Quyết định của bộ trưởng bộ tài chính (đợt 3)

Chia sẻ: Thanh Phuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:49

0
54
lượt xem
4
download

Quyết định của bộ trưởng bộ tài chính (đợt 3)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định của bộ trưởng bộ tài chính về việc ban hành và công bố 6 chuẩn mực kế toán

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định của bộ trưởng bộ tài chính (đợt 3)

  1. Bé Tμi chÝnh céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ---*--- §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc Sè: 234/2003/Q§-BTC ------------------------------------- Hμ Néi, ngμy 30 th¸ng 12 n¨m 2003 quyÕt ®Þnh cña bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh VÒ viÖc ban hμnh vμ c«ng bè s¸u (06) chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam (®ît 3) Bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh - C¨n cø LuËt KÕ to¸n sè 03/2003/QH11 ngμy 17/6/2003; - C¨n cø NghÞ ®Þnh sè 86/2002/N§-CP ngμy 05/11/2002 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vμ c¬ cÊu tæ chøc cña bé, c¬ quan ngang bé; - C¨n cø NghÞ ®Þnh sè 77/2003/N§-CP ngμy 01/07/2003 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vμ c¬ cÊu tæ chøc cña Bé Tμi chÝnh; - §Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ, tμi chÝnh, n©ng cao chÊt l−îng th«ng tin kÕ to¸n cung cÊp trong nÒn kinh tÕ quèc d©n vμ ®Ó kiÓm tra, kiÓm so¸t chÊt l−îng c«ng t¸c kÕ to¸n; Theo ®Ò nghÞ cña Vô tr−ëng Vô ChÕ ®é kÕ to¸n vμ kiÓm to¸n vμ Ch¸nh V¨n phßng Bé Tμi chÝnh, quyÕt ®Þnh: §iÒu 1: Ban hμnh s¸u (06) chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam (®ît 3) cã sè hiÖu vμ tªn gäi sau ®©y: 1- ChuÈn mùc sè 05- BÊt ®éng s¶n ®Çu t−; 2- ChuÈn mùc sè 07- KÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt; 3- ChuÈn mùc sè 08- Th«ng tin tμi chÝnh vÒ nh÷ng kho¶n vèn gãp liªn doanh; 4- ChuÈn mùc sè 21- Tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh; 5- ChuÈn mùc sè 25- B¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt vμ kÕ to¸n kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty con; 6- ChuÈn mùc sè 26- Th«ng tin vÒ c¸c bªn liªn quan. §iÒu 2: S¸u (06) ChuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam ban hμnh kÌm theo QuyÕt ®Þnh nμy ®−îc ¸p dông ®èi víi tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c ngμnh, c¸c thμnh phÇn kinh tÕ trong c¶ n−íc.
  2. §iÒu 3: QuyÕt ®Þnh nμy cã hiÖu lùc thi hμnh sau 15 ngμy kÓ tõ ngμy ®¨ng c«ng b¸o. C¸c chÕ ®é kÕ to¸n cô thÓ ph¶i c¨n cø vμo s¸u chuÈn mùc kÕ to¸n ®−îc ban hμnh kÌm theo QuyÕt ®Þnh nμy ®Ó söa ®æi, bæ sung cho phï hîp. §iÒu 4: Vô tr−ëng Vô ChÕ ®é kÕ to¸n vμ kiÓm to¸n, Ch¸nh V¨n phßng Bé vμ Thñ tr−ëng c¸c ®¬n vÞ liªn quan thuéc vμ trùc thuéc Bé Tμi chÝnh chÞu tr¸ch nhiÖm h−íng dÉn, kiÓm tra vμ thi hμnh QuyÕt ®Þnh nμy. N¬i nhËn: Kt.bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh - Thñ t−íng ChÝnh phñ, c¸c Phã Thñ t−íng Thø tr−ëng ChÝnh phñ (®Ó b¸o c¸o) - V¨n phßng TW §¶ng - V¨n phßng Chñ tÞch n−íc - V¨n phßng Quèc héi - V¨n phßng ChÝnh phñ - Tßa ¸n Nh©n d©n tèi cao - ViÖn KiÓm s¸t Nh©n d©n tèi cao TrÇn V¨n T¸ - C¸c Bé, c¬ quan ngang Bé, c¬ quan thuéc ChÝnh phñ - UBND c¸c tØnh, thμnh phè trùc thuéc TW - Së Tμi chÝnh, Côc ThuÕ c¸c tØnh, thμnh phè trùc thuéc TW - C¸c Tæng c«ng ty 91 - C¸c ®¬n vÞ thuéc vμ trùc thuéc Bé Tμi chÝnh - C«ng b¸o - L−u VP, Côc THTKTC, Vô C§KT. HÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam ChuÈn mùc sè 05 2
  3. bÊt ®éng s¶n ®Çu t− (Ban hμnh theo QuyÕt ®Þnh sè 234/2003/Q§-BTC ngμy 30 th¸ng 12 n¨m 2003 cña Bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh) quy ®Þnh chung 01. Môc ®Ých cña chuÈn mùc nμy lμ quy ®Þnh vμ h−íng dÉn c¸c nguyªn t¾c vμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n ®èi víi bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, gåm: §iÒu kiÖn ghi nhËn bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ban ®Çu, chi phÝ ph¸t sinh sau ghi nhËn ban ®Çu, x¸c ®Þnh gi¸ trÞ sau ghi nhËn ban ®Çu, chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông, thanh lý bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμ mét sè quy ®Þnh kh¸c lμm c¬ së ghi sæ kÕ to¸n vμ lËp b¸o c¸o tμi chÝnh. 02. ChuÈn mùc nμy ¸p dông cho kÕ to¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, trõ khi cã chuÈn mùc kÕ to¸n kh¸c cho phÐp ¸p dông ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n kh¸c cho bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. 03. ChuÈn mùc nμy còng quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh vμ ghi nhËn gi¸ trÞ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña bªn ®i thuª theo hîp ®ång thuª tμi chÝnh vμ ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ trÞ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− cho thuª trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña bªn cho thuª theo hîp ®ång thuª ho¹t ®éng. ChuÈn mùc nμy kh«ng ¸p dông ®èi víi c¸c néi dung ®· ®−îc quy ®Þnh trong ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 06 "Thuª tμi s¶n", bao gåm: (a) Ph©n lo¹i tμi s¶n thuª thμnh tμi s¶n thuª tμi chÝnh hoÆc tμi s¶n thuª ho¹t ®éng; (b) Ghi nhËn doanh thu cho thuª bÊt ®éng s¶n ®Çu t− (Theo quy ®Þnh cña ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 14 Doanh thu vμ thu nhËp kh¸c ); (c) X¸c ®Þnh gi¸ trÞ bÊt ®éng s¶n thuª ho¹t ®éng trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña bªn ®i thuª; (d) X¸c ®Þnh gi¸ trÞ bÊt ®éng s¶n thuª tμi chÝnh trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña bªn cho thuª; (e) KÕ to¸n ®èi víi c¸c giao dÞch b¸n vμ thuª l¹i; (f) ThuyÕt minh vÒ thuª tμi chÝnh vμ thuª ho¹t ®éng trong b¸o c¸o tμi chÝnh. 04. ChuÈn mùc nμy kh«ng ¸p dông ®èi víi: (a) Nh÷ng tμi s¶n liªn quan ®Õn c©y trång, vËt nu«i g¾n liÒn víi ®Êt ®ai phôc vô cho ho¹t ®éng n«ng nghiÖp; vμ (b) QuyÒn khai th¸c kho¸ng s¶n, ho¹t ®éng th¨m dß vμ khai th¸c kho¸ng s¶n, dÇu má, khÝ tù nhiªn vμ nh÷ng tμi nguyªn kh«ng t¸i sinh t−¬ng tù. 05. C¸c thuËt ng÷ trong chuÈn mùc nμy ®−îc hiÓu nh− sau: BÊt ®éng s¶n ®Çu t−: Lμ bÊt ®éng s¶n, gåm: quyÒn sö dông ®Êt, nhμ, hoÆc mét phÇn cña nhμ hoÆc c¶ nhμ vμ ®Êt, c¬ së h¹ tÇng do ng−êi chñ së h÷u hoÆc ng−êi ®i thuª tμi s¶n theo hîp ®ång thuª tμi chÝnh n¾m gi÷ nh»m môc ®Ých thu lîi tõ viÖc cho thuª hoÆc chê t¨ng gi¸ mμ kh«ng ph¶i ®Ó: 3
  4. a. Sö dông trong s¶n xuÊt, cung cÊp hμng hãa, dÞch vô hoÆc sö dông cho c¸c môc ®Ých qu¶n lý; hoÆc b. B¸n trong kú ho¹t ®éng kinh doanh th«ng th−êng. BÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông: Lμ bÊt ®éng s¶n do ng−êi chñ së h÷u hoÆc ng−êi ®i thuª tμi s¶n theo hîp ®ång thuª tμi chÝnh n¾m gi÷ nh»m môc ®Ých sö dông trong s¶n xuÊt, cung cÊp hμng hãa, dÞch vô hoÆc sö dông cho c¸c môc ®Ých qu¶n lý. Nguyªn gi¸: Lμ toμn bé c¸c chi phÝ b»ng tiÒn hoÆc t−¬ng ®−¬ng tiÒn mμ doanh nghiÖp ph¶i bá ra hoÆc gi¸ trÞ hîp lý cña c¸c kho¶n ®−a ra ®Ó trao ®æi nh»m cã ®−îc bÊt ®éng s¶n ®Çu t− tÝnh ®Õn thêi ®iÓm mua hoÆc x©y dùng hoμn thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®ã. Gi¸ trÞ cßn l¹i: Lμ nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− sau khi trõ (-) sè khÊu hao luü kÕ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®ã. 06. VÝ dô bÊt ®éng s¶n ®Çu t−: (a). QuyÒn sö dông ®Êt (do doanh nghiÖp bá tiÒn ra mua l¹i) n¾m gi÷ trong thêi gian dμi ®Ó chê t¨ng gi¸; (b). QuyÒn sö dông ®Êt (do doanh nghiÖp bá tiÒn ra mua l¹i) n¾m gi÷ mμ ch−a x¸c ®Þnh râ môc ®Ých sö dông trong t−¬ng lai; (c). Nhμ do doanh nghiÖp së h÷u (hoÆc do doanh nghiÖp thuª tμi chÝnh) vμ cho thuª theo mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång thuª ho¹t ®éng; (d). Nhμ ®ang ®−îc gi÷ ®Ó cho thuª theo mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång thuª ho¹t ®éng; (e). C¬ së h¹ tÇng ®ang ®−îc gi÷ ®Ó cho thuª theo mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång thuª ho¹t ®éng. 07. VÝ dô bÊt ®éng s¶n kh«ng ph¶i lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t−: (a) BÊt ®éng s¶n mua ®Ó b¸n trong kú ho¹t ®éng kinh doanh th«ng th−êng hoÆc x©y dùng ®Ó b¸n trong t−¬ng lai gÇn (KÕ to¸n theo ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 02 "Hμng tån kho"); (b) BÊt ®éng s¶n ®−îc x©y dùng cho bªn thø ba (KÕ to¸n theo ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 15 Hîp ®ång x©y dùng ); (c) BÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông (KÕ to¸n theo ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 03 Tμi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh ), bao gåm bÊt ®éng s¶n n¾m gi÷ ®Ó sö dông trong t−¬ng lai nh− tμi s¶n chñ së h÷u sö dông, tμi s¶n n¾m gi÷ ®Ó c¶i t¹o, n©ng cÊp vμ sö dông sau nμy trong kú ho¹t ®éng kinh doanh th«ng th−êng nh− bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông, bÊt ®éng s¶n cho nh©n viªn sö dông (Cho dï nh©n viªn cã tr¶ tiÒn thuª tμi s¶n theo gi¸ thÞ tr−êng hay kh«ng) vμ bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông chê thanh lý; 4
  5. (d) BÊt ®éng s¶n ®ang trong qu¸ tr×nh x©y dùng ch−a hoμn thμnh víi môc ®Ých ®Ó sö dông trong t−¬ng lai d−íi d¹ng bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. 08. §èi víi nh÷ng bÊt ®éng s¶n mμ doanh nghiÖp n¾m gi÷ mét phÇn nh»m môc ®Ých thu lîi tõ viÖc cho thuª ho¹t ®éng hoÆc chê t¨ng gi¸ vμ mét phÇn sö dông cho s¶n xuÊt, cung cÊp hμng ho¸, dÞch vô hoÆc cho qu¶n lý th× nÕu nh÷ng phÇn tμi s¶n nμy ®−îc b¸n riªng rÏ (hoÆc cho thuª riªng rÏ theo mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång thuª ho¹t ®éng), doanh nghiÖp sÏ h¹ch to¸n c¸c phÇn tμi s¶n nμy mét c¸ch riªng rÏ. Tr−êng hîp c¸c phÇn tμi s¶n nμy kh«ng thÓ b¸n riªng rÏ, th× chØ coi lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− khi phÇn ®−îc n¾m gi÷ ®Ó phôc vô cho s¶n xuÊt, cung cÊp hμng ho¸, dÞch vô hoÆc phôc vô cho môc ®Ých qu¶n lý lμ phÇn kh«ng ®¸ng kÓ. 09. Tr−êng hîp doanh nghiÖp cung cÊp c¸c dÞch vô liªn quan cho nh÷ng ng−êi sö dông bÊt ®éng s¶n do doanh nghiÖp së h÷u lμ phÇn kh«ng ®¸ng kÓ trong toμn bé tho¶ thuËn th× doanh nghiÖp sÏ h¹ch to¸n tμi s¶n nμy lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. VÝ dô: Doanh nghiÖp së h÷u toμ nhμ cho thuª v¨n phßng ®ång thêi cung cÊp dÞch vô b¶o d−ìng vμ an ninh cho nh÷ng ng−êi thuª v¨n phßng. 10. Tr−êng hîp doanh nghiÖp cung cÊp c¸c dÞch vô liªn quan cho nh÷ng ng−êi sö dông bÊt ®éng s¶n do doanh nghiÖp së h÷u lμ phÇn ®¸ng kÓ th× doanh nghiÖp sÏ h¹ch to¸n tμi s¶n ®ã lμ bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông. VÝ dô: Doanh nghiÖp së h÷u vμ qu¶n lý mét kh¸ch s¹n, dÞch vô cung cÊp cho kh¸ch hμng chiÕm mét phÇn quan träng trong toμn bé tho¶ thuËn, th× kh¸ch s¹n ®ã ®−îc h¹ch to¸n lμ bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông. 11. Tr−êng hîp khã x¸c ®Þnh lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, hay lμ bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông, doanh nghiÖp cÇn x¸c ®Þnh trªn c¬ së nh÷ng ®Æc ®iÓm cô thÓ ®Ó cã thÓ thùc hiÖn phï hîp víi ®Þnh nghÜa bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμ c¸c quy ®Þnh cã liªn quan trong c¸c ®o¹n 06,07,08,09,10 vμ thuyÕt minh râ trªn b¸o c¸o tμi chÝnh theo quy ®Þnh t¹i ®o¹n 31 (d). 12. Tr−êng hîp, mét doanh nghiÖp cho c«ng ty mÑ hoÆc c«ng ty con kh¸c thuª hoÆc sö dông vμ n¾m gi÷ mét bÊt ®éng s¶n th× bÊt ®éng s¶n ®ã kh«ng ®−îc coi lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt cña tËp ®oμn, nh−ng doanh nghiÖp së h÷u bÊt ®éng s¶n ®ã ®−îc coi lμ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− nÕu nã tháa m·n ®Þnh nghÜa bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμ ®−îc tr×nh bμy trong b¸o c¸o tμi chÝnh riªng cña doanh nghiÖp së h÷u bÊt ®éng s¶n. néi dung chuÈn mùc §iÒu kiÖn ghi nhËn bÊt ®éng s¶n ®Çu t− 13. Mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc ghi nhËn lμ tμi s¶n ph¶i tháa m·n ®ång thêi hai ®iÒu kiÖn sau: (a) Ch¾c ch¾n thu ®−îc lîi Ých kinh tÕ trong t−¬ng lai; vμ (b) Nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ph¶i ®−îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy. 14. Khi x¸c ®Þnh mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− cã tháa m·n ®iÒu kiÖn thø nhÊt ®Ó ®−îc ghi nhËn lμ tμi s¶n hay kh«ng, doanh nghiÖp cÇn ph¶i ®¸nh gi¸ møc ®é ch¾c ch¾n g¾n liÒn víi viÖc thu ®−îc c¸c lîi Ých kinh tÕ trong t−¬ng lai mμ chóng cã thÓ mang l¹i trªn c¬ së nh÷ng th«ng tin hiÖn cã t¹i thêi ®iÓm ghi nhËn. §iÒu kiÖn thø hai ®Ó ghi nhËn mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− lμ tμi 5
  6. s¶n th−êng dÔ ®−îc tho¶ m·n v× giao dÞch mua b¸n, trao ®æi chøng minh cho viÖc h×nh thμnh bÊt ®éng s¶n ®· x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. X¸c ®Þnh gi¸ trÞ ban ®Çu 15. Mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ph¶i ®−îc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ban ®Çu theo nguyªn gi¸. Nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− bao gåm c¶ c¸c chi phÝ giao dÞch liªn quan trùc tiÕp ban ®Çu. 16. Nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc mua bao gåm gi¸ mua vμ c¸c chi phÝ liªn quan trùc tiÕp, nh−: PhÝ dÞch vô t− vÊn vÒ luËt ph¸p liªn quan, thuÕ tr−íc b¹ vμ chi phÝ giao dÞch liªn quan kh¸c... 17. Nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− tù x©y dùng lμ gi¸ thμnh thùc tÕ vμ c¸c chi phÝ liªn quan trùc tiÕp cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− tÝnh ®Õn ngμy hoμn thμnh c«ng viÖc x©y dùng. Tõ khi b¾t ®Çu x©y dùng cho ®Õn ngμy hoμn thμnh c«ng viÖc x©y dùng doanh nghiÖp ¸p dông ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 03 Tμi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh vμ ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 04 Tμi s¶n cè ®Þnh v« h×nh . T¹i ngμy tμi s¶n trë thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− th× ¸p dông chuÈn mùc nμy (xem ®o¹n 23 (e)). 18. Nguyªn gi¸ cña mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− kh«ng bao gåm c¸c chi phÝ sau: - Chi phÝ ph¸t sinh ban ®Çu (trõ tr−êng hîp c¸c chi phÝ nμy lμ cÇn thiÕt ®Ó ®−a bÊt ®éng s¶n ®Çu t− tíi tr¹ng th¸i s½n sμng ho¹t ®éng); - C¸c chi phÝ khi míi ®−a bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμo ho¹t ®éng lÇn ®Çu tr−íc khi bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®¹t tíi tr¹ng th¸i ho¹t ®éng b×nh th−êng theo dù kiÕn; - C¸c chi phÝ kh«ng b×nh th−êng vÒ nguyªn vËt liÖu, lao ®éng hoÆc c¸c nguån lùc kh¸c trong qu¸ tr×nh x©y dùng bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. 19. Tr−êng hîp mua bÊt ®éng s¶n ®Çu t− thanh to¸n theo ph−¬ng thøc tr¶ chËm, nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc ph¶n ¸nh theo gi¸ mua tr¶ ngay t¹i thêi ®iÓm mua. Kho¶n chªnh lÖch gi÷a tæng sè tiÒn ph¶i thanh to¸n vμ gi¸ mua tr¶ ngay ®−îc h¹ch to¸n vμo chi phÝ tμi chÝnh theo kú h¹n thanh to¸n, trõ khi sè chªnh lÖch ®ã ®−îc tÝnh vμo nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− theo quy ®Þnh cña ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 16 Chi phÝ ®i vay . Chi phÝ ph¸t sinh sau ghi nhËn ban ®Çu 20. Chi phÝ liªn quan ®Õn bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ph¸t sinh sau ghi nhËn ban ®Çu ph¶i ®−îc ghi nhËn lμ chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú, trõ khi chi phÝ nμy cã kh¶ n¨ng ch¾c ch¾n lμm cho bÊt ®éng s¶n ®Çu t− t¹o ra lîi Ých kinh tÕ trong t−¬ng lai nhiÒu h¬n møc ho¹t ®éng ®−îc ®¸nh gi¸ ban ®Çu th× ®−îc ghi t¨ng nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. 21. ViÖc h¹ch to¸n c¸c chi phÝ ph¸t sinh sau ghi nhËn ban ®Çu phô thuéc vμo tõng tr−êng hîp cã xem xÐt ®Õn viÖc ®¸nh gi¸ vμ ghi nhËn ban ®Çu cña kho¶n ®Çu t− liªn quan. Ch¼ng h¹n, tr−êng hîp gi¸ mua tμi s¶n bao gåm nghÜa vô cña doanh nghiÖp ph¶i chÞu c¸c chi phÝ cÇn thiÕt sÏ ph¸t sinh ®Ó ®−a bÊt ®éng s¶n tíi tr¹ng th¸i s½n sμng ho¹t ®éng th× chi phÝ ®ã còng ®−îc tÝnh vμo nguyªn gi¸. VÝ dô: Mua mét ng«i nhμ víi yªu cÇu ph¶i n©ng cÊp th× chi phÝ n©ng cÊp ph¸t sinh ®−îc ghi t¨ng nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. 6
  7. X¸c ®Þnh gi¸ trÞ sau ghi nhËn ban ®Çu 22. Sau ghi nhËn ban ®Çu, trong thêi gian n¾m gi÷ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc x¸c ®Þnh theo nguyªn gi¸, sè khÊu hao luü kÕ vμ gi¸ trÞ cßn l¹i. ChuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông 23. ViÖc chuyÓn tõ bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− hoÆc tõ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− sang bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông hay hμng tån kho chØ khi cã sù thay ®æi vÒ môc ®Ých sö dông nh− c¸c tr−êng hîp sau: a. BÊt ®éng s¶n ®Çu t− chuyÓn thμnh bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông khi chñ së h÷u b¾t ®Çu sö dông tμi s¶n nμy; b. BÊt ®éng s¶n ®Çu t− chuyÓn thμnh hμng tån kho khi chñ së h÷u b¾t ®Çu triÓn khai cho môc ®Ých b¸n; c. BÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông chuyÓn thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− khi chñ së h÷u kÕt thóc sö dông tμi s¶n ®ã; d. Hμng tån kho chuyÓn thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− khi chñ së h÷u b¾t ®Çu cho bªn kh¸c thuª ho¹t ®éng; e. BÊt ®éng s¶n x©y dùng chuyÓn thμnh bÊt ®éng s¶n ®Çu t− khi kÕt thóc giai ®o¹n x©y dùng, bμn giao ®−a vμo ®Çu t− (Trong giai ®o¹n x©y dùng ph¶i kÕ to¸n theo ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 03 Tμi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh ). 24. Theo yªu cÇu cña ®o¹n 23b, doanh nghiÖp chuyÓn mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− sang hμng tån kho chØ khi cã sù thay ®æi vÒ môc ®Ých sö dông, b»ng chøng lμ sù b¾t ®Çu cña viÖc triÓn khai cho môc ®Ých b¸n. Khi mét doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh b¸n mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− mμ kh«ng cã giai ®o¹n n©ng cÊp th× doanh nghiÖp ®ã ph¶i tiÕp tôc coi bÊt ®éng s¶n ®ã lμ mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− cho tíi khi nã ®−îc b¸n (kh«ng cßn ®−îc tr×nh bμy trªn B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n) vμ kh«ng ®−îc h¹ch to¸n tμi s¶n ®ã lμ hμng tån kho. T−¬ng tù, nÕu doanh nghiÖp b¾t ®Çu n©ng cÊp, c¶i t¹o bÊt ®éng s¶n ®Çu t− hiÖn cã víi môc ®Ých tiÕp tôc sö dông bÊt ®éng s¶n ®ã trong t−¬ng lai nh− mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, th× bÊt ®éng s¶n ®ã vÉn lμ mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμ kh«ng ®−îc ph©n lo¹i l¹i nh− mét bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông trong qu¸ tr×nh n©ng cÊp c¶i t¹o. 25. ViÖc chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông gi÷a bÊt ®éng s¶n ®Çu t− víi bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông hoÆc hμng tån kho kh«ng lμm thay ®æi gi¸ trÞ ghi sæ cña tμi s¶n ®−îc chuyÓn ®æi vμ kh«ng lμm thay ®æi nguyªn gi¸ cña bÊt ®éng s¶n trong viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ hay ®Ó lËp b¸o c¸o tμi chÝnh. Thanh lý 26. Mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− kh«ng cßn ®−îc tr×nh bμy trong B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n sau khi ®· b¸n hoÆc sau khi bÊt ®éng s¶n ®Çu t− kh«ng cßn ®−îc n¾m gi÷ l©u dμi vμ xÐt thÊy kh«ng thu ®−îc lîi Ých kinh tÕ trong t−¬ng lai tõ viÖc thanh lý bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®ã. 27. ViÖc thanh lý mét bÊt ®éng s¶n ®Çu t− cã thÓ x¶y ra sau khi b¸n hoÆc sau khi ký hîp ®ång cho thuª tμi chÝnh. §Ó x¸c ®Þnh thêi ®iÓm b¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t− vμ ghi nhËn doanh thu tõ viÖc b¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, doanh nghiÖp ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ChuÈn mùc 7
  8. kÕ to¸n sè 14 Doanh thu vμ thu nhËp kh¸c . ViÖc b¸n bÊt ®éng s¶n cho thuª tμi chÝnh hoÆc giao dÞch b¸n vμ thuª l¹i bÊt ®éng s¶n ®Çu t−, doanh nghiÖp ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 06 Thuª tμi s¶n . 28. C¸c kho¶n l·i hoÆc lç ph¸t sinh tõ viÖc b¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc x¸c ®Þnh b»ng sè chªnh lÖch gi÷a doanh thu víi chi phÝ b¸n vμ gi¸ trÞ cßn l¹i cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. Sè l·i hoÆc lç nμy ®−îc ghi nhËn lμ thu nhËp hay chi phÝ trªn b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh trong kú (Tr−êng hîp b¸n vμ thuª l¹i tμi s¶n lμ bÊt ®éng s¶n ®−îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 06 Thuª tμi s¶n ). 29. Kho¶n doanh thu tõ viÖc b¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t− ®−îc ghi nhËn theo gi¸ trÞ hîp lý. Tr−êng hîp b¸n theo ph−¬ng thøc tr¶ chËm, th× kho¶n doanh thu nμy ®−îc x¸c ®Þnh ban ®Çu b»ng gi¸ b¸n tr¶ ngay. Kho¶n chªnh lÖch gi÷a tæng sè tiÒn ph¶i thanh to¸n vμ gi¸ b¸n tr¶ ngay ®−îc ghi nhËn lμ doanh thu tiÒn l·i ch−a thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 14 Doanh thu vμ thu nhËp kh¸c . Tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh 30. Néi dung tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh quy ®Þnh trong chuÈn mùc nμy ®−îc ¸p dông cïng víi nh÷ng qui ®Þnh trong ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 06 Thuª tμi s¶n . §èi víi bªn cho thuª ph¶i tr×nh bμy néi dung cho thuª ho¹t ®éng. §èi víi bªn ®i thuª ph¶i tr×nh bμy néi dung thuª tμi chÝnh. 31. Doanh nghiÖp cÇn tr×nh bμy trªn b¸o c¸o tμi chÝnh nh÷ng néi dung sau: (a) Ph−¬ng ph¸p khÊu hao sö dông; (b) Thêi gian sö dông h÷u Ých cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− hoÆc tû lÖ khÊu hao sö dông; (c) Nguyªn gi¸ vμ khÊu hao luü kÕ t¹i thêi ®iÓm ®Çu kú vμ cuèi kú; (d) Tiªu chuÈn cô thÓ mμ doanh nghiÖp ¸p dông trong tr−êng hîp gÆp khã kh¨n khi ph©n lo¹i bÊt ®éng s¶n ®Çu t− víi bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông vμ víi tμi s¶n gi÷ ®Ó b¸n trong ho¹t ®éng kinh doanh th«ng th−êng; (e) C¸c chØ tiªu thu nhËp, chi phÝ liªn quan ®Õn cho thuª bÊt ®éng s¶n, gåm: - Thu nhËp tõ viÖc cho thuª; - Chi phÝ trùc tiÕp cho ho¹t ®éng kinh doanh (bao gåm chi phÝ söa ch÷a vμ b¶o d−ìng) ph¸t sinh tõ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− liªn quan ®Õn viÖc t¹o ra thu nhËp tõ viÖc cho thuª trong kú b¸o c¸o; - Chi phÝ trùc tiÕp cho ho¹t ®éng kinh doanh (bao gåm chi phÝ söa ch÷a vμ b¶o d−ìng) ph¸t sinh tõ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− kh«ng liªn quan ®Õn viÖc t¹o ra thu nhËp tõ viÖc cho thuª trong kú b¸o c¸o. (f) Lý do vμ møc ®é ¶nh h−ëng ®Õn thu nhËp tõ ho¹t ®éng kinh doanh bÊt ®éng s¶n ®Çu t−; (g) NghÜa vô chñ yÕu cña hîp ®ång mua, x©y dùng, c¶i t¹o, n©ng cÊp hoÆc b¶o d−ìng, söa ch÷a bÊt ®éng s¶n ®Çu t−; (h) Tr×nh bμy nh÷ng néi dung sau (kh«ng yªu cÇu th«ng tin so s¸nh): - Nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− t¨ng thªm, trong ®ã: T¨ng do mua bÊt ®éng s¶n vμ t¨ng do vèn ho¸ nh÷ng chi phÝ sau ghi nhËn ban ®Çu; 8
  9. - Nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− t¨ng do s¸p nhËp doanh nghiÖp; - Nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− thanh lý; - Nguyªn gi¸ bÊt ®éng s¶n ®Çu t− chuyÓn sang bÊt ®éng s¶n chñ së h÷u sö dông hoÆc hμng tån kho vμ ng−îc l¹i. (i) Gi¸ trÞ hîp lý cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc niªn ®é kÕ to¸n, lËp b¸o c¸o tμi chÝnh. Khi doanh nghiÖp kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®−îc gi¸ trÞ hîp lý cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t− th× doanh nghiÖp ph¶i thuyÕt minh: - Danh môc bÊt ®éng s¶n ®Çu t−; - Lý do kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc gi¸ trÞ hîp lý cña bÊt ®éng s¶n ®Çu t−. *** HÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam ChuÈn mùc sè 07 KÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt (Ban hμnh vμ c«ng bè theo QuyÕt ®Þnh sè 234/2003/Q§-BTC ngμy 30 th¸ng 12 n¨m 2003 cña Bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh) Quy ®Þnh chung 01. Môc ®Ých cña chuÈn mùc nμy lμ quy ®Þnh vμ h−íng dÉn c¸c nguyªn t¾c vμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− cña nhμ ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt, gåm: KÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña riªng nhμ ®Çu t− vμ trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt lμm c¬ së ghi sæ kÕ to¸n, lËp vμ tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh. 02. ChuÈn mùc nμy ¸p dông cho kÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt cña nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ trong c«ng ty liªn kÕt. 03. C¸c thuËt ng÷ trong chuÈn mùc nμy ®−îc hiÓu nh− sau: C«ng ty liªn kÕt: Lμ c«ng ty trong ®ã nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ nh−ng kh«ng ph¶i lμ c«ng ty con hoÆc c«ng ty liªn doanh cña nhμ ®Çu t−. 9
  10. ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ: Lμ quyÒn tham gia cña nhμ ®Çu t− vμo viÖc ®−a ra c¸c quyÕt ®Þnh vÒ chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng cña bªn nhËn ®Çu t− nh−ng kh«ng kiÓm so¸t c¸c chÝnh s¸ch ®ã. KiÓm so¸t: Lμ quyÒn chi phèi c¸c chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp nh»m thu ®−îc lîi Ých kinh tÕ tõ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®ã. C«ng ty con: Lμ mét doanh nghiÖp chÞu sù kiÓm so¸t cña mét doanh nghiÖp kh¸c (gäi lμ c«ng ty mÑ). Ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u: Lμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n mμ kho¶n ®Çu t− ®−îc ghi nhËn ban ®Çu theo gi¸ gèc, sau ®ã ®−îc ®iÒu chØnh theo nh÷ng thay ®æi cña phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong tμi s¶n thuÇn cña bªn nhËn ®Çu t−. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh ph¶i ph¶n ¸nh phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong kÕt qu¶ kinh doanh cña bªn nhËn ®Çu t−. Ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc: Lμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n mμ kho¶n ®Çu t− ®−îc ghi nhËn ban ®Çu theo gi¸ gèc, sau ®ã kh«ng ®−îc ®iÒu chØnh theo nh÷ng thay ®æi cña phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong tμi s¶n thuÇn cña bªn nhËn ®Çu t−. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh chØ ph¶n ¸nh kho¶n thu nhËp cña nhμ ®Çu t− ®−îc ph©n chia tõ lîi nhuËn thuÇn luü kÕ cña bªn nhËn ®Çu t− ph¸t sinh sau ngμy ®Çu t−. Tμi s¶n thuÇn: Lμ gi¸ trÞ cña tæng tμi s¶n trõ (-) nî ph¶i tr¶. néi dung chuÈn mùc Nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ 04. NÕu nhμ ®Çu t− n¾m gi÷ trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp th«ng qua c¸c c«ng ty con Ýt nhÊt 20% quyÒn biÓu quyÕt cña bªn nhËn ®Çu t− th× ®−îc gäi lμ nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ, trõ khi cã quy ®Þnh hoÆc tho¶ thuËn kh¸c. Ng−îc l¹i nÕu nhμ ®Çu t− n¾m gi÷ trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp th«ng qua c¸c c«ng ty con Ýt h¬n 20% quyÒn biÓu quyÕt cña bªn nhËn ®Çu t−, th× kh«ng ®−îc gäi lμ nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ, trõ khi cã quy ®Þnh hoÆc tho¶ thuËn kh¸c. 05. Nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ th−êng ®−îc thÓ hiÖn ë mét hoÆc c¸c biÓu hiÖn sau: (a) Cã ®¹i diÖn trong Héi ®ång qu¶n trÞ hoÆc cÊp qu¶n lý t−¬ng ®−¬ng cña c«ng ty liªn kÕt; (b) Cã quyÒn tham gia vμo qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch; (c) Cã c¸c giao dÞch quan träng gi÷a nhμ ®Çu t− vμ bªn nhËn ®Çu t−; (d) Cã sù trao ®æi vÒ c¸n bé qu¶n lý; (e) Cã sù cung cÊp th«ng tin kü thuËt quan träng. 10
  11. Ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u 06. Theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u, kho¶n ®Çu t− ®−îc ghi nhËn ban ®Çu theo gi¸ gèc. Sau ®ã, gi¸ trÞ ghi sæ cña kho¶n ®Çu t− ®−îc ®iÒu chØnh t¨ng hoÆc gi¶m t−¬ng øng víi phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong l·i hoÆc lç cña bªn nhËn ®Çu t− sau ngμy ®Çu t−. Kho¶n ®−îc ph©n chia tõ bªn nhËn ®Çu t− ph¶i h¹ch to¸n gi¶m gi¸ trÞ ghi sæ cña kho¶n ®Çu t−. ViÖc ®iÒu chØnh gi¸ trÞ ghi sæ còng ph¶i ®−îc thùc hiÖn khi lîi Ých cña nhμ ®Çu t− thay ®æi do cã sù thay ®æi vèn chñ së h÷u cña bªn nhËn ®Çu t− nh−ng kh«ng ®−îc ph¶n ¸nh trªn B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. Nh÷ng thay ®æi trong vèn chñ së h÷u cña bªn nhËn ®Çu t− cã thÓ bao gåm nh÷ng kho¶n ph¸t sinh tõ viÖc ®¸nh gi¸ l¹i TSC§ vμ c¸c kho¶n ®Çu t−, chªnh lÖch tû gi¸ quy ®æi ngo¹i tÖ vμ nh÷ng ®iÒu chØnh c¸c chªnh lÖch ph¸t sinh khi hîp nhÊt kinh doanh. Ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc 07. Theo ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc, nhμ ®Çu t− ghi nhËn ban ®Çu kho¶n ®Çu t− theo gi¸ gèc. Nhμ ®Çu t− chØ h¹ch to¸n vμo thu nhËp trªn B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh kho¶n ®−îc chia tõ lîi nhuËn thuÇn luü kÕ cña bªn nhËn ®Çu t− ph¸t sinh sau ngμy ®Çu t−. C¸c kho¶n kh¸c mμ nhμ ®Çu t− nhËn ®−îc ngoμi lîi nhuËn ®−îc chia ®−îc coi lμ phÇn thu håi c¸c kho¶n ®Çu t− vμ ®−îc ghi nhËn lμ kho¶n gi¶m trõ gi¸ gèc ®Çu t−. B¸o c¸o tμi chÝnh cña riªng nhμ ®Çu t− 08. Trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña riªng nhμ ®Çu t−, kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt ®−îc kÕ to¸n theo ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc. B¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt 09. Trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt cña nhμ ®Çu t−, kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt ®−îc kÕ to¸n theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u, trõ khi: (a) Kho¶n ®Çu t− nμy dù kiÕn sÏ ®−îc thanh lý trong t−¬ng lai gÇn (d−íi 12 th¸ng); hoÆc (b) C«ng ty liªn kÕt ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh h¹n chÕ kh¾t khe dμi h¹n lμm c¶n trë ®¸ng kÓ viÖc chuyÓn giao vèn cho nhμ ®Çu t−. Tr−êng hîp nμy, c¸c kho¶n ®Çu t− ®−îc ph¶n ¸nh theo gi¸ gèc trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt cña nhμ ®Çu t−. 10. ViÖc ghi nhËn thu nhËp dùa trªn c¬ së lîi nhuËn ®−îc chia cã thÓ kh«ng ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ thu nhËp mμ nhμ ®Çu t− ®−îc h−ëng tõ kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt v× kho¶n lîi nhuËn ®−îc chia ®ã cã thÓ kh«ng ph¶n ¸nh ®óng thùc tÕ ho¹t ®éng cña c«ng ty liªn kÕt. Do nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ ®èi víi c«ng ty liªn kÕt vμ cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi ho¹t ®éng cña c«ng ty nμy, v× vËy, nhμ ®Çu t− ph¶i tr×nh bμy trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña c«ng ty liªn kÕt. ViÖc ¸p dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u sÏ cung cÊp th«ng tin h÷u Ých h¬n vÒ tμi s¶n thuÇn vμ l·i, lç thuÇn cña nhμ ®Çu t−. 11
  12. 11. Nhμ ®Çu t− ph¶i ngõng sö dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u khi: (a) Kh«ng cßn ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ trong c«ng ty liªn kÕt nh−ng vÉn cßn n¾m gi÷ mét phÇn hoÆc toμn bé kho¶n ®Çu t−; hoÆc (b) ViÖc sö dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u kh«ng cßn phï hîp v× c«ng ty liªn kÕt ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh h¹n chÕ kh¾t khe dμi h¹n g©y ra nh÷ng c¶n trë ®¸ng kÓ trong viÖc chuyÓn giao vèn cho nhμ ®Çu t−. Trong tr−êng hîp nμy, gi¸ trÞ ghi sæ cña kho¶n ®Çu t− tõ thêi ®iÓm trªn ®−îc coi lμ gi¸ gèc. ¸p dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u 12. Kho¶n ®Çu t− ®−îc h¹ch to¸n theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u kÓ tõ thêi ®iÓm kho¶n ®Çu t− nμy tho¶ m·n ®Þnh nghÜa vÒ c«ng ty liªn kÕt. Khi mua mét kho¶n ®Çu t−, bÊt cø sù chªnh lÖch nμo (dï d−¬ng hay ©m) gi÷a gi¸ gèc cña kho¶n ®Çu t− vμ phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− theo gi¸ trÞ hîp lý cña tμi s¶n thuÇn cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc cña c«ng ty liªn kÕt ®−îc h¹ch to¸n phï hîp víi chuÈn mùc kÕ to¸n Hîp nhÊt kinh doanh . C¸c kho¶n ®iÒu chØnh phï hîp ®èi víi phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong l·i, lç sau ngμy mua kho¶n ®Çu t− ®−îc thùc hiÖn cho: (a) KhÊu hao TSC§ (c¨n cø vμo gi¸ trÞ hîp lý); (b) Ph©n bæ dÇn c¸c kho¶n chªnh lÖch gi÷a gi¸ gèc cña kho¶n ®Çu t− vμ phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− theo gi¸ trÞ hîp lý cña tμi s¶n thuÇn cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc. 13. Nhμ ®Çu t− ¸p dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u ph¶i sö dông b¸o c¸o tμi chÝnh hiÖn hμnh cña c«ng ty liªn kÕt ®−îc lËp cïng ngμy víi b¸o c¸o tμi chÝnh cña nhμ ®Çu t−. Khi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc ®iÒu ®ã th× c¸c b¸o c¸o tμi chÝnh lËp vμo nh÷ng ngμy kh¸c nhau míi ®−îc sö dông. 14. Khi b¸o c¸o tμi chÝnh hiÖn hμnh cña c«ng ty liªn kÕt ®−îc lËp kh¸c ngμy víi b¸o c¸o tμi chÝnh cña nhμ ®Çu t−, viÖc ®iÒu chØnh ph¶i ®−îc thùc hiÖn cho c¸c ¶nh h−ëng cña c¸c sù kiÖn vμ giao dÞch träng yÕu gi÷a nhμ ®Çu t− vμ c«ng ty liªn kÕt ph¸t sinh gi÷a ngμy lËp b¸o c¸o tμi chÝnh cña nhμ ®Çu t− vμ ngμy lËp b¸o c¸o tμi chÝnh cña c«ng ty liªn kÕt. 15. B¸o c¸o tμi chÝnh cña nhμ ®Çu t− ph¶i ¸p dông c¸c chÝnh s¸ch kÕ to¸n thèng nhÊt cho c¸c giao dÞch vμ sù kiÖn gièng nhau ph¸t sinh trong c¸c tr−êng hîp t−¬ng tù. Tr−êng hîp c«ng ty liªn kÕt ¸p dông chÝnh s¸ch kÕ to¸n kh¸c víi nhμ ®Çu t− cho c¸c giao dÞch vμ sù kiÖn gièng nhau ph¸t sinh trong c¸c tr−êng hîp t−¬ng tù, khi sö dông b¸o c¸o tμi chÝnh cña c«ng ty liªn kÕt, nhμ ®Çu t− ph¶i thùc hiÖn c¸c ®iÒu chØnh thÝch hîp nÕu ¸p dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u. Tr−êng hîp nhμ ®Çu t− kh«ng thùc hiÖn ®−îc c¸c ®iÒu chØnh ®ã th× ph¶i gi¶i tr×nh trong B¶n thuyÕt minh b¸o c¸o tμi chÝnh cña m×nh. 16. NÕu c«ng ty liªn kÕt cã cæ phiÕu −u ®·i cæ tøc ®−îc n¾m gi÷ bëi c¸c cæ ®«ng bªn ngoμi th× nhμ ®Çu t− ph¶i tÝnh to¸n phÇn së h÷u cña m×nh trong l·i hoÆc lç tõ c«ng ty liªn kÕt sau khi ®iÒu chØnh cæ tøc −u ®·i, kÓ c¶ khi viÖc tr¶ cæ tøc ch−a ®−îc th«ng b¸o. 12
  13. 17. Theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u, nÕu phÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− trong kho¶n lç cña c«ng ty liªn kÕt lín h¬n hoÆc b»ng gi¸ trÞ ghi sæ cña kho¶n ®Çu t−, nhμ ®Çu t− kh«ng ph¶i tiÕp tôc ph¶n ¸nh c¸c kho¶n lç ph¸t sinh sau ®ã trªn b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt trõ khi nhμ ®Çu t− cã nghÜa vô thùc hiÖn thanh to¸n thay cho c«ng ty liªn kÕt c¸c kho¶n nî mμ nhμ ®Çu t− ®· ®¶m b¶o hoÆc cam kÕt tr¶. Trong tr−êng hîp nμy, gi¸ trÞ kho¶n ®Çu t− ®−îc tr×nh bμy trªn b¸o c¸o tμi chÝnh lμ b»ng kh«ng (0). NÕu sau ®ã c«ng ty liªn kÕt ho¹t ®éng cã l·i, nhμ ®Çu t− chØ ®−îc ghi nhËn phÇn së h÷u cña m×nh trong kho¶n l·i ®ã sau khi ®· bï ®¾p ®−îc phÇn lç thuÇn ch−a ®−îc h¹ch to¸n tr−íc ®©y. C¸c kho¶n tæn thÊt 18. NÕu cã b»ng chøng lμ kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt cã thÓ bÞ tæn thÊt, doanh nghiÖp ph¶i ¸p dông c¸c quy ®Þnh cña ChuÈn mùc Tæn thÊt tμi s¶n". ThuÕ thu nhËp 19. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ph¸t sinh tõ kho¶n ®Çu t− trong c«ng ty liªn kÕt (nÕu cã) ®−îc h¹ch to¸n phï hîp víi chuÈn mùc kÕ to¸n ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp . C¸c kho¶n môc ngÉu nhiªn 20. Khi cã ph¸t sinh kho¶n môc ngÉu nhiªn, nhμ ®Çu t− ph¶i tr×nh bμy kho¶n môc ngoμi dù tÝnh ®ã phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña ChuÈn mùc Dù phßng, nî ph¶i tr¶ vμ tμi s¶n ngÉu nhiªn . Tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh 21. Trong b¸o c¸o tμi chÝnh, nhμ ®Çu t− ph¶i tr×nh bμy: (a) Danh s¸ch c¸c c«ng ty liªn kÕt kÌm theo c¸c th«ng tin vÒ phÇn së h÷u vμ tû lÖ(%) quyÒn biÓu quyÕt, nÕu tû lÖ nμy kh¸c víi phÇn së h÷u; vμ (b) C¸c ph−¬ng ph¸p ®−îc sö dông ®Ó kÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt. 22. C¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt h¹ch to¸n theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u ph¶i ph©n lo¹i nh− c¸c tμi s¶n dμi h¹n vμ ph¶n ¸nh thμnh mét kho¶n môc riªng biÖt trªn B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n hîp nhÊt. PhÇn së h÷u cña nhμ ®Çu t− vÒ l·i hoÆc lç cña nh÷ng kho¶n ®Çu t− ®ã ph¶i tr×nh bμy thμnh mét kho¶n môc riªng biÖt trong B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh hîp nhÊt./. *** HÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam ChuÈn mùc sè 08 13
  14. Th«ng tin tμi chÝnh vÒ nh÷ng kho¶n vèn gãp liªn doanh (Ban hμnh vμ c«ng bè theo QuyÕt ®Þnh sè 234/2003/Q§-BTC ngμy 30 th¸ng 12 n¨m 2003 cña Bé tr−ëng Bé Tμi chÝnh) Quy ®Þnh chung 01. Môc ®Ých cña chuÈn mùc nμy lμ quy ®Þnh vμ h−íng dÉn c¸c nguyªn t¾c vμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n vÒ c¸c kho¶n vèn gãp liªn doanh, gåm: C¸c h×nh thøc liªn doanh, b¸o c¸o tμi chÝnh riªng vμ b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh lμm c¬ së cho viÖc ghi sæ kÕ to¸n vμ lËp b¸o c¸o tμi chÝnh cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. 02. ChuÈn mùc nμy ¸p dông cho kÕ to¸n nh÷ng kho¶n vèn gãp liªn doanh, gåm: Ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t; Tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t; C¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. 03. C¸c thuËt ng÷ sö dông trong chuÈn mùc nμy ®−îc hiÓu nh− sau: Liªn doanh: Lμ tháa thuËn b»ng hîp ®ång cña hai hoÆc nhiÒu bªn ®Ó cïng thùc hiÖn ho¹t ®éng kinh tÕ, mμ ho¹t ®éng nμy ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. C¸c h×nh thøc liªn doanh quy ®Þnh trong chuÈn mùc nμy gåm: - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc liªn doanh ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t; - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc liªn doanh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t; - Hîp ®ång liªn doanh d−íi h×nh thøc thμnh lËp c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. KiÓm so¸t: Lμ quyÒn chi phèi c¸c chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng ®èi víi mét ho¹t ®éng kinh tÕ liªn quan ®Õn gãp vèn liªn doanh nh»m thu ®−îc lîi Ých tõ ho¹t ®éng kinh tÕ ®ã. §ång kiÓm so¸t: Lμ quyÒn cïng chi phèi cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh vÒ c¸c chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng ®èi víi mét ho¹t ®éng kinh tÕ trªn c¬ së tháa thuËn b»ng hîp ®ång. ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ: Lμ quyÒn ®−îc tham gia vμo viÖc ®−a ra c¸c quyÕt ®Þnh vÒ chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng cña mét ho¹t ®éng kinh tÕ nh−ng kh«ng ph¶i lμ quyÒn kiÓm so¸t hay quyÒn ®ång kiÓm so¸t ®èi víi nh÷ng chÝnh s¸ch nμy. Bªn gãp vèn liªn doanh: Lμ mét bªn tham gia vμo liªn doanh vμ cã quyÒn ®ång kiÓm so¸t ®èi víi liª n doanh ®ã. Nhμ ®Çu t− trong liªn doanh: Lμ mét bªn tham gia vμo liªn doanh nh−ng kh«ng cã quyÒn ®ång kiÓm so¸t ®èi víi liªn doanh ®ã. Ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u: Lμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n mμ kho¶n vèn gãp trong liªn doanh ®−îc ghi nhËn ban ®Çu theo gi¸ gèc, sau ®ã ®−îc ®iÒu chØnh theo nh÷ng thay ®æi cña phÇn së h÷u cña bªn gãp vèn liªn doanh trong tμi s¶n thuÇn cña c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh ph¶i ph¶n ¸nh lîi Ých cña bªn gãp vèn liªn doanh tõ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. 14
  15. Ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc: Lμ ph−¬ng ph¸p kÕ to¸n mμ kho¶n vèn gãp liªn doanh ®−îc ghi nhËn ban ®Çu theo gi¸ gèc, sau ®ã kh«ng ®−îc ®iÒu chØnh theo nh÷ng thay ®æi cña phÇn së h÷u cña bªn gãp vèn liªn doanh trong tμi s¶n thuÇn cña c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh chØ ph¶n ¸nh kho¶n thu nhËp cña bªn gãp vèn liªn doanh ®−îc ph©n chia tõ lîi nhuËn thuÇn luü kÕ cña liªn doanh ph¸t sinh sau khi gãp vèn liªn doanh. Néi dung cña chuÈn mùc C¸c h×nh thøc liªn doanh 04. ChuÈn mùc nμy ®Ò cËp ®Õn 3 h×nh thøc liªn doanh: Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh (ho¹t ®éng ®−îc ®ång kiÓm so¸t); Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc liªn doanh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh (tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t); Hîp ®ång liªn doanh d−íi h×nh thøc thμnh lËp c¬ së kinh doanh míi ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh (c¬ së ®−îc ®ång kiÓm so¸t). C¸c h×nh thøc liªn doanh cã 2 ®Æc ®iÓm chung nh− sau: (a) Hai hoÆc nhiÒu bªn gãp vèn liªn doanh hîp t¸c víi nhau trªn c¬ së tho¶ thuËn b»ng hîp ®ång; vμ (b) Tháa thuËn b»ng hîp ®ång thiÕt lËp quyÒn ®ång kiÓm so¸t. Tháa thuËn b»ng hîp ®ång 05. Tháa thuËn b»ng hîp ®ång ph©n biÖt quyÒn ®ång kiÓm so¸t cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh víi lîi Ých cña kho¶n ®Çu t− t¹i nh÷ng c«ng ty liªn kÕt mμ trong ®ã nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ (xem ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 07 KÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt ). ChuÈn mùc nμy quy ®Þnh nh÷ng ho¹t ®éng mμ hîp ®ång kh«ng thiÕt lËp quyÒn ®ång kiÓm so¸t th× kh«ng ph¶i lμ liªn doanh. 06. Tho¶ thuËn b»ng hîp ®ång cã thÓ ®−îc thùc hiÖn b»ng nhiÒu c¸ch, nh−: Nªu trong hîp ®ång hoÆc biªn b¶n tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn gãp vèn liªn doanh; nªu trong c¸c ®iÒu kho¶n hay c¸c quy chÕ kh¸c cña liªn doanh. Tháa thuËn b»ng hîp ®ång ®−îc tr×nh bμy b»ng v¨n b¶n vμ bao gåm c¸c néi dung sau: (a)H×nh thøc ho¹t ®éng, thêi gian ho¹t ®éng vμ nghÜa vô b¸o c¸o cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh; (b) ViÖc chØ ®Þnh Ban qu¶n lý ho¹t ®éng kinh tÕ cña liªn doanh vμ quyÒn biÓu quyÕt cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh; (c) PhÇn vèn gãp cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh; vμ (d) ViÖc ph©n chia s¶n phÈm, thu nhËp, chi phÝ hoÆc kÕt qu¶ cña liªn doanh cho c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. 15
  16. 07. Tháa thuËn b»ng hîp ®ång thiÕt lËp quyÒn ®ång kiÓm so¸t ®èi víi liªn doanh ®Ó ®¶m b¶o kh«ng mét bªn gãp vèn liªn doanh nμo cã quyÒn ®¬n ph−¬ng kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng cña liªn doanh. Tháa thuËn trong hîp ®ång còng nªu râ c¸c quyÕt ®Þnh mang tÝnh träng yÕu ®Ó ®¹t ®−îc môc ®Ých ho¹t ®éng cña liªn doanh, c¸c quyÕt ®Þnh nμy ®ßi hái sù thèng nhÊt cña tÊt c¶ c¸c bªn gãp vèn liªn doanh hoÆc ®a sè nh÷ng ng−êi cã ¶nh h−ëng lín trong c¸c bªn gãp vèn liªn doanh theo quy ®Þnh cña chuÈn mùc nμy. 08. Tháa thuËn b»ng hîp ®ång cã thÓ chØ ®Þnh râ mét trong c¸c bªn gãp vèn liªn doanh ®¶m nhiÖm viÖc ®iÒu hμnh hoÆc qu¶n lý liªn doanh. Bªn ®iÒu hμnh liªn doanh kh«ng kiÓm so¸t liªn doanh, mμ thùc hiÖn trong khu«n khæ nh÷ng chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng ®· ®−îc c¸c bªn nhÊt trÝ trªn c¬ së tháa thuËn b»ng hîp ®ång vμ ñy nhiÖm cho bªn ®iÒu hμnh. NÕu bªn ®iÒu hμnh liªn doanh cã toμn quyÒn quyÕt ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch tμi chÝnh vμ ho¹t ®éng cña ho¹t ®éng kinh tÕ th× bªn ®ã lμ ng−êi kiÓm so¸t vμ khi ®ã kh«ng tån t¹i liªn doanh. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc liªn doanh ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh 09. Ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t lμ ho¹t ®éng cña mét sè liªn doanh ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸ch sö dông tμi s¶n vμ nguån lùc kh¸c cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh mμ kh«ng thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh tù qu¶n lý vμ sö dông tμi s¶n cña m×nh vμ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c nghÜa vô tμi chÝnh vμ c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. Ho¹t ®éng cña liªn doanh cã thÓ ®−îc nh©n viªn cña mçi bªn gãp vèn liªn doanh tiÕn hμnh song song víi c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña bªn gãp vèn liªn doanh ®ã. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh th−êng quy ®Þnh c¨n cø ph©n chia doanh thu vμ kho¶n chi phÝ chung ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng liªn doanh cho c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. 10. VÝ dô ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t lμ khi hai hoÆc nhiÒu bªn gãp vèn liªn doanh cïng kÕt hîp c¸c ho¹t ®éng, nguån lùc vμ kü n¨ng chuyªn m«n ®Ó s¶n xuÊt, khai th¸c thÞ tr−êng vμ cïng ph©n phèi mét s¶n phÈm nhÊt ®Þnh. Nh− khi s¶n xuÊt mét chiÕc m¸y bay, c¸c c«ng ®o¹n kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt do mçi bªn gãp vèn liªn doanh ®¶m nhiÖm. Mçi bªn ph¶i tù m×nh trang tr¶i c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh vμ ®−îc chia doanh thu tõ viÖc b¸n m¸y bay, phÇn chia nμy ®−îc c¨n cø theo tho¶ thuËn ghi trong hîp ®ång. 11. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i ph¶n ¸nh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña m×nh, gåm: (a) Tμi s¶n do bªn gãp vèn liªn doanh kiÓm so¸t vμ c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ mμ hä ph¶i g¸nh chÞu; (b) Chi phÝ ph¶i g¸nh chÞu vμ doanh thu ®−îc chia tõ viÖc b¸n hμng hoÆc cung cÊp dÞch vô cña liªn doanh. 12. Trong tr−êng hîp ho¹t ®éng kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t, liªn doanh kh«ng ph¶i lËp sæ kÕ to¸n vμ b¸o c¸o tμi chÝnh riªng. Tuy nhiªn, c¸c bªn gãp vèn liªn doanh cã thÓ më sæ kÕ to¸n ®Ó theo dâi vμ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh trong viÖc tham gia liªn doanh. 16
  17. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh d−íi h×nh thøc liªn doanh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh 13. Mét sè liªn doanh thùc hiÖn viÖc ®ång kiÓm so¸t vμ th−êng lμ ®ång së h÷u ®èi víi tμi s¶n ®−îc gãp hoÆc ®−îc mua bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh vμ ®−îc sö dông cho môc ®Ých cña liªn doanh. C¸c tμi s¶n nμy ®−îc sö dông ®Ó mang l¹i lîi Ých cho c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh ®−îc nhËn s¶n phÈm tõ viÖc sö dông tμi s¶n vμ chÞu phÇn chi phÝ ph¸t sinh theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång. 14. H×nh thøc liªn doanh nμy kh«ng ®ßi hái ph¶i thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh cã quyÒn kiÓm so¸t phÇn lîi Ých trong t−¬ng lai th«ng qua phÇn vèn gãp cña m×nh vμo tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t. 15. Ho¹t ®éng trong c«ng nghÖ dÇu má, h¬i ®èt vμ khai kho¸ng th−êng sö dông h×nh thøc liªn doanh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t. VÝ dô mét sè c«ng ty s¶n xuÊt dÇu khÝ cïng kiÓm so¸t vμ vËn hμnh mét ®−êng èng dÉn dÇu. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh sö dông ®−êng èng dÉn dÇu nμy ®Ó vËn chuyÓn s¶n phÈm vμ ph¶i g¸nh chÞu mét phÇn chi phÝ vËn hμnh ®−êng èng nμy theo tho¶ thuËn. Mét vÝ dô kh¸c ®èi víi h×nh thøc liªn doanh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t lμ khi hai doanh nghiÖp cïng kÕt hîp kiÓm so¸t mét tμi s¶n, mçi bªn ®−îc h−ëng mét phÇn tiÒn nhÊt ®Þnh thu ®−îc tõ viÖc cho thuª tμi s¶n vμ chÞu mét phÇn chi phÝ cho tμi s¶n ®ã. 16. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i ph¶n ¸nh tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña m×nh, gåm: (a) PhÇn vèn gãp vμo tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t, ®−îc ph©n lo¹i theo tÝnh chÊt cña tμi s¶n; (b) C¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh riªng cña mçi bªn gãp vèn liªn doanh; (c) PhÇn nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh chung ph¶i g¸nh chÞu cïng víi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh kh¸c tõ ho¹t ®éng cña liªn doanh; (d) C¸c kho¶n thu nhËp tõ viÖc b¸n hoÆc sö dông phÇn s¶n phÈm ®−îc chia tõ liªn doanh cïng víi phÇn chi phÝ ph¸t sinh ®−îc ph©n chia tõ ho¹t ®éng cña liªn doanh; (e) C¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc gãp vèn liªn doanh. 17. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i ph¶n ¸nh trong b¸o c¸o tμi chÝnh c¸c yÕu tè liªn quan ®Õn tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t: (a) PhÇn vèn gãp vμo tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t, ®−îc ph©n lo¹i dùa trªn tÝnh chÊt cña tμi s¶n chø kh«ng ph©n lo¹i nh− mét d¹ng ®Çu t−. VÝ dô: §−êng èng dÉn dÇu do c¸c bªn gãp vèn liªn doanh ®ång kiÓm so¸t ®−îc xÕp vμo kho¶n môc tμi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh; (b) C¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh cña mçi bªn gãp vèn liªn doanh, vÝ dô: Nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh trong viÖc bá tiÒn mua phÇn tμi s¶n ®Ó gãp vμo liªn doanh; (c) PhÇn nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh chung ph¶i chÞu cïng víi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh kh¸c tõ ho¹t ®éng cña liªn doanh; (d) C¸c kho¶n thu nhËp tõ viÖc b¸n hoÆc sö dông phÇn s¶n phÈm ®−îc chia tõ liªn doanh cïng víi phÇn chi phÝ ph¸t sinh ®−îc ph©n chia tõ ho¹t ®éng cña liªn doanh; vμ 17
  18. (e) C¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc gãp vèn liªn doanh, vÝ dô: C¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn tμi s¶n ®· gãp vμo liªn doanh vμ viÖc b¸n s¶n phÈm ®−îc chia. 18. ViÖc h¹ch to¸n tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t ph¶n ¸nh néi dung, thùc tr¹ng kinh tÕ vμ th−êng lμ h×nh thøc ph¸p lý cña liªn doanh. Nh÷ng ghi chÐp kÕ to¸n riªng lÎ cña liªn doanh chØ giíi h¹n trong nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh chung cã liªn quan ®Õn tμi s¶n ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh vμ cuèi cïng do c¸c bªn gãp vèn liªn doanh chÞu theo phÇn ®−îc chia ®· tho¶ thuËn. Trong tr−êng hîp nμy liªn doanh kh«ng ph¶i lËp sæ kÕ to¸n vμ b¸o c¸o tμi chÝnh riªng. Tuy nhiªn, c¸c bªn gãp vèn liªn doanh cã thÓ më sæ kÕ to¸n ®Ó theo dâi vμ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh trong viÖc tham gia liªn doanh. Hîp ®ång liªn doanh d−íi h×nh thøc thμnh lËp c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh 19. C¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh (c¬ së ®−îc ®ång kiÓm so¸t) ®ßi hái ph¶i cã sù thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi. Ho¹t ®éng cña c¬ së nμy còng gièng nh− ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c, chØ kh¸c lμ tháa thuËn b»ng hîp ®ång gi÷a c¸c bªn gãp vèn liªn doanh quy ®Þnh quyÒn ®ång kiÓm so¸t cña hä ®èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cña c¬ së nμy. 20. C¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t chÞu tr¸ch nhiÖm kiÓm so¸t tμi s¶n, c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶, thu nhËp vμ chi phÝ ph¸t sinh t¹i ®¬n vÞ m×nh. C¬ së kinh doanh nμy sö dông tªn cña liªn doanh trong c¸c hîp ®ång, giao dÞch kinh tÕ vμ huy ®éng nguån lùc tμi chÝnh phôc vô cho c¸c môc ®Ých cña liªn doanh. Mçi bªn gãp vèn liªn doanh cã quyÒn ®−îc h−ëng mét phÇn kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña c¬ së kinh doanh hoÆc ®−îc chia s¶n phÈm cña liªn doanh theo tháa thuËn cña hîp ®ång liªn doanh. 21. VÝ dô mét c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t: (a) Hai ®¬n vÞ trong n−íc hîp t¸c b»ng c¸ch gãp vèn thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi do hai ®¬n vÞ ®ã ®ång kiÓm so¸t ®Ó kinh doanh trong mét ngμnh nghÒ nμo ®ã; (b) Mét ®¬n vÞ ®Çu t− ra n−íc ngoμi cïng gãp vèn víi mét ®¬n vÞ ë n−íc ®ã ®Ó thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi do hai ®¬n vÞ nμy ®ång kiÓm so¸t; (c) Mét ®¬n vÞ n−íc ngoμi ®Çu t− vμo trong n−íc cïng gãp vèn víi mét ®¬n vÞ trong n−íc ®Ó thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh míi do hai ®¬n vÞ nμy ®ång kiÓm so¸t. 22. Mét sè tr−êng hîp, c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t vÒ b¶n chÊt gièng nh− c¸c h×nh thøc liªn doanh ho¹t ®éng ®−îc ®ång kiÓm so¸t hoÆc tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t. VÝ dô: c¸c bªn gãp vèn liªn doanh cã thÓ chuyÓn giao mét tμi s¶n ®−îc ®ång kiÓm so¸t, nh− èng dÉn dÇu, vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t v× c¸c môc ®Ých kh¸c nhau. T−¬ng tù nh− vËy, c¸c bªn gãp vèn liªn doanh cã thÓ ®ãng gãp vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t mét sè tμi s¶n mμ c¸c tμi s¶n nμy sÏ chÞu sù ®iÒu hμnh chung. Mét sè ho¹t ®éng ®−îc ®ång kiÓm so¸t cã thÓ lμ viÖc thμnh lËp mét c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t ®Ó thùc hiÖn mét sè ho¹t ®éng nh− thiÕt kÕ mÉu m·, nghiªn cøu thÞ tr−êng tiªu thô, dÞch vô sau b¸n hμng. 23. C¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t ph¶i tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n riªng nh− c¸c doanh nghiÖp kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hμnh vÒ kÕ to¸n. 18
  19. 24. C¸c bªn gãp vèn liªn doanh gãp vèn b»ng tiÒn hoÆc b»ng c¸c tμi s¶n kh¸c vμo liªn doanh. PhÇn vèn gãp nμy ph¶i ®−îc ghi sæ kÕ to¸n cña bªn gãp vèn liªn doanh vμ ph¶i ®−îc ph¶n ¸nh trong c¸c b¸o c¸o tμi chÝnh nh− mét kho¶n môc ®Çu t− vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. B¸o c¸o tμi chÝnh riªng cña bªn gãp vèn liªn doanh 25. Bªn gãp vèn liªn doanh lËp vμ tr×nh bμy kho¶n vèn gãp liªn doanh trªn b¸o c¸o tμi chÝnh riªng theo ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc. B¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh 26. NÕu bªn gãp vèn liªn doanh lËp b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt th× trong b¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt ph¶i b¸o c¸o phÇn vèn gãp cña m×nh vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t theo ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u. 27. Bªn gãp vèn liªn doanh ngõng sö dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u kÓ tõ ngμy bªn gãp vèn liªn doanh kÕt thóc quyÒn ®ång kiÓm so¸t hoÆc kh«ng cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ ®èi víi c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t. Tr−êng hîp ngo¹i trõ ®èi víi ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u 28. Bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i h¹ch to¸n c¸c kho¶n vèn gãp sau ®©y theo ph−¬ng ph¸p gi¸ gèc: (a) Kho¶n vèn gãp vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t ®−îc mua vμ gi÷ l¹i ®Ó b¸n trong t−¬ng lai gÇn (d−íi 12 th¸ng); vμ (b) Kho¶n vèn gãp vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t ho¹t ®éng trong ®iÒu kiÖn cã nhiÒu h¹n chÕ kh¾t khe l©u dμi lμm gi¶m ®¸ng kÓ kh¶ n¨ng chuyÓn vèn vÒ bªn gãp vèn liªn doanh. 29. ViÖc sö dông ph−¬ng ph¸p vèn chñ së h÷u lμ kh«ng hîp lý nÕu phÇn vèn gãp vμo c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t ®−îc mua vμ gi÷ l¹i ®Ó b¸n trong kho¶ng thêi gian d−íi 12 th¸ng. §iÒu nμy còng kh«ng hîp lý khi c¬ së kinh doanh ho¹t ®éng trong ®iÒu kiÖn cã nhiÒu h¹n chÕ kh¾t khe l©u dμi lμm gi¶m ®¸ng kÓ kh¶ n¨ng chuyÓn vèn vÒ bªn gãp vèn liªn doanh. 30. Tr−êng hîp c¬ së kinh doanh ®−îc ®ång kiÓm so¸t trë thμnh c«ng ty con cña mét bªn gãp vèn liªn doanh, th× bªn gãp vèn liªn doanh nμy ph¶i h¹ch to¸n c¸c kho¶n vèn gãp liªn doanh cña m×nh theo quy ®Þnh t¹i ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 25 B¸o c¸o tμi chÝnh hîp nhÊt vμ kÕ to¸n kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty con . NghiÖp vô giao dÞch gi÷a bªn gãp vèn liªn doanh vμ liªn doanh 31. Tr−êng hîp bªn gãp vèn liªn doanh gãp vèn b»ng tμi s¶n vμo liªn doanh th× viÖc h¹ch to¸n c¸c kho¶n l·i hay lç tõ nghiÖp vô giao dÞch nμy ph¶i ph¶n ¸nh ®−îc b¶n chÊt cña nã. NÕu bªn gãp vèn liªn doanh ®· chuyÓn quyÒn së h÷u tμi s¶n th× bªn gãp vèn liªn doanh chØ ®−îc h¹ch to¸n phÇn l·i hoÆc lç cã thÓ x¸c ®Þnh t−¬ng øng cho phÇn lîi Ých cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh kh¸c. 19
  20. Bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i h¹ch to¸n toμn bé gi¸ trÞ bÊt kú kho¶n lç nμo nÕu viÖc gãp vèn b»ng tμi s¶n ®−îc thùc hiÖn víi gi¸ trÞ ®¸nh gi¸ l¹i thÊp h¬n gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®−îc cña tμi s¶n l−u ®éng hoÆc gi¸ trÞ cßn l¹i cña tμi s¶n cè ®Þnh. 32. Tr−êng hîp bªn gãp vèn liªn doanh b¸n tμi s¶n cho liªn doanh th× viÖc h¹ch to¸n c¸c kho¶n l·i hay lç tõ nghiÖp vô giao dÞch nμy ph¶i ph¶n ¸nh ®−îc b¶n chÊt cña nã. NÕu bªn gãp vèn liªn doanh ®· chuyÓn quyÒn së h÷u tμi s¶n vμ tμi s¶n nμy ®−îc liªn doanh gi÷ l¹i ch−a b¸n cho bªn thø ba ®éc lËp th× bªn gãp vèn liªn doanh chØ ®−îc h¹ch to¸n phÇn l·i hoÆc lç cã thÓ x¸c ®Þnh t−¬ng øng cho phÇn lîi Ých cña c¸c bªn gãp vèn liªn doanh kh¸c. NÕu liªn doanh b¸n tμi s¶n nμy cho bªn thø ba ®éc lËp th× bªn gãp vèn liªn doanh ®−îc ghi nhËn phÇn l·i, lç thùc tÕ ph¸t sinh tõ nghiÖp vô b¸n tμi s¶n cho liªn doanh. Bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i h¹ch to¸n toμn bé gi¸ trÞ bÊt kú kho¶n lç nμo nÕu viÖc b¸n tμi s¶n cho liªn doanh ®−îc thùc hiÖn víi gi¸ thÊp h¬n gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®−îc cña tμi s¶n l−u ®éng hoÆc gi¸ trÞ cßn l¹i cña tμi s¶n cè ®Þnh. 33. Tr−êng hîp bªn gãp vèn liªn doanh mua tμi s¶n cña liªn doanh th× viÖc h¹ch to¸n c¸c kho¶n l·i hay lç tõ nghiÖp vô giao dÞch nμy ph¶i ph¶n ¸nh ®−îc b¶n chÊt cña nghiÖp vô ®ã. NÕu bªn gãp vèn liªn doanh mua tμi s¶n cña liªn doanh vμ ch−a b¸n l¹i tμi s¶n nμy cho mét bªn thø ba ®éc lËp th× bªn gãp vèn liªn doanh ®ã kh«ng ph¶i h¹ch to¸n phÇn l·i cña m×nh trong liªn doanh thu ®−îc tõ giao dÞch nμy. NÕu bªn gãp vèn liªn doanh b¸n tμi s¶n cho mét bªn thø ba ®éc lËp th× ®−îc ghi nhËn phÇn l·i thùc tÕ t−¬ng øng víi lîi Ých cña m×nh trong liªn doanh. Bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i h¹ch to¸n phÇn lç cña m×nh trong liªn doanh ph¸t sinh tõ giao dÞch nμy theo ph−¬ng ph¸p h¹ch to¸n phÇn l·i tr×nh bμy ë ®o¹n nμy, trõ khi c¸c kho¶n lç nμy ®· ®−îc ghi nhËn ngay do gi¸ mua thÊp h¬n gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®−îc cña tμi s¶n l−u ®éng hoÆc gi¸ trÞ cßn l¹i cña tμi s¶n cè ®Þnh. B¸o c¸o phÇn vèn gãp liªn doanh trong b¸o c¸o tμi chÝnh cña nhμ ®Çu t− 34. Nhμ ®Çu t− trong liªn doanh nh−ng kh«ng cã quyÒn ®ång kiÓm so¸t, ph¶i h¹ch to¸n phÇn vèn gãp liªn doanh tu©n theo quy ®Þnh cña chuÈn mùc kÕ to¸n C«ng cô tμi chÝnh . Tr−êng hîp nhμ ®Çu t− cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ trong liªn doanh th× ®−îc h¹ch to¸n theo ChuÈn mùc kÕ to¸n sè 07 KÕ to¸n c¸c kho¶n ®Çu t− vμo c«ng ty liªn kÕt . Tr×nh bμy b¸o c¸o tμi chÝnh 35. Bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i tr×nh bμy tæng gi¸ trÞ cña c¸c kho¶n nî ngÉu nhiªn, trõ khi kh¶ n¨ng lç lμ thÊp vμ tån t¹i biÖt lËp víi gi¸ trÞ cña c¸c kho¶n nî ngÉu nhiªn kh¸c, nh− sau: (a) BÊt kú kho¶n nî ngÉu nhiªn mμ bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i g¸nh chÞu liªn quan ®Õn phÇn vèn cña bªn gãp vèn liªn doanh gãp vμo liªn doanh vμ phÇn mμ bªn gãp vèn liªn doanh cïng ph¶i g¸nh chÞu víi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh kh¸c tõ mçi kho¶n nî ngÉu nhiªn; (b) PhÇn c¸c kho¶n nî ngÉu nhiªn cña liªn doanh mμ bªn gãp vèn liªn doanh ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm mét c¸ch ngÉu nhiªn; 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản