Phương pháp học thuộc lòng bảng Hệ thống tuần hoàn

Chia sẻ: htv3tanhoa

Bảng htth đối với học sinh phổ thông và sinh viên học về môn hóa thì rất là cần thiết. Và việc học thuộc nó giúp các bạn sinh viên suy đoán nhanh hơn về tính các hợp chất hóa học, ngoài ra giúp các em học sinh dễ dàng hơn trong việc làm bài tập, nhất là hiện nay khi thi ĐH khối A hoặc khối B học sinh đi thi không được mang bảng hệ thống tuần hoàn vào phòng thi. Sau đây là những hướng dẫn đơn giản hóa cách nhớ bảng htth....

Nội dung Text: Phương pháp học thuộc lòng bảng Hệ thống tuần hoàn

Cẩm nang dùng bảng htth. Sưu tầm và sáng tác bởi Nguyễn Đình Vĩnh.
http://vn.360plus.yahoo/vinh-nguyendinh/

1. Giới thiệu[1]

Bảng htth đối với học sinh phổ thông và sinh viên học về môn hóa thì rất là cần
thiết. Và việc học thuộc nó giúp các bạn sinh viên suy đoán nhanh hơn về tính các
hợp chất hóa học, ngoài ra giúp các em học sinh dễ dàng hơn trong việc làm bài
tập, nhất là hiện nay khi thi ĐH khối A hoặc khối B học sinh đi thi không được
mang bảng hệ thống tuần hoàn vào phòng thi. Sau đây là những hướng dẫn đơn
giản hóa cách nhớ bảng htth

Bảng tuần hoàn tiêu chuẩn

Nhóm
12 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

↓ Chu
kỳ
1 2
1
H He
34 56 7 8 9 10
2
Li Be BC N O F Ne
11 12 13 14 15 16 17 18
3
Na Mg Al Si P S Cl Ar
19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36
4
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54
5
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
55 56 57 * 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86
6
Cs Ba La Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
** 114 115 116 117 118
87 88 89 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113
7 Uu Uu Uu Uu Uu
Fr Ra Ac Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut
q p hso

58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71
* Nhóm Lantan
Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103
** Nhóm Actini
Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Các nhóm cùng gốc trong bảng tuần hoàn
Kim loại Kim loại kiềm Kim loại chuyển
nhóm Lantan nhóm Actini
kiềm thổ tiếp
Kim loại yếu Á kim Khí trơ
Phi kim Halôgen

Trước tiên để nhớ bảng tuần hoàn ta nói sơ về lịch sử cũng như các khái niệm của
nó:

2. Lịch sử[1]

Sự ghi chép và sắp xếp các nguyên tố đã có từ rất xa, từ thời cổ đại, đặt biệt là từ
thế kỷ 18 đã có những bảng liệt kê gần hơn 15 nguyên tố. Phần lớn các nguyên tố
được phát hiện trong thế kỷ 19 và được ghi chép một cách khoa học. Đầu thế kỷ


1
Cẩm nang dùng bảng htth. Sưu tầm và sáng tác bởi Nguyễn Đình Vĩnh.
http://vn.360plus.yahoo/vinh-nguyendinh/

20 chỉ khoảng 10 nguyên tố tự nhiên nữa được phát hiện, các nguyên tố còn lại là
các nguyên tố nhân tạo và có tính phóng xạ. Tận đến tháng 12 năm 1994, hai
nguyên tố nhân tạo là darmstadti (Ds) và roentgeni (Rg) mới được tạo ra.

Đầu thế kỷ 19, Johann Döbereiner đã lập ra bảng ghi chép mối liên hệ giữa khối
lượng nguyên tử và các tính chất hóa học của từng nguyên tố. Năm 1863 John
Newlands lập một bảng các nguyên tố gồm 8 nhóm. Bảng tuần hoàn đầu tiên được
lập vào năm 1869 bởi Dmitri Ivanovich Mendeleev và Lothar Meyer, trong đó các
nguyên tố được sắp tăng theo khối lượng nguyên tử, các nguyên tố có tính chất
giống nhau được xếp thành một hàng (cùng electron hóa trị). Vào thế kỷ 20, các chu
kì đã được giải thích dựa trên cấu hình electron của nguyên tố.

Nhóm và chu kỳ

Nhóm:

Một nhóm là một cột thẳng đứng trong bảng tuần hoàn. các nguyên tố trong cùng
một nhóm có cấu hình electron như nhau trong lớp electron hóa trị của chúng, và
đây là yếu tố lớn nhất trong việc xem xét sự giống nhau của chúng về các tính chất
hóa học.

Chu kỳ:
Một chu kỳ là một hàng ngang trong bảng tuần hoàn gồm những nguyên tố có cùng
số lớp electron

Ví dụ:

Khí hiếm

Tất cả các nguyên tố của nhóm 18 (8 hay 0 nếu không kể đến các nguyên tố
chuyển tiếp), là các khí hiếm (khí quý), có lớp hóa trị được điền đầy. Ngày nay
người ta không gọi chúng là khí trơ nữa, vì đã tìm thấy hợp chất của Xe. Helium là
nguyên tố trơ nhất trong các khí hiếm và khả năng phản ứng trong nhóm này tăng
dần lên theo chu kỳ: có thể làm cho các khí hiếm nặng nhất phản ứng do chúng có
các lớp electron lớn hơn. Tuy nhiên, khả năng phản ứng của chúng về tổng thể vẫn
là rất thấp và kém.

Halogen

Trong nhóm 17, (7 nếu loại đi các kim loại chuyển tiếp) được biết đến như là
nhóm các halogen, các nguyên tố đều chỉ còn thiếu 1 electron là điền đầy lớp điện
tử hóa trị. Vì thế, trong các phản ứng hóa học chúng có xu hướng thu thêm điện tử
(xu hướng thu thêm điện tử gọi là độ âm điện). Thuộc tính này là rõ nét nhất ở Flo
(nguyên tố có độ âm điện lớn nhất trong tất cả các nguyên tố) và nó giảm dần theo
sự tăng lên của chu kỳ.

Kết quả là tất cả các halogen tạo ra các axit với hidro, chẳng hạn axít flohiđric,
axít clohiđric, axít brômhiđric và axít iốthiđric, tất cả đều trong dạng HX. Độ axít




2
Cẩm nang dùng bảng htth. Sưu tầm và sáng tác bởi Nguyễn Đình Vĩnh.
http://vn.360plus.yahoo/vinh-nguyendinh/

của chúng tăng lên theo sự tăng của chu kỳ, do ion I- lớn là ổn định hơn trong dung
dịch khi so với ion F- nhỏ.

Kim loại chuyển tiếp

Trong các kim loại chuyển tiếp (các nhóm từ 3 đến 12), sự khác nhau giữa các
nhóm là không quá lớn, và các phản ứng diễn ra ở trạng thái hỗn hợp, tuy nhiên,
vẫn có thể thực hiện các dự đoán có ích tại đây được.

Các nhóm Lantan và Actini

Các tính chất hóa học của nhóm Lantan (các nguyên tố từ 57 đến 71) và nhóm
Actini (các nguyên tố từ 89 đến 103) là rất giống nhau trong nội nhóm hơn là giống
các kim loại chuyển tiếp khác, và việc tách hỗn hợp các nguyên tố này có thể là rất
khó. Nó là quan trọng trong sự làm tinh khiết hóa học cho urani (số nguyên tử bằng
92), một nguyên tố quan trọng trong năng lượng nguyên tử.

3. Cách nhớ[2,3,4]

3.1 Nhớ tổng quát

H He

Hồi hộp

Li Be B CN O F Ne

Li bể bởi cô ném ông fải né

Na Mg Al Si P S Cl Ar

Nàng mang áo sĩ phu sang cho anh

K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr

Không cần, sửa ti vi cũ mèn fải có niken đồng kẽm gắn gần ánh sáng ban khuya



3.2. Nhớ chi tiết

Nhóm A:

Nhóm IA

H Li Na K Rb Cs Fr

Hồng lâu nay không rảnh coi fim



3
Cẩm nang dùng bảng htth. Sưu tầm và sáng tác bởi Nguyễn Đình Vĩnh.
http://vn.360plus.yahoo/vinh-nguyendinh/

Nhóm IIA: Be Mg Ca Sr Ba Ra
Hai Bé mang cây súng bắn ruồi
(hay: bình minh chim sẻ bay ra, banh miệng cá sấu bẻ răng)

Nhóm IIIA: B Al Ga In Tl
Ba Bạn ăn gà indo tặng
Nhóm IVA: C Si Ge Sn Pb
Bốn cô si gã thiếc chì
(hay: bốn cậu sĩ gái sang phố, hoặc: chó sịch gà sáu phát)

Nhóm VA: N P As Sb Bi
Năm người phải ăn súc bắp

Nhóm VIA: O S Se Te Po
Sáu ông say sỉn té pò
Nhóm VIIA: F Cl Br I At
Fải chi bé iu anh
(hay: phải có bánh ích ăn)
Nhóm VIIIA: He Ne Ar Kr Xe Rn
Hằng nga ăn khúc xương rồng
(hay: hãy nhớ anh khi xa rời, hằng nga ăn kem sầu riêng, hằng nga ăn kẹo xún răng)

Nhóm B:

Nhóm IB: Cu Ag Au
Cứu anh ấy
Nhóm IIB: Zn Cd Hg
Zắt chó hoang
Nhóm IIIB: Sc Y La Ac
Sợ yêu lầm anh
Nhóm IVB: Ti Zr Hf Rf
Tim zung héo rụng
Nhóm VB: V Nb Ta Db
Về nhà ta đi
Nhóm VIB: Cr Mo W
Cố mà wên
Nhóm VIIB: Mn Tc Re
Mảnh tình rơi
Nhóm VIIIB: Fe Ru Os Co Rh Ir Ni Pd Pt
Fải rủ ổng cố ráng iu nhìu pà péo




Tham khảo

[1] http://vi.wikipedia.org/wiki/Bảng_tuần_hoàn




4
Cẩm nang dùng bảng htth. Sưu tầm và sáng tác bởi Nguyễn Đình Vĩnh.
http://vn.360plus.yahoo/vinh-nguyendinh/

[2] Thầy Bùi Văn Khẩn. Giáo viên Trường THPT Đồng Phú, Huyện Đồng Phú,
Tỉnh Bình Phước.
[3] Thầy Trần Văn Tùng. Giảng viên khoa hóa trường Đại học khoa học tự
nhiên TP HCM.
[4] Tập thể sinh viên khoa hóa trường Đại học khoa học tự nhiên TP HCM.




5
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản