Phương pháp khuyến nông cho người nghèo

Chia sẻ: Nguyen Minh Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
188
lượt xem
99
download

Phương pháp khuyến nông cho người nghèo

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phương pháp khuyến nông cho người nghèo

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phương pháp khuyến nông cho người nghèo

  1. Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cho ng−êi nghÌo 1. ChÝnh phñ víi ch−¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo lµ mét trong c¸c ch−¬ng tr×nh träng ®iÓm cña Nhµ n−íc ViÖt nam trong nh÷ng n¨m võa qua. §· cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ nguyªn nh©n g©y ra nghÌo khã vµ nh÷ng chiÕn l−îc, biÖn ph¸p cô thÓ ®Ò ra ®Ó gi¶i quyÕt ®ãi nghÌo nh : H¹n chÕ sù gia t¨ng d©n sè, T¨ng c−êng ch¨m sãc søc khoÎ céng ®ång T¨ng c−êng gi¸o dôc T¨ng c−êng th«ng tin, Ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng C¶i thiÖn m«i tr−êng T¨ng c−êng m¹ng líi dÞch vô, s¶n xuÊt vµ ®a d¹ng ho¸ s¶n xuÊt v.v… Nh vËy xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo lµ mét c«ng viÖc phøc t¹p, l©u dµi, ®ßi hái sù tiÕn hµnh ®ång bé vµ sù phèi hîp tèt gi÷a c¸c c¬ quan chøc n¨ng, ban ngµnh v.v… ë c¸c cÊp tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng. Cuéc chiÕn chèng ®ãi nghÌo tuy ®· ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ khÝch lÖ nhng vÉn cßn cam co vµ quyÕt liÖt. PhÇn v× ®éi ngò nh÷ng ng−êi tham gia vµo ch−¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo cßn máng kh«ng t−¬ng xøng víi qui m«, thiÕu kinh nghiÖm vµ phÇn v× cßn cã nh÷ng h¹n chÕ trong chÝnh s¸ch, c¸ch lµm v.v… Néi dung cña bµi tËp huÊn nµy kh«ng cã tham väng bao trïm toµn bé c¸c lÜnh vùc mµ chØ giíi h¹n trong ph¹m vi c«ng t¸c khuyÕn n«ng cho ng−êi nghÌo ®Ó ®¹t hiÓu qu¶ cao h¬n, gãp phÇn vµo viÖc xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ë ®Þa ph−¬ng. 2. §Æc ®iÓm hé nghÌo 1.1. Lao ®éng Ýt, KÐm kinh nghiÖm, Kh¶ n¨ng ®óc kÕt kinh nghiÖm kÐm KÐm nh¹y bÐn víi thÞ tr−êng Kh«ng tÝnh to¸n kü, ®«i khi n«n nãng 1.2. S¶n xuÊt
  2. §¬n ®iÖu, Kh«ng cã ®Þnh híng s¶n xuÊt hµng ho¸, §Çu t− kh«ng ®óng vÒ sè l−îng còng nh− vÒ ph−¬ng ph¸p, n¨ng suÊt thÊp vµ ®«i khi c¶ chÊt l−îng còng thÊp, gi¸ b¸n cã thÓ thÊp, Th−êng chê ®îi ng−êi kh¸c lµm ®· ®Ó xem kÕt qu¶ ra sao. NÕu tèt, lµm theo mét c¸ch m¸y mãc, Sî rñi ro nhng l¹i th−êng hay gÆp rñi ro. Khi gÆp rñi ro th−êng hay n¶n vµ bá. Mét sè û l¹i vµo sù hç trî tõ bªn ngoµi Khã ®−îc tham gia vµo c¸c ho¹t ®«ng khuyÕn n«ng cña c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng Nhµ n−íc, Ýt tÝnh ®Õn hiÖu qu¶ ®Çu t− 1.3. TÝnh c¸ch Hay tù ti, KÐm tù tin, e dÌ Mèi quan hÖ hÑp Ng¹i nãi ra khã kh¨n sî bÞ ®¸nh gi¸ thÊp Ng¹i tiÕp nhËn sù gióp ®ì cña c¸c thµnh viªn kh¸c trong céng ®ång v× lu«n nghÜ ph¶i tr¶ ¬n. Th−êng c¸c «ng chång lµ chñ vµ qu¶n lý mäi sù chi tiªu Khã diÔn ®¹t vÊn ®Ò cho ng−êi kh¸c Quan t©m ®Õn c¸i tr−íc m¾t, Ýt quan t©m ®Õn c¸i l©u dµi 1.4. Nguån tµi lùc vµ vËt lùc Thu nhËp thÊp, nguån thu th−êng nhá h¬n hoÆc b»ng chi phÝ nªn kh«ng cã hay Ýt cã tÝch luü. ThiÕu vèn ®Çu t ThiÕu c«ng cô s¶n xuÊt Chi tiªu phÇn lín nh»m vµo l−¬ng thùc, Kh«ng sö dông tèt nguån lùc vèn Ýt ái. 3. Mét sè kh¸i niÖm vÒ khuyÕn n«ng 3.1. Ph©n lo¹i khuyÕn n«ng Ph©n theo tÝnh chÊt cña tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh khuyÕn n«ng KhuyÕn n«ng c«ng quyÒn KhuyÕn n«ng tù nguyÖn KhuyÕn n«ng tõ thiÖn Ph©n theo c¸ch thøc tæ chøc thùc hiÖn
  3. C¸ch thøc déi tõ trªn xuèng (topdown approach) C¸ch thøc khuyÕn n«ng cã sù tham gia cña n«ng d©n (participatory approach) Ph©n theo néi dung khuyÕn n«ng vµ ®èi t−îng phôc vô KhuyÕn n«ng tæng hîp, kh«ng giíi h¹n vµo mét chñ ®Ò nµo chän tr−íc, kh«ng giíi h¹n cho mét nhãm ®èi t−îng nµo. KhuyÕn n«ng g¾n víi viÖc s¶n xuÊt hµng ho¸ cô thÓ nh s¶n xuÊt mÝa ®−êng, c¸o su, cµ phª, ®iÒu, s¾n, rau qu¶ v.v… Th−êng do c¸c c«ng ty ®¶m nhiÖm hay phèi hîp ®¶m nhiÖm. KhuyÕn n«ng nh¾m vµo ®èi t−îng hay nhãm ng−êi cô thÓ. VÝ dô: khuyÕn n«ng cho ng−êi nghÌo, ®Þnh canh ®Þnh c−, xo¸ bá c©y thuèc phiÖn v.v… 3.2 Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng Lµ c¸ch lµm ®Ó gióp ®¹t môc tiªu ®Ò ra Ph−¬ng ph¸p tiÕp xóc c¸ nh©n Ph−¬ng ph¸p tiÕp xóc tËp thÓ Ph−¬ng ph¸p th«ng tin ®¹i chóng 4. Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cho ng−êi nghÌo Ch−a cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cô thÓ nµo tá ra h÷u hiÖu nhÊt ®èi víi nhãm n«ng d©n nghÌo. Mét vµi tæ chøc Phi chÝnh phñ Quèc tÕ ®· cã kinh nghiÖm lµm viÖc víi nh÷ng hé nghÌo vµ ®· cã nh÷ng ®óc kÕt song khã cã thÓ ¸p dông nh÷ng kinh nghiÖm cña hä vµo c¸c dù ¸n kh¸c do cã nh÷ng ®Æc ®iÓm v¨n ho¸, kinh tÕ, x· héi vµ qui m« còng nh− ®Æc thï cña nh÷ng ho¹t ®éng s¶n xuÊt ë vïng ®ã. Dùa vµo nh÷ng ®Æc thï cña ng−êi nghÌo nªu trªn, ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cho hä ph¶i híng vµo viÖc kh¾c phôc nh÷ng ®iÓm yÕu cña ng−êi nghÌo ®Ó hä cã thÓ chñ ®éng tham gia. Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng mµ nã t¨ng c−êng sù hiÓu biÕt cña n«ng d©n vÒ chÝnh nh÷ng khã kh¨n mµ hä gÆp ph¶i vµ vai trß cña hä trong viÖc ra c¸c quyÕt ®Þnh tá ra phï hîp vµ cÇn ®−îc quan t©m ¸p dông. 4.1. Nhãm n«ng d©n
  4. H×nh thøc nµy kh«ng gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ph¸t triÓn tæ chøc, mµ bao gåm thiÕt lËp hoÆc cñng cè m¹ng líi cña c¸c nhãm n«ng d©n. Cñng cè nhãm tËp trung vµo viÖc c¶i thiÖn n¨ng lùc tæ chøc cña nhãm n«ng d©n, do ®ã hä cã thÓ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c dÞch vô kü thuËt chuyÓn giao cho n«ng d©n vµ, nãi chung h¬n, lµm cho ng−êi d©n cã kh¶ n¨ng c¶i thiÖn t×nh h×nh kinh tÕ cña hä. B»ng c¸ch nµy, cã thÓ cung cÊp cho c¸c nhãm n«ng d©n n¨ng lùc ®Ó ®iÒu khiÓn sù ph¸t triÓn nhãm cña hä, ch¼ng h¹n n¨ng lùc ®Ó tù ph¸t triÓn, ®¶m b¶o sù bÒn v÷ng cña tæ chøc nhãm. Ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ gióp: N©ng cao n¨ng lùc cña n«ng d©n ®Ó hä gióp ®ì lÉn nhau tù gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò khã kh¨n thay v× chØ phô thuéc vµo hç trî bªn ngoµi. N«ng d©n cã thÓ gióp ®ì liªn kÕt víi nhau trong s¶n xuÊt, cïng nhau häc hái vµ øng dông c¸c kü thuËt s¶n xuÊt. C¶i thiÖn hiÖu qu¶ chuyÓn giao kü thuËt, c¸c thµnh viªn cña nhãm cã thÓ gióp ®ì nhau trong viÖc ¸p dông kiÕn thøc míi vµo thùc tÕ, trë nªn tù tin h¬n tr−íc hÕt qua c¸c thö nghiÖm cña chÝnh hä. Ngoµi ra, c¸c thµnh viªn nhãm cã thÓ chia sÎ nhiÖm vô víi nhau. Mçi ng−êi cã thÓ thö nghiÖm mét chñ ®Ò vµ sau ®ã c¶ nhãm cïng chia sÎ kÕt qu¶ thö nghiÖm. Gióp ng¬× d©n ®a ra c¸c vÊn ®Ò khã kh¨n cña hä trong s¶n xuÊt vµ biÕt ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p can thiÖp phï hîp vµ biÕt ®Ò nghÞ gióp ®ì tõ c¸c ban nghµnh cã liªn quan N©ng cao n¨ng lùc lµm viÖc gi÷a c¸c tæ chøc kh¸c nhau ®Ó lµm viÖc víi c¸c nhãm nµy. 4.2. Tr×nh diÔn kü thuËt hay gi¶i ph¸p can thiÖp §èi víi nh÷ng n«ng d©n nghÌo, tr×nh diÔn kü thuËt hay gi¶i ph¸p can thiÖp còng tá ra cã hiÖu qu¶ kh«ng thÊp. Cã vµi ®iÓm cÇn lu ý khi sö dông ph−¬ng ph¸p nµy: Ng−êi tham gia tr×nh diÔn ph¶i lµ chÝnh thµnh viªn trong nhãm cã ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh t−¬ng tù, Chän ®Þa ®iÓm tr×nh diÔn sao cho c¸c thµnh viªn kh¸c cã thÓ dÔ rµng tiÕp cËn, xem xÐt vµ ®¸nh gi¸, Néi dung tr×nh diÔn kh«ng qu¸ phøc t¹p, NÕu cã thÓ th× tËp trung c¸c thµnh viªn l¹i cïng chøng kiÕn c¸c c«ng viÖc tr×nh diÔn, Tæ chøc ®¸nh gi¸ ®Þnh kú víi sù tham dù cña c¸c thµnh viªn. 4.3. TËp huÊn
  5. Lµ ph−¬ng ph¸p tá ra h÷u hiÖu ®èi víi tÊt c¶ c¸c nhãm ®èi t−îng. Nhng ®èi víi nhãm ng−êi nghÌo, th× néi dung cÇn ph¶i ®−îc chuÈn bÞ chu ®¸o vµ ph−¬ng ph¸p tËp huÊn còng ph¶i chän sao cho phï hîp víi ng−êi nghÌo ®Ó cã kÕt qu¶ tèt. 4.4. Th¨m quan Ph−¬ng ph¸p nµy it ®−îc ¸p dông trong c¸c ch−¬ng tr×nh khuyÕn n«ng cho nh÷ng hé nghÌo 5. Nh÷ng ®iÓm lu ý trong c«ng t¸c khuyÕn n«ng cho hé nghÌo 5.1. Yªu cÇu khi lµm viÖc víi ng−êi nghÌo Nh m« t¶ ë trªn th× lµm viÖc víi ng−êi nghÌo lµ mét th¸nh thøc nªn ®ßi hái ë ng−êi lµm c«ng t¸c ph¸t triÓn: CÇn gÇn gòi, ®ång c¶m vµ cã t×nh th−¬ng nhiÒu h¬n ®èi víi hä §ßi hái sù tØ mØ, cô thÓ, s©u s¸t h¬n, cã liªn hÖ th−êng xuyªn MÊt nhiÒu th−êi gian h¬n, §ßi hái sù mÒm dÎo còng nh sù c−¬ng quyÕt h¬n CÇn cã sù khÐo lÐo vµ ®éng viªn kÞp th−êi 5.2. Ph−¬ng ch©m lµm viÖc víi ng−êi nghÌo Hé nghÌo ph¶i cã mong muèn vµ quyÕt t©m râ rµng trong viÖc c¶i thiÖn t×nh tr¹ng cña m×nh. Dù ¸n hay c¸c ch−¬ng tr×nh kh¸c kh«ng thÓ lµm thay mµ chØ t¸c ®éng ®Ó gia ®×nh thùc hiÖn ®−îc quyÕt t©m ®ã. T¹o sù thay ®æi dÇn dÇn cho ng−êi nghÌo nhng ph¶i ®¶m b¶o ch¾c ch¾n. Sù thay ®æi tr−íc hÕt cÇn ph¶i cã lµ thay ®æi vÒ nhËn thøc vµ c¸ch lµm. Lµm râ môc tiªu cña sù trî gióp vµ tr¸nh ®Ó hä hiÓu mét c¸ch ®¬n thuÇn lµ chóng ta ®Õn ®Ó cho hä mét c¸i g× ®ã. CÇn huy ®éng thªm sù quan t©m cña céng ®ång ®Ó t¨ng c−êng vai trß, tr¸ch nhiÖm cña céng ®ång nh− c¸c c¬ quan ®oµn thÓ, chÝnh quyÒn. Trong tr−êng hîp cã thÓ th× huy ®éng ng−êi th©n trong gia ®×nh nh bè mÑ, anh chÞ em ruét, con c¸i, ng−êi trong dßng hä v.v… hç trî. KhuyÕn n«ng cho ng−êi nghÌo kh«ng ph¶i chØ ®¬n thuÇn lµ chuyÓn giao c«ng nghÖ hay hç trî vÒ mÆt kü thuËt, vËt t− v.v… mµ ph¶i thùc sù lµ mét qu¸ tr×nh n©ng cao nhËn thøc, n¨ng lùc cña bé phËn d©n nghÌo. 5.3. Kü thuËt chän lùa ®Ó khuyÕn c¸o §iÒu then chèt lµ c¸c kü thuËt hay gi¶i ph¸p can thiÖp lùa chän ®Ó khuyÕn c¸o cho ng−êi nghÌo ¸p dông ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng cña nh÷ng hé
  6. nghÌo ®Ó hä cã thÓ tù ®øng v÷ng trªn ®«i ch©n cña hä. §iÒu nµy gióp hä Ýt phô thuéc vµo sù trî gióp vÒ ®Çu t− tõ bªn ngoµi kÓ c¶ khi sù hç trî tõ bªn ngoµi bÞ chÊm døt. Nh÷ng kü thuËt hay gi¶i ph¸p can thiÖp ®−îc lùa chän ®Ó khuyÕn c¸o ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau: DÔ lµm, kh«ng phøc t¹p, chuyÓn dÇn tõ dÔ ®Õn khã, Møc ®é rñi ro thÊp, Yªu cÇu ®Çu t− tõ bªn ngoµi thÊp hoÆc võa ph¶i, Huy ®éng ®−îc nguån lùc cña ng−êi d©n, ThÞ tr−êng ®Çu ra kh«ng qu¸ bÊp bªnh nÕu ho¹t ®éng cho s¶n phÈm b¸n ra thÞ tr−êng (cash crop etc). 5.4. Qui m« vµ tiÕn tr×nh thùc hiÖn B¾t ®Çu víi qui m« nhá, chuyÓn dÇn tõ nhá ®Õn lín tuú thuéc vµo kinh nghiÖm tÝch luü vµ tiÕn bé ®¹t ®−îc, §¶m b¶o m−êi ®óng ®èi t−îng tham gia, CÇn ph¶i ph©n tÝch kü khã kh¨n gÆp ph¶i trong mçi lo¹i h×nh ho¹t ®éng trî gióp vµ lªn kÕ ho¹ch ho¹t ®éng khuyÕn n«ng chi tiÕt, Ph¶i cã sù gi¸m s¸t chÆt chÏ viÖc triÓn khai c¸c ho¹t ®éng. Lªn kÕ ho¹ch cô thÓ ®èi víi tõng hé hay mét nhãm hé gia ®×nh cã cïng chung mét ho¹t ®éng vÒ lo¹i h×nh c«ng viÖc mµ hä cÇn ph¶i hoµn thµnh trong mét kho¶ng th−êi gian nhÊt ®Þnh. NÕu cã thÓ ®−îc th× tæ chøc thµnh chiÕn dÞch. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ c«ng viÖc theo tõng c«ng ®o¹n vµ rót bµi häc kinh nghiÖm ®Ó c«ng viÖc ®−îc thùc hiÖn tèt h¬n. Duy tr× häp ®Òu ®Æn víi c¸c hé tham ®Ó th¶o luËn nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i hay míi n¶y sinh vµ ®Ò ra c¸c h−íng gi¶i quyÕt.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản