Quản trị hệ điều hành Linux

Chia sẻ: Hoang Nhan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:113

2
631
lượt xem
424
download

Quản trị hệ điều hành Linux

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Linux là hệ điều hành mô phỏng Unix, được xây dựng trên phần nhân (kernel) và các gói phần mềm mã nguồn mở. Linux được công bố dưới bản quyền của GPL (General Public Licence). Unix ra đời giữa những năm 1960, ban đầu được phát triển bởi AT&T, sau đó được đăng ký thương mại và phát triển theo nhiều dòng dưới các tên khác nhau. Năm 1990 xu hướng phát triển phần mềm mã nguồn mở xuất hiện và được thúc đẩy bởi tổ chức GNU. Một số licence về mã nguồn mở ra đời ví dụ BSD,...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quản trị hệ điều hành Linux

  1. www.nhipsongcongnghe.net
  2. www.nhipsongcongnghe.net QU N TR H I U HÀNH LINUX M CL C 1. Gi i thi u h i u hành Linux 1.1 L ch s Linux 1.2 Cài t Linux 2. Giao ti p trên môi trư ng Linux 2.1 Gi i thi u trình so n th o vi 2.2 Gi i thi u ti n ích mc 2.3 Các câu l nh cơ b n trên Linux 2.3.1 Hi u bi t v các câu l nh trong Linux 2.3.2 Các câu l nh v thư m c và file 2.3.3 Các câu l nh nén d li u 2.3.4 Các câu l nh qu n lý ti n trình 3. Gi i thi u h th ng t p tin, thư m c. 3.1 Gi i thi u 3.1.1 Thư m c ch 3.1.2 Các thư m c h th ng 3.2 Các quy n truy c p file, thư m c 3.2.1 Thay i quy n s h u file, thư m c s d ng l nh chown 3.2.2 Thay i nhóm s d ng file/thư m c v i l nh chgrp 3.2.3 S d ng s theo h cơ s 8 tương ng v i thu c tính truy c p 3.2.4 S d ng ngôn ng t nhiên tương ng v i quy n truy c p 3.2.5 Thay i quy n truy c p file thư m c s d ng l nh chmod 3.2.6 Các chú ý c bi t trên các quy n thư m c 3.3 Thi t l p m t chính sách cho server nhi u ngư i s d ng 3.3.1 Thi t l p c u hình các quy n truy c p file c a ngư i s d ng 3.3.2 Thi t l p m c nh các quy n truy c p file cho ngư i s d ng 3.3.3 Thi t l p các quy n có th th c thi cho các file 3.4 Làm vi c v i file, thư m c 3.4.1 Xem các file và các thư m c 3.4.2 Chuy n n thư m c 3.4.3 Xác nh ki u file 3.4.4 Xem th ng kê các quy n c a file hay thư m c 3.4.5 Sao chép file và thư m c 3.4.6 D ch chuy n các file và thư m c 3.4.7 Xóa các file và thư m c 3.4.8 Tìm ki m file 4. Qu n lý ngư i dùng và tài nguyên 4.1 Khái ni m 4.2 T o superuser 4.3 Qu n lý ngư i dùng v i các công c dòng l nh 4.3.1 T o m t tài kho n ngư i s d ng m i 4.3.2 T o m t nhóm m i 4.3.3 S a i m t tài kho n ngư i s d ng ang t n t i 4.3.4 Thay i ư ng d n thư m c ch
  3. www.nhipsongcongnghe.net 4.3.5 Thay i UID 4.3.6 Thay i nhóm m c nh 4.3.7 Thay i th i h n k t thúc c a m t tài kho n 4.3.8 S a i m t nhóm ang t n t i 4.3.9 Xóa ho c h y b m t tài kho n ngư i s d ng 4.4 Cài t máy in 4.4.1 C u hình máy in 4.4.2 Cài t máy in c c b 4.4.3 Cài t máy in trên h th ng Unix xa 4.4.4 Cài t máy in Samba (SMB) 4.4.5 Ch n trình i u khi n Print Driver và k t thúc 4.4.6 Thay i thông s c u hình các máy in có s n 4.4.7 Backup các thông s c u hình máy in 4.4.8 Qu n lý công vi c in n 5. Trình di n thi t l p m ng và cài t Diul-up trên Linux 5.1 Thi t l p m ng 5.1.1 H H Linux và card m ng 5.1.2 C u hình card m ng 5.1.3 Các ti n ích m ng: Telnet và ftp 5.2 Cài t Diul-up 5.2.1 Cài t 5.2.2 Quay s t xa 6. L p trình shell 6.1 T o và ch y chương trình shell 6.2 S d ng các bi n 6.2.1 Gán m t giá tr cho m t bi n 6.2.2 Tham s và các bi n Shell có s n 6.3 S d ng d u trích d n 6.4 Làm vi c v i câu l nh test 6.5 S d ng các câu l nh r nhánh 6.5.1 L nh if 6.5.2 L nh case 6.6 S d ng các câu l nh vòng l p 6.6.1 L nh for 6.6.2 L nh while 6.6.3 L nh until 6.6.4 L nh shift 6.6.5 L nh select 6.6.6 L nh repeat 6.7 S d ng các hàm 6.8 T ng k t 7. Cài t và Qu n tr WebServer 7.1 Hư ng d n cài t trên môi trư ng Linux 7.2 Qu n tr WebServer 7.2.1 Ph n m m Apache 7.2.2 Biên d ch và cài t 7.2.3 Kh i ng và t t WebServer 7.2.4 C u hình Apache 7.2.5 Xác th c ngư i dùng
  4. www.nhipsongcongnghe.net 8. Qu n lý ti n trình 8.1 Ti n trình 8.1.1 Ti n trình ti n c nh 8.1.2 Ti n trình h u c nh 8.2 i u khi n và giám sát ti n trình 8.2.1 S d ng l nh ps l y thông tin tr ng thái c a ti n trình 8.2.2 Phát tín hi u cho m t chương trình ang ch y 8.2.3 Giao ti p gi a các ti n trình 8.3 L p k ho ch các ti n trình 8.3.1 S d ng l nh at 8.3.2 S d ng l nh crontab 9. B o m t h th ng 9.1 Nh ng nguy cơ an ninh trên Linux 9.2 Xem xét chính sách an ninh c a b n 9.3 Tăng cư ng an ninh cho KERNEL 9.4 An toàn các giao d ch trên m ng 9.5 Linux firewall 9.6 Dùng công c dò tìm kh o sát h th ng 9.7 Phát hi n s xâm nh p qua m ng 9.8 Ki m tra kh năng b xâm nh p 9.9 i phó khi h th ng b t n công
  5. www.nhipsongcongnghe.net 1. Gi i thi u h i u hành Linux 1.1. L ch s Linux là h i u hành mô ph ng Unix, ư c xây d ng trên ph n nhân (kernel) và các gói ph n m m mã ngu n m . Linux ư c công b dư i b n quy n c a GPL (General Public Licence). Unix ra i gi a nh ng năm 1960, ban u ư c phát tri n b i AT&T, sau ó ư c ăng ký thương m i và phát tri n theo nhi u dòng dư i các tên khác nhau. Năm 1990 xu hư ng phát tri n ph n m m mã ngu n m xu t hi n và ư c thúc y b i t ch c GNU. M t s licence v mã ngu n m ra i ví d BSD, GPL. Năm 1991, Linus Torvald viêt thêm phiên b n nhân v0.01 (kernel) u tiên c a Linux ưa lên các BBS, nhóm ngư i dùng m i ngư i cùng s d ng và phát tri n. Năm 1996, nhân v1.0 chính th c công b và ngày càng nh n ư c s quan tâm c a ngư i dùng. Năm 1999, phiên b n nhân v2.2 mang nhi u c tính ưu vi t và giúp cho linux b t u tr thành i th c nh tranh áng k c a MSwindows trên môi trư ng server. Năm 2000 phiên b n nhân v2.4 h tr nhi u thi t b m i ( a x lý t i 32 chip, USB, RAM trên 2GB...) b t u t chân vào th trư ng máy ch cao c p. Quá trình phát tri n c a linux như sau: - Năm 1991: 100 ngư i dùng. - Năm 1997: 7.000.000 ngư i dùng. - Năm 2000: hàng trăm tri u ngư i dùng, hơn 15.000 ngưòi tham gia phát tri n Linux. Hàng năm th trư ng cho Linux tăng trư ng trên 100%. Các phiên b n Linux là s n ph m óng gói Kernel và các gói ph n m m mi n phí khác. Các phiên b n này ư c công b dư i licence GPL. M t s phiên b n n i b t là: Redhat, Caldera, Suse, Debian, TurboLinux, Mandrake. Gi ng như Unix, Linux g m 3 thành ph n chính: kernel, shell và c u trúc file. Kernel là chương trình nhân, ch y các chương trình và qu n lý các thi t b ph n c ng như ĩa và máy in. Shell (môi trư ng) cung c p giao di n cho ngư i s d ng, còn ư c mô t như m t b biên d ch. Shell nh n các câu l nh t ngư i s d ng và g i các câu l nh ó cho nhân th c hi n. Nhi u shell ư c phát tri n. Linux cung c p m t s shell như: desktops, windows manager, và môi trư ng dòng l nh. Hi n nay ch y u t n t i 3 shell: Bourne, Korn và C shell. Bourne ư c phát tri n t i phòng thí nghi m Bell, C shell ư c phát tri n cho phiên b n BSD c a UNIX, Korn shell là phiên b n c i ti n c a Bourne shell. Nh ng phiên b n hi n nay c a Unix, bao g m c Linux, tích h p c 3 shell trên. C u trúc file quy nh cách lưu tr các file trên ĩa. File ư c nhóm trong các thư m c. M i thư m c có th ch a file và các thư m c con khác. M t s thư m c là các thư m c chu n do h th ng s d ng. Ngư i dùng có th t o các file/thư m c c a riêng mình cũng như d ch chuy n các file gi a các thư m c ó. Hơn n a, v i Linux ngư i dùng có th thi t l p quy n truy nh p file/thư m c, cho phép hay h n ch m t ngư i dùng ho c m t nhóm truy nh p file. Các thư m c trong Linux ư c t ch c theo c u trúc cây, b t u b ng m t thư m c g c (root). Các thư m c khác ư c phân nhánh t thư m c này. Kernel, shell và c u trúc file c u thành nên c u trúc h i u hành. V i nh ng thành ph n trên ngư i dùng có th ch y chương trình, qu n lý file, và tương tác v i h th ng.
  6. www.nhipsongcongnghe.net 1.2. Cài t máy ch Linux Lưu ý: trư c khi cài t, c n tìm hi u các thông tin v ph n c ng c a h th ng, bao g m - Thông tin v ĩa c ng - Thông tin v card m ng - Thông tin v card ho - Thông tin v màn hình - Thông tin v giao th c và c u hình m ng n u k t n i m ng - Thông tin v các thi t b ngoài. Có th ch n nhi u phương án cài t như cài t t ĩa m m, t ĩa c ng, t ĩa CD Rom ho c qua m ng. Tài li u này ch n hư ng d n quá trình cài t phiên b n 7.0 t ĩa CDRom. Yêu c u máy cài t có kh năng kh i ng (boot) t ĩa CD-Rom ( ư c h tr h u h t trong các máy tính hi n nay). Sau ây là các bư c cài t c th . Khi k t thúc bư c trư c chương trình cài t t ng chuy n sang bư c sau. M t s bư c cài t cho phép quay l i bư c trư c b ng cách ch n Back. 1. ưa ĩa CD Rom Redhat vào ĩa. Kh i ng l i máy (lưu ý ph i mb o máy có kh năng kh i ng t ĩa CD-Rom. Ch n ch cài text 2. Ch n ch cài text boot: text 3. L a ch n ngôn ng Ch n ngôn ng m c nh là English
  7. www.nhipsongcongnghe.net 4. L a ch n ki u bàn phím L a ch n ki u th hi n bàn phím là us. 5. Màn hình chào m ng Sau khi ã l a ch n xong ngôn ng cài t, bàn phím và phương pháp cài t, màn hình chào m ng xu t hi n. B m OK ti p t c. 6. Ch n ki u cài t
  8. www.nhipsongcongnghe.net H p h i tho i cho phép b n ch n l a ki u cài t h i u hành Linux RedHat như m t Workstation, Server, Custom hay ch là nâng c p phiên b n ã cài t. Ch n ki u cài t là Custom System. Ch n OK ti p t c. 7. L a ch n ph n m m phân chia ĩa Linux ưa ra cho b n hai ph n m m phân chia ĩa dành cho Linux: ó là Disk Druid và fdisk. Ch n Disk Druid ti p t c. B n c n t o 2 partition install RedHat, nh ng delete nh ng partition có s n trong máy b n (n u không thì d li u có s n s m t, t t nh t là b n nên sao lưu d li u trư c cho b o m!). Dùng các ch c năng add, edit, delete t o 1 partition v i type là
  9. www.nhipsongcongnghe.net Linux swap, dung lư ng b ng dung lư ng RAM c a máy. Ti p theo t o m t partion tên "/" v i lo i Linux native, dung lư ng ít nh t là 500Mb (tuỳ theo dung lư ng còn tr ng c a ĩa b n, n u b n mu n install tr n gói RedHat thì c n n kho ng 2288MB). Hãy yên chí là n u b n t o sai (partition kích thư c quá l n, l n hơn dung lư ng còn tr ng c a ĩa) thì RedHat s không cho b n i ti p. Ch c n t o 2 partition này là r i. Khi nào b n click ư c Next thì coi như là thành công! t o m t partition m i, ch n Add. Màn hình Edit New Partition xu t hi n M ts v n có th x y ra khi thêm m t partition
  10. www.nhipsongcongnghe.net 8. Hi u ch nh m t partition Ch n m t partition c n hi u ch nh, nh n Edit, màn hình m i s cho phép b n thay i các thông s c a partition ã ch n như kích thư c, ki u, ... 9. Hoàn thành vi c phân chia ĩa Chương trình cài t s yêu c u b n format l i phân vùng v a t o, chú ý không ch n nh ng phân vùng d li u quan tr ng i v i b n.
  11. www.nhipsongcongnghe.net 10. Kh i t o LILO LInux LOader (LILO) cho phép b n xác nh th i gian kh i t o Linux hay m t h i u hành nào khác. Khi kh i t o cho server, LILO ư c c u hình t ng trên Master Boot Record [MBR]. If you are performing a custom-class installation, the LILO Installation dialogs let you indicate how or whether to install LILO. Vi c ch n LILO trong c a s LILO Configuration cho phép b n thêm các tuỳ ch n m c nh vào l nh boot LILO và các tùy ch n này ư c chuy n cho Linux kernel t i th i i m boot.
  12. www.nhipsongcongnghe.net . Chú ý r ng n u b n ch n Skip, b n s không th boot h th ng Red Hat Linux m t các tr c ti p mà s ph i s d ng phương pháp boot khác (boot disk ch ng h n) B n ch nên l a ch n cách này khi b n ch c ch n ã có cách khác boot h th ng Red Hat Linux c a b n. Dùng l a ch n t boot loader t i Master Boot Record kh i t o ngay h i u hành Linux khi b t máy. Màn hình này cho phép b n t tên cho máy tính c a mình. B n có th thay i hostname sau khi ã cài t xong b ng l nh hostname newname, trong ó newname là tên mà b n mu n t.
  13. www.nhipsongcongnghe.net 11. C u hình k t n i m ng N u máy không có card m ng, s không nh n ư c màn hình này. Th c hi n c u hình m ng cho máy như sau B l a ch n config using DHCP (ch c p phát a ch IP ng), nh p a ch IP, subnetmask theo hư ng d n c a giáo viên hư ng d n th c hành. 12. C u hình firewall: ch n Medium 13. C u hình chu t
  14. www.nhipsongcongnghe.net Thông thư ng thì chương trình cài t s t phát hi n lo i chu t c a máy b n. N u không, b n hãy ch n lo i chu t phù h p trong danh sách, và n u b n không bi t chu t c a mình lo i gì thì c yên, click Next ti p t c. L a ch n Emulate 3 Buttons cho phép b n s d ng chu t c a b n như chu t có 2 nút trong ó dùng nút gi a b ng cách b m hai nút cùng m t lúc.N u b n có chu t hai nút, b n hãy s d ng ch c năng này vì XWindow tr nên d dùng nh t v i khi chu t có ba nút. 14. C u hình Time Zone N u b n mu n thi t l p ng h cho CMOS theo gi GMT (Greenwich Mean Time), ch n Hardware clock set to GMT. Tuy nhiên, n u máy tính c a b n s d ng m t h
  15. www.nhipsongcongnghe.net i u hành khác thì vi c thi t t ng h theo gi GMT s khi n cho h i u hành khác ó hi n th sai th i gian. t gi VN, ch n Asia/Saigon thay i c u hình v th i gian sau khi b n ã cài t, b n có th dùng l nh /usr/sbin/timeconfig 15. Thi t l p m t kh u root H p tho i Root Password bu c b n ph i thi t l p m t m t kh u root cho h th ng c a b n. B n s s d ng m t kh u này log vào h th ng và th c hi n các ch c năng qu n tr h th ng c a mình. 16. T o user B n có th t o tài kho n user cho chính mình s d ng hàng ngày. User root (superuser) có quy n truy nh p vào h th ng nhưng r t nguy hi m, ch nên s d ng b o dư ng hay qu n tr h th ng. M t kh u c a user có phân bi t ch hoa ch thư ng và ít nh t là 6 ký t .
  16. www.nhipsongcongnghe.net 15. B n có th t o ti p nhi u user theo c a s sau: 16. C u hình xác th c ngư i dùng Do b n kh i t o theo ch custom, bư c này cho phép b n c u hình cách mà h i u hành linux c a b n s d ng xác th c m t kh u. L a ch n Use Shadow Passwords: m t kh u c a b n áng nh n m trong t p /etc/passwd s ư c thay th b ng thư m c /etc/shadow và ch ư c truy nh p b i superuser (root) Tuỳ ch n Enable MD5 Passwords -- cho phép mã hóa m t kh u theo chu n MD5.
  17. www.nhipsongcongnghe.net 17. Ti p theo, b n có th ch n l a các gói tin cài t. B n nên ch n các ph n m m, d ch v hay s d ng nh t cài t s n trên máy khi kh i ng. Tuy nhiên, tuy nhiên, b n cũng có th cài t sau này tuỳ theo nhu c u s d ng. Các gói tin này n u ư c cài t s ư c ghi l i trong t p /tmp/install.log sau khi kh i t o l i h th ng c a b n. Có th cài t t ng gói tin nh hơn b ng cách ch n Select individual packages và nh n OK.
  18. www.nhipsongcongnghe.net 18. C u hình Video Adapter Chương trình cài t s t phát hi n video card kh i t o. Nh n OK ti p t c. 19. B t u kh i t o các gói tin: Quá trình kh i t o s ư c ghi vào t p /tmp/install.log. Nh n OK ti p t c.
  19. www.nhipsongcongnghe.net 20. T o ĩa kh i t o cho h th ng (boot disk): Ch n No và ti p t c.
  20. www.nhipsongcongnghe.net 21. Hoàn thành cài t Như v y là b n ã hoàn thành xong công vi c cài t h i u hành RedHat 7.0. B n hãy rút ĩa ra kh i CD và nh n OK kh i ng l i h th ng.
Đồng bộ tài khoản