Quản lý nhà nước về kinh tế -Chương 3

Chia sẻ: minhphung2105

Quản lý nhà nước về kinh tế. Đỗ Thị Hải Hà. Chương III. CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ.

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Quản lý nhà nước về kinh tế -Chương 3

Chương III

CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ 

TS. Đỗ Thị Hải Hà

Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,
Nxb ĐH Kinh tế quốc dân
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Khái niệm: Là tổng thể những 
phương tiện hữu hình và vô hình mà 
NN sử dụng để tác động lên mọi chủ 
thể kinh tế trong xã hội nhằm thực 
hiện mục tiêu quản lý kinh tế quốc 
dân


2
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
a) Pháp luật: là hệ thống các quy tắc xử sự 
mang tính bắt buộc chung do nhà nước 
đặt ra, thực hiện và bảo vệ nhằm mục 
tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo 
các đặc trưng đã định.
 Hình thức biểu hiện:

­ VB quy phạm pháp luật
­ VB áp dụng quy phạm pháp luật 3
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
a) Pháp luật: 
 Vai trò:
­ Xác lập trật tự kỷ cương xã hội cho các hoạt 
động kinh tế
­ Tạo cơ sở pháp lý thực hiện quyền bình 
đẳng trong kinh tế
­ Tạo cơ sở pháp lý cho việc gắn phát triển 
kinh tế với bảo vệ môi trường và độc lập chủ 
quyền lãnh thổ quốc gia.
4
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
b) Kế hoạch
 Khái niệm: kế hoạch là tập hợp các mục tiêu 
phải làm và các phương tiện, nguồn lực, phương 
thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu đã định.
 Phân loại:
­ Chiến lược phát triển kinh tế đất nước
­ Quy hoạch phát triển
­ Các kế hoạch cụ thể (dài hạn, ngắn hạn, trung hạn)
­ Chương trình
­ Dự án
5
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
b) Kế hoạch
 Vai trò:
­ Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi 
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn chế; 
các nguồn lực được sử dụng tốt.
­ Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con 
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con 
người
­ Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có 
căn cứ thực hiện
6
6
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
c) Chính sách
 Khái niệm:
­ Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi 
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn chế; 
các nguồn lực được sử dụng tốt.
­ Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con 
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con 
người
­ Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có 
căn cứ thực hiện
7
7
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
c) Chính sách
 Hệ thống chính sách: là toàn bộ các chính 
sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn 
phát triển cụ thể
­ Chính sách cơ cấu kinh tế
­ Chính sách các thành phần kinh tế
­ Chính sách thuế
­ Chính sách đối ngoại, v.v. 
8
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
c) Chính sách
 Vai trò:
­ Là các giải pháp quản lý theo hướng trọng tâm, 
trọng điểm
­ Là sự động não, cân nhắc tính toán của nhà 
nước
­ Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế các 
mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước
9
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
d) Tài sản quốc gia
 Khái niệm: Tài sản quốc gia là tổng thể các 
nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa ra 
khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
 Các loại tài sản:
­ Ngân sách nhà nước: là toàn thể các khoản thu 
chi hàng năm của nhà nước được Quốc hội 
thông qua.
­ Tài nguyên thiên nhiên: đất đai, biển cả, bầu 
trời, v.v.
­ Công khố: là kho bạc nhà nước và các nguồn dự 
trữ có giá trị (ngoại tệ, vàng, đá quý, di sản có 
10

giá trị thương mại, v.v.)
I. CÔNG CỤ QLKT
1. Các loại công cụ chủ yếu:
d) Tài sản quốc gia
 Các loại tài sản:
­ Kết cấu hạ tầng: là tập hợp các trang bị, các 
công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển 
dịch cho sản xuất và đời sống của con người.
­ Doanh nghiệp nhà nước
­ Các chuyên gia đầu ngành khoa học
 Vai trò: Là các đầu vào quan trọng của sự phát 
triển kinh tế 11
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
1.Khái niệm: Các phương pháp quản lý của
nhà nước về kinh tế là tổng thể các cách
thức tác động có chủ đích và có thể có của
nhà nước lên hệ thống kinh tế quốc dân,
nhằm đạt được mục tiêu quản lý kinh tế -
xã hội đặt ra.
NX: - Phương pháp có tính năng động
- Tính lựa chọn
12
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
1. Phương pháp hành chính­ tổ chức.
a) Khái niệm: các phương pháp hành chính trong 
quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động 
trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính 
bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý nhằm 
đạt được mục tiêu đặt ra.
b) Vai trò: 
 Xác lập trật tự cho các đối tượng kinh tế hoạt 
động
 Giải quyết vấn đề nhanh chóng, dứt khoát

 Khâu nối các phương pháp khác lại 13
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
1. Phương pháp hành chính­ tổ chức.
a) Hình thức thực hiện:
 Ban hành luật pháp kinh tế và quản lý có 
liên quan
 Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy
 Nâng cao chất lượng các quyết định



14
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
3. Phương pháp kinh tế
a) Khái niệm:
Các phương pháp kinh tế trong quản lý kinh tế của nhà 
nước là các phương pháp tác động gián tiếp của 
nhà nước thông qua các đòn bẩy kinh tế và các lợi 
ích kinh tế lên các đối tượng quản lý, buộc họ phải 
chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm trước các 
kết quả hoạt động kinh tế của mình, mà không cần 
phải thường xuyên tác động về mặt hành chính
a) Vai trò:
 Phát huy được sự sáng tạo của các đơn vị kinh tế
 Làm cho nền kinh tế sống động, phát triển trong 
cạnh tranh 15
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
3. Phương pháp kinh tế
a) Hình thức:
 Phân định rõ ranh giới giữa chức năng quản 
lý kinh tế vĩ mô của nhà nước với chức năng 
kinh doanh của các chủ thể kinh tế (doanh 
nghiệp, cá nhân)
 Thực hiện cơ chế quản lý thị trường
 Có sự kiểm soát của nhà nước một cách hợp 


16
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
4. Phương pháp  vận động, giáo dục
a) Khái niệm: các phương pháp giáo dục vận động 
trong quản lý nhà nước về kinh tế là các phương 
pháp tác động về mặt nhận thức, tư tưởng, tình cảm, 
trách nhiệm đối với sự nghiệp phát triển đất nước 
lên các đối tượng quản lý, để họ tự giác, quyết tâm 
hoạt động kinh tế có hiệu quả theo luật định và định 
hướng của nhà nước.
b) Vai trò:
 Biến hoạt động của con người từ thụ động sang chủ 
động
 Vừa phát triển kinh tế vừa kết hợp giải quyết các 
vấn đề xã hội (công bằng, văn minh) 17
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
4. Phương pháp  vận động, giáo dục
a) Nội dung giáo dục: 
 Đường lối của Đảng
 Ý thức lao động trong cơ chế thị trường
 Xoá bỏ tâm lý xấu (SX nhỏ, phong kiến, v.v.)
d) Hình thức
 Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
 Thông qua dư luận xã hội
 Thông qua các đoàn thể xã hội
 Tiến hành giáo dục cá biệt
18
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP 
QLNN VỀ KINH TẾ
1. Vận dụng tổng hợp các phương pháp  
a) Vì mỗi phương pháp đều có mặt 
mạnh, mặt yếu cần kết lại cho có hiệu 
quả nhất
  b) Vì con người là tổng hoà các quan hệ 
xã hội, với nhiều động cơ hoạt động nên 
cần tổng hợp các phương pháp

19
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản