Quyết định số 111/QĐ-BNN-QLCL

Chia sẻ: Sang Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:31

0
53
lượt xem
7
download

Quyết định số 111/QĐ-BNN-QLCL

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 111/QĐ-BNN-QLCL của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc ban hành Đề án đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm rau, quả, chè và thịt giai đoạn 2009-2015

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số 111/QĐ-BNN-QLCL

  1. B NÔNG NGHI P C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN NAM ------- c l p - T do - H nh phúc --------- S : 111/Q -BNN-QLCL Hà N i, ngày 14 tháng 01 năm 2009 QUY T NNH BAN HÀNH ÁN M B O V SINH AN TOÀN TH C PH M RAU, QU , CHÈ VÀ THNT GIAI O N 2009-2015 B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Căn c Ngh nh s 01/2008/N -CP ngày 03 tháng 01 năm 2008 c a Chính ph quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn; Căn c Ngh nh 79/2008/N -CP ngày 18 tháng 7 năm 2008 quy nh h th ng t ch c qu n lý, thanh tra và ki m nghi m v v sinh an toàn th c ph m; Theo ngh c a C c trư ng C c Qu n lý Ch t lư ng Nông Lâm s n và Th y s n, QUY T NNH: i u 1. Ban hành kèm theo Quy t nh này “ án m b o v sinh an toàn th c phNm rau, qu , chè và th t giai o n 2009-2015” g m các n i dung ch y u sau ây: I. QUAN I M: - m b o tính phù h p c a cơ ch , chính sách; tính kh thi, hi u l c cao c a các quy trình qu n lý, ki m tra, ki m soát; ph i h p ng b gi a các cơ quan ch c năng trong ki m soát quá trình t s n xu t n khi ưa s n phNm ra lưu thông trên th trư ng. - Th c hi n các nguyên t c v sinh, an toàn th c phNm trong toàn b quá trình; t p trung ngu n l c ki m soát v sinh an toàn th c phNm t i công o n có r i ro cao nh t trong toàn b quá trình. - Thúc Ny xã h i hoá m nh m ho t ng ki m nghi m, ki m tra ch ng nh n h th ng m b o VSATTP. Tăng cư ng liên k t ngành hàng gi a ch th công o n s n xu t v i phân ph i, tiêu th , t o s g n k t trách nhi m và l i ích. - Ch ng nh n và m b o ki m soát, truy xu t ư c ngu n g c xu t x t o uy tín v i ngư i tiêu dùng và tăng giá h p lý các s n phNm ư c ch ng nh n ch t lư ng. - Ny m nh tuyên truy n, giáo d c pháp lu t v v sinh an toàn th c phNm trong s n xu t, kinh doanh th c phNm và th c hi n cơ ch x lý vi ph m nghiêm minh. - Xúc ti n thương m i, qu ng bá s n phNm an toàn t o l i ích, ng l c cho ngư i s n xu t, kinh doanh.
  2. II.M C TIÊU 1. M c tiêu n 2010 - T i thi u 20% di n tích rau, 20% di n tích cây ăn qu , 25% di n tích chè t i các vùng s n xu t t p trung áp ng yêu c u s n xu t an toàn theo hư ng th c hành nông nghi p t t (VIETGAP); - T i thi u 30% s n phNm rau, qu và 40% s n phNm chè t i các vùng s n xu t t p trung ư c ch ng nh n và công b s n xu t, ch bi n s n xu t an toàn theo VIETGAP, GMP, HACCP; - 30% s cơ s chăn nuôi công nghi p ư c ch ng nh n m b o an toàn th c phNm theo GAHP; 40% cơ s gi t m t p trung, ch bi n công nghi p áp d ng GMP, HACCP; - T tr ng th t ư c gi t m , ch bi n công nghi p so v i t ng s n lư ng th t t 12- 14%. 2. M c tiêu n 2015 - 100% di n tích rau, cây ăn qu , chè t i các vùng s n xu t an toàn t p trung áp ng yêu c u s n xu t an toàn theo hư ng th c hành nông nghi p t t (VIETGAP); - 100% s n phNm rau, qu và 100% s n phNm chè t i các vùng s n xu t t p trung ư c ch ng nh n và công b s n xu t, ch bi n an toàn theo VIETGAP, GMP, HACCP; - 80% s cơ s chăn nuôi công nghi p ư c ch ng nh n m b o an toàn th c phNm theo GAHP; trên 90% cơ s gi t m t p trung, ch bi n công nghi p áp d ng GMP, HACCP; - T tr ng th t ư c gi t m , ch bi n công nghi p so v i t ng s n lư ng th t t 24- 25%. III. GI I PHÁP TH C HI N 1. Hoàn thi n h th ng văn b n quy ph m pháp lu t, cơ ch , chính sách v VSATTP Hoàn thi n cơ ch phân công, phân c p qu n lý v sinh an toàn th c phNm. T p trung xây d ng, rà soát, b sung và hoàn thi n các quy nh, quy chuNn k thu t v v sinh an toàn th c phNm; quy nh ki m tra, công nh n i u ki n v sinh an toàn th c phNm i v i cơ s s n xu t kinh doanh rau, qu , chè và th t; - S a i ch tài x ph t vi ph m v sinh an toàn th c phNm trong s n xu t kinh doanh rau, qu , chè và th t, x lý nghiêm kh c i v i hành vi s n xu t, kinh doanh không m b o VSATTP, gây h u qu nghiêm tr ng i v i s c kh e ngư i tiêu dùng;
  3. - Tăng cư ng vai trò c a UBND các c p trong m b o v sinh an toàn th c phNm: quy ho ch và giám sát vi c th c hi n quy ho ch, thanh tra, ki m tra cơ s , vùng s n xu t rau, qu , chè an toàn; cơ s chăn nuôi, gi t m t p trung, ch u m i rau qu , ch buôn bán gia súc, gia c m s ng; - Xây d ng và tri n khai các chính sách h tr s n xu t: i u tra, kh o sát, xác nh các vùng s n xu t an toàn, h tr u tư cơ s h t ng như i n, ư ng giao thông, h th ng tư i tiêu, nư c s ch, h th ng x lý ch t th i; khuy n khích s n xu t theo quy mô trang tr i, công nghi p g n v i sơ ch , ch bi n t p trung. 2. Tăng cư ng năng l c qu n lý VSATTP - Hoàn thi n h th ng qu n lý, thanh tra v sinh an toàn th c phNm t trung ương n a phương. u tư nâng c p cơ s v t ch t, trang thi t b làm vi c. ChuNn hoá ch c danh và ào t o nâng cao năng l c theo tiêu chuNn cho cán b làm công tác qu n lý v sinh an toàn th c phNm; - Nâng cao năng l c ki m nghi m v sinh an toàn th c phNm: ánh giá, ch nh các phòng ki m nghi m v sinh an toàn th c phNm; u tư xây d ng phòng ki m ch ng qu c gia. Xây d ng h th ng giám sát và c nh báo, truy xu t nguyên nhân s n phNm không m b o v sinh an toàn th c phNm; - Th c hi n ki m tra, thanh tra v v sinh an toàn th c phNm trong toàn b quá trình s n xu t: t khi tr ng tr t, chăn nuôi, thu ho ch, gi t m , sơ ch , bao gói, b o qu n, v n chuy n n khi s n phNm ư c ưa ra th trư ng n i a ho c xu t khNu. 3. Áp d ng các th c hành s n xu t t t (GAP, GAHP, GMP, HACCP) và Ny m nh ho t ng ch ng nh n - Khuy n khích áp d ng các quy trình th c hành s n xu t t t VietGAP, VietGAHP, GMP, HACCP trong t ng công o n tr ng tr t, chăn nuôi, sơ ch , gi t m , ch bi n. Th nghi m và nhân r ng các mô hình áp d ng th c hành s n xu t t t g n v i ch ng nh n và công b tiêu chuNn ch t lư ng; - H tr ch ng nh n: ào t o, t p hu n; chi phí l y m u, phân tích, ánh giá ch t lư ng t, nư c; chi phí ki m tra n i b , chi phí ch ng nh n. 4. Thông tin, tuyên truy n, giáo d c v VSATTP và xúc ti n thương m i - Tăng cư ng ph bi n, tuyên truy n pháp lu t v v sinh an toàn th c phNm; nâng cao nh n th c v các qui nh v s n xu t, kinh doanh rau, qu , chè, th t an toàn; - Xây d ng k ho ch truy n thông và ti p th s n phNm an toàn theo các chu i ngành hàng, chương trình xúc ti n thương m i trong nư c và qu c t ; Ny m nh tiêu th s n phNm rau, chè, th t, qu an toàn. 5. Xã h i hoá, áp d ng ti n b khoa h c công ngh và h p tác qu c t
  4. - Thúc Ny xã h i hoá m nh m ho t ng ki m nghi m, ki m tra ch ng nh n h th ng m b o v sinh an toàn th c phNm trong quá trình s n xu t, kinh doanh rau, qu , chè, th t; - Xây d ng liên k t gi a khu v c s n xu t và khu v c phân ph i, bán l trong các chu i ngành hàng; t o d ng lòng tin vào h th ng tiêu chuNn và ch ng nh n nông s n m b o v sinh an toàn th c phNm; - Khuy n khích chuy n giao, nghiên c u, áp d ng các ti n b k thu t m i v s n xu t sơ ch , ch bi n, b o qu n s n phNm rau, qu , chè, th t; - Tri n khai có hi u qu các chương trình h p tác song phương, a phương, các d án h tr c a các nư c, các t ch c qu c t v m b o ch t lư ng, v sinh an toàn th c phNm nông s n và h tr thúc Ny s n xu t an toàn. 6. Tăng cư ng ph i h p v i các B , Ngành và các t ch c, hi p h i có liên quan - Ph i h p v i các B ngành liên quan trong vi c xây d ng cơ ch phân công, phân c p qu n lý v sinh an toàn th c phNm, hư ng d n t ch c b máy qu n lý ch t lư ng v sinh an toàn th c phNm, xây d ng các chính sách v h tr s n xu t an toàn; - Ph i h p v i các Hi p h i, t ch c ngh nghi p tăng cư ng ph bi n, tuyên truy n pháp lu t, chính sách, nâng cao nh n th c v v sinh an toàn th c phNm; Ny m nh xúc ti n thương m i nông s n an toàn tiêu th trong nư c và xu t khNu. IV. T CH C TH C HI N 1. B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn: - Ch o vi c xây d ng và th c hi n các chương trình, án, d án v qu n lý v sinh an toàn th c phNm nông s n, trong ó có rau, chè, qu , th t. - Ban hành ho c trình c p thNm quy n ban hành các cơ ch chính sách, các văn b n quy ph m pháp lu t, quy chuNn k thu t liên quan n qu n lý v sinh an toàn th c phNm nông s n, trong ó có rau, chè, qu , th t. 2. C c Qu n lý Ch t lư ng Nông lâm s n và Thu s n - u m i xây d ng và t ch c th c hi n các án, chương trình, d án liên quan n qu n lý v sinh an toàn th c phNm rau, chè, qu , th t. - Xây d ng cơ ch và i u ph i ho t ng gi a các C c qu n lý chuyên ngành trong qu n lý v sinh an toàn th c phNm rau, chè, qu , th t; xây d ng các quy nh, quy chuNn k thu t v v sinh an toàn th c phNm i v i rau, qu , chè, th t. - Ki m tra có l a ch n theo k ho ch ho c ki m tra t xu t v i u ki n v sinh an toàn th c phNm i v i cơ s s n xu t, tr ng tr t, chăn nuôi, thu mua, v n chuy n, b o qu n, gi t m , sơ ch , ch bi n, bán buôn rau, qu , chè và th t. Truy xu t nguyên nhân s n phNm không m b o ch t lư ng, v sinh an toàn th c phNm.
  5. 3. Các C c Tr ng tr t, B o v th c v t, Chăn nuôi, Thú y, Ch bi n Thương m i NLTS&NM: - Ph i h p v i C c Qu n lý Ch t lư ng Nông lâm s n và Th y s n xây d ng và th c hi n các chương trình, án, d án liên quan n qu n lý v sinh an toàn th c phNm rau, chè, qu , th t. - Ch trì xây d ng và th c hi n các án, d án theo phân công. - Giám sát, thanh tra, ki m tra vi c ch p hành các quy nh v v sinh an toàn th c phNm rau, chè, qu , th t c a các cơ s s n xu t, kinh doanh rau, chè, qu , th t thu c ph m vi qu n lý. 4. Trung tâm Khuy n nông Khuy n ngư qu c gia - T ch c t p hu n k thu t, nghi p v v VietGAP, VietGAHP cho cán b , c ng tác viên khuy n nông các c p và nông dân. Ph bi n tuyên truy n các mô hình tiên ti n áp d ng GAP, GAHP, tư v n áp d ng GAP, GAHP. 5. U ban nhân dân các t nh, thành ph tr c thu c Trung ương - Ch o, tri n khai phát tri n s n xu t, ch bi n, tiêu th rau, chè, qu , th t an toàn trên ph m vi a phương: h tr u tư cơ s h t ng trong vùng s n xu t an toàn; t ch c chuy n i quy mô s n xu t, kh c ph c tình tr ng s n xu t theo quy mô nh l , manh mún; khuy n khích u tư xây d ng cơ s sơ ch , ch bi n, ch um ig n li n v i vùng s n xu t. - Giám sát, ki m tra vi c th c hi n quy ho ch vùng s n xu t rau, qu , chè an toàn; vùng, cơ s chăn nuôi an toàn d ch b nh, cơ s gi t m t p trung, ch u m i. 6. Các Hi p h i ngành hàng nông lâm s n: - Tham gia xây d ng, xu t cơ ch , chính sách th c hi n các n i dung có liên quan c a án. - Khuy n khích các h i viên tri n khai áp d ng các quy trình th c hành s n xu t t t VietGAP, VietGAHP, GMP, HACCP trong t ng công o n tr ng tr t, chăn nuôi, sơ ch , gi t m , ch bi n. 7. Các cơ s s n xu t, kinh doanh rau, chè, qu , th t - Tri n khai áp d ng các quy trình th c hành s n xu t t t VietGAP, VietGAHP, GMP, HACCP trong t ng công o n tr ng tr t, chăn nuôi, sơ ch , gi t m , ch bi n. i u 2. Quy t nh này có hi u l c thi hành k t ngày ký. i u 3. Chánh Văn phòng B , C c trư ng C c Qu n lý Ch t lư ng Nông Lâm s n và Th y s n; Th trư ng các ơn v thu c B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn; Giám c S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn các t nh/ thành ph tr c thu c
  6. trung ương, các t ch c, cá nhân có liên quan ch u trách nhi m thi hành Quy t nh này. B TRƯ NG Nơi nh n: - Như i u 3; - Văn phòng Chính ph ; - Lãnh o B ; - UBND các t nh, thành ph tr c thu c T.Ư; - Lưu VT, QLCL.
  7. B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN --------------------- ÁN M B O V SINH AN TOÀN TH C PH M RAU, QU , CHÈ VÀ THNT GIAI O N 2009 - 2015 (Ban hành kèm theo Quy t nh s 111 /Q -BNN-QLCL ngày 14 tháng 01 năm 2009 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn)
  8. Hà N i, tháng 12 năm 2008
  9. ÁN M B O V SINH AN TOÀN TH C PH M RAU, CHÈ, QU , THNT GIAI O N 2009 – 2015 PH N M U I. S C N THI T XÂY D NG ÁN Trong nh ng năm qua, s n xu t nông nghi p ã phát tri n ã t o ra ngu n cung c p lương th c, th c phNm phong phú và n nh cho ngư i tiêu dùng trong nư c. Tuy nhiên, các k thu t s n xu t v n còn t p trung ch y u vào phát tri n s lư ng hơn là ch t lư ng s n phNm, c bi t còn h n ch trong vi c áp d ng các qui ph m th c hành nông nghi p t t (GAP, GAHP), th c hành s n xu t t t (GMP), phân tích m i nguy và ki m soát i m t i h n (HACCP) nh m b o m an toàn th c phNm trong toàn b quá trình s n xu t t trang tr i t i bàn ăn. V i vi c gia nh p WTO, Vi t Nam có cơ h i m r ng th trư ng xu t khNu các s n phNm nông nghi p có l i th c nh tranh, tuy nhiên cũng ph i i m t v i các yêu c u ngày càng tăng v v sinh an toàn th c phNm (VSATTP), c bi t là yêu c u c a ngư i tiêu dùng trong nư c i v i các m t hàng nông s n ch y u như rau, qu , chè và th t gia súc, gia c m. Bên c nh ó, ho t ng giám sát, ki m tra, x lý vi ph m VSATTP chưa ư c ti n hành thư ng xuyên, d n n t l s n phNm không m b o VSATTP còn cao, gây nh hư ng t i s c kh e ngư i tiêu dùng, b c xúc trong xã h i và c n tr xu t khNu. M t s gi i pháp nh m kh c ph c tình tr ng trên ã ư c tri n khai, có k t qu ban u, như xây d ng các mô hình áp d ng VietGAP, GAHP, tăng cư ng ki m tra VSATTP. Tuy nhiên, m b o VSATTP v n là thách th c l n trong s n xu t nông nghi p t i Vi t Nam do nh ng khó khăn trong vi c t ch c s n xu t, tiêu th s n phNm, r i ro do ô nhi m môi trư ng, bi n i khí h u, và d ch b nh gia súc, gia c m. Do ó, c n có các gi i pháp m b o VSATTP m t cách t ng th và t p trung, i u ph i ư c các ngu n l c trong quá trình th c hi n. Trên cơ s h th ng văn b n quy ph m pháp lu t v VSATTP, tình hình s n xu t, kinh doanh và chi n lư c phát tri n c a ngành, C c Qu n lý Ch t lư ng Nông lâm s n và Thu s n xây d ng án “ m b o an toàn th c phNm rau, qu , chè, th t giai o n 2009 -2015” nh m xác nh và tri n khai ng b các gi i pháp m b o an toàn v sinh th c phNm, phát tri n s n xu t và b o v i s ng, s c kho nhân dân. II. CĂN C PHÁP LÝ XÂY D NG ÁN 1. Các văn b n Lu t - Pháp l nh V sinh an toàn th c phNm s 12/2003/PL-UBTVQH11. - Lu t Tiêu chuNn và Quy chuNn k thu t s 68/2006/QH11 2. Các văn b n c a Chính ph
  10. - Ngh nh 01/2008/N -CP ngày 03/02/2008 quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn; - Ngh nh 79/2008/N -CP ngày 18/7/2008 quy nh h th ng t ch c qu n lý, thanh tra và ki m nghi m v v sinh an toàn th c phNm; - Ngh nh 163/2004/N -CP hư ng d n chi ti t thi hành Pháp l nh V sinh an toàn th c phNm; - Quy t nh s 149/2007/Q -TTg ngày 10/9/2007 c a Th tư ng Chính ph v vi c phê duy t Chương trình m c tiêu qu c gia v sinh an toàn th c phNm giai o n 2006 – 2010; - Quy t nh s 10/2008/Q -TTg ngày 16/01/2008 c a Th tư ng Chính ph v vi c phê duy t Chi n lư c phát tri n chăn nuôi n năm 2020; - Quy t nh s 107/2008/Q -TTg ngày 30/7/2008 c a Th tư ng Chính ph v m t s chính sách h tr phát tri n s n xu t, ch bi n, tiêu th rau, qu , chè an toàn n 2015; 3. Các văn b n c a các B , ngành - Quy t nh s 29/2008/Q -BNN ngày 28/01/2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a C c Qu n lý ch t lư ng Nông lâm s n và Thu s n. - Quy t nh s 2028/Q -BNN-QLCL ngày 08/7/2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn phê duy t nhi m v thu c D án m b o an toàn v sinh th c phNm trong s n xu t, sơ ch , b o qu n, ch bi n nông s n th c phNm năm 2008, Chương trình M c tiêu qu c gia VSATTP giai o n 2006-2010. III. PH M VI VÀ I TƯ NG 1. Ph m vi Ph m vi c a án m b o v sinh an toàn th c phNm (VSATTP) rau, qu , chè và th t trong quá trình s n xu t t khi tr ng tr t, chăn nuôi, thu ho ch, gi t m ng v t, sơ ch , bao gói, b o qu n, v n chuy n n khi s n phNm ư c ưa ra th trư ng n i a ho c xu t khNu. 2. i tư ng i tư ng c a án bao g m rau, qu , chè và th t gia súc, gia c m. Ph n 1 ÁNH GIÁ HI N TR NG M B O V SINH AN TOÀN TH C PH M RAU, QU , CHÈ, THNT I. CÁC K T QU Ã T Ư C
  11. 1. H th ng văn b n quy ph m pháp lu t Th c hi n nhi m v qu n lý nhà nư c v VSATTP theo Pháp l nh VSATTP và Ngh nh 163/2004/N -CP, B NN&PTNT ã hoàn thi n t ng bư c h th ng văn b n pháp quy v VSATTP trong lĩnh v c nông nghi p, bao g m: Thông tư phân công trách nhi m qu n lý nhà nư c v VSATTP gi a B NN&PTNT và B Y t ; Quy nh qu n lý s n xu t và kinh doanh rau an toàn; qu n lý s n xu t và kinh doanh chè an toàn; Quy trình ki m soát gi t m ; Quy nh i u ki n m b o VSATTP i v i cơ s ch bi n chè; Danh m c phân bón ư c phép s n xu t, kinh doanh và s d ng Vi t Nam; Danh m c các lo i thu c thú y ư c phép lưu hành; Danh m c th c ăn chăn nuôi, nguyên li u dùng ch bi n th c ăn chăn nuôi ư c nh p khNu thông thư ng; Danh m c thu c BVTV ư c phép s d ng, h n ch s d ng, c m s d ng. Bên c nh các văn b n quy ph m pháp lu t, B NN&PTNT cũng ã ban hành các quy trình th c hành nông nghi p t t (GAP) i v i rau, qu và chè; quy trình th c hành chăn nuôi t t (GAHP) i v i chăn nuôi gà, l n, bò s a và ong và có các chính sách khuy n khích, h tr các cơ s tr ng tr t, chăn nuôi áp d ng GAP, GAHP nâng cao ch t lư ng, VSATTP. Chính ph ã ban hành Ngh nh s 79/2008/N -CP ngày 18/7/2008 quy nh h th ng t ch c qu n lý, thanh tra và ki m nghi m v v sinh an toàn th c phNm. Liên B NN&PTNT và B N i v ã ban hành Thông tư s 01/2008/TTLT-BNV-BNN ngày 15/5/2008 hư ng d n ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a cơ quan chuyên môn thu c UBND c p t nh, c p huy n và nhi m v qu n lý nhà nư c c a UBND c p xã v nông nghi p và phát tri n nông thôn, t o cơ s pháp lý cho vi c thành l p h th ng t ch c qu n lý VSATTP nông s n trên ph m vi c nư c. 2. Năng l c ki m soát v sinh an toàn th c phNm 2.1. T ch c b máy qu n lý T i trung ương, B NN&PTNT ã thành l p C c QLCLNLS&TS làm u m i th c hi n nhi m v qu n lý ch t lư ng, VSATTP cùng v i các ơn v liên quan như C c Thú y, C c B o v th c v t, C c Tr ng tr t, C c Chăn nuôi và C c Ch bi n, thương m i nông lâm s n và mu i. T i a phương, theo Ngh nh 79/2008/N -CP và Thông tư 61/2008/TTLT-BNV- BNN, các t nh s thành l p Chi c c QLCL NLS&TS ho c Phòng QLCL NLS&TS thu c S NN&PTNT làm nhi m v qu n lý VSATTP nông s n. Tính n ngày 6/10/2008, ã có 15 t nh, thành ph có t ch c th c hi n nhi m v qu n lý ch t lư ng, VSATTP, trong ó có 03 t nh có Chi c c QLCLNLS&TS, 1 t nh thành l p Chi c c Kinh t h p tác và Qu n lý ch t lư ng, 11 t nh thành l p Phòng Qu n lý ch t lư ng Nông lâm s n và Thu s n. Theo Ngh nh 79/2008/N -CP và Thông tư 61/2008/TTLT-BNV-BNN, h th ng thanh tra chuyên ngành v VSATTP nông s n s ư c thành l p t trung ương n a phương, g m: Thanh tra C c thu c C c QLCL NLS&TS và m t s C c liên quan thu c B NN&PTNT và Thanh tra S NN&PTNT ho c Thanh tra Chi C c thu c Chi c c QLCL NLS&TS và m t s Chi c c liên quan.
  12. Trong lĩnh v c thú y và b o v th c v t, h th ng thanh tra chuyên ngành t trung ương n a phương ã ư c thành l p tương i hoàn ch nh. Hàng năm, thanh tra chuyên ngành v thú y, b o v th c v t ã ti n hành hàng trăm cu c thanh tra, ki m tra, phát hi n và k p th i x lý sai ph m, góp ph n tăng cư ng hi u l c qu n lý nhà nư c trong các lĩnh v c ư c thanh tra. 2.2. Năng l c ki m nghi m Các cơ quan qu n lý chuyên ngành v VSATTP, thú y, b o v th c v t ã ư c u tư h th ng phòng ki m nghi m khá ng b và hi n i. C c Thú y: có 2 phòng ki m nghi m c a Trung tâm Ki m tra v sinh thú y trung ương t i Hà N i và Tp.H Chí Minh, 6 phòng ki m nghi m c a Cơ quan Thú y vùng t i Hà N i, H i Phòng, Vinh, à N ng, TP.HCM và C n Thơ ư c trang b các thi t b ki m nghi m hi n i như ELISA, PCR, h th ng s c ký l ng kh i ph , quang ph h p th nguyên t ... có kh năng phân tích các ch tiêu ATTP, dư lư ng các hóa ch t, kháng sinh c m, thu c b o v th c v t, kim lo i n ng, hooc môn tăng trư ng, vi sinh v t gây b nh chung cho ngư i và ng v t. Các phòng ki m nghi m này v a làm nhi m v ki m tra VSATTP, ki m d ch các s n phNm ng v t xu t nh p khNu và tiêu th trong nư c. C c B o v th c v t: có các Trung tâm ki m nh ch t lư ng thu c và t n dư hoá ch t c h i trong các s n phNm nông s n, ư c trang b các thi t b hi n i, có kh năng phân tích các ch tiêu ch t lư ng thu c, nguyên li u thu c b o v th c v t và ch tiêu v dư lư ng thu c BVTV, kim lo i n ng, vi sinh v t. Hai Trung tâm này ã ư c công nh n Tiêu chuNn ISO 17025 và hàng năm u tham gia chương trình ki m tra liên phòng trong nư c và qu c t . C c QLCLNLS&TS: có 6 phòng ki m nghi m ư c trang b các thi t b ki m nghi m hi n i, có kh năng phân tích các ch tiêu VSATTP, dư lư ng hóa ch t, kháng sinh c m trên nông s n th c phNm v i t ng giá tr quy i kho ng 200 t ng. C 6 phòng ki m nghi m u ã ư c công nh n ISO 17025 và thư ng xuyên tham gia các chương trình ki m nghi m thành th o v i các phòng ki m nghi m chuNn qu c gia, qu c t , ư c cơ quan thNm quy n EU, M , Nh t B n, Hàn Qu c… công nh n. M ts a phương như Tp H Chí Minh, Hà N i cũng ã có các phòng ki m nghi m có trang thi t b hi n i và i ngũ cán b ư c ào t o bài bàn v ki m nghi m VSATTP. 3. S n xu t, kinh doanh rau, chè, qu 3.1. S n lư ng áp ng nhu c u tiêu dùng trong nư c và ã xu t khNu m t s s n phNm có l i th c nh tranh S n xu t rau các lo i ã tăng trư ng m nh c v di n tích và s n lư ng. Năm 2007 di n tích rau các lo i t 705 ngàn ha, s n lư ng t g n 11 tri u t n, t c tăng trư ng trung bình giai o n 2001-2007 t 4%/năm. M t s t nh, thành ph như Hà N i, Tp H Chí Minh, Lâm ng, ã hình thành các vùng s n xu t rau s ch t p trung, em l i thu nh p cao cho ngư i s n xu t.
  13. S n xu t chè năm 2007 có di n tích trên 126 ngàn ha, tăng 27 ngàn ha so v i năm 2001, s n lư ng t 705 ngàn t n. áng chú ý là t c tăng trung bình c a s n lư ng chè búp tươi t 12,9%/năm, cao hơn t c tăng trung bình v di n tích là 4,2%/năm, do tăng năng su t nh các ti n b v gi ng, k thu t canh tác và năng su t. Cây ăn qu : t năm 2001 n 2007, t ng di n tích cây ăn qu ã tăng t 609,6 ngàn ha lên 775,6 ngàn ha, s n lư ng năm 2007 t kho ng 4,2 tri u t n, t c tăng trư ng trung bình t 4,1%/năm. ã hình thành nhi u vùng cây ăn qu t p trung như nhãn l ng Hưng Yên, v i thi u B c Giang, H i Dương, cam quýt Hà Giang, B c Giang, Tuyên Quang, các vùng cây ăn qu t p trung vùng ông Nam b và ng b ng sông C u Long,... Xu t khNu rau qu trong năm 2008 t s tăng trư ng l n v kh i lư ng, theo Hi p h i Rau qu Vi t Nam, t ng kim ng ch xu t khNu ư c t kho ng 370 tri u USD, tăng 21% so v i năm 2007, v i các m t hàng ư c ưa chu ng như thanh long, d a ông l nh, trong ó, c bi t là qu thanh long t i Bình Thu n ã ư c công nh n GlobalGAP và ư c xu t khNu vào th trư ng Hoa Kỳ. 3.2. Hình thành 1 s vùng s n xu t rau, chè, qu an toàn Theo báo cáo c a các Chi c c B o v th c v t (47/63 Chi c c) tính n ngày 15/6/2008: s n xu t rau an toàn (RAT) t 3.004,1ha trên t ng di n tích 44.396,3ha, t t l 6,7%, trong ó có 92 cơ s ư c c p gi y ch ng nh n i u ki n s n xu t RAT v i di n tích 2476,1ha. S n xu t chè an toàn t 1376,9ha trên t ng s 41.751,5ha, có 02 cơ s ư c c p gi y ch ng nh n i u ki n s n xu t chè an toàn v i di n tích 75ha. Di n tích s n xu t qu an toàn t 15.648ha trên t ng s 74.942,5ha. ã có 50/64 t nh, thành ph xây d ng mô hình s n xu t RAT v i t ng s 907 mô hình. Các t nh vùng ng b ng sông H ng là Hà N i, Hà Tây, B c Ninh, Vĩnh Phúc, Hưng Yên và H i Phòng trong 3 năm 2003-2005 ã có di n tích s n xu t RAT là 15.793 ha, s n lư ng 287.752 t n, chi m 8,4% v di n tích và 7,4% v s n lư ng rau trong vùng. M t s t nh ã quy ho ch và hình thành vùng s n xu t RAT có quy mô l n như Hà N i 3.700 ha, Lâm ng 3.200 ha, Tp. HCM 3.000 ha, ng Nai 2.200 ha, Qu ng Nam 1.000 ha, Vĩnh Long 800 ha, Vĩnh Phúc 500 ha,… ã hình thành và phát tri n ư c m t s vùng s n xu t qu an toàn theo tiêu chuNn GAP như vùng cam Ti n Giang, v i B c Giang. M t s mô hình s n xu t qu an toàn theo hư ng GAP ã ư c ch ng nh n t tiêu chuNn EuropGAP như HTX Thanh Long – Hàm Thu n Nam, Bình Thu n; HTX Vú S a Lò Rèn Vĩnh Kim (Ti n Giang). 3.3. Công ngh sau thu ho ch (b o qu n, sơ ch , bao gói) t ng bư c ư c c i thi n: n năm 2005, t ng công su t ch bi n s n phNm rau, qu c a c nư c ã t trên 313.000 t n. Nh có các chính sách khuy n khích thu hút u tư, công nghi p ch bi n rau qu ã thu hút ư c u tư trong nư c và qu c t các quy mô ch bi n khác nhau. Nhi u lo i hình công ngh b o qu n rau qu như s y gián ti p, b o qu n l nh, chiên s y, b o qu n b ng hoá ch t ã ư c nghiên c u ng d ng và chuy n giao, mang l i hi u qu trong b o qu n, tiêu th tươi và ch bi n, gi m áng k t n th t sau
  14. thu ho ch. Các k thu t b o qu n sau thu ho ch tiên ti n như s d ng màng bán th m, hút chân không,… t ng bư c ư c nghiên c u và ng d ng. 4. S n xu t kinh doanh th t gia súc, gia c m 4.1. Chăn nuôi t p trung, trang tr i t ng bư c phát tri n S n phNm chăn nuôi giai o n 2001-2006 có t c tăng trư ng nhanh: t ng s n lư ng th t hơi tăng bình quân 9,2%, trong ó, th t l n 10,6%, th t bò 9,7%. Th t l n luôn chi m t l cao, t 76-77% t ng s n lư ng th t các lo i s n xu t trong nư c. S n lư ng th t l n hơi năm 2001 là 1,51 tri u t n, năm 2006 là 2,50 tri u t n, tăng 10,6%/năm. M c tiêu th th t l n trên bình quân u ngư i cũng ngày càng tăng, năm 2006, bình quân th t l n tiêu th t 29,7kg hơi/ngư i/năm, tương ương 20,8kg th t x /ngư i/năm. Phương th c chăn nuôi trang tr i phát tri n nhanh v s lư ng và m r ng v quy mô. T tr ng chăn nuôi l n trang tr i (công nghi p và bán công nghi p) tăng nhanh. Năm 2006, t ng àn l n c nư c có 26,9 tri u con, trong ó, có hơn 6 tri u con ư c chăn nuôi t i trang tr i, gia tr i, chi m t l 22,3%. V chăn nuôi gia c m, chăn nuôi gà theo phương th c công nghi p chi m t tr ng là 30,2%, chăn nuôi v t chi m 7,1%. V chăn nuôi bò th t, năm 2005, c nư c có 3404 trang tr i, trong ó có kho ng 10% chăn nuôi theo phương th c công nghi p. 4.2. M t s mô hình áp d ng qui trình th c hành chăn nuôi t t (GAHP) ã em l i k t qu và ang ư c nhân r ng ã xây d ng 2 mô hình chăn nuôi gà an toàn t i 2 huy n Chương M , Hoài cv i quy mô 30 nghìn con; 9 mô hình chăn nuôi gà th vư n thu c 3 xã t i Bình Dương v i t ng s hơn 2000 con; 8 mô hình chăn nuôi v t an toàn t i Châu Thành, An Giang trong ó 6 mô hình chăn nuôi v t c nh và 2 mô hình nuôi ch y ng có ki m soát t khâu i u tra cơ s nuôi v t, th c ăn chu ng tr i n tiêu th , m i mô hình 500 con. Xây d ng mô hình chăn nuôi l n an toàn t chăn nuôi n gi t m , kinh doanh: 6 mô hình t i ng Nai v i quy mô 5.000 con. Xây d ng mô hình chăn nuôi ong an toàn t i Gia Lai và ng Nai v i t ng s 1500 àn ong. 4.3. Hình thành các cơ s gi t m t p trung v i cơ s v t ch t và công ngh tiên ti n T ng s cơ s gi t m gia súc gia c m hi n nay là 17.129 cơ s , trong ó có 617 cơ s gi t m t p trung, chi m t l 3,6 %. K t qu ki m tra i u ki n v sinh thú y trong năm 2006 -2007 cho th y trong s 145 cơ s chăn nuôi, gi t m , sơ ch ng v t, s n phNm ng v t có 32 cơ s cơ s t yêu c u v sinh thú y, chi m t l 22,07 %. Ph n l n các cơ s gi t m gia súc, gia c m t p trung t i m t s thành ph l n như Hà N i, à N ng, Tp H Chí Minh. T i Tp HCM, ã thành l p cơ s gi t m gia c m v i công su t g n 60,000 con/ngày. Nhi u doanh nghi p ã u tư dây chuy n công nghi p, t ng, v i công su t l n, t ch c s n xu t khép kín t chăn nuôi n gi t m và tiêu th s n phNm. 5. Thông tin, tuyên truy n
  15. Các ho t ng ph bi n, tuyên truy n và ki m tra giám sát vi c th c thi pháp lu t v ch t lư ng, an toàn th c phNm ư c th c hi n thư ng xuyên. Hàng năm, các cơ quan qu n lý u t ch c ph bi n các văn b n v VSATTP, k thu t s n xu t nông s n th c phNm an toàn dư i nhi u hình th c như h i ngh , xu t b n, thông tin trên trang Web. Các ơn v qu n lý chuyên ngành v tr ng tr t, chăn nuôi, b o v th c v t, thú y ã liên t c t ch c t p hu n, tuyên truy n cho nông dân v k thu t tr ng tr t, chăn nuôi, bi n pháp phòng tr d ch h i t ng h p (IPM), s d ng thu c b o v th c v t, thu c thú y, yêu c u v sinh thú y trong buôn bán ng v t, s n phNm ng v t, ki m soát gi t m ng v t. Trong năm 2007, ã xây d ng và phát sóng truy n hình trên 20 phóng s v tình hình s n xu t và tiêu th rau an toàn, gi t m và v n chuy n gia súc gia c m an toàn, s n xu t, ch bi n thu s n an toàn v sinh; in n, phát hành hơn 600.000 t rơi, t dán, hơn 9.000 băng rôn, v.v. ph bi n v ki n th c VSATTP, tác h i c a hóa ch t kháng sinh c m, t p ch t trong nông s n th c phNm. Nh ng hình th c tuyên truy n này ã góp ph n nâng cao nh n th c cho nhân dân trong s n xu t nông s n th c phNm an toàn. II. NH NG KHÓ KHĂN VÀ T N T I 1. H th ng văn b n quy ph m pháp lu t 1.1. Phân công qu n lý nhà nư c v VSATTP còn b t c p Phân công qu n lý nhà nư c v VSATTP còn ch ng chéo gi a B Y t v i B NN&PTNT. C th : i m a Kho n 3 i u 43 Pháp l nh VSATTP quy nh “Vi c qu n lý nhà nư c v v sinh an toàn th c phNm trong quá trình s n xu t do các b , ngành qu n lý chuyên ngành ch trì ph i h p v i B Y t , các b , ngành có liên quan th c hi n”. Tuy nhiên, kho n 2 i u 16 Ngh nh 163/2004/N -CP l i quy nh cơ quan có thNm quy n ki m tra, ch ng nh n i u ki n m b o VSATTP i v i th c phNm có nguy cơ cao như th t và các s n phNm t th t, các lo i rau, c , qu tươi s ng ăn ngay là các cơ quan y t nhà nư c ư c B Y t phân c p. Kho n 2 i u 16 Ngh nh 163/2004/N -CP cũng không còn phù h p v i Kho n 1 i u 2 Ngh nh 79/2008/N -CP: “B NN&PTNT ch trì th c hi n nhi m v qu n lý nhà nư c v VSATTP i v i nông, lâm, thu s n và mu i trong quá trình s n xu t t khi tr ng tr t, chăn nuôi, thu ho ch, ánh b t, gi t m ng v t, sơ ch , ch bi n, bao gói, b o qu n, v n chuy n n khi th c phNm ư c ưa ra th trư ng n i a ho c xu t khNu”. Trong ph m vi qu n lý c a B NN&PTNT, các C c/V có liên quan n VSATTP u ư c giao nhi m v giám sát VSATTP, truy n thông và ho ch nh chính sách. Tuy nhiên, do cơ ch qu n lý liên ngành, vi c i u ph i ho t ng gi a các C c/V trong B NN&PTNT và gi a B NN&PTNT v i B Y t , B Công thương, B Khoa h c Công ngh có vai trò r t quan tr ng. Theo Ngh nh 79/2008/N -CP, C c QLCLNLS&TS ư c giao ch trì, ph i h p v i các ơn v liên quan thu c B NN&PTNT th c hi n nhi m v qu n lý nhà nư c, th c thi pháp lu t và th c hi n thanh tra v VSATTP trong ph m vi qu n lý c a B . Tuy nhiên, chưa có m t cơ ch ph i h p c th gi a các ơn v , trách nhi m i u ph i và vai trò tham gia c a các C c/V cũng chưa ư c xác nh rõ. M t ví d i n hình v vi c c n có m t cơ ch ph i h p v VSATTP trong B NN&PTNT là vi c ki m tra, xác nh r i ro nhi m melamine trong s n xu t s a tươi nguyên li u t i Vi t Nam g n ây, ho t ng này
  16. c n có s tham gia c a ít nh t 2 ơn v là C c QLCLNLS&TS và C c Chăn nuôi và c n xác nh rõ cơ quan có trách nhi m ch trì ho t ng ki m tra, ánh giá và truy n thông. 1.2. Các quy nh, quy chuNn v VSATTP còn thi u, chưa c p nh t và hài hoà v i quy nh qu c t i v i rau, chè, qu , B NN&PTNT ã ban hành Quy t nh 99/2008/Q -BNN v s n xu t, kinh doanh rau, qu và chè an toàn, tuy nhiên, chưa có quy nh v ph gia, hoá ch t ư c phép s d ng trong b o qu n, x lý sau thu ho ch rau, qu , chè; các tiêu chuNn v ô nhi m vi sinh v t trong rau, qu c n ư c ti p t c xây d ng, hài hoà v i tiêu chuNn qu c t . i v i th t gia súc, gia c m, hi n có các tiêu chuNn TCVN 7046:2002 Th t tươi – Quy nh k thu t, TCVN 7047:2002 Th t l nh ông – Quy nh k thu t, TCVN 7049:2002 Th t ch bi n có x lý nhi t – Quy nh k thu t, TCVN 7050:2002 Th t ch bi n không qua x lý nhi t – Quy nh k thu t và Quy t nh 46/2007/Q -BYT- Quy nh gi i h n t i a ô nhi m sinh h c và hoá h c trong th c phNm. Tuy nhiên, các tiêu chuNn trên chưa có tính b t bu c áp d ng và còn m t s i m chưa phù h p v i quy nh qu c t như: ch quy nh gi i h n dư lư ng t i a (MRL) i v i tetracycline và chloramphenicol, chưa quy nh MRL i v i các kháng sinh khác; … M t khác, theo Quy t nh 46/2007/Q -BYT, s lư ng các ch tiêu VSATTP i v i th t và s n phNm th t ưa ra quá nhi u, khó có kh năng ki m soát trong th c t , và còn có quy nh v gi i h n ô nhi m vi sinh v t như Clostridium perfingen chưa hài hoà v i tiêu chuNn Codex. Các quy chuNn k thu t v i u ki n m b o VSATTP i v i cơ s gi t m , cơ s sơ ch , ch bi n th t gia súc, gia c m; cơ s sơ ch , ch bi n rau, qu chưa ư c ban hành. Hi n ch có Tiêu chuNn 10TCN 605-2004 v i u ki n m b o VSATTP i v i cơ s ch bi n chè. 1.3. Công tác thanh tra, ki m tra VSATTP b c t khúc, chia o n, không theo nguyên t c “t trang tr i n bàn ăn” Ngh nh 163/2004/N -CP quy nh trách nhi m ki m tra v sinh, an toàn i v i nông s n th c phNm trong quá trình tr ng tr t, chăn nuôi, khai thác, thu hái, gi t m d ng tươi s ng, sơ ch , b o qu n, v n chuy n, lưu thông ra th trư ng và xu t khNu thu c B NN&PTNT, tuy nhiên, trách nhi m ki m tra các quy nh v VSATTP i v i các cơ s ch bi n th c phNm có nguy cơ cao (th t và các s n phNm t th t, các lo i rau, c , qu tươi s ng ăn ngay) l i quy nh thu c B Y t . Trong ph m vi qu n lý c a B NN&PTNT, trách nhi m ki m tra, công nh n i u ki n VSATTP trong t ng công o n s n xu t ư c giao cho t ng cơ quan qu n lý chuyên ngành. Vi c phân công như v y phù h p v i m t s quá trình s n xu t có s tách bi t gi a các công o n, quy mô s n xu t nh l phân tán, tuy nhiên, l i không phù h p v i quá trình s n xu t t p trung, có s g n bó ch t ch gi a các công o n, VD: cơ s s n xu t chè có vùng nguyên li u g n li n v i nhà máy ch bi n s ch u s ki m tra, giám sát v i u ki n VSATTP c a các cơ quan khác nhau trong quá trình tr ng tr t, thu ho ch, ch bi n.
  17. T i a phương, công tác m b o VSATTP chưa ư c U ban Nhân dân các c p quan tâm, ch o sâu sát. Công tác ph i h p gi a các cơ quan qu n lý chuyên ngành còn chưa ng b , cùng m t cơ quan t i a phương nhưng có th ch u s ch o v chuyên môn, nghi p v c a nhi u cơ quan c p trung ương d n n khó khăn trong vi c b trí ngu n l c, kinh phí tri n khai công tác m b o ATTP. 1.4. Ch tài x lý vi ph m v VSATTP còn b t c p, chưa có h th ng giám sát VSATTP Quy nh v x lý vi ph m trong lĩnh v c VSATTP hi n ư c l ng ghép trong nhi u văn b n như Ngh nh s 45/2005/N -CP v x lý vi ph m hành chính (XLVPHC) trong lĩnh v c y t , Ngh nh s 126/2005/N -CP v XLVPHC trong lĩnh v c ch t lư ng và Ngh nh s 175/2005/N -CP v XLVPHC trong lĩnh v c thương m i, Ngh nh 129/2005/N -CP v XLVPHC trong lĩnh v c thú y. Tuy nhiên ch tài x lý còn nhi u b t c p như m c x ph t th p, thi u tính răn e, cùng 1 hành vi vi ph m nhưng m c x lý không th ng nh t gi a các văn b n. i v i hành vi s n xu t, kinh doanh th c phNm m t an toàn, gây h u qu nghiêm tr ng cho s c kho ngư i tiêu dùng, cơ quan qu n lý v ATTP không thNm quy n yêu c u ng ng s n xu t, kinh doanh. Theo các văn b n hi n hành, giám sát v VSATTP nông s n là nhi m v c a t t c các C c/V có liên quan trong B NN&PTNT, trong ó C c QLCL NLS&TS có nhi m v theo dõi th c hi n các chương trình giám sát chuyên ngành do các t ch c th c hi n. Tuy nhiên, nhi m v này chưa ư c xây d ng thành h th ng giám sát th c t . Nh ng ngu n l c c th , ngân sách và phương ti n th c hi n m t h th ng giám sát an toàn th c phNm hi n v n chưa có. Chưa có m t h th ng giám sát có kh năng cung c p nh ng báo cáo nh kỳ và c nh báo v VSATTP rau, qu , chè, th t t o i u ki n ánh giá ti n t ư c nh ng m c tiêu v VSATTP. 2. Năng l c ki m soát VSATTP 2.1. H th ng cơ quan qu n lý chuyên ngành VSATTP chưa hình thành ng b t trung ương n a phương T i trung ương, nhi m v qu n lý chuyên ngành VSATTP trong t ng công o n c a quá trình s n xu t ư c giao cho t ng C c chuyên ngành. Tuy nhiên, ngoài C c QLCL NLS&TS ã có Phòng chuyên môn v ch t lư ng, VSATTP nông s n, t i các C c BVTV, Thú y, Tr ng tr t, Chăn nuôi, Ch bi n chưa có b ph n chuyên trách v VSATTP. T i ph n l n a phương (48/63 t nh, thành ph ), cơ quan qu n lý nhà nư c v v sinh an toàn th c phNm nông s n (Chi c c ho c Phòng QLCL NLS&TS thu c S NN&PTNT) chưa ư c hình thành. Nhi m v qu n lý VSATTP nông s n t i a phương thư ng ư c giao l ng ghép cho Phòng K thu t ho c Phòng Nông nghi p ho c Phòng Nghi p v (bao g m c tr ng tr t, chăn nuôi, lâm nghi p, thu l i, thu s n) ho c các Chi c c BVTV, Thú y. c p huy n, c p xã, chưa có cán b làm công tác m b o VSATTP. Vi c l ng ghép nhi m v có thu n l i là g n k t ư c công tác qu n lý VSATTP v i ch o s n xu t, tuy nhiên có b t c p là nhi m v qu n lý VSATTP nông s n không
  18. ư c xác nh là nhi m v ưu tiên, khó xác nh ư c u m i ch u trách nhi m chính v i ngu n l c phù h p. i ngũ cán b làm công tác chuyên môn v VSATTP còn thi u v s lư ng và chưa ư c ư c ào t o nâng cao chuyên môn, c p nh t phương th c qu n lý tiên ti n. H th ng qu n lý nhà nư c t B n các a phương v VSATTP nhìn chung còn y u v ngu n l c; ho t ng còn phân tán, thi u tính h th ng. Ph i h p gi a B Nông nghi p và PTNT (trong s n xu t) v i B Công thương và B Y t (trên th trư ng và tiêu dùng) còn h n ch . 2.2. Ki m tra, thanh tra VSATTP chưa ư c chú tr ng H th ng thanh tra chuyên ngành VSATTP chưa hình thành ng b t trung ương n a phương, i ngũ cán b còn thi u v s lư ng và y u v chuyên môn nghi p v , do ó chưa phát huy ư c hi u qu c a ho t ng ki m tra, thanh tra trong công tác m b o VSATTP. Trung ương, ngoài C c B o v th c v t và C c Thú y ã có h th ng thanh tra chuyên ngành ho t ng tương i thư ng xuyên, hi u qu , các C c Tr ng tr t, C c Chăn nuôi, C c Ch bi n chưa có thanh tra chuyên ngành. T i C c Qu n lý ch t lư ng NLTS, t ch c thanh tra chuyên ngành v CL, ATVS ang trong giai o n hình thành. a phương, công tác thanh tra VSATTP nhìn chung chưa ư c quan tâm, chưa có cán b chuyên trách. i ngũ thanh tra còn thi u v s lư ng, chưa ng u v chuyên môn nghi p v , chưa ư c t p hu n v nghi p v thanh tra, chưa m b o năng l c th c thi nhi m v . 2.3. Năng l c ki m nghi m chưa áp ng yêu c u H th ng phòng ki m nghi m ch t lư ng, VSATTP nông s n ã ư c u tư ban u, tuy nhiên ho t ng còn phân tán, r i r c, m t s phòng ki m nghi m chuyên ngành chưa năng l c ph c v công tác qu n lý ch t lư ng, VSATTP như ki m nghi m ch t lư ng phân bón, th c ăn chăn nuôi. Ngoài ra, các ho t ng như ki m nghi m thành th o, ch ng nh n, công nh n phòng ki m nghi m m i ư c th c hi n t i m t s phòng ki m nghi m chuyên ngành. Trong qu n lý ho t ng ki m nghi m, chưa có quy nh v ánh giá, ch nh phòng ki m nghi m VSATTP; m t khác, phân công ch c năng qu n lý ki m nghi m VSATTP gi a các ơn v chuyên ngành còn chưa rõ ràng, c th : theo Q 29/2008/Q -BNN, C c QLCL NLS&TS ư c giao nhi m v “t ch c ki m tra, ánh giá công nh n các phòng ki m nghi m, ki m ch ng c p qu c gia, qu c t v CL, VSATTP nông s n”, tuy nhiên theo Q 16/2008/Q -BNN, C c Tr ng tr t cũng ư c giao nhi m v “ch nh, công nh n phòng ki m nghi m s n phNm cây tr ng”. Công tác ki m nghi m VSATTP nông s n cũng g p khó khăn do các phòng ki m nghi m chưa c p nh t thư ng xuyên các ch tiêu, phương pháp ki m nghi m m i, chưa có phòng ki m ch ng qu c gia v VSATTP nông lâm s n, do ó, chưa áp ng
  19. k p th i yêu c u qu n lý, nh t là khi phát sinh s c v VSATTP như melamine trong s a, salbutamol trong th c ăn chăn nuôi,... 3. Tình hình VSATTP rau, chè, qu , th t 3.1.T n dư thu c b o v th c v t trên rau: K t qu i u tra VSATTP trên rau, qu và chè t i 10 t nh và thành ph t tháng 3- 7/2007 c a D án Xây d ng và ki m soát ch t lư ng nông s n th c phNm (B NN&PTNT) cho th y: 9,2% s m u (trên t ng s 426 m u rau, qu , chè, l c) có dư lư ng thu c b o v th c v t vư t quá gi i h n cho phép (MRLs), trong ó rau mu ng 7%, u 8%, rau c i 14%, chè 8,5%, nho 31,6%; có t i 45% nông dân v n s d ng thu c b o v th c v t không có trong danh m c thu c ư c phép s d ng Vi t Nam và thu c ngoài danh m c s d ng cho rau, qu và chè; v n phát hi n dư lư ng thu c BVTV c m s d ng như endosulfan trong u , rau c i, rau mu ng. Hàm lư ng chì (Pb) trong các m u ki m tra không có, nhưng phát hi n hàm lư ng ng (Cu) vư t quá gi i h n cho phép là 0,4% (1 m u). T i Hà n i có 15,8% m u rau mu ng và 5,3% m u u có hàm lư ng Asen (As) vư t gi i h n cho phép t 1,2 n 8,5 l n. Tình hình ô nhi m vi sinh v t trên rau là khá ph bi n và m c r t cao. 100% s m u ki m tra nhi m khuNn Coliform và vư t tiêu chuNn cho phép t 10 - 500.000 l n; 46,8% m u rau nhi m khuNm E.coli vư t tiêu chuNn cho phép 1,7 - 150 l n. T nh có m u rau nhi m E.coli cao nh t là à N ng (80%), Lâm ng 98%, th p nh t là Hà N i (1,8%); có 0,4% s m u nhi m Salmonella. Kho ng 28,5% s m u rau ch a NO3 vư t quá gi i h n cho phép t 1,1 n 9 l n. 3.2. Ô nhi m hoá ch t, kháng sinh, vi sinh v t trong th t gia súc, gia c m: K t qu i u tra năm 2007 v dư lư ng kháng sinh trong 139 m u th t bò g m 69 m u t i lò m và 70 m u t i ch cho th y: 22,2% m u có dư lư ng amoxicylin t 205,2 – 235.6 ppb; dư lư ng tylosin t 218,15- 235ppb. Trên 141 m u th t l n g m 72 m u t lò m t p trung và 69 m u t lò m nh , có 5,8% m u có dư lư ng tetracycline cao hơn gi i h n cho phép. Trên 231 m u th t gia c m g m 115 m u t i cơ s gi t m và 116 m u t i nơi bán l , có 2,61% s m u có dư lư ng amoxicyllin t 215,1 – 539,2ppb. K t qu ki m tra vi sinh cho th y, 66,74% - 95,71% m u th t bò thu th p Hà N i, HCM và à N ng b nhi m E.coli, Salmonella và S.aureus cao hơn m c cho phép theo tiêu chuNn TCVN 7047 – 2002. T l ô nhi m vi sinh trong các m u th t bò l y các i m gi t m Hà N i là 91,3%, à N ng là 73,9% và HCM là 35%. T l này các c a hàng bán l th t bò là 95,96%, 91,93% và 100% tương ng. Tương t như v y, 88,44 % m u th t l n có ô nhi m trong ó nhi m E.coli 37,69%; S.aureus 37,68%; C.perfringens 62,93 % và Salmonella 45,69%. Có kho ng 95,14% - 100% các m u th t gia c m t i các cơ s gi t m Hà N i, HCM, Hà Tây, Nam nh và Hu nhi m E.coli và Salmonella vư t m c cho phép. T l ô nhi m vi sinh trong các m u gia c m các c a hàng bán l 5 t nh là 100%. 3.3. Ki m soát gi t m , sơ ch , ch bi n chưa ư c u tư úng m c:
  20. Theo báo cáo c a các a phương, năm 2006, c nư c có 1045 cơ s gi t m gia súc, 171 cơ s gi t m gia c m có ăng ký. Ph n l n các cơ s gi t m chưa áp ng ư c i u ki n v sinh an toàn th c phNm: qua i u tra 434 cơ s ch có 45% là có phép c a cơ quan thú y, 35% cơ s có v sinh tiêu c sau gi t m . S cơ s s d ng nư c máy chi m 25%, s còn l i s d ng nư c gi ng và các ngu n nư c khác. V ch bi n, c nư c có kho ng 28 cơ s l n ch bi n th t, nguyên li u ch y u là th t l n và th t bò, s n lư ng th t gà, v t không áng k . T l các s n phNm th t qua ch bi n công nghi p ch chi m trên 2%. Ph n l n các cơ s ch bi n th t quy mô nh u chưa t yêu c u VSATTP. a s các cơ s buôn bán th t chưa có thi t b b o qu n l nh; ngư i dân chưa có thói quen ăn th t l nh. Công tác ki m soát gi t m g p khó khăn do chưa quy ho ch và xây d ng ư c h th ng gi t m t p trung, ph n l n cơ s gi t m có quy mô nh l , phân tán. Vi c ki m soát gi t m nhi u a phương còn b buông l ng, mang tính hình th c như vi c ki m tra và dán tem th t bán t i ch . Công tác “thú y c ng ng” chưa ư c chú tr ng, trong khi n i dung này là ph n quan tr ng nh t trong công tác b o m VSATTP s n phNm ng v t. Chưa có chương trình giám sát v sinh thú y và an toàn th c phNm, giám sát b nh lây gi a ngư i và v t nuôi như b nh giun bao (Trichinella), g o l n, g o bò (C.bovis; C.cellulosa), b nh do Leptospira (l n ngh ), b nh nhi t thán (Anthrax), b nh lao (Tuberculosis) trong quá trình chăn nuôi, gi t m và sơ ch . 3.4. T l ng c th c phNm, vi ph m VSATTP cao S n phNm th c phNm không m b o an toàn th c phNm v n có th ưa ra lưu thông trên th trư ng d n n r i ro cho s c kho ngư i tiêu dùng. Theo báo cáo t ng k t công tác VSATTP năm 2007 (B Y t ), trong các năm 2000 - 2006: ng c th c phNm do rau, c , qu là 168 v v i 3.082 ngư i; ng c th c phNm do hoá ch t b o v th c v t là 113 v v i 2.615 ngư i. Năm 2007 ã b t gi và x lý 634 v buôn l u qua biên gi i, tiêu hu hơn 62 t n s n phNm ng v t các lo i, 74 ngàn qu tr ng gia c m, trên 84 ngàn gia c m con. Ki m tra 929 cơ s gi t m , ch , qu y hàng, v n chuy n gia súc và gia c m (g i chung là cơ s ) ã phát hi n 369 cơ s vi ph m, chi m t l 40% t ng s cơ s ki m tra. ã tiêu hu 1344 kg th t và ph t ng các lo i, 441 con l n, 29 con trâu bò, 1173 con gà và v t, 4600 chim cút và 62.715 qu tr ng, ph t trên 73 tri u ng n p ngân sách nhà nư c. Các vi ph m ch y u là s n phNm không rõ ngu n g c, không có gi y ki m d ch, kinh doanh không b o m v sinh an toàn th c phNm. III. NGUYÊN NHÂN - S n xu t rau, qu , chè và th t quy mô nh còn chi m t l l n, gây khó khăn cho vi c áp d ng các k thu t s n xu t m i, quy trình th c hành s n xu t t t và qu n lý VSATTP. - Nh n th c v v n VSATTP t các c p qu n lý n ngư i s n xu t và tiêu dùng th c phNm chưa th c s y và nh t quán. T ó d n n thi u ý th c trách nhi m
Đồng bộ tài khoản