Quyết định 195/2003/QĐ-BTC

Chia sẻ: Hoang Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:60

0
52
lượt xem
2
download

Quyết định 195/2003/QĐ-BTC

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định 195/2003/QĐ-BTC về việc ban hành và công bố sáu chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (đợt 5) do Bộ Tài chính ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định 195/2003/QĐ-BTC

  1. B TÀI CHÍNH C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ******** c l p - T do - H nh phúc ******** S : 195/2003/Q -BTC Hà N i, ngày 28 tháng 11 năm 2003 QUY T NNH C A B TRƯ NG B TÀI CHÍNH S 195/2003/Q -BTC NGÀY 28 THÁNG 11 NĂM 2003 V VI C BAN HÀNH VÀ CÔNG B SÁU CHU N M C KI M TOÁN VI T NAM ( T 5) B TRƯ NG B TÀI CHÍNH Căn c Ngh nh s 86/2002/N -CP ngày 5/11/2002 c a Chính ph quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B , cơ quan ngang B ; Căn c Ngh nh s 77/2003/N -CP ngày 1/7/2003 c a Chính ph qui nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B Tài chính; Căn c Ngh nh s 07/CP ngày 29/1/1994 c a Chính ph ban hành Quy ch ki m toán c l p trong n n kinh t qu c dân; áp ng yêu c u i m i cơ ch qu n lý kinh t , tài chính, nâng cao ch t lư ng c a ki m toán c l p trong n n kinh t qu c dân; Ki m tra, ki m soát ch t lư ng ho t ng ki m toán c l p, lành m nh hoá thông tin tài chính trong n n kinh t qu c dân; Theo ngh c a V trư ng V Ch k toán và Ki m toán, Chánh Văn phòng B Tài chính, QUY T NNH: i u 1: Ban hành sáu (06) chuNn m c ki m toán Vi t Nam ( t 5) có s hi u và tên g i sau ây: 1. ChuNn m c s 401 - Th c hi n ki m toán trong môi trư ng tin h c; 2. ChuNn m c s 550 - Các bên liên quan; 3. ChuNn m c s 570 - Ho t ng liên t c; 4. ChuNn m c s 800 - Báo cáo ki m toán v nh ng công vi c ki m toán c bi t; 5. ChuNn m c s 910 - Công tác soát xét báo cáo tài chính; 6. ChuNn m c s 920 - Ki m tra thông tin tài chính trên cơ s các th t c tho thu n trư c. i u 2: ChuNn m c ki m toán Vi t Nam ư c ban hành kèm theo Quy t nh này áp d ng i v i ki m toán c l p báo cáo tài chính. D ch v ki m toán các thông tin tài
  2. chính khác và d ch v liên quan c a Công ty ki m toán ư c áp d ng theo quy nh c th c a t ng chuNn m c. i u 3: Quy t nh này có hi u l c thi hành t ngày 01/01/2004. i u 4: Ki m toán viên và Công ty ki m toán ho t ng h p pháp t i Vi t Nam có trách nhi m tri n khai th c hi n chuNn m c ki m toán Vi t Nam trong ho t ng c a m i Công ty. V trư ng V Ch k toán và Ki m toán, Chánh văn phòng B và Th trư ng các ơn v liên quan thu c và tr c thu c B Tài chính có trách nhi m hư ng d n, ki m tra và thi hành Quy t nh này. Tr n Văn Tá ( ã ký) H TH NG CHU N M C KI M TOÁN VI T NAM CHU N M C S 401 TH C HI N KI M TOÁN TRONG MÔI TRƯ NG TIN H C (Ban hành kèm theo Quy t nh s 195/2003/Q -BTC ngày 28 tháng 11 năm 2003 c a B trư ng B Tài chính) QUY NNH CHUNG 01. M c ích c a chuNn m c này là quy nh các nguyên t c, th t c cơ b n và hư ng d n th th c áp d ng các nguyên t c, th t c cơ b n liên quan n ki m toán viên và công ty ki m toán khi th c hi n ki m toán trong môi trư ng tin h c. 02. Ki m toán viên ph i ánh giá nh hư ng c a môi trư ng tin h c i v i cu c ki m toán. 03. ChuNn m c này áp d ng cho ki m toán báo cáo tài chính trong môi trư ng tin h c. ChuNn m c này cũng ư c v n d ng cho ki m toán thông tin tài chính khác và các d ch v có liên quan c a công ty ki m toán trong môi trư ng tin h c c a khách hàng. M c ích và ph m vi c a cu c ki m toán không thay i khi ki m toán trong môi trư ng tin h c. Vi c s d ng máy vi tính làm thay i quá trình x lý thông tin, lưu tr và chuy n t i thông tin tài chính và có th nh hư ng n h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b c a ơn v ư c ki m toán. Do v y, môi trư ng tin h c cũng có th nh hư ng n:
  3. * Các th t c do ki m toán viên th c hi n có ư c s hi u bi t y v h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b ; * Vi c xem xét r i ro ti m tàng, r i ro ki m soát và ánh giá c a ki m toán viên v r i ro ki m toán; * Vi c thi t k và th c hi n các th nghi m ki m soát và th nghi m cơ b n phù h p t ư c m c ích ki m toán. 04. ơn v ư c ki m toán (khách hàng), các ơn v , cá nhân liên quan n ki m toán báo cáo tài chính trong môi trư ng tin h c ph i có nh ng hi u bi t c n thi t v các nguyên t c, th t c cơ b n trong chuNn m c này ph i h p th c hi n công vi c v i ki m toán viên và công ty ki m toán trong quá trình ki m toán. Các thu t ng trong chuNn m c này ư c hi u như sau: 05. Môi trư ng tin h c: Là môi trư ng mà trong ó ơn v ư c ki m toán th c hi n công vi c k toán ho c x lý thông tin tài chính trên máy vi tính v i các m c áp d ng khác nhau, ch ng lo i máy ho c ph n m m có quy mô và m c ph c t p khác nhau, cho dù h th ng máy tính do ơn v ư c ki m toán ho c bên th ba v n hành. N I DUNG CHU N M C K năng và năng l c 06. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i có hi u bi t y v môi trư ng tin h c l p k ho ch, ch o, giám sát và ki m tra công vi c ki m toán ã th c hi n. Trong m i cu c ki m toán c th , ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ánh giá s c n thi t ph i có nh ng k năng chuyên sâu v h th ng máy tính ph c v cho cu c ki m toán. Nh ng k năng chuyên sâu này c n : * Có ư c hi u bi t y v h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b ch u nh hư ng c a môi trư ng tin h c; * Xác nh nh hư ng c a môi trư ng tin h c n vi c ánh giá chung v r i ro, r i ro s dư tài kho n ho c r i ro t ng lo i giao d ch; * Xây d ng và th c hi n các th nghi m ki m soát và th nghi m cơ b n phù h p. N u c n n nh ng k năng chuyên sâu, ki m toán viên ph i yêu c u s giúp c a chuyên gia thành th o nh ng k năng ó. Nh ng ngư i này có th là c ng s c a ki m toán viên ho c chuyên gia khác ngoài công ty ki m toán. N u vi c s d ng k năng c a chuyên gia này ã ư c l p k ho ch, ki m toán viên ph i thu th p y b ng ch ng ki m toán thích h p m b o r ng công vi c c a chuyên gia th c hi n là úng m c ích c a cu c ki m toán, tuân th theo ChuNn m c ki m toán Vi t Nam s 620 "S d ng tư li u c a chuyên gia". L p k ho ch
  4. 07. Theo ChuNn m c ki m toán Vi t Nam s 400 " ánh giá r i ro và ki m soát n i b ", ki m toán viên và công ty ki m toán ph i có ư c hi u bi t y v h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b l p k ho ch ki m toán và xây d ng chương trình ki m toán thích h p và có hi u qu . 08. Khi l p k ho ch v nh ng công vi c c a cu c ki m toán ch u nh hư ng c a môi trư ng tin h c, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i hi u bi t t m quan tr ng và tính ph c t p c a s v n hành h th ng máy tính và kh năng trong vi c cung c p thông tin c n thi t cho cu c ki m toán. Ki m toán viên ph i chú ý: * T m quan tr ng và tính ph c t p c a quá trình x lý thông tin b ng máy tính trong m i ph n hành k toán quan tr ng. T m quan tr ng liên quan n tính tr ng y u c a cơ s d n li u c a báo cáo tài chính ch u tác ng b i quy trình x lý thông tin b ng máy tính. Tính ph c t p th hi n trong các ví d : - S lư ng nghi p v l n t i m c mà ngư i s d ng khó có th xác nh và s a ch a các l i trong quá trình x lý thông tin; - Máy tính t ng x lý các giao d ch ho c nghi p v quan tr ng ho c t ng th c hi n chuy n bút toán sang m t ph n hành khác; - Máy tính có th th c hi n các phép tính ph c t p và t ng x lý các nghi p v ho c bút toán quan tr ng mà không ư c ho c không th ki m tra l i; - Các giao d ch i n t v i ơn v khác thi u vi c ki m tra b ng phương pháp th công. * C u trúc ho t ng c a h th ng máy tính c a ơn v ư c ki m toán và m c t p trung ho c phân tán c a vi c x lý thông tin b ng máy tính, c bi t khi các x lý này có nh hư ng n vi c phân công trách nhi m công vi c. * Kh năng s n có c a d li u: Các tài li u k toán và b ng ch ng khác ư c ki m toán viên yêu c u có th ch t n t i trong th i gian ng n ho c dư i d ng ch có th c ư c trên máy. H th ng thông tin máy tính c a ơn v ư c ki m toán có th ưa ra các báo cáo n i b h u d ng trong vi c th c hi n các th nghi m cơ b n. Kh năng s d ng k thu t ki m toán ư c máy tính tr giúp có th làm tăng tính hi u qu trong vi c th c hi n các th t c ki m toán ho c có th cho phép ki m toán viên áp d ng m t s th t c trên toàn b các tài kho n ho c các nghi p v v i chi phí th p. 09. Trư ng h p ơn v ư c ki m toán s d ng h th ng máy tính ph c t p, có công su t l n, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i có nh ng hi u bi t v môi trư ng tin h c và xác nh xem môi trư ng này có nh hư ng n vi c ánh giá r i ro ti m tàng và r i ro ki m soát hay không. B n ch t c a r i ro và c i m c a h th ng ki m soát n i b trong môi trư ng tin h c, bao g m:
  5. * Thi u d u v t c a các giao d ch: M t s h th ng ph n m m máy tính ư c thi t k có y d u v t c a các giao d ch, nhưng có th ch t n t i trong th i gian ng n ho c ch có th c ư c trên máy tính. Trư ng h p h th ng ph n m m máy tính ph c t p, th c hi n nhi u bư c x lý thì có th không có các d u v t y . Vì v y, các sai sót trong chương trình máy tính khó có th ư c phát hi n k p th i b i các th t c th công. * Quy trình x lý th ng nh t các giao d ch: Máy tính x lý m t cách th ng nh t t t c các nghi p v gi ng nhau. i u này cho phép lo i b g n như t t c các sai sót có th x y ra n u x lý th công. Tuy nhiên nh ng sai sót do ph n c ng ho c chương trình ph n m m s d n n vi c t t c các nghi p v có th u b x lý sai. * S phân chia các ch c năng b h n ch : Trong môi trư ng tin h c, các th t c ki m soát có th ư c t p trung vào m t ngư i ho c m t s ít ngư i, trong khi k toán th công thì các th t c ó ư c nhi u ngư i th c hi n. * Kh năng c a sai sót và không tuân th : Sai sót c a con ngư i trong vi c thi t k , b o dư ng và v n hành h th ng tin h c cao hơn so v i h th ng x lý th công. Trong h th ng tin h c, kh năng có ngư i không có trách nhi m truy c p và s a i d li u mà không l i d u v t l n hơn x lý th công. Vi c gi m s tham gia c a con ngư i trong quá trình x lý các nghi p v b ng h th ng tin h c có th làm gi m kh năng phát hi n nh ng sai sót và không tuân th . Nh ng sai sót ho c vi c không tuân th x y ra khi thi t k ho c s a i chương trình ng d ng ho c ph n m m h th ng có th không b phát hi n trong th i gian dài. * T t o và th c hi n các giao d ch: Chương trình máy tính có kh năng t ng t o ra và th c hi n m t s giao d ch. Vi c cho phép các giao d ch và th t c này có th không ư c ghi chép m t cách tương t như trong trư ng h p x lý th công. Vi c cho phép t ng th c hi n nh ng giao d ch ó ư c ng m nh trong vi c phê duy t thi t k và th c hi n chương trình máy tính. * S ph thu c c a các bư c ki m soát khác i v i quá trình x lý thông tin b ng máy tính: Vi c x lý thông tin b ng máy tính có th cung c p nh ng báo cáo ho c tài li u s d ng cho các th t c ki m soát th công. Hi u qu c a các th t c ki m soát th công ph thu c vào hi u qu ki m soát v tính y và chính xác c a quá trình x lý thông tin b ng máy tính. Trong khi ó, hi u qu ki m soát b ng máy vi tính ph thu c vào hi u qu ki m soát chung c môi trư ng tin h c. * Tăng kh năng giám sát c a Ban Giám c: H th ng máy tính có kh năng cung c p nhanh, nhi u thông tin hơn giúp Ban Giám c ki m tra, giám sát k p th i, y hơn ho t ng c a ơn v . * Tăng kh năng s d ng k thu t ki m toán ư c máy tính tr giúp: Vi c x lý và phân tích m t s lư ng l n các d li u b ng máy tính có th cho phép ki m toán viên áp d ng các k thu t và công c ki m toán b ng máy tính chung ho c chuyên bi t trong vi c th c hi n các th t c ki m toán.
  6. Các r i ro và kh năng ki m soát nêu trên c a môi trư ng tin h c có tác ng ti m tàng n vi c ánh giá c a ki m toán viên v r i ro, v tính ch t, l ch trình và ph m vi c a cu c ki m toán. ánh giá r i ro 10. Theo ChuNn m c ki m toán Vi t Nam s 400 " ánh giá r i ro và ki m soát n i b " ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ánh giá r i ro ti m tàng và r i ro ki m soát cho nh ng cơ s d n li u tr ng y u c a báo cáo tài chính. 11. R i ro ti m tàng và r i ro ki m soát trong môi trư ng tin h c có th có tác ng r ng ho c h p n kh năng có sai sót tr ng y u trên s dư m t tài kho n ho c giao d ch trong các tình hu ng sau: * R i ro có th là k t qu c a s y u kém trong các ho t ng c a h th ng máy tính, ví d : tri n khai và duy trì chương trình; h tr ph n m m h th ng; quá trình ho t ng; b o v các thi t b tin h c; ki m tra vi c truy c p vào các chương trình c bi t. S y u kém c a nh ng ho t ng này có th nh hư ng n t t c các ng d ng ư c x lý trên máy tính. * R i ro làm tăng kh năng phát sinh sai sót và gian l n trong nh ng chương trình ng d ng c th , trong nh ng cơ s d li u, ho c trong nh ng ho t ng x lý thông tin c th . Ví d , sai sót thư ng th y trong h th ng ph n m m ph i th c hi n các nghi p v ng th i, các tính toán ph c t p ho c khi ph i x lý trư ng h p b t thư ng. 12. ơn v ư c ki m toán thư ng ng d ng nh ng công ngh thông tin m i vào h th ng máy tính bao g m các k t n i m ng n i b , cơ s d li u phân tán; s lưu chuy n thông tin t h th ng qu n tr sang h th ng k toán. Các h th ng này làm tăng tinh x o c a h th ng thông tin máy tính và tính ph c t p c a các ng d ng c th , làm tăng r i ro và c n ư c chú ý c bi t. Các th t c ki m toán 13. Theo ChuNn m c ki m toán s 400 " ánh giá r i ro và ki m soát n i b ", ki m toán viên và công ty ki m toán ph i xem xét môi trư ng tin h c trong vi c thi t l p các th t c ki m toán gi m r i ro ki m toán th p n m c có th ch p nh n ư c. 14. M c tiêu c a ki m toán không thay i cho dù công vi c k toán ư c th c hi n th công hay b ng máy tính. Tuy nhiên, phương pháp th c hi n các th t c ki m toán có th b nh hư ng do quá trình x lý thông tin b ng máy tính. Ki m toán viên và công ty ki m toán có th th c hi n các th t c ki m toán b ng phương pháp th công, b ng máy ho c c hai phương pháp thu th p b ng ch ng ki m toán. Tuy nhiên, khi công tác k toán có s d ng máy tính th c hi n các ph n vi c quan tr ng thì vi c thu th p y b ng ch ng ki m toán có th òi h i ph i có s tr giúp c a máy tính. CHU N M C S 550 CÁC BÊN LIÊN QUAN (Ban hành theo Quy t nh s 195/2003/Q -BTC ngày 28 tháng 11 năm 2003 c a B trư ng B Tài chính)
  7. QUY NNH CHUNG 01. M c ích c a chuNn m c này là quy nh các nguyên t c, th t c cơ b n và hư ng d n th th c áp d ng các nguyên t c và th t c cơ b n ó i v i trách nhi m c a ki m toán viên khi th c hi n th t c ki m toán i v i các bên liên quan và giao d ch v i các bên liên quan trong quá trình ki m toán báo cáo tài chính. 02. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i th c hi n nh ng th t c ki m toán thu th p y b ng ch ng ki m toán thích h p cho vi c xác nh và thuy t minh c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v các bên liên quan và v nh ng giao d ch v i các bên liên quan có nh hư ng tr ng y u i v i báo cáo tài chính. Tuy nhiên, m t cu c ki m toán có th không phát hi n ư c h t các giao d ch v i các bên liên quan. 03. Theo ChuNn m c Ki m toán Vi t Nam s 200 "M c tiêu và nguyên t c cơ b n chi ph i ki m toán báo cáo tài chính", trong m t s trư ng h p, có th t n t i nh ng nhân t h n ch tính thuy t ph c c a nh ng b ng ch ng dùng k t lu n v cơ s d n li u c a báo cáo tài chính c th . Vì tính không ch c ch n c a cơ s d n li u c a báo cáo tài chính liên quan n tính y v các bên liên quan, nh ng th t c ư c quy nh trong chuNn m c này nh m cung c p y nh ng b ng ch ng ki m toán thích h p liên quan n nh ng cơ s d n li u này khi không có nh ng tình hu ng mà ki m toán viên xác nh là: a. Làm tăng r i ro sai sót vư t quá m c d tính; b. ã x y ra sai sót tr ng y u liên quan n các bên liên quan. Khi có d u hi u cho th y còn t n t i nh ng tình hu ng trên thì ki m toán viên ph i th c hi n thêm m t s th t c ho c th c hi n nh ng th t c s a i thích h p. 04. ChuNn m c này áp d ng cho ki m toán báo cáo tài chính và cũng ư c v n d ng cho ki m toán thông tin tài chính khác và các d ch v liên quan c a công ty ki m toán. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i tuân th nh ng quy nh c a chuNn m c này trong quá trình th c hi n ki m toán báo cáo tài chính và cung c p d ch v liên quan. ơn v ư c ki m toán và các bên s d ng k t qu ki m toán ph i có nh ng hi u bi t c n thi t v các nguyên t c và th t c qui nh trong chuNn m c này th c hi n trách nhi m c a mình và ph i h p công vi c v i ki m toán viên và công ty ki m toán nh m gi i quy t các m i quan h trong quá trình ki m toán. Các thu t ng trong chuNn m c này ư c hi u như sau: 05. Các bên liên quan: Các bên ư c coi là liên quan n u m t bên có kh năng ki m soát ho c có nh hư ng áng k i v i bên kia trong vi c ra quy t nh tài chính và ho t ng. 06. Giao d ch gi a các bên liên quan: Là vi c chuy n giao các ngu n l c hay các nghĩa v gi a các bên liên quan, không xét n vi c có tính giá hay không.
  8. 07. nh hư ng áng k : Là k t qu c a vi c tham gia vào vi c ra các chính sách tài chính và ho t ng c a m t doanh nghi p, nhưng không ki m soát các chính sách ó. Ví d v nh hư ng áng k : - Có i di n trong H i ng qu n tr ; - Tham gia trong quá trình l p chính sách; - Tham gia các giao d ch quan tr ng gi a công ty cùng t p oàn; - Trao i n i b các nhân viên qu n lý ho c ph thu c trong các thông tin k thu t; - Thông qua s h u c ph n theo lu t ho c theo th a thu n. 08. Ban Giám c ơn v ư c ki m toán có trách nhi m xác nh và trình bày thông tin v các bên liên quan và các giao d ch v i các bên liên quan ó. Trách nhi m này òi h i Ban Giám c ph i thi t l p h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b phù h p m b o nh ng giao d ch này ư c ghi chép trong s k toán và trình bày trong báo cáo tài chính m t cách thích h p. 09. Ki m toán viên ph i có hi u bi t nh t nh v tình hình kinh doanh và ngành ngh kinh doanh c a ơn v ư c ki m toán có th xác nh ư c nh ng s ki n, nh ng giao d ch có nh hư ng tr ng y u n báo cáo tài chính. Khi có s t n t i các bên liên quan và nh ng giao d ch v i các bên liên quan ư c xem như nh ng ho t ng kinh doanh thông thư ng, ki m toán viên ph i n m b t ư c thông tin v nh ng ho t ng này, b i vì: a. ChuNn m c k toán "Thông tin v các bên liên quan" yêu c u trình bày trong báo cáo tài chính các m i quan h và giao d ch ư c th c hi n v i các bên liên quan. b. S t n t i c a các bên liên quan ho c các giao d ch v i các bên liên quan có th nh hư ng n báo cáo tài chính. c. tin c y c a b ng ch ng ki m toán ph thu c vào ngu n g c ( bên trong hay bên ngoài) và t ng trư ng h p c th . Vi c ánh giá tin c y c a b ng ch ng ki m toán d a trên các nguyên t c sau ây: - B ng ch ng có ngu n g c t bên ngoài ơn v áng tin c y hơn b ng ch ng có ngu n g c t bên trong; - B ng ch ng có ngu n g c t bên trong ơn v có tin c y cao hơn khi h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b ho t ng có hi u qu ; - B ng ch ng do ki m toán viên t thu th p có tin c y cao hơn b ng ch ng do ơn v cung c p. d. Giao d ch v i các bên liên quan có th có m c ích khác v i giao d ch trong ho t ng kinh doanh thông thư ng, ví d phân chia l i nhu n ho c gian l n.
  9. N I DUNG CHU N M C Th t c xác nh s t n t i c a các bên liên quan và trình bày các thông tin 10. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i xem xét nh ng thông tin do Ban Giám c và H i ng qu n tr c a ơn v ư c ki m toán cung c p xác nh danh sách c a t t c các bên liên quan và ph i ki m tra tính y c a nh ng thông tin b ng nh ng th t c sau: a. Soát xét l i gi y t làm vi c năm trư c ki m tra danh sách c a nh ng bên liên quan ã ư c bi t; b. Ki m tra các th t c mà ơn v ã s d ng xác nh các bên liên quan; c. ThNm tra m i liên h c a thành viên H i ng qu n tr và Ban Giám c iv i các ơn v khác; d. Ki m tra s ăng ký thành viên góp v n ho c s ăng ký c ông xác nh h , tên c a nh ng thành viên góp v n ho c c ông chính. Trư ng h p c n thi t ph i thu th p b n danh sách nh ng thành viên góp v n ho c c ông chính; e. Xem xét l i biên b n h p H i ng thành viên, i h i c ông, biên b n h p H i ng qu n tr , biên b n h p Ban Giám c, Ban ki m soát và nh ng ghi chép theo lu t nh liên quan như s theo dõi v n góp c a thành viên góp v n ho c c ông; f. Thu th p thông tin t ki m toán viên khác ang cùng tham gia ki m toán, ho c các ki m toán viên ti n nhi m b sung thêm hi u bi t v các bên liên quan mà h bi t; g. Xem xét quy t toán thu Thu nh p doanh nghi p c a ơn v và nh ng thông tin khác ơn v ã cung c p cho cơ quan qu n lý. N u ki m toán viên ánh giá r i ro phát hi n v các bên liên quan quan tr ng là th p thì nh ng th t c này có th ư c s a i cho thích h p. 11. ChuNn m c k toán "Thông tin v các bên liên quan" òi h i ph i có s trình bày v m i quan h gi a các bên liên quan, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ư c m b o là nh ng v n trình bày ó là y . Giao d ch v i các bên liên quan 12. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i xem xét thông tin v các giao d ch v i các bên liên quan do Ban Giám c ho c H i ng qu n tr ơn v ư c ki m toán cung c p, và cũng ph i chú ý n nh ng giao d ch quan tr ng khác v i các bên liên quan. 13. Khi tìm hi u h th ng k toán và h th ng ki m soát n i b ánh giá r i ro ki m soát, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i cân nh c tính y và hi u qu c a các th t c ki m soát n i b i v i vi c ghi chép và phê duy t các giao d ch v i các bên liên quan.
  10. 14. Trong quá trình ki m toán, ki m toán viên c n quan tâm n các giao d ch có tính b t thư ng, vì các giao d ch này có th ch ra s t n t i c a các bên liên quan chưa ư c xác nh trư c ó, Ví d : - Các giao d ch có các i u kho n b t thư ng như: giá c , lãi su t, các hình th c b o hành và các i u ki n thanh toán b t thư ng; - Các giao d ch phát sinh không h p lý; - Các giao d ch có n i dung khác v i hình th c; - Các giao d ch ư c x lý theo nh ng cách khác thư ng; - S lư ng ho c giá tr c a các giao d ch ư c th c hi n v i m t s khách hàng ho c nhà cung c p có giá tr l n hơn so v i các khách hàng hay nhà cung c p khác; - Các giao d ch không ư c ghi chép, ví d : vi c nh n ho c cung c p mi n phí các d ch v qu n lý. 15. Trong quá trình ki m toán, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ti n hành các th t c ki m toán có th xác nh ư c s t n t i c a các giao d ch v i các bên liên quan, Ví d : - Ki m tra chi ti t các nghi p v và các s dư; - Xem xét l i các biên b n h p H i ng qu n tr và h p Ban Giám c; - Xem xét các tài li u k toán ph n ánh nh ng nghi p v và s dư quan tr ng hay b t thư ng, c bi t quan tâm n nh ng nghi p v ư c th c hi n vào th i i m cu i kỳ ho c g n cu i kỳ k toán khi l p báo cáo tài chính; - Xem xét các xác nh n v các kho n n ph i thu, n ph i tr và các xác nh n c a ngân hàng. Vi c ki m tra này có th phát hi n ra m i quan h c a ngư i ng ra b o lãnh và các giao d ch khác v i các bên liên quan khác; - Xem xét các giao d ch u tư. Ví d : mua ho c bán ph n v n u tư vào m t công ty liên doanh ho c m t doanh nghi p khác. Ki m tra giao d ch v i các bên liên quan ã ư c xác nh 16. Khi xem xét giao d ch ã ư c xác nh v i các bên liên quan, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i thu th p b ng ch ng ki m toán y và thích h p xác nh n nh ng giao d ch này ã ư c ghi chép trong s k toán và trình bày trên báo cáo tài chính. 17. Xét v tính ch t m i quan h v i các bên liên quan thì b ng ch ng v giao d ch v i các bên liên quan có th b h n ch . Ví d : S hi n h u c a hàng t n kho ang ư c g i bán t i m t bên liên quan. Do s h n ch này, ki m toán viên c n cân nh c ti n hành nh ng th t c, như:
  11. - Xác nh n i u ki n và giá tr c a giao d ch v i các bên liên quan; - Ki m tra b ng ch ng do các bên liên quan cung c p; - Xác nh n hay th o lu n thông tin v i nh ng ngư i liên quan n giao d ch như ngân hàng, chuyên gia tư v n pháp lu t, các nhà b o lãnh ho c các nhà môi gi i ch ng khoán. Gi i trình c a Ban Giám c 18. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i thu th p ư c gi i trình b ng văn b n c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v : a. Tính y c a thông tin ư c cung c p liên quan n vi c xác nh các bên liên quan; b. Thông tin v các bên liên quan ư c trình bày y trong báo cáo tài chính. K t lu n và báo cáo ki m toán 19. N u ki m toán viên và công ty ki m toán không th thu th p b ng ch ng ki m toán y và thích h p v các bên liên quan và các giao d ch v i các bên liên quan ho c k t lu n vi c trình bày v các bên liên quan trong báo cáo tài chính là không y thì ki m toán viên và công ty ki m toán ph i s a i l i báo cáo ki m toán cho phù h p. CHU N M C S 570 HO T NG LIÊN T C (Ban hành theo Quy t nh s 195/2003/Q -BTC ngày 28 tháng 11 năm 2003 c a B trư ng B Tài chính) QUY NNH CHUNG 01. M c ích c a chuNn m c này là quy nh các nguyên t c, th t c cơ b n và hư ng d n th th c áp d ng các nguyên t c và th t c cơ b n i v i trách nhi m c a ki m toán viên và công ty ki m toán trong vi c xem xét gi nh "ho t ng liên t c" mà doanh nghi p ã s d ng l p và trình bày báo cáo tài chính, bao g m c vi c xem xét các ánh giá c a Ban Giám c c a ơn v ư c ki m toán v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v . 02. Khi l p k ho ch và th c hi n ki m toán cũng như khi ánh giá và trình bày ý ki n nh n xét trong báo cáo ki m toán, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i luôn xem xét s phù h p c a gi nh "ho t ng liên t c" mà doanh nghi p ã s d ng l p và trình bày báo cáo tài chính. 03. ChuNn m c này áp d ng cho ki m toán báo cáo tài chính và ư c v n d ng cho ki m toán thông tin tài chính khác và các d ch v liên quan c a công ty ki m toán.
  12. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i tuân th các quy nh c a chuNn m c này trong quá trình ki m toán báo cáo tài chính. ơn v ư c ki m toán (khách hàng) và các bên s d ng k t qu ki m toán c n ph i có nh ng hi u bi t c n thi t v nguyên t c và th t c quy nh trong chuNn m c này ph i h p công vi c và s d ng úng n k t qu ki m toán. Các thu t ng trong chu n m c này ư c hi u như sau: 04. Ho t ng liên t c: M t ơn v ư c coi là ho t ng liên t c trong m t tương lai g n có th d oán ư c (ít nh t là m t năm k t ngày k t thúc niên k toán) khi không có ý nh ho c yêu c u ph i gi i th , ng ng ho t ng ho c thu h p áng k quy mô ho t ng, tìm ki m s b o h t các ch n theo pháp lu t và các quy nh hi n hành. N I DUNG CHU N M C Trách nhi m c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán 05. Gi nh ho t ng liên t c là m t nguyên t c cơ b n khi l p và trình bày báo cáo tài chính. Theo gi nh này, tài s n và n ph i tr ư c ghi nh n d a trên cơ s là ơn v có kh năng th c hi n giá tr các tài s n và thanh toán các kho n n ph i tr trong i u ki n kinh doanh bình thư ng. 06. ChuNn m c k toán s 01 "ChuNn m c chung" quy nh Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ph i xem xét, ánh giá c th kh năng ho t ng liên t c c a ơn v , và m t s chuNn m c k toán khác quy nh các v n liên quan n kh năng ho t ng liên t c c n xem xét và trình bày trên báo cáo tài chính. ChuNn m c k toán "Trình bày báo cáo tài chính" có quy nh khi l p và trình bày báo cáo tài chính, Giám c (ho c ngư i ng u) ơn v ư c ki m toán c n ph i ánh giá v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v . Báo cáo tài chính ph i ư c l p trên cơ s gi nh là doanh nghi p ang ho t ng liên t c và s ti p t c ho t ng kinh doanh bình thư ng trong tương lai g n tr khi doanh nghi p có ý nh gi i th ho c b bu c ph i ng ng ho t ng, ho c ph i thu h p áng k quy mô ho t ng c a mình. Trong quá trình ánh giá kh năng ho t ng liên t c, n u Ban Giám c nh n bi t ư c b t c s không ch c ch n tr ng y u nào liên quan t i các s ki n ho c i u ki n có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ti p t c ho t ng c a ơn v , thì các v n không ch c ch n này ph i ư c trình bày trên báo cáo tài chính. Khi báo cáo tài chính không ư c l p d a trên cơ s ho t ng liên t c, thì ơn v ph i trình bày i u này và cơ s áp d ng trong vi c l p báo cáo tài chính cùng các lý do ơn v không ư c ánh giá là có kh năng ho t ng liên t c. Trong quá trình ánh giá s phù h p c a gi nh ho t ng liên t c, Ban Giám c ơn v ư c ki m toán c n xem xét t t c các thông tin s n có trong m t tương lai g n có th d oán ư c, ít nh t là 12 tháng k t ngày k t thúc niên k toán. M c xem xét hoàn toàn ph thu c vào các s ki n th c t trong t ng trư ng h p c th . Khi m t ơn v liên t c ho t ng có lãi và có kh năng ti p c n d dàng t i các ngu n l c tài chính thì ơn v có th ưa ra k t lu n là gi nh ho t ng liên t c là phù h p mà không c n ph i th c hi n các th t c phân tích chi ti t. Trong các trư ng
  13. h p khác, Ban Giám c c n ph i xem xét m t lo t các nhân t xung quanh kh năng sinh l i hi n t i và d tính, l ch thanh toán n ph i tr cũng như các ngu n tài tr ti m năng khác trư c khi có th ưa ra k t lu n gi nh ho t ng liên t c là phù h p. 07. Vi c ánh giá c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v gi nh ho t ng liên t c có liên quan n xét oán ch quan t i m t th i i m nh t nh v k t qu tương lai c a các s ki n ho c i u ki n không ch c ch n. Các v n c n xem xét bao g m: - M c không ch c ch n liên quan t i k t qu c a m t s ki n hay i u ki n thư ng ư c tăng lên áng k theo m c càng xa trong tương lai mà Ban Giám c xem xét. Vì lý do ó, chuNn m c k toán chung quy nh c th vi c ánh giá c a Ban Giám c và ưa ra giai o n mà Ban Giám c c n xem xét t t c các thông tin s n có; - M i ánh giá v tương lai u ư c d a trên các thông tin s n có t i th i i m xét oán. Các s ki n phát sinh sau có th mâu thu n v i các ánh giá ư c coi là h p lý t i th i i m xét oán; - Quy mô và tính ch t ph c t p c a ơn v , b n ch t và i u ki n kinh doanh c a ơn v cũng như m c ơn v b nh hư ng b i các nhân t bên ngoài u có th nh hư ng t i xét oán liên quan t i k t qu c a các s ki n ho c các i u ki n. 08. Ví d v các s ki n ho c các i u ki n riêng r ho c k t h p v i nhau có th gây ra s nghi ng áng k v s phù h p c a gi nh ho t ng liên t c ư c nêu ra dư i ây: D u hi u v m t tài chính * ơn v lâm vào tình tr ng n ph i tr l n hơn tài s n ho c n ph i tr ng n h n l n hơn tài s n lưu ng; * ơn v có các kho n n dài h n s p n h n tr mà không có kh năng ư c giãn n ho c không có kh năng thanh toán, ho c ơn v ph thu c quá nhi u vào các kho n vay ng n h n tài tr các tài s n dài h n; * D u hi u v vi c c t b các h tr tài chính c a khách hàng và ch n ; * Lu ng ti n t ho t ng kinh doanh b âm th hi n trên báo cáo tài chính hay d báo trong tương lai; * ơn v có các ch s tài chính x u dư i m c bình thư ng; * L ho t ng kinh doanh l n ho c có s suy gi m l n v giá tr c a các tài s n ư c dùng t o ra các lu ng ti n; *N t n ng ho c ng ng thanh toán c t c; * Không có kh năng thanh toán n khi n h n;
  14. * Không có kh năng tuân th các i u kho n c a h p ng tín d ng; * Chuy n i t các giao d ch mua ch u sang mua thanh toán ngay v i các nhà cung c p; * Không có kh năng tìm ki m các ngu n tài tr cho vi c phát tri n các s n phNm m i thi t y u ho c các d án u tư thi t y u. D u hi u v m t ho t ng * ơn v b thi u thành ph n lãnh o ch ch t mà không ư c thay th ; * ơn v b m t m t th trư ng l n, m t gi y phép b n quy n ho c m t m t nhà cung c p quan tr ng; * ơn v g p khó khăn v tuy n d ng lao ng ho c thi u h t các ngu n cung c p quan tr ng. Các d u hi u khác * Không tuân th theo các quy nh v v n cũng như các quy nh khác c a pháp lu t; * ơn v ang b ki n và các v ki n này chưa ư c x lý mà n u ơn v thua ki n có th d n n các kho n b i thư ng không có kh năng áp ng ư c; * Thay i v lu t pháp ho c chính sách c a Nhà nư c làm nh hư ng b t l i t i ơn v; Các d u hi u khác. nh hư ng c a các s ki n hay i u ki n này có th ư c gi m nh b i các nhân t khác. Ví d , nh hư ng c a vi c ơn v không có kh năng thanh toán các kho n n ph i tr thông thư ng khi n h n có th ư c gi m nh b ng vi c Ban Giám c có k ho ch duy trì lu ng ti n y nh vi c áp d ng các phương pháp khác như thanh lý tài s n c nh, i u ch nh l i l ch thanh toán n , ho c tìm ki m thêm các ngu n v n m i. Tương t như v y, nh hư ng vi c m t m t nhà cung c p quan tr ng có th ư c gi m nh b ng vi c thay th m t ngu n cung c p phù h p khác. Trách nhi m c a ki m toán viên và công ty ki m toán 09. Ki m toán viên và công ty ki m toán có trách nhi m xem xét tính h p lý c a gi nh ho t ng liên t c mà Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ã s d ng khi l p và trình bày báo cáo tài chính và xem xét có y u t không ch c ch n tr ng y u nào liên quan t i kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán c n ph i ư c trình bày y trên báo cáo tài chính. 10. Ki m toán viên và công ty ki m toán không th d oán h t ư c các s ki n ho c i u ki n trong tương lai có th d n n kh năng ơn v không th ti p t c ho t ng, do ó, khi báo cáo ki m toán không c p n tính không ch c ch n v kh
  15. năng ho t ng liên t c không có nghĩa là ã m b o v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán. Các v n c n xem xét khi l p k ho ch ki m toán 11. Trong quá trình l p k ho ch ki m toán, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i cân nh c n nh ng s ki n ho c i u ki n có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v . 12. Trong su t quá trình ki m toán, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i luôn luôn lưu ý n các b ng ch ng v các s ki n ho c i u ki n có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán. N u các s ki n ho c i u ki n ư c phát hi n, ngoài vi c th c hi n các th t c ki m toán theo o n 26, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i xem xét m c nh hư ng c a các s ki n, i u ki n này n ánh giá c a ki m toán viên và công ty ki m toán v r i ro ki m toán. 13. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n xem xét các s ki n và i u ki n liên quan n gi nh ho t ng liên t c trong su t quá trình l p k ho ch ki m toán b i vì vi c này giúp cho ki m toán viên và công ty ki m toán có th th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán m t cách k p th i, ng th i xem xét l i k ho ch và các gi i pháp c a Ban Giám c v các v n liên quan n kh năng ho t ng liên t c ã phát hi n ư c. 14. Trư ng h p Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ã ưa ra ánh giá ban u v kh năng ho t ng liên t c ngay khi b t u cu c ki m toán thì ki m toán viên và công ty ki m toán c n xem xét l i các ánh giá c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ã th c s phát hi n ra các s ki n và i u ki n như ã nêu trong o n 08 và k ho ch c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán nh m gi i quy t các phát hi n này. 15. Trư ng h p Ban Giám c ơn v ư c ki m toán chưa ưa ra ánh giá ban u v kh năng ho t ng liên t c, ki m toán viên c n th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v cơ s áp d ng gi nh ho t ng liên t c khi l p báo cáo tài chính, ng th i th o lu n v i Ban Giám c v s t n t i c a các s ki n và i u ki n như ã nêu trong o n 08. Khi phát hi n ra các s ki n ho c i u ki n liên quan n gi nh ho t ng liên t c, ki m toán viên có th yêu c u Ban Giám c ánh giá s ki n này. 16. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n xem xét nh hư ng c a các s ki n, i u ki n ã ư c phát hi n khi ưa ra ánh giá ban u v các b ph n c a r i ro ki m toán vì s hi n h u c a các s ki n, i u ki n này có th nh hư ng t i n i dung, l ch trình và ph m vi c a các th t c ki m toán. Xem xét các ánh giá c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán 17. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n xem xét các ánh giá c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v . 18. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i xem xét trên cùng kho ng th i gian mà Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ưa ra ánh giá theo yêu c u c a chuNn m c k
  16. toán chung. N u ánh giá c a Ban Giám c v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán d a trên cơ s kho ng th i gian ít hơn 12 tháng k t ngày k t thúc niên k toán, ki m toán viên và công ty ki m toán c n yêu c u Ban Giám c ơn v ư c ki m toán kéo dài kho ng th i gian ánh giá ra thành 12 tháng k t ngày k t thúc niên k toán. 19. ánh giá c a Ban Giám c v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v là ph n quan tr ng trong vi c xem xét c a ki m toán viên và công ty ki m toán v gi nh ho t ng liên t c. Kho ng th i gian mà Ban Giám c c n xem xét các thông tin s n có ít nh t là 12 tháng k t ngày k t thúc niên k toán. 20. Khi xem xét các ánh giá c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i cân nh c quá trình Ban Giám c ưa ra ánh giá, các gi nh ư c s d ng làm cơ s cho các ánh giá và các k ho ch c a Ban Giám c cho các ho t ng trong tương lai. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n xem xét các ánh giá c a Ban Giám c ã ư c th c hi n d a trên t t c các thông tin liên quan s n có mà ki m toán viên và công ty ki m toán bi t ư c t k t qu c a các th t c ki m toán. 21. Như ã c p trong o n 06, trư ng h p ơn v ư c ki m toán liên t c ho t ng có lãi và có kh năng ti p c n d dàng v i các ngu n l c tài chính, Ban Giám c ơn v ư c ki m toán có th ưa ra ánh giá c a mình mà không c n th c hi n các th t c phân tích chi ti t. Ki m toán viên và công ty ki m toán có th k t lu n v tính h p lý c a các ánh giá này mà không c n th c hi n các th t c ki m toán chi ti t. Tuy nhiên, khi các s ki n ho c i u ki n ư c xác nh có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán, ki m toán viên c n th c hi n các th t c ki m toán b sung như nêu trong o n 26. Giai o n sau khi ã ư c Ban Giám c ánh giá 22. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán xác nh n s hi u bi t v các s ki n ho c i u ki n phát sinh sau giai o n ã ư c Ban Giám c ánh giá mà các s ki n ho c i u ki n này có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán. 23. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n lưu ý kh năng có th có các s ki n, ho c i u ki n x y ra sau giai o n ã ư c Ban Giám c ơn v ư c ki m toán ánh giá có th phát sinh nghi ng v tính h p lý c a gi nh ho t ng liên t c mà Ban Giám c ã s d ng l p báo cáo tài chính. Ki m toán viên và công ty ki m toán có th nh n bi t ư c các s ki n ho c i u ki n này trong quá trình l p k ho ch ki m toán và th c hi n ki m toán bao g m c các th t c ki m toán v các s ki n phát sinh sau ngày k t thúc niên k toán. 24. M c không ch c ch n c a s ki n ho c i u ki n càng l n khi các s ki n và i u ki n này ư c xem xét tương lai càng xa. Do v y, khi xem xét các s ki n ho c i u ki n n u có các d u hi u nh hư ng nghiêm tr ng n kh năng ho t ng liên t c c a ơn v thì ki m toán viên và công ty ki m toán m i quy t nh ti n hành thêm các th t c ki m toán. Ki m toán viên có th yêu c u Ban Giám c ánh giá nh hư ng ti m tàng c a các s ki n ho c i u ki n liên quan n ánh giá c a h n kh năng ho t ng liên t c.
  17. 25. Ki m toán viên và công ty ki m toán không có trách nhi m thi t l p thêm th t c ki m toán nào ngoài vi c th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán nh m ki m tra xác nh các s ki n ho c i u ki n có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán sau giai o n ã ư c Ban Giám c ánh giá như ã nêu o n 18 trong kho ng th i gian ít nh t là 12 tháng k t ngày k t thúc niên k toán. Các th t c ki m toán b sung khi các s ki n ho c i u ki n nh hư ng t i kh năng ho t ng liên t c ã ư c xác nh 26. Khi các s ki n ho c i u ki n có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán ã ư c xác nh, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i: a. Soát xét các k ho ch c a Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v các ho t ng trong tương lai d a trên ánh giá c a h v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ; b. Thu th p y b ng ch ng ki m toán thích h p nh m xác nh n ho c lo i tr s t n t i c a y u t không ch c ch n tr ng y u thông qua vi c th c hi n các th t c ki m toán c n thi t, bao g m c vi c xem xét nh hư ng c a các k ho ch c a Ban Giám c và các nhân t gi m nh khác; c. Yêu c u Ban Giám c ơn v ư c ki m toán xác nh n b ng văn b n liên quan t i các k ho ch hành ng trong tương lai c a h . 27. Các s ki n ho c i u ki n có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán có th ư c xác nh trong khi l p k ho ch ki m toán ho c trong khi th c hi n các th t c ki m toán và ư c xem xét, ánh giá trong su t quá trình ki m toán. Khi các s ki n ho c i u ki n này có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v , ki m toán viên ph i th c hi n m t s th t c ki m toán b sung. Ki m toán viên và công ty ki m toán c n th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v k ho ch tương lai c a h , bao g m k ho ch v thanh lý tài s n, vay v n ho c tái cơ c u các kho n n , gi m ho c trì hoãn các kho n chi tiêu ho c tăng v n. Ki m toán viên và công ty ki m toán cũng c n c p nh t và xem xét các nhân t ho c thông tin b sung k t ngày Ban Giám c ưa ra các ánh giá c a h . Ki m toán viên c n thu th p y b ng ch ng ki m toán thích h p k t lu n r ng các k ho ch c a Ban Giám c ưa ra là có tính kh thi và k t qu c a các k ho ch này s c i thi n tình hình c a ơn v . 28. Các th t c ki m toán có th áp d ng trong trư ng h p này bao g m: * Phân tích và th o lu n v i Ban Giám c ơn v ư c ki m toán v d báo lu ng ti n, l i nhu n và m t s d báo liên quan khác. * Phân tích và th o lu n v báo cáo tài chính kỳ g n nh t c a ơn v . * Xem xét i u kho n c a các gi y n và h p ng vay v n và xác nh xem có i u kho n nào b vi ph m hay không.
  18. * Xem xét biên b n i h i c ông, biên b n h p H i ng qu n tr , h p Ban Giám c ơn v ư c ki m toán, c a các phòng, ban quan tr ng liên quan khác tìm hi u v các v n khó khăn tài chính c a ơn v . * Trao i v i lu t sư c a ơn v v các tranh ch p và ki n t ng i v i ơn v cũng như tính h p lý c a các ánh giá c a Ban Giám c v k t qu và ư c tính nh hư ng v m t tài chính c a các tranh ch p và ki n t ng ó i v i ơn v . * Xác nh n s t n t i, tính h p pháp và tính hi u l c c a các cam k t v cung c p ho c duy trì h tr tài chính c a bên th ba và các bên liên quan ng th i ánh giá kh năng tài chính c a các bên này trong vi c cung c p các ngu n v n b sung. * Xem xét k ho ch c a ơn v ư c ki m toán i v i vi c gi i quy t các ơn t hàng c a khách hàng chưa ư c th c hi n. * Xem xét các s ki n x y ra sau ngày k t thúc niên k toán nh m xác nh nh ng nhân t gi m nh ho c nh hư ng thêm n kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán. 29. Khi vi c phân tích d báo lu ng ti n óng vai trò quan tr ng trong vi c xem xét k t qu tương lai c a các s ki n ho c i u ki n nh hư ng t i kh năng ho t ng liên t c c a ơn v , ki m toán viên c n xem xét: *M c tin c y c a h th ng cung c p các thông tin ó c a ơn v , và * Tính h p lý c a các gi nh làm n n t ng cho các d báo. Ngoài ra, ki m toán viên và công ty ki m toán c n so sánh: * Thông tin d báo tài chính c a các kỳ k toán trư c so v i k t qu th c t ; và * Thông tin d báo tài chính c a kỳ hi n t i so v i k t qu th c t t ư c n th i i m hi n t i. K t lu n và l p báo cáo ki m toán 30. Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i d a vào nh ng b ng ch ng ki m toán thu th p ư c ánh giá xem có t n t i y u t không ch c ch n tr ng y u liên quan n t ng s ki n và i u ki n riêng r ho c k t h p v i nhau gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán. 31. Y u t không ch c ch n tr ng y u t n t i khi ki m toán viên và công ty ki m toán cho r ng m c nh hư ng ti m tàng c a nó c n ph i ư c thuy t minh rõ ràng v b n ch t cũng như các nh hư ng c a chúng n u không vi c trình bày báo cáo tài chính s b sai l ch. Trư ng h p gi nh v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán là phù h p nhưng t n t i s không ch c ch n tr ng y u
  19. 32. N u vi c áp d ng gi nh ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán là phù h p nhưng t n t i s không ch c ch n tr ng y u, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ph i xem xét li u báo cáo tài chính ã: a. Trình bày y các s ki n ho c i u ki n ch y u gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v và k ho ch c a Ban giám c nh m x lý các s ki n ho c i u ki n này. b. Nêu rõ có s không ch c ch n tr ng y u liên quan n các s ki n ho c i u ki n có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ti p t c ho t ng c a ơn v và do ó ơn v có th s không th c hi n ư c giá tr tài s n cũng như thanh toán các kho n n ph i tr c a mình trong i u ki n kinh doanh bình thư ng. 33. N u trong báo cáo tài chính ơn v ã trình bày y v s t n t i y u t không ch c ch n tr ng y u, ki m toán viên và công ty ki m toán c n ưa ra ý ki n ch p nh n toàn ph n nhưng s ưa thêm vào báo cáo ki m toán o n nh n m nh s t n t i c a y u t không ch c ch n tr ng y u liên quan t i các s ki n ho c i u ki n gây ra s nghi ng v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v và ng th i lưu ý ngư i c t i thuy t minh trong báo cáo tài chính công khai các v n ư c c p trong o n 32. 34. Khi ánh giá tính y c a vi c trình bày thông tin trong báo cáo tài chính, ki m toán viên c n xem xét các thông tin ã ư c trình bày m t cách rõ ràng hay chưa lưu ý cho ngư i s d ng báo cáo tài chính khi xem xét kh năng ơn v có th không ti p t c th c hi n ư c giá tr các tài s n và thanh toán các kho n n ph i tr trong kỳ ho t ng bình thư ng. Dư i ây là m t ví d v o n trích d n trong báo cáo ki m toán khi ki m toán viên hài lòng v s y trong thuy t minh báo cáo tài chính: " ây chúng tôi không ph nh n ý ki n ch p nh n toàn ph n như trên, mà ch mu n lưu ý ngư i c báo cáo tài chính n i m X trong ph n thuy t minh báo cáo tài chính: kho n l thu n c a ơn v là ZZZ trong năm tài chính k t thúc ngày 31 tháng 12 năm 20X0 và t i ngày này, kho n n ng n h n c a ơn v vư t quá t ng tài s n là ZZZ. Nh ng i u ki n này, cùng v i nh ng v n khác ư c nêu trong i m X trong ph n thuy t minh, ch ra s t n t i c a y u t không ch c ch n tr ng y u có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ". Trong m t s ít trư ng h p, khi có nhi u s ki n ho c i u ki n không ch c ch n tr ng y u gây nh hư ng l n n báo cáo tài chính, ki m toán viên và công ty ki m toán có th xem xét ưa ra ý ki n t ch i ưa ra ý ki n thay vì thêm o n nh n m nh v n không ch c ch n. 35. N u trong báo cáo tài chính ơn v không trình bày y v s t n t i y u t không ch c ch n tr ng y u, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ưa ra ý ki n ch p nh n t ng ph n ho c ý ki n trái ngư c tuỳ theo t ng trư ng h p c th , phù h p v i ChuNn m c ki m toán s 700 "Báo cáo ki m toán v báo cáo tài chính". Báo cáo ki m toán ph i bao g m tham chi u c th v th c t t n t i y u t không ch c ch n tr ng y u có th gây ra nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v . Du i ây là ví d m t o n báo cáo tương ng v i vi c ưa ra ý ki n ch p nh n t ng ph n:
  20. Các th a thu n tài chính c a ơn v ã h t h n và s dư còn l i s ph i thanh toán vào ngày 19 tháng 3 năm 20X1. ơn v ã không th ti p t c àm phán ho c t ư c m t tho thu n tài chính thay th . Th c t này cho th y t n t i y u t không ch c ch n tr ng y u có th gây nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v , do ó ơn v có th không th c hi n ư c giá tr tài s n và thanh toán các kho n n ph i tr trong i u ki n ho t ng bình thư ng. Báo cáo tài chính (và các thuy t minh kèm theo) ã không trình bày v n này. Theo ý ki n c a chúng tôi, ngo i tr s b sót các thông tin nêu trong o n trên, báo cáo tài chính ph n ánh trung th c và h p lý trên các khía c nh tr ng y u v tình hình tài chính c a ơn v t i ngày 31 tháng 12 năm 20X0 cũng như k t qu ho t ng kinh doanh và các lu ng lưu chuy n ti n t trong năm tài chính k t thúc cùng ngày phù h p v i..." Dư i ây là ví d v m t o n báo cáo tương ng v i vi c ưa ra ý ki n trái ngư c: "Các cam k t tài chính c a ơn v ã h t h n và s dư còn l i s ph i thanh toán vào ngày 31 tháng 12 năm 20X0. ơn v ã không th ti p t c àm phán ho c t ư c m t tho thu n tài chính thay th và ang xem xét công b phá s n. Nh ng s ki n này cho th y có y u t không ch c ch n tr ng y u có th gây ra s nghi ng áng k v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v và do ó ơn v có th không có kh năng th c hi n giá tr tài s n ho c thanh toán các kho n n ph i tr trong kỳ ho t ng bình thư ng. Báo cáo tài chính và các thuy t minh kèm theo ã không trình bày v n này. Theo ý ki n c a chúng tôi, do s b sót các thông tin c p trong o n trên, báo cáo tài chính không ph n ánh trung th c và h p lý tình hình tài chính c a ơn v t i ngày 31 tháng 12 năm 20X0, cũng như k t qu ho t ng kinh doanh và lu ng lưu chuy n ti n t trong năm tài chính k t thúc cùng ngày phù h p v i..." (và không tuân th v i...)..." Trư ng h p gi nh v kh năng ho t ng liên t c c a ơn v ư c ki m toán là không phù h p 36. N u theo ánh giá c a ki m toán viên và công ty ki m toán, ơn v ư c ki m toán ch c ch n không th ti p t c ho t ng ư c n a, ki m toán viên và công ty ki m toán ph i ưa ra "ý ki n không ch p nh n" (ý ki n trái ngư c) n u báo cáo tài chính v n ư c l p trên gi nh ho t ng liên t c. N u trên cơ s ti n hành các th t c ki m tán b sung và nh ng thông tin thu th p ư c, bao g m nh hư ng c a các k ho ch c a Ban giám c, ki m toán viên và công ty ki m toán ánh giá là ơn v s không th ti p t c ho t ng, thì dù cho trong báo cáo tài chính ơn v có trình bày hay không, thì ki m toán viên và công ty ki m toán v n ph i k t lu n là gi nh ho t ng liên t c ã s d ng trong vi c l p báo cáo tài chính c a ơn v là không phù h p và ph i ưa ra ý ki n trái ngư c. 37. Khi Ban giám c ơn v ư c ki m toán ã k t lu n gi nh ho t ng liên t c s d ng khi l p và trình bày báo cáo tài chính là không phù h p, báo cáo tài chính c n ư c l p trên m t cơ s thay th có căn c . N u d a trên cơ s các th t c ki m toán b sung và các thông tin thu th p ư c, ki m toán viên và công ty ki m toán xác nh cơ s thay th là phù h p, thì ki m toán viên và công ty ki m toán có th ưa ra ý
Đồng bộ tài khoản