th«ng tin ®−îc trao ®æi cã tÝnh thùc tiÔn vµ kh¶ thi trong c«ng viÖc hµng ngµy cña häc viªn. Tr×nh bµy bµi gi¶ng mét c¸ch khoa häc vµ l«gÝc, dÔ ¸p dông. ! Më líp häc theo nhãm së thÝch, x¸c ®Þnh râ ®èi t−îng, thêi gian vµ môc tiªu cña tËp huÊn. 3.2 Häc viªn tham gia tÝch cùc Bëi v×: ! Khi tham gia tÝch cùc vµo tiÕn tr×nh häc, mèi quan t©m cña häc viªn tíi bµi häc sÏ lín h¬n, kÕt qu¶ lµ hä tiÕp thu bµi dÔ dµng h¬n. C¸ch tiÕn hµnh : ! §Æt c©u hái më ®Ó khuyÕn khÝch häc viªn suy nghÜ vµ t¹o ®éng c¬ häc. ! Ra bµi tËp nh»m kÕt hîp gi÷a lý thuyÕt vµ thùc hµnh, kiÓm tra møc ®é hiÓu bµi cña häc viªn b»ng nh÷ng c«ng viÖc cô thÓ. ! Tæ chøc th¶o luËn nhãm, so s¸nh ph−¬ng thøc th¶o luËn cña häc viªn víi ph−¬ng thøc cña tËp huÊn viªn. 9
  12. ! Sö dông ph−¬ng ph¸p tËp huÊn cã sù tham gia. ! Dµnh Ýt nhÊt 50% thêi gian tËp huÊn cho bµi tËp thùc hµnh. ! T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi tèi ®a cho viÖc trao ®æi th«ng tin, ý t−ëng vµ ý kiÕn ph¶n håi. 3.3 KhuyÕn khÝch trao ®æi th«ng tin vµ ®ãng gãp ý kiÕn Bëi v×: ! ViÖc häc sÏ hiÖu qu¶ h¬n nÕu Bµ con nªn ph¸t tËp huÊn viªn vµ häc viªn lu«n triÓn nu«i lîn cïng nhau trao ®æi ý kiÕn nhËn xÐt vµ b×nh luËn vÒ buæi tËp Th× chóng t«i huÊn. ch¼ng nu«i tõ l©u råi cßn g× !!! ! TËp huÊn viªn n¾m râ h¬n møc ®é tiÕp thu bµi gi¶ng cña häc viªn khi l¾ng nghe c¸c ý kiÕn ph¶n håi cña hä. Häc viªn muèn biÕt hiÖu qu¶ häc tËp cña m×nh còng cÇn l¾ng nghe ý kiÕn cña gi¸o viªn. C¸ch tiÕn hµnh: ! §−a ra nh÷ng nhËn xÐt ®óng ®¾n vÒ viÖc häc cña häc viªn. ! Gi¶i thÝch cho häc viªn nh÷ng ®iÒu cÇn lµm ®Ó viÖc häc trë nªn HËu qu¶ cña viÖc thiÕu trao ®æi th«ng tin thó vÞ h¬n. ! Th¶o luËn vÒ nh÷ng ®iÓm ch−a hoµn thiÖn trong ph−¬ng ph¸p lµm viÖc nh−ng kh«ng chØ trÝch. ! KhuyÕn khÝch häc viªn ph¸t biÓu ý kiÕn vµ ®Æt c©u hái. ! Cïng bµn b¹c ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, häc tõ tõ, kh«ng nãng véi. ! Quan s¸t th¸i ®é cña häc viªn ®Ó hiÓu t©m t− cña hä vµ ®Ó biÕt hä cÇn g× nh»m ®éng viªn vµ khuyÕn khÝch kÞp thêi. 3.4 Nh¾c l¹i c¸c ý quan träng Bëi v×: ! §iÒu ®ã cho phÐp häc viªn cã thêi gian ®Ó nhí l¹i nh÷ng kiÕn thøc míi tiÕp thu míi, qua ®ã nhí bµi l©u h¬n. C¸ch tiÕn hµnh : ! §Æt c©u hái ! Ra nh÷ng bµi tËp ®ßi hái häc viªn ph¶i nhí l¹i vµ ngÉm nghÜ kü vÒ nh÷ng ®iÒu ®· häc. ! §¸nh gi¸ kÕt qu¶ häc tËp nh»m môc ®Ých hç trî chø kh«ng ph¶i ®Ó chØ trÝch. 10
  13. ! Yªu cÇu häc viªn tãm t¾t l¹i néi dung chÝnh cña buæi tËp huÊn tr−íc. ! Dµnh mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh cho viÖc «n l¹i bµi cò. Tr−íc khi kÕt thóc bµi gi¶ng cÇn tãm t¾t nh÷ng néi dung chÝnh ®· häc. ! Nªn ph¸t tµi liÖu tham kh¶o cho häc viªn. ! §Ò nghÞ tr¶ lêi mét b¶n c©u hái hoÆc lµm mét bµi tr¾c nghiÖm. 3.5 Chia buæi tËp huÊn thµnh nhiÒu phÇn ®Ó l−îng th«ng tin ®Çu vµ th«ng tin cuèi lín Bëi v×: ! Häc viªn th−êng nhí ®−îc nhiÒu th«ng tin nhÊt vµo ®Çu buæi vµ cuèi buæi häc. Cã thÓ nãi 15 phót ®Çu vµ 15 phót cuèi lµ lóc häc viªn häc ®−îc hiÖu qu¶ nhÊt, v× 15 phót ®Çu tÊt c¶ ®Òu míi mÎ, cßn 15 phót cuèi lµ lóc gi¸o viªn th−êng tæng hîp vµ ®−a ra kÕt luËn vÒ nh÷ng néi dung chÝnh. C¸ch tiÕn hµnh: ! Giíi thiÖu tãm t¾t néi dung cña buæi tËp huÊn. ! So¹n nh÷ng môc tr×nh tËp huÊn ng¾n xen lÉn nghØ gi¶i lao ®Ó gi¶m kho¶ng thêi gian ë gi÷a. ! Lu«n lu«n nh¾c l¹i víi häc viªn mèi liªn hÖ logic gi÷a c¸c môc tr×nh tËp huÊn. ! Cã tãm t¾t ng¾n gän cuèi mçi môc tr×nh. 3.6 §éng viªn, khuyÕn khÝch häc viªn Bëi v×: ! ViÖc häc sÏ ®¹t ®−îc kÕt qu¶ tèt nhÊt nÕu nã lu«n ®−îc cñng cè vµ khuyÕn khÝch. C¸ch tiÕn hµnh : ! §¶m b¶o néi dung tËp huÊn phï hîp víi nhu cÇu cña häc viªn. ! L−îng th«ng tin kh«ng ®−îc qu¸ t¶i ®èi víi kh¶ n¨ng tiÕp thu cña häc viªn. ! Lu«n hç trî vµ khuyÕn khÝch häc viªn. ! Kh«ng næi giËn, kh«ng chØ trÝch, kh«ng tá ra thÊt väng khi häc viªn kh«ng hiÓu kü bµi vµ lµm bµi kh«ng tèt. CÇn nhí l¹i c¶m gi¸c cña m×nh khi kh«ng lµm tèt mét c«ng viÖc nµo ®ã ®Ó th«ng c¶m víi häc viªn. ! §éng viªn, khen ngîi häc viªn khi hä lµm bµi tèt. ! Lu«n lu«n ®¸nh gi¸ cao nh÷ng cè g¾ng cña häc viªn. ! Hái häc viªn ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó hä tiÕp thu bµi dÔ h¬n vµ thùc hiÖn yªu cÇu ®ã nÕu cã thÓ. 11
  14. 3.7 Häc b»ng nhiÒu gi¸c quan Bëi v×: Cã mét c©u ng¹n ng÷ ®· nãi: "Tr¨m nghe kh«ng b»ng mét thÊy, tr¨m thÊy kh«ng b»ng mét sê, tr¨m sê kh«ng b»ng mét thö". Nh÷ng nghiªn cøu míi ®©y cña "NGO Training Project" vµ mét tµi liÖu nghiªn cøu vÒ tËp huÊn trong n«ng nghiÖp ë Ch©u Phi cho thÊy: Häc viªn chØ cã thÓ nghe mét c¸ch ch¨m chó trong kho¶ng thêi gian tèi ®a lµ 20' nÕu hä kh«ng ®−îc tham gia. • 81% th«ng tin thu nhËn ®−îc nhê thÞ gi¸c. • 11% th«ng tin thu nhËn ®−îc nhê thÝnh gi¸c. • 8% th«ng tin thu nhËn ®−îc nhê nh÷ng gi¸c quan kh¸c. Ta cã thÓ tr×nh bµy nh÷ng tØ lÖ nµy theo s¬ ®å sau Phim, H×nh truyÒn DiÔn Bµi kÞch Bµi tËp tËp vÏ, V« tuyÕn, h×nh, ThuyÕt tr×nh ViÕt kÌm tr¶i thùc tranh, b¨ng h×nh b¨ng h×nh th¶o nghiÖm hµnh ¶nh cã thuyÕt minh luËn C¸ch tiÕn hµnh : ! Sö dông mÉu vËt, lµm mÉu. ! Sö dông c¸c gi¸o cô trùc quan (tranh ¶nh, h×nh vÏ, b¨ng h×nh, phim...) ! §−a ra nh÷ng vÝ dô cô thÓ ®Ó lµm næi bËt nh÷ng ®iÓm quan träng. ! Cho häc viªn lµm bµi tËp thùc hµnh. ! Gi¶i thÝch t¹i sao, ®ã lµ c¸i g× vµ nh− thÕ nµo. ! Chän ph−¬ng ph¸p gi¶ng bµi cho phÐp chuyÓn t¶i kiÕn thøc mét c¸ch sinh ®éng, dÔ hiÓu, cã minh ho¹ s¸t thùc tÕ. 12
  15. 3.8 ThÓ hiÖn sù t«n träng ®èi víi häc viªn Bëi v×: ! Sù t«n träng vµ tin t−ëng lÉn nhau gi÷a tËp huÊn viªn vµ häc viªn gióp tiÕp thu bµi tèt h¬n. C¸ch tiÕn hµnh : ! Coi häc viªn nh− nh÷ng ®èi t¸c ®éc lËp. ! C¸c kü n¨ng dïng lêi nãi vµ kh«ng dïng lêi nãi trong tËp huÊn ph¶i phï hîp víi t©m lý cña ng−êi lín. ! Lu«n l¾ng nghe häc viªn. ! Gi¶ng d¹y nhiÖt t×nh, nãi sóc tÝch, râ rµng, dÔ hiÓu. 3.9 Kh«ng khÝ líp häc ph¶i tho¶i m¸i, tin cËy Bëi v×: ! Mét ng−êi trong t©m tr¹ng vui vÎ vµ tho¶i m¸i sÏ tiÕp thu bµi gi¶ng dÔ dµng h¬n mét ng−êi trong rôt rÌ, sî h·i, khã chÞu hoÆc giËn d÷. C¸ch tiÕn hµnh : ! T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho häc viªn tham gia x©y dùng bµi. Cã thÓ lång c¸c c©u chuyÖn, trß ch¬i, tiÓu phÈm, v¨n nghÖ... mang néi dung phï hîp víi bµi gi¶ng vµ t©m lÝ løa tuæi. ! Thay ®æi giäng nãi, cö chØ, thay ®æi vÞ trÝ ®øng líp ®Ó tr¸nh sù ®¬n ®iÖu 3.10 Ph¶i cã m«i tr−êng thuËn lîi cho häc viªn Bëi v×: ! Mét häc viªn ®ãi, kh¸t hoÆc c¶m thÊy mÖt mái, kh«ng tho¶i m¸i sÏ kh«ng thÓ tiÕp thu bµi häc mét c¸ch hiÖu qu¶. C¸ch tiÕn hµnh : ! Lùa chän phßng häc tho¸ng, m¸t. ! H¹n chÕ sè l−îng häc viªn trong mét líp häc (tõ 15 - 25 ng−êi). ! Më líp vµo thêi ®iÓm phï hîp víi thêi vô s¶n xuÊt. ! ChuÈn bÞ hoa qu¶ b¸nh kÑo cho giê gi¶i lao, bè trÝ c«ng t¸c hËu cÇn hîp lÝ, chu ®¸o. ! BiÕt t¹m dõng hoÆc nghØ khi häc viªn ®· tá ra ®ãi vµ mÖt. 13
  16. ! Môc tr×nh 3 Ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn 1. T¹i sao cÇn ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn? Môc tiªu : Nhu cÇu? ! Tæ chøc tËp huÊn víi hiÖu qu¶ vµ hiÖu suÊt cao h¬n. ! §¸p øng tèt h¬n nhu cÇu cña häc viªn, ®ång thêi h¹n chÕ sù nhµm ch¸n, n¶n lßng vèn th−êng xuÊt hiÖn khi tËp huÊn kh«ng phï hîp nhu cÇu. ! TiÕt kiÖm thêi gian do chØ ph¶i gi¶ng nh÷ng ®iÒu häc viªn ch−a biÕt. ! Gióp x¸c ®Þnh chÝnh x¸c c¸c môc tiªu, chuÈn bÞ néi dung bµi gi¶ng vµ Nhu cÇu ai ch¼ng cã, ph−¬ng ph¸p s− ph¹m phï hîp. nh−ng nãi ra míi khã lµm sao! 2. CÇn ph¶i biÕt nh÷ng th«ng tin g×? ! Bèi c¶nh, m«i tr−êng n«ng th«n T×m hiÓu c¸c ®Æc tr−ng cña ®Þa ph−¬ng (®Æc ®iÓm ®Þa lý, ho¹t ®éng s¶n xuÊt, ph−¬ng thøc s¶n xuÊt, nguyªn nh©n, hiÓu biÕt vÒ phong tôc tËp qu¸n, nh÷ng kiÕn thøc ®· n¾m ®−îc vµ ch−a n¾m ®−îc, ý kiÕn sai...) ! Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p dù kiÕn cho tõng líp tËp huÊn TËp huÊn cã thÓ mang ®Õn cho häc viªn kiÕn thøc lý thuyÕt, kü n¨ng, kiÕn thøc sèng. Do vËy cÇn x¸c ®Þnh lo¹i h×nh tËp huÊn cÇn cho sù ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn cña ®Þa ph−¬ng b»ng c¸ch dùa vµo thùc tÕ (nh÷ng ®iÒu c¸c häc viªn t−¬ng lai ®· biÕt, ®· lµm, ë ®©u, víi ai, t¹i sao kh«ng ¸p dông, t¹i sao l¹i thay ®æi ph−¬ng thøc thùc hiÖn vµ ¸p dông sai, nh÷ng vÊn ®Ò cô thÓ cÇn ®−îc tËp huÊn...). ! §èi t−îng tËp huÊn Ai sÏ ®−îc tËp huÊn? TËp huÊn cã phï hîp víi ®èi t−îng kh«ng? Ai lµ ng−êi quyÕt ®Þnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña gia ®×nh? Ai lµ ng−êi n¾m tay hßm ch×a khãa cña gia ®×nh ? Tr×nh ®é v¨n ho¸ vµ hiÓu biÕt cña ng−êi ®ã ®Õn ®©u ? 14
  17. ! Môc tr×nh 4 Gi¶ng bµi theo ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia 1. Ph−¬ng ph¸p tËp huÊn cã sù tham gia lµ g×? "Ph−¬ng ph¸p cã sù tham gia" lµ mét ph−¬ng ph¸p dùa trªn nÒn t¶ng kinh nghiÖm cña häc viªn. Trong mét buæi tËp huÊn cã sù tham gia, tËp huÊn viªn ®ãng vai trß ng−êi ®iÒu khiÓn vµ khuyÕn khÝch trao ®æi, bæ sung kiÕn thøc míi, tæng hîp vµ kh¸i qu¸t ho¸ néi dung bµi häc, h−íng dÉn ¸p dông kiÕn thøc vµ kiÓm tra. Häc viªn tiÕp thu c¸c kiÕn thøc lý thuyÕt, kü n¨ng vµ kiÕn thøc sèng th«ng qua suy ngÉm vÒ tr¶i nghiÖm b¶n th©n. Hä tham gia mét c¸ch nhiÖt t×nh c¸c ho¹t ®éng tr¶i nghiÖm, suy ngÉm, thùc hµnh, th¶o luËn ®Ó x©y dùng néi dung bµi häc dùa trªn nguån th«ng tin ®−îc trao ®æi gi÷a tËp huÊn viªn vµ häc viªn còng nh− gi÷a c¸c häc viªn víi nhau. " Mét sè ®Þnh nghÜa > Tr¶i nghiÖm dùa vµo nh÷ng hiÓu biÕt s½n cã cña häc viªn ®Ó rót ra kinh nghiÖm. nghiÖm: > Häc qua tr¶i nghiÖm giê häc ®−îc b¾t ®Çu b»ng viÖc c¶ líp tham gia mét ho¹t ®éng (lµm nghiÖm: bµi tËp, kÓ chuyÖn, ®èng kÞch, tham quan...) kh¬i nguån vµ “nu«i d−ìng” th¶o luËn víi c¸c häc viªn. 2. Chu tr×nh häc cã sù tham gia cña häc viªn 1. Tr¶i nghiÖm 4. ¸p dông 2. Suy ngÉm vÒ tr¶i nghiÖm 3. Kh¸i qu¸t ho¸ Bæ sung kiÕn thøc chñ ®Ò 15
  18. 3. Ho¹t ®éng cña líp häc vµ vai trß cña tËp huÊn viªn 3.1 Tr¶i nghiÖm (THV ®−a ra mét ho¹t ®éng ®Ó häc viªn tr¶i nghiÖm trùc tiÕp) Ho¹t ®éng: ! TÊt c¶ c¸c häc viªn tham gia vµo mét ho¹t ®éng (diÔn kÞch, lµm bµi tËp, ®i th¨m, m« pháng mét thùc tÕ, th¶o luËn nhãm, nghiªn cøu tr−êng hîp, tr×nh diÔn...) mang l¹i cho hä nh÷ng th«ng tin míi vµ lµm n¶y sinh trong hä nh÷ng ý t−ëng míi, c¶m gi¸c míi. Vai trß cña tËp huÊn viªn: ! Tæ chøc ho¹t ®éng (x¸c ®Þnh môc tiªu, thêi gian vµ ph−¬ng ph¸p). ! §iÒu khiÓn ho¹t ®éng b»ng c¸ch ®Æt ra nh÷ng c©u hái ®Ó lµm râ vai trß vµ tr¸ch nhiÖm cña mçi nhãm hoÆc cña tõng thµnh viªn. VÝ dô: ! C¸c anh chÞ ®· hiÓu râ tr¸ch nhiÖm vµ vai trß cña m×nh ch−a? ! C¸c anh chÞ cßn c©u hái nµo n÷a kh«ng? ! B©y giê c¸c anh chÞ lµm ®Õn ®©u råi? C¸c anh chÞ ®· s½n sµng tr×nh bµy bµi lµm cña m×nh ch−a? 3.2 Suy ngÉm vÒ tr¶i nghiÖm (HV ph©n tÝch ho¹t ®éng võa ®−îc tr¶i nghiÖm, tõ ®ã rót ra kÕt luËn) Ho¹t ®éng: ! C¸c nhãm ph©n tÝch ho¹t ®éng võa tr¶i nghiÖm ®Ó rót ra kÕt luËn. Vai trß cña tËp huÊn viªn: ! Gióp häc viªn suy ngÉm vµ ®iÒu hµnh phÇn ph¸t biÓu cña häc viªn vÒ tr¶i nghiÖm (b−íc 1) b»ng c¸ch ®Æt nh÷ng c©u hái më. ! Gióp häc viªn l−u ý nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt cña phÇn tr¶i nghiÖm, h−íng hä tËp trung suy nghÜ vµ ph©n tÝch ®óng chñ ®Ò, ®óng träng t©m cña vÊn ®Ò. ! §¶m b¶o r»ng ë b−íc nµy häc viªn ®· quay trë l¹i vai trß ng−êi häc (®Æc biÖt ®èi víi c¸c häc viªn tham gia diÔn kÞch). Mét vµi c©u hái mµ tËp huÊn viªn cã thÓ ®−a ra: ! §iÒu g× võa diÔn ra vËy? C¸c anh chÞ ®· quan s¸t thÊy nh÷ng g×? C¸c anh chÞ võa lµm g×? ! C¸c anh chÞ thÊy viÖc ®ã nh− thÕ nµo? C¸c anh chÞ nghÜ sao vÒ viÖc ®ã? ! Cßn nh÷ng ng−êi kh¸c, c¸c anh chÞ nghÜ nh− thÕ nµo? Ai cã nhËn xÐt kh¸c? ! C¸c anh chÞ cã hay lµm nh− vËy kh«ng? ! C¸c anh chÞ cã thÓ hµnh ®éng theo c¸ch kh¸c ®−îc kh«ng? NÕu cã th× nh− thÕ nµo? 16
  19. Ph−¬ng thøc tiÕn hµnh: ! Th¶o luËn nhãm nhá, sau ®ã tiÕn hµnh th¶o luËn nhãm lín. ! Nh÷ng ng−êi tham dù nªu ý kiÕn. ! §¹i diÖn tõng nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶ th¶o luËn; nh÷ng ng−êi kh¸c ®−a ra nhËn xÐt, bæ sung, ®Æt c©u hái ®Ó hiÓu râ h¬n phÇn tr×nh bµy vµ gi¶i ®¸p th¾c m¾c. 3.3 Bæ sung kiÕn thøc míi vµ kh¸i qu¸t ho¸ chñ ®Ò (Tæng hîp, kh¸i qu¸t vµ rót ra bµi häc) Ho¹t ®éng: ! THV vµ HV cïng nhau rót ra nh÷ng bµi häc qua ho¹t ®éng tr¶i nghiÖm b»ng c¸ch ph©n tÝch vµ nhËn xÐt, b×nh luËn tr¶i nghiÖm ®ã. ! THV xem xÐt c¸c ý kiÕn nhËn xÐt trong tõng hoµn c¶nh cô thÓ vµ bæ sung cho häc viªn nh÷ng kiÕn thøc, kü n¨ng vµ c¸ch c− xö míi. ! THV tæng hîp, kh¸i qu¸t ho¸ qua thèng nhÊt ý kiÕn víi c¶ líp. Vai trß cña tËp huÊn viªn: ! THV quay trë l¹i vai trß truyÒn thèng cña gi¸o viªn, nghÜa lµ h−íng dÉn häc viªn. ! THV ph¶i n¾m v÷ng chñ ®Ò tËp huÊn vµ lµ mét nguån th«ng tin ®¸ng tin cËy trong m¾t häc viªn. ! THV truyÒn ®¹t kiÕn thøc b»ng c¸ch ®−a ra tãm t¾t ng¾n gän hoÆc ®Æt nh÷ng c©u hái gîi ý cho häc viªn ®Ó hä cã thÓ tù rót ra kÕt luËn. Mét sè c©u hái mµ tËp huÊn viªn cã thÓ ®−a ra: ! Theo anh/chÞ, ®iÒu ®ã muèn nãi lªn c¸i g×? ! Chóng ta cã thÓ rót ra nh÷ng bµi häc nµo tõ ®iÒu ®ã? ! Theo c¸c anh chÞ, chóng ta cÇn ¸p dông nh÷ng nguyªn t¾c hay qui tr×nh nµo? ! C¸c anh chÞ ®· häc ®−îc ®iÒu g×? ! Nh÷ng ý kiÕn/nhËn xÐt mµ chóng ta võa trao ®æi cã ®iÓm nµo chung, ®iÓm nµo kh¸c nhau? Ph−¬ng thøc tiÕn hµnh: ! ThuyÕt tr×nh ! Th¶o luËn tæng hîp theo nhãm lín. ! Tr×nh bµy miÖng ! THV tæng hîp ý ! Lµm mÉu (thùc hµnh trªn líp) 17
  20. 3.4 ¸p dông Ho¹t ®éng ! Häc viªn ¸p dông nh÷ng hiÓu biÕt míi (kiÕn thøc, kü n¨ng, c¸ch c− xö) vµo cuéc sèng hµng ngµy vµ thùc tiÔn c«ng viÖc cña hä. Vai trß cña tËp huÊn viªn ! Vai trß chñ yÕu cña tËp huÊn viªn gÇn gièng mét huÊn luyÖn viªn hoÆc cè vÊn cho häc viªn nh»m gióp hä tr¶ lêi c©u hái: "T«i sÏ thay ®æi c¸ch lµm nh− thÕ nµo?" ! Hç trî häc viªn rÌn luyÖn, thay ®æi hµnh vi øng xö vµ ph−¬ng ph¸p lµm viÖc. ! Theo dâi vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ rÌn luyÖn. T− vÊn vµ hç trî häc viªn nh»m gióp hä ¸p dông ®óng nh÷ng tri thøc míi vµ c¶i thiÖn chóng. TËp huÊn viªn cã thÓ ®Æt nh÷ng c©u hái sau: ! Anh/ChÞ sÏ thay ®æi ph−¬ng ph¸p lµm viÖc ra sao? SÏ ¸p dông c¸ch lµm míi nh− thÕ nµo? ! B©y giê anh/chÞ cã thÓ lµm thö ®−îc kh«ng? ! Lµm thÕ nµo ®Ó ch¾c ch¾n r»ng anh/chÞ cã thÓ ¸p dông nh÷ng kiÕn thøc míi trong thêi gian tíi? ! Nh÷ng khã kh¨n mµ anh/chÞ cã thÓ sÏ gÆp trong qu¸ tr×nh ¸p dông lµ g×? ! Anh chÞ sÏ lµm g× ®Ó kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n ®ã? ! Anh chÞ cßn c©u hái nµo n÷a kh«ng? Ph−¬ng thøc tiÕn hµnh: ! Bµi tËp thùc hµnh ®Ó vËn dông nh÷ng kü n¨ng míi. ! Tham quan thùc tÕ. ! §ãng kÞch ngÉu høng (kh«ng cã kÞch b¶n chuÈn bÞ tr−íc) 18

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản