Quản trị mạng và giao thức quản trị mạng

Chia sẻ: Son Cung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:46

3
1.880
lượt xem
934
download

Quản trị mạng và giao thức quản trị mạng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Luận văn tốt nghiệp cử nhân khoa học :nguyễn minh sáng. Các giao thức trao đổi thông tin trong môi trường mạng máy tính : SMNP, TCPIP, MIB,...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quản trị mạng và giao thức quản trị mạng

  1. Trường ĐạI Học Quốc Gia Hà Nội Trường ĐạI Học Khoa Học Tự Nhiên Khoa Công Nghệ Thông Tin LuËn V¨n Tèt nghiÖp cö nh©n khoa häc Nguyễn Minh Sáng §Ò tµi: quản trị mạng và Nghi thức quản trị mạng Hµ Néi 1997 Trường ĐạI Học Quốc Gia Hà Nội
  2. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Trường ĐạI Học Khoa Học Tự Nhiên Khoa Công Nghệ Thông Tin LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN KHOA HỌC Nguyễn minh sáng §Ò tµi: quản trị mạng và Nghi thức quản trị mạng Gi¸o viªn h−íng dÉn: NguyÔn Nam H¶i §µo KiÕn Quèc Gi¸o viªn ph¶n biÖn: Ph¹m Giang L©m Hµ Néi 1997 Trang 2
  3. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Mục lục Néi dung Trang Lêi nãi ®Çu 5 Ch−¬ng I: Tæng quan qu¶n trÞ m¹ng. 7 1.1. §Þnh nghÜa m¹ng. 7 1.2. Vai trß cña mét kû s− m¹ng. 7 1.3. Cµi ®Æt mét m¹ng. 8 1.4. Tæng quan vÒ qu¶n lý m¹ng. 9 a. Qu¶n lý lçi. 10 b. Qu¶n lý cÊu h×nh. 10 c. Qu¶n lý an ninh m¹ng. 11 d. Qu¶n lý hiÖu qu¶. 11 e. Qu¶n lý tµi kho¶n. 12 1.5. §Þnh nghÜa mét hÖ qu¶n lý m¹ng. 12 a.Lîi Ých cña mét hÖ qu¶n lý m¹ng . 12 b.CÊu tróc cña mét hÖ qu¶n lý m¹ng . 13 c.Mét sè kiÓu cÊu tróc cña mét hÖ qu¶n lý m¹ng NMS. 14 Ch−¬ng II. Nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng. 16 2.1. LÞch sö c¸c nghi thøc qu¶n lý m¹ng. 16 2.2. Sù ph¸t triÓn cña c¸c nghi thøc chuÈn. 18 2.3. MIB. 20 a. ASN.1 Systax. 21 b. C¸c nh¸nh cña c©y MIB. 22 2.4. Nghi thøc SNMP. 24 2.5. Nghi thøc CMIS/CMIP. 26 2.6. Nghi thøc CMOT. 29 Ch−¬ng III : Nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng. 30 3.1. SNMP version.1 30 Trang 3
  4. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn a. KiÓu lÖnh. 31 b. C¬ së d÷ liÖu qu¶n lý. 31 c. C¸c phÐp to¸n. 32 d. §Þnh d¹ng th«ng b¸o. 32 3.2. SNMP version.2 33 a. CÊu tróc th«ng tin qu¶n lý. 34 b. C¸c phÐp to¸n cña nghi thøc. 34 c. §Þnh d¹ng th«ng b¸o trong SNMPV.2. 34 d. KiÕn tróc qu¶n lý. 35 Ch−¬ng IV : Qu¶n lý cÊu h×nh. 38 4.1. C¸c lîi Ých cña qu¶n lý cÊu h×nh. 38 4.2. Thùc hiÖn qu¶n lý cÊu h×nh. 39 a. Thu thËp d÷ liÖu mét c¸ch thñ c«ng. 39 b. Thu thËp tù ®éng. 39 c. Söa ®æi dù liÖu cÊu h×nh. 40 d. L−u d÷ c¸c th«ng tin. 40 4.3. Qu¶n lý cÊu h×nh trªn mét hÖ qu¶n lý m¹ng. 41 a. C«ng cô ®¬n gi¶n. 41 b. C«ng cô phøc t¹p. 42 c. C«ng cô cao cÊp . 44 d. Sinh b¸o c¸o cÊu h×nh. 45 KÕt luËn 46 Tµi liÖu tham kh¶o 46 Trang 4
  5. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Lời nói đầu Nh÷ng n¨m qua chóng ta ®· vµ ®ang sèng trong thêi kú ph¸t triÔn rÊt nhanh chèng vµ s«i ®éng cña c«ng nghÖ th«ng tin. ChiÕc m¸y vi tÝnh ®a n¨ng, tiÖn lîi vµ hiÖu qu¶ mµ chóng ta ®ang dïng, giê ®©y ®· trë nªn chËt hÑp vµ bÊt tiÖn so víi c¸c m¸y vi tÝnh nèi m¹ng. Tõ khi xuÊt hiÖn m¹ng m¸y tÝnh, tÝnh hiÖu qu¶ tiÖn lîi cña m¹ng ®· lµm thay ®æi ph−¬ng thøc khai th¸c m¸y tÝnh cæ ®iÓn. M¹ng vµ c«ng nghÖ vÒ m¹ng mÆc dï ra ®êi c¸ch ®©y kh«ng l©u nh−ng nã ®· ®−îc triÔn khai øng dông ë hÇu hÕt kh¾p mäi n¬i trªn hµnh tinh chóng ta. ChÝnh v× vËy ch½ng bao l©u n÷a nh÷ng kiÕn thøc vÒ tin häc viÔn th«ng nãi chung vµ vÒ m¹ng nãi riªng sÏ trë nªn kiÕn thøc phæ th«ng kh«ng thÓ thiÕu ®−îc cho nh÷ng ng−êi khai th¸c m¸y vi tÝnh, ë n−íc ta viÖc l¾p ®Æt vµ khai th¸c m¹ng m¸y tÝnh trong vßng mÊy n¨m trë l¹i ®©y, ®Õn nay sè c¸c c¬ quan, tr−êng häc, ®¬n vÞ cã nhu cÇu khai th¸c c¸c th«ng tin trªn m¹ng ngµy cµng gia t¨ng. §ång thêi cïng víi viÖc khai th¸c c¸c th«ng tin m¹ng, ng−êi kü s− còng cÇn ph¶i qu¶n lý m¹ng nh»m khai th¸c m¹ng hiÖu qu¶ vµ an toµn. Qu¶n lý m¹ng lµ mét c«ng viÖc rÊt phøc t¹p, cã liªn quan ®Õn hµng lo¹t vÊn ®Ò nh−: * Qu¶n lý lçi. * Qu¶n lý cÊu h×nh. * Qu¶n lý an ninh m¹ng * Qu¶n lý hiÖu qu¶. * Qu¶n lý tµi kho¶n. §Ó lµm ®−îc ®iÒu nµy mét c¸ch cã hiÖu qu¶ ph¶i theo dâi mét c¸ch toµn diÖn t×nh tr¹ng ho¹t ®éng cña m¹ng b»ng c¸ch sö dông c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng. Trong khu«n khæ mét b¶n luËn v¨n tèt nghiÖp, kh«ng thÓ ®Ò cËp ®−îc toµn bé c¸c vÊn ®Ò kÓ trªn. ë ®©y chóng t«i tù giíi h¹n trong néi dung nh− sau: Ch−¬ng 1. Tæng quan vÒ qu¶n lý m¹ng. Néi dung chÝnh cña ch−¬ng nµy lµ vÏ ra ®−îc mét bøc tranh chung vÒ qu¶n lý m¹ng Ch−¬ng 2 sÏ ®Ò cËp ®Õn c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng c¬ b¶n. §©y lµ vÊn ®Ò quan träng nhÊt v× nã lµ c¬ së cho mäi ho¹t ®éng qu¶n trÞ m¹ng. Ch−¬ng 3 sÏ ®Ò cËp ®Õn nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng SNMP. C¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng chuÈn ho¸ chñ yÕu lµ t¹o nh÷ng giao tiÕp chuÈn gi÷a c¸c phÇn mÒm qu¶n trÞ víi c¸c nguån tin liªn quan ®Õn Trang 5
  6. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn ho¹t ®éng cña m¹ng tõ c¸c nót m¹ng chuyÓn tíi. Th«ng tin tõ c¸c thiÕt bÞ thùc ra chØ cung cÊp ®−îc c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn qu¶n trÞ cÊu h×nh, qu¶n trÞ lçi, qu¶n trÞ hiÖu qu¶, mét chót vÒ qu¶n trÞ an ninh vµ tµi kho¶n. V× vËy trong n¨m khÝa c¹nh qu¶n trÞ m¹ng nªu trªn, c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng ®¸p øng trùc tiÕp h¬n cho hai khÝa c¹nh lµ qu¶n trÞ lçi vµ qu¶n trÞ cÊu h×nh. V× vËy ®Ó lµm râ h¬n ý nghÜa cña c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng, c¸c ch−¬ng sau sÏ tr×nh bµy chi tiÕt h¬n qu¶n lý cÊu h×nh. Trang 6
  7. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Chương I. Tổng quan quản lý mạng 1. 1. §Þnh nghÜa m¹ng Mét m¹ng d÷ liÖu (DataNetwork viÕt t¾t lµ DN) lµ mét tËp hîp c¸c thiÕt bÞ vµ c¸c m¹ch, nhê ®ã cã thÓ cung cÊp c¸c ph−¬ng tiÖn ®Ó chuyÓn giao th«ng tin vµ d÷ liÖu gi÷a c¸c m¸y tÝnh, cho phÐp ng−êi dïng ë c¸c khu vùc kh¸c nhau dïng chung c¸c nguån tµi nguyªn trªn mét m¸y kh¸c mét n¬i nµo ®ã. ë c¸c n−íc ph¸t triÓn, hµng ngµy hÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu cã c«ng viÖc liªn quan ®Õn DN mµ kh«ng nhËn ra chóng. Mét vÝ dô ®iÓn h×nh cña DN lµ m¸y rót tiÒn tù ®éng (ATM). Mét ATM qu¶n lý mét nhµ b¨ng vµ chuyÓn giao c¸c thÎ tÝn dông nh− sau: Ta cã thÓ rót tiÒn tõ tµi kho¶n cña m×nh hay yªu cÇu hoÆc tíi tµi kho¶n cña ta víi c¸c thÎ tÝn dông. Tuy nhiªn, ATM th−êng ®iÒu hµnh t¹i c¸c tr¹m tõ xa (remote sites), cã nghÜa lµ t¹i c¸c tr¹m rót tiÒn, c¸c liªn l¹c cÇn thiÕt sÏ ®−îc thiÕt lËp ®Ó lÊy c¸c th«ng tin vÒ tµi kho¶n cña ta. Dï sao c¸c tr¹m còng kh«ng cã ®Çy ®ñ c¸c kh¶ n¨ng nh− m¸y chñ v× ®Ó lµm nh− vËy th× l·ng phÝ vµ ®¾t. Thay vµo ®ã, ATM sö dông mét DN ®Ó thiÕt lËp mét kÕt nèi tuyÒn tin gi÷a nã vµ m¸y chñ, cho phÐp ATM chia sÎ c¸c tµi nguyªn tµi kho¶n víi m¸y chñ vµ lÊy c¸c th«ng tin cÇn thiÕt. ATM dïng liªn kÕt nµy ®Ó göi c¸c th«ng tin chuyÓn giao cña ta. VÝ dô nh− sè tµi kho¶n, sè tiÒn ®Þnh rót hay sè tiÒn ®Þnh göi ®Õn cho m¸y chñ, mµ ë ®ã sÏ göi l¹i c¸c kÕt qu¶ kiÓm tra vÒ tµi kho¶n cña ta. Mét vÝ dô kh¸c, mét nhµ khoa häc t¹i mét phßng nghiªn cøu ë Chicago muèn ch¹y mét ch−¬ng tr×nh, m¸y tÝnh côc bé phßng m¸y nµy sÏ mÊt 8 giê ®Ó hoµn thµnh ch−¬ng tr×nh. Tuy nhiªn m¸y nµy còng ®−îc kÕt nèi víi mét DN cña mét m¸y chñ ë Miami mµ nã chØ cÇn 3 giê ®Ó ch¹y ch−¬ng tr×nh. Trong tr−êng hîp nµy, sö dông DN ®Ó lÊy tin tøc tõ m¸y chñ nã sÏ tiÕt kiÖm ®−îc 5 giê tÝnh to¸n vµ cho nhµ khoa häc kÕt qu¶ tÝnh to¸n nhanh h¬n. Nh− chóng ta thÊy, liªn kÕt th«ng tin qua m¸y tÝnh víi DN cho phÐp c¸c tæ chøc cã thÓ chia sÏ c¸c th«ng tin nguån gi÷a c¸c m¸y víi nhau vµ nhê ®ã gióp cho c¸c tæ chøc trë nªn cã n¨ng suÊt vµ ®¹t hiÖu qu¶ h¬n. 1. 2. Vai trß cña mét kü s− m¹ng: Do tÇm quan träng cña DN nªn mét sè chuyªn gia hÖ thèng gäi lµ c¸c kü s− m¹ng (Network Engineer viÕt t¾t lµ NE) ®−îc giao tr¸ch nhiÖm cµi ®Æt, b¶o tr× th«ng tin, gi¶i quyÕt c¸c sai háng cña m¹ng. Trang 7
  8. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn C«ng viÖc cña hä cã thÓ lµ ®¬n gi¶n nh− tr¶ lêi c¸c c©u hái hoÆc c¸c yªu cÇu cña ng−êi sö dông hoÆc phøc t¹p h¬n nh− thay thÕ thiÕt bÞ háng hãc, hoÆc tiÕn hµnh c¸c thñ tôc phôc håi sai háng do mét sù kiÖn háng hãc nµo ®ã. Thªm vµo ®ã, khi m¹ng ®−îc më réng, c¸c vÊn ®Ò còng t¨ng lªn, §Ó hoµn tÊt c¸c t¸c vô NE ph¶i hiÓu rÊt râ vµ n¾m b¾t mét sè th«ng tin vÒ m¹ng. Khèi l−îng th«ng tin cã thÓ lín vµ phøc t¹p ®Õn nçi hä kh«ng thÓ qu¶n lý ®−îc, ®Æc biÖt lµ khi m¹ng ®−îc më réng hay th−êng xuyªn thay ®æi. §Ó gióp ®ì NE lµm c¸c c«ng viÖc cña hä, c¸c nhµ nghiªn cøu ®· ®−a ra c¸c quan niÖm vÒ qu¶n lý m¹ng vµ x©y dùng c¸c c«ng cô qu¶n lý m¹ng. 1. 3. Cµi ®Æt mét m¹ng Cµi ®Æt mét DN, kh«ng cã nghÜa lµ b¶o ®¶m r»ng tÊt c¶ mäi ng−êi trong tæ chøc cã thÓ th©m nhËp vµo c¸c th«ng tin nguån. §iÒu tr−íc tiªn NE ph¶i ®¸p øng ®−îc yªu cÇu trao ®æi th«ng tin cña tæ chøc, ®Ó thµnh c«ng th× ng−êi kü s− m¹ng ph¶i thiÕt lËp kÕ ho¹ch toµn diÖn. Hä ph¶i lËp mét DN ®Ó lµm tháa m·n yªu cÇu cña tõng ng−êi sö dông trªn hÖ thèng m¸y tÝnh, c¸c nhµ ph©n tÝch còng cÇn ®¸nh gi¸ xem hÖ thèng cã ho¹t ®éng tèt víi c¸c kÕ ho¹ch thiÕt kÕ DN hay kh«ng. Khi x©y dùng mét kÕ ho¹ch NE ph¶i lu«n lu«n tham kh¶o céng ®ång ng−êi sö dông ®Ó gióp hä t×m ra c¸ch cµi ®Æt tèt nhÊt. ViÖc thiÕt kÕ cã thÓ kÌm theo viÖc thªm vµo mét sè bé phËn míi, trªn mét m¹ng ®· cã thÓ t¹o ra mét nh¸nh cho bé phËn míi kh¸c. Tuy nhiªn sÏ ph¶i mÊt nhiÒu lÇn ®Ó kiÓm tra c¸c øng dông vµ nghi thøc sö dông mét m¹ng. §Ó cã mét m¹ng ng−êi kü s− ph¶i thùc hiÖn c¸c t¸c vô sau: a. ThiÕt kÕ vµ x©y dùng. b. B¶o tr× c. Më réng. d. Tèi −u ho¸. g. Xö lý sù cè Tr−íc tiªn ng−êi kü s− sö dông s¬ ®å m¹ng ph¶i quyÕt ®Þnh c¸i g× lµ cÇn thiÕt ®Ó x©y dùng m¹ng nh− thiÕt bÞ, phÇn mÒm vµ ph−¬ng thøc kÕt nèi. Cã hai kiÓu kü thuËt kÕt nèi truyÒn tin gi÷a c¸c ®iÓm cña DN lµ: m¹ng côc bé (LAN) vµ m¹ng réng (WAN). Mét LAN kÕt nèi c¸c m¸y chñ víi nhau víi tèc ®é tõ kho¶ng 4 ®Õn 1000 megabit/gi©y. Víi môc tiªu lµ cung cÊp c¸c kÕt nèi cã liªn quan trong kho¶ng c¸ch ng¾n. Mét WAN th−êng xö lý ë tèc ®é kho¶ng tõ 9,6 kilobit/gi©y ®Õn 45 mªgabit/gi©y, vµ h¬n n÷a ®Ó thùc hiÖn c¸c viÖc truyÒn th«ng tin trong Trang 8
  9. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn kho¶ng c¸ch xa. Cã nhiÒu c«ng nghÖ ®Ó kÕt nèi c¸c LAN mét c¸ch trong suèt víi ng−êi sö dông. Sau khi x©y dùng m¹ng, ng−êi kü s− sau ®ã ph¶i tiÕn hµnh b¶o tr× m¹ng. BÊt kÓ lµ ng−êi kü s− ®· ph¶i lµm nh÷ng g× trong viÖc x©y dùng m¹ng, m¹ng vÉn cÇn ®−îc b¶o tr×. VÝ dô phÇn mÒm ®ang ch¹y cÇn ®−îc ®æi míi, mét sè bé phËn cña m¹ng cÇn ®−îc n©ng cÊp hay mét sè thiÕt bÞ bÞ háng cÇn ®−îc thay thÕ. Nh÷ng thay ®æi trong yªu cÇu cña ng−êi sö dông còng lu«n lu«n cã ¶nh h−ëng tíi toµn bé s¬ ®å tæng thÓ m¹ng. Do ®ã nÈy sinh ra vÊn ®Ò thø ba cho ng−êi kü s− m¹ng lµ viÖc më réng m¹ng, bëi v× viÖc më réng mét m¹ng ®ang tån t¹i lu«n tèi −u h¬n viÖc thiÕt kÕ vµ x©y dùng mét m¹ng míi. Ng−êi kü s− cÇn ph¶i cung cÊp nh÷ng gi¶i ph¸p söa ch÷a, thay ®æi mét c¸ch ®óng nhÊt. T¸c vô thø t− cña ng−êi kü s− lµ ph¶i tèi −u ho¸ DN, ®©y kh«ng ph¶i lµ t¸c vô ®¬n gi¶n, nªn chó ý mét m¹ng th«ng th−êng cã hµng tr¨m c¸c thiÕt bÞ kh¸c nhau, mçi thiÕt bÞ cã tÝnh chÊt riªng cña chóng vµ tÊt c¶ ®Òu lµm viÖc mét c¸ch hµi hoµ, th«ng qua mét s¬ ®å tØ mØ ng−êi kü s− míi cã thÓ ®¶m b¶o ®−îc chóng lµm viÖc mét c¸ch tèt nhÊt víi c¸c chøc n¨ng cña chóng trong DN, khi thay ®æi hay söa ch÷a ng−êi kü s− ph¶i lËp kÕ ho¹ch triÓn khai víi c¸c lo¹i thiÕt bÞ míi, ph¶i biÕt th«ng sè nµo cÇn thiÕt ph¶i cµi ®Æt, th«ng sè nµo kh«ng phï hîp víi t×nh huèng hiÖn t¹i, ng−êi kü s− cã thÓ hoµn thµnh viÖc tèi −u ho¸ m¹ng cña m×nh. Qua c¸c b−íc thùc hiÖn trªn, NE cã thÓ gi¶m tèi thiÓu c¸c lçi trªn m¹ng. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i m¹ng nµo còng hoµn h¶o, c¸c lçi cã thÓ xÈy ta bÊt cø lóc nµo cho dï m¹ng ®−îc thiÕt kÕ tèi −u. ChÝnh v× thÕ nªn cã t¸c vô thø n¨m: dµn xÕp c¸c tranh chÊp bëi v× nã lu«n tån t¹i víi nh÷ng lý do kh«ng thÓ biÕt tr−íc. 1. 4. Tæng quan vÒ qu¶n lý m¹ng: C¸c tæ chøc ®· ®Çu t− rÊt nhiÒu thêi gian vµ tiÒn cña ®Ó x©y dùng mét hÖ DN phøc t¹p mµ nã r©t cÇn ®−îc b¶o tr× tèt. C¸c c«ng ty th−êng cã mét vµi kü s− m¹ng ®Ó b¶o tr× m¸y, thËt lµ tiÖn lîi khi c¸c m¸y cã thÓ tù kiÓm tra b¶o qu¶n trong viÖc ®iÒu hµnh vµ xö lý thay cho c¸c c«ng viÖc buån tÎ hµng ngµy cña c¸c kü s−. Qu¶n lý m¹ng (NM: Network Management) lµ qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn c¸c DN phøc t¹p, nh»m tèi −u ho¸ tÝnh n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ cña m¸y dùa trªn c¸c kh¶ n¨ng cña chÝnh hÖ thèng ®Ó thùc thi viÖc qu¶n lý m¹ng. Qóa tr×nh nµy bao gåm: Thu thËp d÷ kiÖn, hoÆc lµ tù ®éng hoÆc lµ th«ng qua sù nç lùc cña c¸c kü s−. Nã cã thÓ bao gåm c¶ viÖc ph©n tÝch c¸c d÷ liÖu vµ ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p vµ cã thÓ cßn gi¶i quyÕt c¸c t×nh huèng mµ kh«ng cÇn ®Õn ng−êi kü s−. Trang 9
  10. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Thªm vµo ®ã nã cã thÓ lµm c¸c b¶n b¸o c¸o cã Ých cho c¸c kü s− trong viÖc qu¶n lý m¹ng. §Ó hoµn tÊt c¸c c«ng viÖc mét hÖ qu¶n lý m¹ng cÇn cã 5 chøc n¨ng sau. * Qu¶n lý lçi. * Qu¶n lý cÊu h×nh. * Qu¶n lý an toµn. * Qu¶n lý hiÖu qu¶. * Qu¶n lý tµi kho¶n. N¨m chøc n¨ng trªn ®−îc ®Þnh nghÜa bëi ISO trong héi nghÞ vÒ m¹ng. a. Qu¶n lý lçi: ( FM:Fault Management) FM lµ mét qu¸ tr×nh ®Þnh vÞ c¸c lçi , nã bao gåm c¸cvÊn ®Ò sau: * T×m ra c¸c lçi. * C« lËp lçi * Söa ch÷a nÕu cã thÓ. Sö dông kü thuËt FM, c¸c kü s− m¹ng cã thÓ ®Þnh vÞ vµ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò nhanh h¬n. VÝ dô, trong mét qu¸ tr×nh cµi ®Æt, mét ng−êi sö dông th©m nhËp vµo mét hÖ thèng tõ xa qua mét ®−êng ®i víi rÊt nhiÒu thiÕt bÞ m¹ng. §ét nhiªn liªn l¹c bÞ c¾t ®øt, ng−êi sö dông th«ng b¸o cho kü s− m¹ng. Víi mét c«ng cô qu¶n lý lçi kÐm hiÖu qu¶ muèn biÕt lçi nµy cã ph¶i do ng−êi sö dông g©y ra kh«ng ng−êi qu¶n trÞ ph¶i thùc hiÖn c¸c test, vÝ dô nh− ®−a vµo mét lÖnh sai hoÆc cè ý vµo mét hÖ m¹ng kh«ng cho phÐp. NÕu thÊy ng−êi sö dông kh«ng cã lçi th× sau ®ã cÇn ph¶i kiÓm tra c¸c ph−¬ng tiÖn nèi gi÷a ng−êi sö dông vµ hÖ thèng tõ xa ®ã, b¾t ®Çu tõ thiÕt bÞ gÇn ng−êi sö dông nhÊt. Gض sö ta kh«ng t×m ra lçi trong thiÕt bÞ kÕt nèi. Khi vµo vïng d÷ liÖu trung t©m, ta thÊy mäi ®Ìn hiÖu ®Òu t¾t vµ cã thÓ xem thªm c¸c æ c¾m, lóc ®ã phÝch c¾m rêi ra ta kÕt luËn r»ng cã mét ai ®ã ®· ngÉu nhiªn rót phÝch c¾m ra, sau khi c¾m l¹i ta sÏ thÊy m¹ng lµm viÖc b×nh th−êng. VÝ dô trªn lµ mét lçi thuéc lo¹i ®¬n gi¶n. NhiÒu lçi kh«ng dÔ dµng t×m nh− thÕ. Víi sù gióp ®ì cña FM ta cã thÓ t×m ra c¸ch gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò nhanh h¬n. Thùc ra, ta cã thÓ t×m vµ söa c¸c sai háng tr−íc khi ng−êi sö dông th«ng b¸o. b. Qu¶n lý vÒ cÊu h×nh (Configuration Management - CM ) H×nh tr¹ng c¸c thiÕt bÞ trong mét m¹ng cã ¶nh h−ëng quan träng ®Õn ho¹t ®éng cña m¹ng. CM lµ qu¸ tr×nh x¸c ®Þnh vµ cµi ®Æt l¹i cÊu h×nh cña c¸c thiÕt bÞ ®· bÞ cã vÊn ®Ò. Trang 10
  11. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn GØa sö mét version A cña phÇn mÒm ch¹y trªn mét cÇu Ethernet cã mét vÊn ®Ò nµo ®ã lµm gi¶m hiÖu n¨ng cña m¹ng. §Ó gi¶i quyÕt c¸c dÞ th−êng nµy nhµ s¶n xuÊt ®−a ra mét b¶n n©ng cÊp lªn version B mµ nã sÏ ph¶i ®ßi hái chóng ta ph¶i cµi ®Æt míi ®èi víi tõng cÇu trong sè hµng tr¨m cÇu trong m¹ng. Theo ®ã ta ph¶i l©p mét kÕ ho¹ch triÓn khai viÖc n©ng cÊp version B vµo tÊt c¶ c¸c cÇu trªn m¹ng ®ã. Tr−íc tiªn ta ph¶i x¸c ®Þnh lo¹i phÇn mÒm hiÖn t¹i ®−îc cµi ®Æt trªn c¸c cÇu ®ã. §Ó lµm ®−îc ®iÒu ®ã nÕu kh«ng cã CM th× ng−êi kü s− cÇn ph¶i kiÓm tra tõng cÇu nèi mét b»ng ph−¬ng ph¸p vËt lý nÕu kh«ng cã mét c«ng cô qu¶n trÞ cÊu h×nh Mét bé CM cã thÓ ®−a ra cho ng−êi kü s− tÊt c¶ c¸c version hiÖn hµnh trªn tõng cÇu nèi. Do ®ã, nã sÏ lµm cho ng−êi qu¶n trÞ dÔ dµng x¸c ®Þnh ®−îc chç nµo cÇn n©ng cÊp c. Qu¶n lý an ninh m¹ng (security management - SM) Qñan lý an ninh lµ qu¸ tr×nh kiÓm tra quyÒn truy nhËp vµo c¸c th«ng tin trªn m¹ng. Mét vµi th«ng tin ®−îc l−u trong c¸c m¸y nèi m¹ng cã thÓ kh«ng cho phÐp tÊt c¶ nh÷ng ng−êi sö dông ®−îc xem. Nh÷ng th«ng tin nµy ®−îc gäi lµ c¸c th«ng tin nh¹y c¶m (sensitive information) vÝ dô nh− th«ng tin vÒ s¶n phÈm míi hoÆc c¸c kh¸ch hµng cña c«ng tyg tin ®ã. Gi¶ sö mét tæ chøc quyÕt ®Þnh qu¶n lý an ninh ®èi víi viÖc truy nhËp tõ xa tíi m¹ng th«ng qua ®−êng ®iÖn tho¹i quay sè trªn mét server phuc vô c¸c tr¹m cuèi cho mét nhãm c¸c kü s−. Mçi lÇn c¸c kü s− m¸y tÝnh muèn lµm viÖc trªn m¹ng th× cã thÓ ®¨ng nhËp vµo hÖ thèng ®Ó lµm viÖc. Cæng dÞch vô cho phÐp truy nhËp c¸c th«ng tin tõ nhiÒu m¸y tÝnh ë trong m¹ng truy nhËp tíi trung t©m b¶o mËt ®Ó b¶o vÖ c¸c th«ng tin cÇn thiÕt. §Ó qu¶n lý an ninh th× b−íc ®©u tiªn ta ph¶i lµm lµ dïng c«ng cô qu¶n lý cÊu h×nh ®Ó giíi h¹n c¸c viÖc truy nhËp vµo m¸y tõ c¸c cæng dÞch vô. Tuy nhiªn ®Ó biÕt ai ®· truy nhËp m¹ng th× ng−êi qu¶n trÞ m¹ng ph¶i ®Þnh kú vµo m¹ng ®Ó ghi l¹i nh÷ng ai ®ang sö dông nã. C¸c hÖ qu¶n trÞ an ninh cung cÊp c¸ch theo dâi c¸c ®iÓm truy nhËp m¹ng vµ ghi nhËn ai ®· sö dông nh÷ng tµi nguyªn nµo trªn m¹ng d. Qu¶n lý hiÖu qu¶: (Performance management:PM) PM liªn quan ®Õn viÖc ®o hiÖu qu¶ cña m¹ng vÒ phÇn cøng phÇn mÒm vµ ph−¬ng tiÖn lµm viÖc. C¸c ho¹t ®éng ®ã lµ c¸c biÖn ph¸p kiÓm tra vÝ dô nh− kiÓm tra n¨ng lùc th«ng qua (khèi l−îng c«ng viÖc hoµn thµnh ®−îc trong mét ®¬n vÞ thêi gian), bao nhiªu % tµi nguyªn ®−îc sö dông, tû lÖ c¸c lçi xÈy ra hoÆc thêi gian tr¶ lêi. Trang 11
  12. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Dïng c¸c th«ng tin vÒ PM, kü s− hÖ thèng cã thÓ ®¶m b¶o r»ng m¹ng sÏ kiÓm tra ®−îc m¹ng cã tháa m·n c¸c yªu cÇu cña ng−êi dïng hay kh«ng vµ tho¶ m·n ë møc ®é nµo. XÐt mét vÝ dô, mét ng−êi sö dông phµn nµn vÒ kh¶ n¨ng truyÒn tÖp qua mét m¹ng rÊt tåi. NÕu kh«ng cã c«ng cô, ®Çu tiªn nh©n viªn qu¶n trÞ sÏ ph¶i xem xÐt lçi cña m¹ng. Gi¶ sö kh«ng t×m thÊy lçi, b−íc tiÕp theo ta ph¶i kiÓm tra ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ lµm viÖc cña c¸c ®−êng kÕt nèi gi÷a tr¹m lµm viÖc cña ng−êi sö dông vµ thiÕt bÞ nèi vµo m¹ng. Trong qu¸ tr×nh ®iÒu tra, gi¶ sö ta thÊy th«ng l−îng trung b×nh cña ®−êng kÕt nèi lµ qu¸ chËt hÑp so víi yªu cÇu. §iÒu ®ã cã thÓ dÉn ta ®Õn gi¶i ph¸p n©ng cÊp viÖc nèi kÕt hiÖn thêi hoÆc cµi ®Æt mét kÕt nèi míi víi th«ng l−îng lín h¬n. Nh− vËy nÕu ta cã s½n mét c«ng cô qu¶n lý chÕ ®é lµm viÖc th× ta cã thÓ sím ph¸t hiÖn ra kÕt nèi cÇn ®−îc n©ng cÊp th«ng qua c¸c b¸o c¸o ®Þnh kú. e. Qu¶n lý tµi kho¶n (accounting management - AM) AM bao gåm c¸c viÖc theo dâi viÖc sö dông cña mçi thµnh viªn trong m¹ng hay mét nhãm thµnh viªn ®Ó cã thÓ ®¶m b¶o ®¸p øng tèt h¬n yªu cÇu cña hä. MÆt kh¸c AM còng cã quyÒn cÊp ph¸t hay thu l¹i viÖc truy nhËp vµo m¹ng. 1. 5. §Þnh nghÜa mét hÖ qu¶n lý m¹ng (network management system - NMS) NMS lµ mét bé phÇn mÒm ®−îc thiÕt kÕ ®Ó c¶i hiÖu qu¶ vµ n¨ng suÊt viÖc qu¶n lý m¹ng. Cho dï mét kü s− m¹ng cã thÓ thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc víi c¸c dÞch vô t−¬ng tù gièng nh− hÖ qu¶n lý m¹ng th× vÉn cã thÓ lµm nã tèt h¬n nÕu cã mét phÇn mÒm thùc hiÖn c¸c t¸c vô ®ã. Do vËy nã cã thÓ gi¶i phãng c¸c kü s− m¹ng ra khái c¸c c«ng viÖc phøc t¹p ®· ®−îc ®Þnh s½n. Bëi v× mét hÖ NMS ®−îc dù kiÕn hoµn tÊt nhiÒu t¸c vô ®ång thêi cïng mét lóc vµ nã cã ®Çy ®ñ kh¶ n¨ng tÝnh to¸n. a. Lîi Ých cña mét hÖ qu¶n lý m¹ng: NMS cã thÓ gióp cho c¸c kü s− m¹ng lµm viÖc trong nhiÒu m«i tr−êng kh¸c nhau. GØa sö ta cã mét kü s− m¹ng lµm viÖc trong phßng thÝ nghiÖm cña mét tr−êng ®¹i häc, m¹ng cã thÓ cã 10 m¸y ®−îc nèi kÕt th«ng qua LAN, mét m«i tr−êng ®ñ nhá mµ ë ®ã mét kü s− m¹ng biÕt ®−îc t©t c¶ c¸c khÝa c¹nh cña m¹ng mét c¸ch râ rµng ®Ó cã thÓ triÓn khai, b¶o tr×, ®iÒu khiÓn nã. Còng trªn hÖ thèng naú, mét NMS cßn cã thÓ gióp ®ì cho c¸c kü s− m¹ng nhiÒu vÊn ®Ò kh¸c nhau. NMS sÏ thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc ph©n tÝch phøc t¹p, xem xÐt c¸c xu h−íng qua c¸c mÉu truyÒn tin. Nã cã thÓ kiÓm tra c¸c lçi do ng−êi sö dông g©y mÊt an toµn th«ng tin, nã cßn t×m ra c¸c th«ng tin sai cÊu h×nh trong hÖ thèng ®Ó c« lËp khu vùc cã lçi, tõ ®ã ®−a c¸ch gi¶i quyÕt cho c¸c vÊn ®Ò ®ã. Víi mét NMS thùc hiÖn c¸c t¸c vô trªn, ng−êi kü s− m¹ng sÏ cã thªm thêi gian ®Î hoµn Trang 12
  13. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn thiÖn hÖ thèng hái ®¸p víi ng−êi sö dông theo c¸c nhu cÇu cña hä vµ gióp hä hoµn thµnh c¸c dù ¸n. B©y giê ta xÐt ®Õn mét m¹ng phøc t¹p h¬n. M¹ng cã thÓ ®−îc më réng víi c¸c ®iÓm nèi ë B¾c mü, ch©u ©u, viÔn ®«ng vµ óc, nã cã thÓ ch¹y trªn nhiÒu nghi thøc m¹ng nh− IBM SNA (standard network architecture), XeroxXNS (xerox network service), appletalk, TCP/IP (transmission control protocol/internet protocol), vµ DECnet. C¸c Host (mét tr¹m cã ®Þa chØ trªn m¹ng) cã thÓ lªn tíi nhiÒu ngµn bao gåm c¸c tr¹m lµm viÖc, c¸c m¸y tÝnh mini vµ c¸c m¸y c¸ nh©n víi mét vµi thiÕt bÞ kÕt nèi kh¸c. ThËt kh«ng thÝch hîp nÕu tr«ng chê vµo mét ng−êi thËm chÝ mét ª kip cã kh¶ n¨ng b¶o tr× toµn bé. Mét m«i tr−êng nh− vËy ®ßi hái qu¶n trÞ ®ång thêi c¶ LAN vµ WAN. Sù kh¸c nhau gi÷a m«i truêng lín nh− trªn víi m«i tr−êng mét LAB cña ®¹i häc ë chç ph¶i qu¶n lý c¶ c¸c kÕt nèi ®−êng dµi vÝ dô nh− c¸c modem tèc ®é cao nh− DSU/CSU hay mét ROUTER cã thÓ hiÓu ®−îc c¸c nghi thøc cña c¶ LAN vµ WAN. Víi nhiÒu thiÕt bÞ nh− vËy, kü s− hÖ thèng ph¶i dùa trªn c¸c th«ng tin cung cÊp tõ hÖ qu¶n trÞ m¹ng ®Ó theo dâi mét khèi l−îng lín c¸c th«ng tin sèng cßn ®ßi hái ph¶i cã quyÕt ®Þnh cho “søc khoΔ cña m¹ng. Tãm l¹i trong c¶ hai m«i tr−êng m¹ng nªu trªn th× c¸c kh¸i niÖm, chøc n¨ng cña NMS lµ gièng nhau, vÒ mÆt b¶n chÊt mét m«i tr−êng lín h¬n sÏ lu«n lu«n ®ßi hái hÖ thèng ph¶i thùc hiÖn nhiÒu t¸c vô vµ trî gióp cho ng−êi kü m¹ng ë c¸c møc ®é phøc t¹p cao h¬n. Tuy nhiªn, víi d÷ liÖu m¹ng ë bÊt kú cì nµo th× NMS còng cã thÓ cho phÐp c¸c kü s− lµm viÖc trong m¹ng mét c¸ch tèi −u vµ hiÖu qu¶ h¬n trong viÖc phôc vô c¸c nhu cÇu cña ng−êi dïng. b. CÊu tróc cña mét hÖ qu¶n lý m¹ng: §Ó x©y dùng mét hÖ NMS th× ta ph¶i kÕt hîp chÆt chÏ tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng cÇn thiÕt ®Ó cung cÊp mét hÖ qu¶n lý hoµn h¶o, ®ã lµ nhiªm vô phøc t¹p, ng−êi kü s− phÇn mÒm ph¶i hiÓu møc ®é lµm viÖc vµ c¸c yªu cÇu cña c¸c kü s− m¹ng. VÒ mÆt c¬ b¶n hä ph¶i b¾t ®Çu thùc hiÖn thiÕt kÕ mét b¶n cÊu tróc cho hÖ thèng, khi cÊu tróc hÖ thèng ®−îc cµi ®Æt kü s− phÇn mÒm lóc ®ã sÏ ph¶i x©y dùng mét lo¹t c¸c c«ng cô hay øng dông ®Ó trî gióp ng−êi kü s− m¹ng hoµn tÊt c¸c c«ng viÖc qu¶n lý. Ta thÊy kh«ng cã quy luËt nhÊt ®Þnh nµo cho cÊu tróc cña hÖ NMS, tuy nhiªn khi quan t©m tíi tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng mµ hÖ thèng ®ßi hái th× ta cã thÓ yªu cÇu mét vµi ®iÓm mµ mét NMS ph¶i cã lµ: - HÖ thèng ph¶i cung cÊp mét giao diÖn ®å häa mµ t¹i ®ã nã cã thÓ ®−a ra ®−îc h×nh ¶nh cña m¹ng theo tõng cÊp vµ nèi kÕt logic gi÷a c¸c hÖ thèng, nã cÇn ph¶i gi¶i thÝch râ rµng c¸c nèi kÕt trong biÓu ®å ph©n cÊp chøc n¨ng vµ quan hÖ cña chóng nh− thÕ nµo hiÖu qu¶ cña m¹ng. Mét giao diÖn ®å häa ph¶i trïng víi cÊu tróc ph©n cÊp chøc n¨ng. Mét b¶n ®å Trang 13
  14. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn m¹ng ph¶i cung cÊp h×nh ¶nh chÝnh x¸c h×nh tr¹ng m¹ng (networrk topology). - HÖ thèng ph¶i cung cÊp mét c¬ së d÷ liÖu, CSDL nµy cã kh¶ n¨ng l−u gi÷ vµ cung cÊp bÊt kú th«ng tin nµo liªn quan ®Õn ho¹t ®éng vµ sö dông m¹ng, ®Æc biÖt ®Ó cã thÓ qu¶n lý cÊu h×nh vµ qu¶n lý tµi kho¶n mét c¸ch cã hiÖu qu¶. - HÖ thèng ph¶i cung cÊp mét ph−¬ng tiÖn thu thËp th«ng tin tõ tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ m¹ng. Tr−êng hîp lý t−ëng cho ng−êi dïng lµ th«ng qua mét nghi thøc qu¶n lý m¹ng ®¬n gi¶n. - HÖ thèng ph¶i dÔ dµng më réng vµ n©ng cÊp còng nh− thay ®æi theo yªu cÇu. HÖ thèng ph¶i dÔ dµng khi thªm vµo c¸c øng dông vµ c¸c ®Æc ®iÓm yªu cÇu cña ng−êi kü s− m¹ng. - HÖ thèng ph¶i cã kh¶ n¨ng theo dâi c¸c ®Ò ph¸t sinh hoÆc hËu qu¶ tõ bªn ngoµi. Khi kÝch cì vµ ®é phøc t¹p cña m¹ng t¨ng lªn th× øng dông nµy trë nªn v« gi¸. c. Mét sè kiÓu kiÕn tróc NMS Cã 3 ph−¬ng ph¸p ®−îc ®Ò cËp ®Õn viÖc lµm thÕ nµo ®Ó x©y dùng mét kiÕn tróc qu¶n lý m¹ng ®ang phæ biÕn ë hiÖn nay. - X©y dùng mét hÖ thèng tËp trung ®Ó ®iÒu khiÓn toµn m¹ng. - X©y dùng mét hÖ thèng mµ cã thÓ ph©n chia ®−îc chøc n¨ng qu¶n lý m¹ng. - KÕt hîp c¶ hai ph−¬ng ph¸p trªn vµo mét hÖ thèng ph©n cÊp chøc n¨ng. Mét kiÕn tróc tËp trung sÏ sö dông mét CSDL chung trªn mét m¸y trung t©m nµo ®ã, mäi th«ng tin liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña m¹ng do c¸c øng dông göi vÒ ®©y sÏ ®−îc sö dông chung trong c¸c øng dông qu¶n lý m¹ng. Mét kiÕn tróc ph©n t¸n cã thÓ sö dông nhiÒu m¹ng ngang hµng (peer network) cïng thùc hiÖn c¸c chóc n¨ng qu¶n trÞ mét c¸ch riªng rÏ. ThËt khã ®ßi hái h¬n nÕu mét sè thiÕt bÞ nµo ®ã chØ thÝch hîp mét sè øng dông qu¶n trÞ. Tuy nhiªn rÊt cã lîi nÕu cã mét CSDL tËp trung ®Ó l−u tr÷ c¸c th«ng tin nµy. CÊu tróc kh¶ dông thø ba lµ kÕt hîp c¸c ph−¬ng ph¸p ph©n cÊp vµ tËp trung vµo trong mét hÖ thèng ph©n cÊp chøc n¨ng. Vïng hÖ thèng trung t©m chÝnh cña cÊu tróc sÏ cßn tån t¹i nh− lµ gèc cña cÊu tróc ph©n cÊp, thu thËp c¸c th«ng tin tõ c¸c m¹ng cÊp d−íi vµ cho phÐp truy nhËp tõ c¸c phÇn cña m¹ng. Khi thiÕt lËp c¸c hÖ thèng ®ång møc (peer system) tõ cÊu tróc ph©n cÊp, hÖ thèng trung t©m nµy cã thÓ giao quyÒn ®iÒu hµnh m¹ng cho chøc n¨ng ®ã gièng nh− lµ c¸c møc con trong hÖ ph©n cÊp. Trang 14
  15. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Sù kÕt hîp tÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p nµy lµ cã −u ®iÓm rÊt lín. cung cÊp rÊt nhiÒu sù lùa chän linh ®éng ®Ó x©y dùng mét cÊu tróc NMS. Trong tr−êng hîp lý t−ëng nhÊt lµ b¶n kiÕn tróc cã thÓ ®èi chiÕu víi cÊu tróc tæ chøc ®ang dïng nã, nÕu hÇu hÕt c¸c viÖc qu¶n lý cña tæ chøc lµ tËp trung t¹i mét khu vùc th× mét NMS sÏ cã nhiÒu thuËn lîi. Trang 15
  16. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Chương II. Nghi thức quản trị mạng Nh− ®· tr×nh bµy qu¶n lý m¹ng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ phô thuéc vµo ng−êi kü s− qu¶n trÞ m¹ng cã kh¶ n¨ng gi¸m s¸t vµ ®iÒu khiÓn m¹ng ®−îc hay kh«ng. ThiÕu nh÷ng th«ng tin vÒ t×nh tr¹ng ho¹t ®éng cña m¹ng, ng−êi kü s− cã thÓ buéc ph¶i ®−a ra c¸c quyÕt ®Þnh kh«ng x¸c ®¸ng do kh«ng tÝnh ®Õn sè liÖu ®o ®Þnh tÝnh vµ ®Þnh l−îng ®−îc cung cÊp bëi c¸c ph−¬ng tiÖn ®o l−êng ho¹t ®éng m¹ng. V× vËy, ®iÒu rÊt c¬ b¶n lµ c¸c kü s− m¹ng ph¶i hiÓu ®−îc c¸c ph−¬ng ph¸p s½n cã trong ngµnh c«ng nghiÖp m¸y tÝnh vÒ viÖc gi¸m s¸t vµ ®iÒu khiÓn m¹ng. Trong phÇn nµy chóng ta sÏ tæng kÕt mét sè c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng vµ nªu ra qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña c¸c nghi thøc. MÆt kh¸c ta còng ®Ò cËp tíi c¸c ph−¬ng ph¸p s½n cã trong viÖc lÊy vµ thiÕt lËp c¸c th«ng tin qu¶n trÞ trªn mét m¹ng. 2.1. LÞch sö c¸c nghi thøc qu¶n lý m¹ng. Cho tíi gÇn ®©y, viÖc thu thËp th«ng tin tõ c¸c thiÕt bÞ m¹ng kh¸c nhau ®· ®ßi hái c¸c kü s− ph¶i häc mét lo¹t c¸c ph−¬ng ph¸p ®Ó lÊy ®−îc c¸c d÷ liÖu. Lý do ®èi víi ®iÒu nµy lµ c¸c s¶n phÈm nèi m¹ng míi ®· ®−îc ph¸t triÓn, c¸c nhµ chÕ t¹o chóng ®· thiÕt lËp c¸c c¬ chÕ thÝch hîp ®Ó cã thÓ thu thËp d÷ liÖu tõ c¸c s¶n phÈm cña hä : kÕt qu¶ lµ cã hai c«ng cô cã cïng chøc n¨ng nh−ng ®−îc ®−a ra tõ c¸c nhµ chÕ t¹o kh¸c nhau, cã thÓ cung cÊp c¸c ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó thu thËp d÷ liÖu. VÝ dô : gi¶ sö mét c«ng ty sö dông hai lo¹i router cña DEC ®Ó nèi víi c¸c m¸y mini cña Digital. Lo¹i ®Çu tiªn ®−îc s¶n xuÊt bëi mét c«ng ty ®−îc gäi lµ RoutMe vµ lo¹i thø hai bëi mét c«ng ty kh¸c cã tªn lµ FastRoute. C¶ hai lo¹i ®Òu cho phÐp ®¨ng nhËp m¹ng tõ xa. Tuy nhiªn, ph−¬ng ph¸p mµ b¹n sÏ ph¶i sö dông ®Ó tiÕp cËn thùc sù tíi c¸c d÷ liÖu lµ kh¸c nhau ®¸ng kÓ. §Ó hái router RouteMe vÒ sè hiÖu cña thiÕt bÞ giao tiÕp vµ c¸c th«ng sè ho¹t ®éng, ta sÏ ph¶i sö dông mét thùc ®¬n Trong khi ®Ó hái c¸c th«ng tin ®ã ®èi víi router FastRoute rÊt cã thÓ l¹i ph¶i sö dông ba lÖnh nµo ®ã trªn mét giao diÖn theo kiÓu lÖnh. Nh− ®· thÊy , trong mét m«i tr−êng m¹ng hçn t¹p - viÖc sö dông th«ng tin b»ng nh÷ng ph−¬ng ph¸p triªng biÖt do tõng nhµ s¶n xuÊt quy ®Þnh g©y chËm ch¹p vµ nÆng nÒ. C¸c kü s− m¹ng ®ßi hái mét ph−¬ng ph¸p nhÊt qu¸n ®Ó thu thËp th«ng tin vÒ tÊt c¶ c¸c bé phËn hîp thµnh trªn m¹ng. V× vËy, c¸c kü s− ®· muèn sö dông c¸c c«ng cô chung nh− lµ c¸c c«ng cô tiªu chuÈn. Tuy nhiªn, dï r»ng c¸c c«ng cô nµy lµ ®¬n gi¶n h¬n Trang 16
  17. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn nhiÒu ph−¬ng ph¸p ®−îc cung cÊp bëi c¸c nhµ chÕ t¹o - chóng kh«ng ®−îc thiÕt kÕ riªng biÖt cho qu¶n lý m¹ng vµ nh− vËy ®· cã c¸c mÆt h¹n chÕ cña chóng nh− ®−îc bµn luËn d−íi ®©y. §èi víi c¸c m¹ng theo nghi thøc Internet (IP), c¸c kü s− m¹ng cã thÓ sö dông chøc n¨ng lÆp l¹i nghi thøc th«ng b¸o ®iÒu khiÓn Internet (ICMP: Internet Control Message Protocol) Echo vµ Echo Reply ®Ó thu thËp mét sè th«ng tin h¹n chÕ nh−ng h÷u Ých cho qu¶n lý m¹ng. Dù ®Þnh ban ®Çu lµ göi th«ng b¸o ®iÒu khiÓn gi÷a hai thiÕt bÞ m¹ng, nh−ng phÇn lín c¸c th«ng b¸o ICMP kh«ng dÔ ®äc. Tuy nhiªn, c¶ hai chøc n¨ng trªn tån t¹i trªn bÊt kú thiÕt bÞ nµo víi bé nghi thøc IP, chóng cung cÊp mét ph−¬ng ph¸p kiÓm tra liªn tôc cña hÖ thèng ®èi víi mét thiÕt bÞ ë xa. Víi viÖc sö dông c¸c th«ng b¸o nµy, mét thiÕt bÞ trªn m¹ng khi tiÕp nhËn mét th«ng b¸o ICMP (gäi lµ Echo) ph¶i chuyÓn l¹i mét b¸o ®¸p l¹i (Echo Reply) cho thiÕt bÞ nguån. NÕu kh«ng thÊy th«ng b¸o ®¸p l¹i cã nghÜa lµ cã mét lçi trªn m¹ng. øng dông ®ã ®−îc gäi lµ Ping (Packet Internet Groper). Nã kiÓm tra hai thiÕt bÞ cã kÕt nèi ®−îc hay kh«ng b»ng c¸ch göi ®i mét ICMP Echo vµ ®îi Echo Reply. PhÇn lín c¸c phiªn b¶n cña Ping còng cã thÓ ®Õm thêi gian ph¶n håi tÝnh theo miligi©y gi÷a th«ng b¸o ®−îc göi vµ b¸o ®¸p nhËn ®−îc, cïng nh− tû lÖ % cña c¸c th«ng b¸o ®¸p. TCP/IP kh«ng ph¶i lµ bé nghi thøc duy nhÊt cung cÊp c«ng cô nh− Ping. MÉu b¸o ®¸p nµy cßn tån t¹i trong mét vµi nghi thøc kh¸c nh− Appletalk, Novell/ IPX, Xerox XNS vµ Banyan Vines. Tuy nhiªn, mÉu nµy cã c¸c mÆt h¹n chÕ sau ®©y : 1. Giao nhËn kh«ng tin cËy. 2. CÇn ph¶i th¨m dß. 3. Th«ng tin h¹n chÕ. PhÇn lín c¸c øng dông ICMP nµy sö dông tÇng network cña m¹ng chø kh«ng sö dông tÇng transport. Nh− vËy viÖc kh«ng nhËn ®−îc Echo Reply kh«ng h¼n lµ kh«ng kÕt nèi ®−îc. Cã thÓ chØ ra lµ mét thiÕt bÞ m¹ng ®· bá r¬i b¸o ®¸p hay chØ do thiÕu vïng ®Öm t¹m thêi. Còng cã thÓ lµ háng bëi sù t¾c nghÏn t¹i mét m¹ch d÷ liÖu ë mét thêi ®iÓm truyÒn d÷ liÖu. §Ó t×m ra th«ng tin hiÖn hµnh b»ng viÖc t×m chøc n¨ng Echo/Echo Reply ta ph¶i th¨m dß liªn tôc c¸c thiÕt bÞ m¹ng. ViÖc thùc hiÖn th¨m dß nµy lµ mét ph−¬ng ph¸p c« lËp lçi th«ng dông vµ cã thÓ thùc hiÖn nhanh chãng vµ dÔ dµng vµ kh«ng ®ßi hái bÊt kú −u tiªn nµo hoÆc phÇn cøng hç trî. Mét tØ lÖ phÇn tr¨m lín c¸c b¸o ®¸p mÊt cã thÓ cho biÕt cã vÊn ®Ò vÒ Trang 17
  18. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn kÕt nèi m¹ng. Mét khi ®−îc x¸c ®Þnh, kü s− m¹ng cÇn ph¶i dùa vµo c¸c ph−¬ng ph¸p kh¸c ®Ó c« lËp vµ x¸c ®Þnh nguyªn nh©n. Mét thñ tôc qu¶n lý m¹ng nªn cung cÊp kh¶ n¨ng ®Ó c¸c thiÕt bÞ tù göi c¸c th«ng b¸o tíi mét hÖ thèng qu¶n lý. §iÒu nµy cã thÓ g©y thªm c«ng viÖc th¨m dß, nh−ng nã lµ mét ph−¬ng ph¸p rÊt hiÖu qu¶ ®Ó thu thËp th«ng tin qu¶n lý m¹ng. Mét lý do s¬ ®¼ng cña sù khiÕm khuyÕt nµy lµ phÐp thö Echo/Echo Reply kh«ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cung cÊp nhiÒu th«ng tin qu¶n trÞ m¹ng. Th«ng tin thu ®−îc th−êng kh«ng ®ñ ®Ó x¸c ®Þnh t×nh tr¹ng m¹ng vµ do ®ã kh«ng thÓ cã c¸c quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n ®èi víi viÖc qu¶n trÞ m¹ng. §èi víi môc ®Ých nµy, cÇn sö dông mét thñ tôc ®−îc viÕt riªng. Nhòng khã kh¨n trªn ®· lµm nhu cÇu cÇn cã c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng tiªu chuÈn trë nªn bøc xóc. C¸c nhµ ph¸t triÓn ®· ®−a ra hai h−íng kh¸c nhau ®Ó t¹o ra c¸c nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng. Gi¶i ph¸p thø nhÊt lµ SMNP (Simple Network Management Protocol) mµ sau nµy ®· chøng tá lµ rÊt thµnh c«ng. Gi¶i ph¸p thø hai lµ CMIS/SMIP (Common Management Information Services/ Common Management Information Protocol) ®−îc ph¸t triÓn bëi Tæ chøc quèc tÕ vÒ tiªu chuÈn (ISO) còng cã mét ¶nh h−ëng nhÊt ®Þnh trong céng ®ång m¹ng. C¶ hai nghi thøc nµy ®Òu cung cÊp c¸c ph−¬ng tiÖn thu thËp c¸c th«ng tin tõ c¸c thiÕt bÞ m¹ng vµ göi c¸c lÖnh ®Õn c¸c thiÕt bÞ m¹ng. H¬n n÷a c¶ hai nghi thøc nµy ®Òu ®−îc x©y dùng trªn c¬ së m« h×nh tham chiÕu m¹ng 7 tÇng ®· ®−îc chuÈn ho¸ bëi ISO 2.2. Sù ph¸t triÓn cña c¸c nghi thøc chuÈn : C¸c vÝ dô vµ mét sè vÊn ®Ò mµ ta ®· th¶o luËn trong phÇn trªn kh«ng lµm râ ®−îc c¸c gi¶i ph¸p liªn quan ®Õn qu¶n lý mét m¹ng phøc t¹p. MÆt kh¸c nãi chung kh«ng mét m¹ng nµo ®ã cã thÓ hoµn toµn ®−îc x©y dùng tõ c¸c thiÕt bÞ (hubs, bridges, routers, hosts) ®−îc cung cÊp bëi mét c«ng ty duy nhÊt. Do ®ã khi ng−êi kü s− m¹ng cã kÕ ho¹ch thay ®æi vµ ph¸t triÓn m¹ng th× hä còng ph¶i tÝnh ngay ®Õn viÖc qu¶n trÞ m¹ng víi mét tiªu chuÈn nµo ®ã. GÇn ®©y ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®ã th× c¸c nhµ chÕ t¹o ®· ®−a ra c¸c nghi thøc qu¶n lý m¹ng chuÈn, c¸c nghi thøc nµy cho phÐp thu thËp vµ lÊy c¸c th«ng tin tõ thiÕt bÞ m¹ng. MÆt kh¸c c¸c nghi thøc nµy cã thÓ cung cÊp mét kiÓu truy nhËp tíi thiÕt bÞ m¹ng. Cã thÓ ta ph¶i hái * Tªn cña thiÕt bÞ. * Version phÇn mÒm trong thiÕt bÞ. * Sè cña giao diÖn trong thiÕt bÞ. * Sè cña c¸c gãi tin ®i qua mét thiÕt bÞ trong mét kho¶ng thêi gian. Trang 18
  19. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn C¸c tham sè cã thÓ thiÕt lËp ®−îc ®èi víi thiÕt bÞ m¹ng cã thÓ bao gåm : * Tªn cña thiÕt bÞ. * §Þa chØ cña mét giao diÖn m¹ng. * Tr¹ng th¸i ho¹t ®éng cña mét thiÕt bÞ giao tiÕp m¹ng. C¸c nghi thøc m¹ng ®−îc chuÈn ho¸ mang thªm ®Õn nh÷ng lîi Ých míi ë chç d÷ liÖu truyÒn ®Õn vµ thu nhËn vÒ tõ c¸c thiÕt bÞ m¹ng lµ nhÊt qu¸n. Tr−íc khi ®i tíi 2 nghi thøc qu¶n trÞ m¹ng tiªu chuÈn lµ CMIP vµ SNMP ta còng nªn ®iÓm qua mét vµi sù kiÖn. Tr−íc hÕt lµ Héi ®ång C«ng t¸c Internet (Internet Activities Board viÕt t¾t lµ IAB). Héi ®ång nµy xem xÐt chung c«ng nghÖ còng nh− nghi thøc trong céng ®ång c¸c m¹ng dùa trªn TCP/IP. IAB gåm 2 nhãm ®Æc nhiÖm lµ IETF (Internet Engineering Task Force) vµ IRTF (Internet Researche Task Force). IETF h−íng vµo x¸c ®Þnh c¸c vÊn ®Ò vµ phèi hîp gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trong lÜnh vùc qu¶n trÞ, c«ng nghÖ vµ ho¹t ®éng cña Internet. Cßn IRTF chÞu tr¸ch nhiÖm nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn céng ®ång m¹ng TCP/IP vµ Internet. Vµo 1988 ®· cã ba nghi thøc qu¶n lý m¹ng kh¸c nhau nh− sau: - HÖ thèng qu¶n lý thùc thÓ ë møc cao (HEMS:High-level Entity Management System). - Nghi thøc gi¸m s¸t cæng ®¬n ( SGMP: Simple Gateway Monitoring Protocol). - Nghi thøc th«ng tin qu¶n lý chung trªn TCP (CMIP : Common Management Information Protocol ). Nh− mét gi¶i ph¸p t¹m thêi, IAB ®· khuyÕn c¸o cµi ®Æt ngay nghi thøc qu¶n lý m¹ng ®¬n gi¶n (SNMP) dùa trªn nghi thøc gi¸m s¸t cæng ®¬n (SGMP) nh− mét nghi thøc qu¶n lý m¹ng chung (CNMP) víi c¸c m¹ng dùa trªn TCP/IP. IETF ®· chÞu tr¸ch nhiÖm thiÕt lËp SNMP. IAB còng ®· nhÊn m¹nh r»ng SNMP trong t−¬ng l¹i ph¶i tËp trung vµo qu¶n lý lçi vµ qu¶n lý cÊu h×nh. DÉu sao th× t¹i thêi ®iÓm ®ã, SNMP ®−îc nhiÒu tæ chøc sö dông trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc vÒ qu¶n lý m¹ng. Trong thêi gian dµi, IAB ®· khuyÕn c¸o céng ®ång nghiªn cøu Internet rµ so¸t nghi thøc CMIS/CMIP nh− mét nÒn t¶ng cho viÖc qu¶n trÞ m¹ng cã thÓ ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu trong t−¬ng lai. CMIS/CMIP ®−îc ph¸t triÓn bëi chuÈn ISO víi môc ®Ých kh¸c víi nghi thøc SNMP. SNMP chØ nh»m vµo môc ®Ých qu¶n trÞ c¸c thiÕt bÞ kiÓu IP cßn CMIS / CMIP ®−îc më réng ®Ó trë thµnh mét ®Æc t¶ kh«ng thñ tôc ®Ó cã thÓ qu¶n trÞ toµn bé c¸c thiÕt bÞ m¹ng. Trang 19
  20. LuËn v¨n tèt nghiÖp Tr−êng §¹i häc Khoa häc tù nhiªn Khi IAB xem xÐt CMIS/CMIP, CMIS/CMIP ®· ®−îc cµi ®Æt trªn nÒn t¶ng cña TCP. Sù kÕt hîp nµy ®· ®−a tíi nghi thøc cã tªn lµ CMOT. Ngµy nay CMOT kh«ng cßn ®ù¬c sö dông réng r·i n÷a. 2.3. MIB (Management Information Base) MIB lµ sù ®Þnh nghÜa chÝnh x¸c c¸c th«ng tin truy nhËp ®−îc th«ng qua nghi thøc qu¶n lý m¹ng. Trong RFC 1052, IAB ®· khuyÕn c¸o cÇn tiªn cao cho viÖc x¸c ®Þnh mét MIB më réng dïng cho c¶ nghi thøc SNMP vµ CMIS/CMIP mÆc dï viÖc t¹o mét MIB nh− vËy kh«ng kh¶ thi. MIB ®Þnh nghÜa nh÷ng th«ng tin qu¶n trÞ s½n cã trong c¸c thiÕt bÞ m¹ng theo mét cÊu tróc ph©n cÊp. Mçi thiÕt bÞ muèn ®−îc xem xÐt trong c«ng viÖc qu¶n trÞ m¹ng ph¶i sö dông vµ cung cÊp ®−îc nh÷ng th«ng tin ®−îc MIB ®Þnh d¹ng theo mét tiªu chuÈn chung. RFC 1065 miªu t¶ có ph¸p vµ kiÓu cña th«ng tin cã s½n trong MIB ®Ó qu¶n lý c¸c m¹ng TCP/IP gäi lµ SMI (viÕt t¾t tõ Structure and Identification of management information for TCP/IP base Internets). ChÝnh RFC 1065 ®· ®Þnh nghÜa c¸c quy t¾c ®¬n gi¶n ®Ó ®Æt tªn vµ t¹o c¸c kiÓu th«ng tin. VÝ dô Gauge ®−îc ®Þnh nghÜa nh− mét sè nguyªn cã thÓ t¨ng hoÆc gi¶m hay Time Ticks lµ bé ®Õm theo ®¬n vÞ 1/100 gi©y. Sau nµy RFC 1065 ®−îc IAB chÊp nhËn nh− mét tiªu chuÈn ®Çy ®ñ trong RFC 1155. Sö dông qui t¾c SMI, RFC 1066 ®· ®−a ra version ®Çu cña MIB cho viÖc sö dông bé nghi thøc TCP/IP. ChuÈn nµy ®· ®−îc biÕt ®Õn nh− lµ MIB - I, nã gi¶i thÝch vµ ®Þnh nghÜa mét c¸ch chÝnh x¸c nh÷ng th«ng tin c¬ së cÇn thiÕt cho ®iÒu khiÓn vµ gi¸m s¸t m¹ngTCP/IP. RFC 1066 ®−îc chÊp nhËn bëi IAB nh− lµ mét tiªu chuÈn ®Çy ®ñ trong RFC 1156. RFC 1158 ®· ®Ò nghÞ mét version thø hai cho MIB, MIB - II ®−îc sö dông cïng víi nghi thøc tiÕp theo cña TCP/IP. §Ò nghÞ nµy ®· ®−îc chÝnh thøc hãa nh− lµ tiªu chuÈn vµ ®· ®−îc phª duyÖt bëi IAB trong RFC 1213. MIB II ®· më réng th«ng tin c¬ së ®· ®−îc ®Þnh nghÜa trong MIB - I. §Ó dÔ dµng chuyÓn dÞch thµnh c¸c version th−¬ng m¹i RFC-1156 cho phÐp c¸c nhµ ph¸t triÓn më réng MIB. Vi dô mét c«ng ty muèn t¹o ra mét ®èi t−îng gäi lµ “sö dông CPU” cña mét cÇu Ethernet s½n cã mµ MIB II ch−a s½n cã. MIB II cho phÐp t¹o thªm nh÷ng ®èi t−îng míi nh− vËy theo chuÈn SMI nãi trªn. C¸c nhµ nghiªn cøu qu¶n trÞ m¹ng còng nghiªn cøu c¸c MIB kh«ng phô thuéc vµo m«i tr−êng TCP/IP. Mçi MIB nh− vËy cã thÓ tËp trung vµo mét m«i tr−êng cô thÓ vµ c¸c thiÕt bÞ cô thÓ. Ch¼ng h¹n MIB cho Token Ring theo tiªu chuÈn IEEE 802.5 cho trong RFC 1231, RMON (Remote Trang 20
Đồng bộ tài khoản