Quyết định số: 115/2003/QĐ-BNN

Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:43

0
54
lượt xem
2
download

Quyết định số: 115/2003/QĐ-BNN

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 115/2003/QĐ-BNN về việc ban hành tiêu chuẩn ngành Kiểm dịch thực vật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số: 115/2003/QĐ-BNN

  1. B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM TRI N NÔNG THÔN Đ c l p - T do - H nh phúc ****** ******** S : 115/2003/QĐ-BNN Hà N i, ngày 15 tháng 10 năm 2003 QUY T Đ NH V VI C BAN HÀNH TIÊU CHU N NGÀNH KI M D CH TH C V T B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Căn c Ngh đ nh s 86/NĐ-CP ngày 18 tháng 7 năm 2003 c a Chính ph quy đ nh v ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c b máy c a B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn; Căn c Pháp l nh B o v và Ki m d ch th c v t ngày 8 tháng 8 năm 2002 c a nư c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam Căn c Ngh đ nh 58/2002/NĐ-CP ngày 03 tháng 6 năm 2002 c a Chính ph quy đ nh Đi u l B o v th c v t, Đi u l Ki m d ch th c v t, Đi u l Qu n lý thu c b o v th c v t; Căn c Quy t đ nh s 135/QĐ-BNN-KHCN, c a B trư ng B Nông nghi p và PTNT ban hành ngày 1/10/1999 v vi c ban hành Quy ch l p, xét duy t và ban hành Tiêu chu n ngành; Theo đ ngh c a Ông V trư ng V Khoa h c công ngh , QUY T Đ NH: Đi u 1. Nay ban hành Tiêu chu n ngành: 10 TCN 582-2003 “Quy trình giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng Ki m d ch th c v t c a Vi t Nam”. 10 TCN 583-2003 “Quy trình giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng Ki m d ch th c v t Vi t Nam”. 10 TCN 584-2003 “Quy trình Ki m d ch côn trùng thiên đ ch nh p kh u”. 10 TCN 585-2003 “Quy trình qu n lý t ng h p côn trùng h i nông s n đóng bao, b o qu n trong kho, t i các t nh phía Nam”. Đi u 2. Quy t đ nh này có hi u l c sau 15 ngày k t ngày đăng Công báo. Đi u 3. Các ông Chánh văn phòng B , V trư ng V Khoa h c công ngh , C c trư ng C c B o v th c v t, Th trư ng các đơn v liên quan ch u trách nhi m thi hành Quy t đ nh này. KT. B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN TH TRƯ NG Bùi Bá B ng
  2. C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM B Nông nghi p và phát tri n nông thôn Tiêu chu n ngành 10 TCN 582- 2003 Qui trình giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng Ki m d ch th c v t c a Vi t Nam Hà N i – 2003 Qui trình giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam The procedure of identification for armoured scale insects - Plant Quarantine Pests of Vietnam 1. Ph m vi và đ i tư ng áp d ng 1.1 . Ph m vi Qui trình này áp d ng th ng nh t trên ph m vi toàn qu c 1.2 . Đ i tư ng Qui trình này áp d ng cho vi c giám đ nh r p sáp v y thu c danh m c đ i tư ng ki m d ch th c v t (KDTV) c a Vi t Nam ban hành kèm theo Quy t đ nh s 117/2000/QĐ-BNN-BVTV ngày 20/11/2000 c a B trư ng B Nông nghi p và PTNT. 2. Tiêu chu n trích d n
  3. 1. Tiêu chu n Vi t nam TCVN 3937 - 2000 “Ki m d ch th c v t - Thu t ng và Đ nh nghĩa”, 1999. 2. Tiêu chu n Vi t Nam TCVN 4731 – 89 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp l y m u”, 1989. 3. Tiêu chu n ngành 10 TCN 336 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra c , qu xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 4. Tiêu chu n ngành 10 TCN 337 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra các lo i h t xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 5. Tiêu chu n ngành 10 TCN 338 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra cây xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 3. Thu t ng và đ nh nghĩa Trong Tiêu chu n này nh ng thu t ng dư i đây đư c hi u như sau: 3.1 Đ i tư ng ki m d ch th c v t là loài sinh v t có ti m năng gây tác h i nghiêm tr ng tài nguyên th c v t trong m t vùng mà đó loài sinh v t này chưa xu t hi n ho c xu t hi n có phân b h p. 3.2 Th c v t là cây và nh ng b ph n c a cây còn s ng bao g m c h t gi ng 3.3 V t th thu c di n ki m d ch th c v t là th c v t, s n ph m th c v t, phương ti n s n xu t, b o qu n, v n chuy n ho c nh ng v t th khác có kh năng mang đ i tư ng ki m d ch th c v t. 3.4 D ch h i th c v t là loài, dòng, d ng sinh h c c a th c v t, đ ng v t ho c tác nhân gây h i cho th c v t ho c s n ph m th c v t. 3.5 Lô v t th là m t lư ng nh t đ nh c a v t th có các đi u ki n và y u t gi ng nhau v kh năng nhi m d ch. 3.6 M u là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y ra theo m t qui t c nh t đ nh. 3.7 M u ban đ u là kh i lư ng m u th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y ra t m t v trí trong lô v t th . 3.8 M u chung là m u g p các m u ban đ u. 3.9 M u trung bình là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y t m u chung theo m t qui t c nh t đ nh, dùng đ làm m u lưu và m u phân tích. 3.10 M u phân tích là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c dùng đ phân tích r p sáp v y trong phòng thí nghi m. 3.11 Tiêu b n là m u v t đi n hình tiêu bi u c a r p sáp v y đư c dùng cho vi c đ nh lo i, nghiên c u, gi ng d y, ph bi n k thu t và b o tàng. 3.12 R p sáp v y là côn trùng thu c H r p sáp v y (Diaspididae), B cánh đ u (Homoptera). 3.13 Ph n cu i b ng (Pygidium) là nh ng đ t cu i thân c a con cái liên k t v i nhau hoá c ng t o thành. 4. Phương pháp thu th p và b o qu n m u 4.1. Thu th p m u - Đ i v i hàng xu t, nh p kh u, quá c nh ho c v n chuy n trong nư c: Ti n hành l y m u theo tiêu chu n Vi t Nam TCVN 4731 - 89. - Đ i v i cây tr ng ngoài đ ng ru ng: L y m u theo phương pháp c a Tiêu chu n ngành 10 TCN 224 – 2003. 4.2. B o qu n m u - B o qu n khô c t ph n th c v t b h i có mang theo r p sáp v y đ trên bông trong phong bì gi y đi u ki n đ m tương đ i không khí nh hơn 70%. - B o qu n ư t ngâm b ph n th c v t b h i có mang theo r p sáp v y trong c n 70%. 5. Phương pháp làm tiêu b n m u giám đ nh
  4. Ch làm tiêu b n c đ nh đ i v i r p sáp v y cái trư ng thành. Có hai phương pháp làm tiêu b n c đ nh đ i v i r p sáp v y: 5.1. Phương pháp 1 oC - Tách r p ra kh i v y, cho vào dung d ch KOH 10%, đun nóng nhi t đ 90 - 95 (không sôi) trong 10 phút sau đó v t ra. - Chuy n tiêu b n vào nư c c t, r a s ch sáp; n u còn sáp thì r a b ng c n 96%. - Ngâm tiêu b n vào dung d ch Carbolxylen (g m 3 ph n Xylen + 1 ph n Carbolic tinh th ). - Ngâm tiêu b n vào h n h p g m 20% Axít Acetic + 80% c n 50%, sau đó v t ra đ 3 -5 phút. - Nhu m màu tiêu b n trong h n h p 0,5gam Axít Fuchsine + 25ml HCl 10% + 300ml nư c c t trong 1 gi . - V t tiêu b n ra, r a thu c nhu m b ng c n 96% trong 2 - 3 phút, sau đó r a b ng c n tuy t đ i. - Chuy n tiêu b n vào d u đinh hương(Clove oil) trong 20 phút. - C đ nh tiêu b n b ng keo Canada. 5.2. Phương pháp 2 - Tách r p ra kh i v y. + Đ i v i m u s ng dùng kim c m côn trùng làm th ng m t l phía đ u cơ th , ngâm m u r p trong c n 70% trong 10 - 15 phút. + Đ i v i m u khô ngâm m u r p trong dung d ch ki m (NaOH ho c KOH 10%) trong 24 gi ho c đun cách thu trong 30 phút. - R a s ch m u trong dung d ch ki m nóng trên. - R a l i m u b ng nư c c t. - Ngâm m u trong c n 70% trong 10 - 15 phút. o - Nhu m m u b ng Axit Fuchsine (bão hoà trong c n 96 ) trong 2 gi . - V t m u ra và chuy n m u vào ngâm trong c n 96% trong 10 - 15 phút. - V t m u ra và đ t vào gi t d u đinh hương trên lam kính, đ 30 phút. - Hút d u ra b ng gi y l c. - C đ nh tiêu b n b ng keo Canada. 6. Trình t giám đ nh 6.1. M u r p trư ng thành chưa làm tiêu b n: - Quan sát trên kính lúp soi n i có đ phóng đ i t 40 - 70 l n các ch tiêu sau. - Hình d ng và đo kích thư c c a r p đ c và cái. - Hình d ng v y, s đ t bàn chân, đ t râu và hình d ng râu c a r p đ c và cái. - Ph n ph mi ng, b ng và vùng h u môn. 6.2. M u tiêu b n c đ nh: Quan sát trên kính hi n vi các ch tiêu sau. - L th b ng, l h u môn phía cu i b ng ( m t lưng), l sinh d c cu i b ng (m t b ng). - Các m u l i “L”, các khe, gai và các tuy n hình tr , hình đĩa c a ph n cu i b ng (pygidium). 7. Đ c đi m hình thái R p sáp dâu Pseudaulacaspis pentagona Targioni và r p sáp v y c đen Quadraspidiotus perniciosus Comstock đư c trình bày ph l c 1. 8. Th m đ nh k t qu giám đ nh và báo cáo Sau khi kh ng đ nh k t qu giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam, đơn v giám đ nh ph i báo cáo C c B o v th c v t (kèm phi u k t qu giám đ nh), đ ng th i g i tiêu b n ho c m u r p v Trung tâm Phân tích giám đ nh và thí nghi m KDTV đ phúc tra.
  5. Đơn v l n đ u tiên giám đ nh và phát hi n đư c r p sáp v y là đ i tư ng KDTV c a Vi t Nam ph i g i m u ho c tiêu b n v Trung tâm Phân tích giám đ nh và thí nghi m KDTV đ th m đ nh trư c khi ra quy t đ nh công b d ch và x lý. Đơn v giám đ nh ph i lưu m u trong th i h n ít nh t là 3 tháng đ gi i quy t khi u n i k t qu giám đ nh (n u có). M u phi u k t qu giám đ nh như ph l c 2 kèm theo. KT. B trư ng b Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Th trư ng Bùi Bá B ng : Đã ký
  6. Ph l c 1 1. Đ c đi m nh n d ng r p sáp dâu Pseudaulacaspis pentagona Targioni - đ i tư ng ki m d ch th c v t nhóm II c a Vi t Nam. 1.1. V y r p cái: Dài 2 mm - 2,5 mm, hình tròn, hơi l i, màu tr ng xám gi ng v cây. Xác tu i 1 n m phía trư c và hơi l ch sang m t bên. 1.2. R p cái: - Màu vàng da cam ho c hơi đ , thân dài g n 1 mm, hình qu lê d t, ng c r ng, b ng chia đ t, bên c nh l i ra như múi. - Cơ th không chia thành đ u, ng c, b ng rõ ràng. - Râu đ u thoái hoá ch còn m u l i, không có cánh, không m t, vòi r t dài và không có chân. Cơ th đư c bao ph b ng v y c ng d tách kh i cơ th . Xung quanh l th trư c m t b ng c a đ t ng c th nh t có 18 tuy n đĩa. - Ph n cu i b ng “Pygidium” r ng, thuỳ gi a (L1) r t phát tri n, đ nh lư n tròn, rìa có răng cưa. G phía trên c a tuy n gai m t b ng r t phát tri n. Thuỳ bên (L2) nh hơn (L1), đ nh nh n ho c tròn chia làm hai múi. Thuỳ (L3) chia hai múi b ng nhau. - Các tuy n gai bên đ t th 5 n m tách bi t nhau. Đ nh c a nh ng tuy n gai này phân thành 2 ho c 3 gai nh . T mép ngoài vào trong c a pygidium, các tuy n hình tr l n và rõ hơn đ t th 5 và gi m d n đ n đ t th 2. đ t ng c trư c và đ t ng c cu i có m t vài tuy n gai và tuy n ng. - L h u môn n m m t lưng và gi a c a pygidium, ph n cu i c a pygidium hoá c ng. L sinh d c n m m t b ng và cu i c a pygidium, xung quanh có 5 nhóm tuy n hình đĩa. Tuy n gai bên L3 L2 L1 L3 L2 L1 Hình 1. Ph n cu i b ng (Pygidium) c a r p sáp dâu Pseudaulacaspis pentagona Targioni 1.3. V y r p đ c: Dài 0,8 - 1 mm, hai b bên song song, trên v y có 3 rãnh d c khá rõ, màu tr ng xám, xác tu i 1 phía đ nh màu vàng da cam. 1.4. R p đ c: - Hình thoi, dài 0,6 - 0,7 mm, màu đ da cam, m t kép màu đen. - Râu đ u hình s i ch có 10 đ t, dài b ng thân. Bàn chân m t đ t và có m t móng đơn. - M t đôi cánh r ng, màu tr ng xám, dài hơn thân. - B ng dài, gai sinh d c dài b ng 1/3 thân.
  7. 1.5. u trùng: Màu vàng đ n đ da cam, thân d t, tu i 1 có chân phát tri n. Tu i 2 có hình dáng gi ng r p cái, không có m t, chân và râu. 2. Đ c đi m nh n d ng c a r p sáp v y c đen Quadraspidiotus perniciosus Comstock - đ i tư ng ki m d ch th c v t nhóm I c a Vi t Nam. 2.1. V y r p cái: Đư ng kính 1,5 – 2 mm, hình tròn, màu xám, phía gi a v y màu xám hơn. Màu s c, hình d ng và kích thư c v y thay đ i theo ký ch . 2.2. R p cái: - Cơ th đư c bao ph b ng v y c ng d tách kh i cơ th . - Hình tròn, màu vàng chanh, không m t, không râu, không cánh và không chân. - Cơ th không chia thành đ u, ng c, b ng rõ ràng. - Vòi dài g p 3 chi u dài thân. - Hai đôi l th ng c trư c và sau. Bên c nh l th có m t s tuy n. - L h u môn phía cu i b ng trên m t lưng và 1/3 c a pygidium tính t trên xu ng. - L sinh d c phía cu i b ng trên m t b ng xung quanh không có các tuy n. - Ph n cu i b ng “Pygidium” có 02 thuỳ (L1 và L2) r t phát tri n, L1 l n hơn L2, đ nh c a thuỳ lư n tròn. M t lưng c a thuỳ L1 có 2 ch m lõm. M t b ng c a thuỳ L2 có ch m lõm r t rõ. Thuỳ L3 không rõ ràng, g m 3 gai nh gi ng hình răng lư c. - Các tuy n gai bên đ t b ng th 5 chia thành các m u gai nh hơn hình răng lư c. Hai tuy n gai phía trên chia thành 02 gai nh , tuy n phía dư i chia thành 06 gai nh . Đ nh c a pygidium có g c t. Các răng lư c phía ngoài to hơn phía trong. TuyÕn gai bªn L3 L2 L1
  8. Hình 2. Ph n cu i b ng (Pygidium) c a r p sáp v y c đen Quadraspidiotus perniciosus Comstock 2.3. V y r p đ c - Hình ô van, kích thư c 1 x 0,6 mm, màu s c g n gi ng v y r p cái. 2.4. R p đ c - Cơ th chia 3 ph n đ u, ng c, b ng rõ ràng. - Hình thoi, dài 0,5 – 1 mm, màu da cam. - Râu đ u 10 đ t, 3 đôi chân, bàn chân 1 đ t có m t móng đơn, cánh phát tri n, vòi thoái hoá. Lưu ý: Thông thư ng, s lư ng cá th nghiên c u ph i đ m b o là 30 (n=30). Trong trư ng h p s lư ng cá th ít hơn ho c ch phát hi n đư c m t cá th r p cái có các đ c đi m nh n d ng như trên có th cho phép k t lu n là Pseudaulacaspis pentagona Targioni ho c Quadraspidiotus perniciosus Comstock (ch áp d ng đ i v i các đơn v đã t ng giám đ nh đư c r p sáp v y Pseudaulacaspis pentagona ho c Quadraspidiotus perniciosus Comstock).
  9. Ph l c 2 C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam Đ cl p-T do - H nh phúc ................., ngày... tháng ... năm 200... Phi u k t qu giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng KDTV c a Vi t Nam 1. Tên lô hàng ho c cây tr ng: 2. Nư c xu t kh u ho c đ a đi m gieo tr ng trong nư c: 3. Nư c xu t x : 4. Phương ti n v n chuy n: Kh i lư ng: 5. Đ a đi m l y m u: 6. Ngày l y m u: 7. Ngư i l y m u: 8. Tình tr ng m u ho c cây tr ng b h i: 9. Ký hi u m u: 10. S m u lưu: 11. Ngư i giám đ nh: 12. Phương pháp giám đ nh: Theo Tiêu chu n ngành s 10 TCN 582 - 2003 “Qui trình giám đ nh r p sáp v y là đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam” 13. K t qu giám đ nh: Tên khoa h c: H : Diaspididae B : Homoptera Là đ i tư ng KDTV nhóm .... thu c Danh m c đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam. th trư ng Đơn v Trư ng phòng k thu t (Ký tên đóng d u) (ho c ngư i giám đ nh)
  10. Tài li u tham kh o 1. Pháp l nh B o v và Ki m d ch th c v t đư c công b b i L nh c a Ch t ch nư c s 11/2001/LCTN ngày 08 tháng 08 năm 2001. 2. Đi u l v ki m d ch th c v t ban hành kèm theo Ngh đ nh s 58/2002/NĐ-CP c a Chính ph ngày 03 tháng 06 năm 2002. Đư ng H ng D t - Ch biên (1996) 3. T đi n bách khoa B o v th c v t, Nhà xu t b n Nông nghi p. 4. Vi n B o v th c v t (1997) Phương pháp nghiên c u B o v th c v t, t p 1, Nhà xu t b n Nông nghi p. 5. Hill, D. S. (1983) Agricultural Insects of the Tropical and their Control, Cambridge University. 6. Smith, I. M. (EPPD); McNamara, D. G. (EPPD); Scott, P. R. (CABI); Holderness, M. (CABI) (1997) Quarantine Pest for Europe, CAB International, Cambridge University. 7. Williams, D. J. and Watson, G. W. (1998) The Scale insects of the Tropical South Pacific Region, part 1, The Armoured scales (Diaspididae), C.A.B International, Cambrian New Ltd, Aberystwyth - UK. 8. European and Mediterranean Plant Protection Organization (1979) Data Sheet on Quarantine Organisms, Paris 1, rue Le Nôtre.
  11. C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam B Nông nghi p và phát tri n nông thôn Tiêu chu n ngành 10 TCN 583-2003 Qui trình giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng Ki m d ch th c v t c a Vi t Nam Hà N i – 2003 Tiêu chu n ngành 10TCN 583 - 2003 Qui trình giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng Ki m d ch th c v t c a Vi t Nam The procedure of identification for cyst Nematodes - Plant Quarantine Pests of Vietnam 1. 1. Ph m vi và đ i tư ng áp d ng 1.1 Ph m vi
  12. Quy trình này áp d ng th ng nh t trên ph m vi toàn qu c. 1.2 Đ i tư ng Quy trình này áp d ng cho vi c giám đ nh tuy n trùng bào nang thu c danh m c đ i tư ng KDTV c a Vi t Nam ban hành kèm theo Quy t đ nh s 117/2000/QĐ-BNN-BVTV ngày 20/11/2000 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. 2. Tiêu chu n trích d n 1. Tiêu chu n Vi t Nam TCVN 4731 - 89 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp l y m u”, 1989. 2. Tiêu chu n Vi t nam TCVN 3937 - 2000 “Ki m d ch th c v t - Thu t ng và Đ nh nghĩa”, 1999. 3. Tiêu chu n ngành 10 TCN 336 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra c , qu xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 4. Tiêu chu n ngành 10 TCN 336 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra các lo i h t xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 5. Tiêu chu n ngành 10 TCN 336 - 98 “Ki m d ch th c v t - Phương pháp ki m tra cây xu t, nh p kh u và quá c nh”, 1998. 3. Thu t ng và đ nh nghĩa Trong tiêu chu n này nh ng thu t ng dư i đây đư c hi u như sau: 3.1 Đ i tư ng ki m d ch th c v t là loài sinh v t có ti m năng gây tác h i nghiêm tr ng tài nguyên th c v t trong m t vùng mà đó loài sinh v t này chưa xu t hi n ho c xu t hi n có phân b h p. 3.2 Th c v t là cây và nh ng b ph n c a cây còn s ng bao g m c h t gi ng. 3.3 V t th thu c di n ki m d ch th c v t là th c v t, s n ph m th c v t, phương ti n s n xu t, b o qu n, v n chuy n ho c nh ng v t th khác có kh năng mang đ i tư ng ki m d ch th c v t. 3.4 D ch h i th c v t là loài, dòng, d ng sinh h c c a th c v t, đ ng v t ho c tác nhân gây h i cho th c v t ho c s n ph m th c v t. 3.5 Lô v t th là m t lư ng nh t đ nh c a v t th có các đi u ki n và y u t gi ng nhau v kh năng nhi m d ch. 3.6 M u là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y ra theo m t qui t c nh t đ nh. 3.7 M u ban đ u là kh i lư ng m u th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y ra t m t v trí trong lô v t th . 3.8 M u chung là m u g p các m u ban đ u. 3.9 M u trung bình là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c l y t m u chung theo m t qui t c nh t đ nh, dùng đ làm m u lưu và m u phân tích. 3.10 M u phân tích là kh i lư ng th c v t, s n ph m th c v t ho c đ t đư c dùng đ phân tích tuy n trùng trong phòng thí nghi m. 3.11 Tiêu b n là m u v t đi n hình tiêu bi u c a tuy n trùng bào nang đư c dùng cho vi c đ nh lo i, nghiên c u, gi ng d y, ph bi n k thu t và b o tàng. 3.12 Tuy n trùng bào nang là loài tuy n trùng ký sinh thu c H ph Heteroderinae, H Heteroderidae, B Tylenchida. Trong quá trình phát tri n, tuy n trùng cái phình to d n thành hình c u, hình qu lê ho c hình h t chanh. Đ tr ng ngay trong cơ th , đ n th i đi m nh t đ nh, tuy n trùng cái ch t tr thành bào nang b o v tr ng trư c tác đ ng b t l i c a đi u ki n ngo i c nh. 4. Phương pháp thu th p và b o qu n m u 4.1 Thu th p m u - Đ i v i th c v t, s n ph m th c v t xu t, nh p kh u, quá c nh ho c v n chuy n trong nư c: Ti n hành l y m u theo phương pháp c a tiêu chu n Vi t Nam TCVN 4731 - 89: Ki m d ch th c v t - Phương pháp l y m u.
  13. - Đ i v i cây tr ng ngoài đ ng ru ng: L y m u theo Phương pháp c a Tiêu chu n ngành s 10 TCN 224 - 2003. 4.2 B o qu n m u oC - M u r và c thu đư c đ trong các túi polyethylen b o qu n trong t l nh nhi t đ 5 - 10 ho c nhi t đ phòng. oC - M u đ t thu đư c đ khô t nhiên đi u ki n nhi t đ phòng ho c s y nhi t đ 35 - 40 cho đ n khi đ t khô đ bào nang d dàng tách r i kh i đ t. 5. Phương pháp tách l c tuy n trùng và làm tiêu b n giám đ nh 5.1. Tách tuy n trùng bào nang ra kh i đ t và r 5.1.1. Tách tuy n trùng bào nang ra kh i đ t: Có ba phương pháp tách l c tuy n trùng ra kh i đ t. 5.1.1.1. L c qua gi y Buhr: kh i lư ng m u đ t t 5 - 100gam. - Cho đ t vào c c ch a 0,5 lít nư c, cho thêm vào 3 - 5 gi t dung d ch ki m bão hoà (NaOH ho c KOH), khu y đ u. - Đ h n h p d ch qua rây có đư ng kính m t l 2mm đ l c đá, rác. - L y gi y l c cu n xung quanh m t trong c a c c thu tinh sao cho hai mép gi y ch ng lên nhau 1 cm, đ d ch l c vào r i khu y đ u theo m t chi u trong 3 phút sau đó d ng l i cho bào nang bám vào mép trên gi y l c. - L y gi y l c ra và quan sát tr c ti p bào nang ho c r a gi y l c vào m t c c nư c s ch r i đ nư c đó lên rây có đư ng kính m t l 0,05 - 0,1 mm, quan sát b ng kính lúp c m tay có đ phóng đ i 10 l n (10 X). 5.1.1.2. Dùng dung d ch NaCl: kh i lư ng m u đ t t 10 - 100gam. - Pha dung d ch NaCl n ng đ 10%. - Cho đ t vào dung d ch NaCl trên, khu y đ u cho bào nang n i lên. - Đ h n h p d ch nói trên qua rây có đư ng kính m t l 2mm đ l c đá, rác. - Đ h n h p d ch trên qua rây có đư ng kính m t l 0,05 - 0,1 mm đ gi l i bào nang. - Quan sát bào nang thu đư c b ng kính lúp c m tay có đ phóng đ i 10 l n (10X). 5.1.1.3. Dùng bình l c Fenwick (hình 1): kh i lư ng m u đ t t 100 - 250 gam. - Đ đ t vào rây có đư ng kính m t l 2mm, x i nư c tr c ti p vào đ t đ đ t tan vào bình cho đ n khi lư ng nư c g n đ y bình, lo i b ph n c n trên rây. - M vòi bình l c v i t c đ ch y v a ph i sao cho các h t đ t ti p t c chìm xu ng còn bào nang n i lên trên m t nư c và tràn qua mi ng bình theo m t máng d n xu ng rây thu bào nang có đư ng kính m t l 0,05 - 0,1 mm phía dư i. - Hong khô rây thu bào nang r i quan sát và đ m.
  14. Hình 1. Bình Fenwick đ tách bào nang trong đ t Ghi chú: 1. M u đ t giám đ nh 6. Máng thu bào nang 2. Ph u l c 7. Đư ng ra c a máng thu bào nang 3. Bình l c 8. Rây thu bào nang 4. Đáy ph u l c 9. Đáy bình l c 5. Vòi nư c 10. Vòi bình 5.1.2. Tách tuy n trùng bào nang ra kh i r : - R a r dư i vòi nư c, thu ph n nư c r a và l c qua rây có đư ng kính m t l 0.05 - 0,1 mm. Hong khô rây và đưa lên kính lúp soi n i có đ phóng đ i t 40 - 70 l n đ quan sát và đ m bào nang. - C t r đã r a, ngâm trong đĩa petri có ch a nư c. Sau 24gi , đưa đĩa petri lên kính lúp soi n i có đ phóng đ i t 40 - 70 l n đ quan sát bào nang tuy n trùng. 5.2. Làm tiêu b n l h u môn c a tuy n trùng: - Ngâm tuy n trùng bào nang đã tách l c trong nư c 24gi . - V t ra, quan sát dư i kính lúp soi n i có đ phóng đ i t 40 - 70 l n và dùng dao lam c t l y ph n thân có h u môn (xem hình 2).
  15. Ph n thân có h u môn Ph n b i Hình 2. Cách c t tiêu b n ph n thân có h u môn - Đ t ph n thân có h u môn lên lam kính, nh vài gi t glyxerin đ quan sát dư i kính hi n vi. 6. Trình t giám đ nh Quan sát tiêu b n dư i kính hi n vi các ch tiêu sau - Hình d ng và đo chi u dài kim hút, đ m s vòng vùng môi, quan sát gai giao h p và đuôi c a tuy n trùng đ c. - Hình d ng và đo kích thư c c a tuy n trùng cái. - Hình d ng và đo kích thư c tr ng. - Màu s c, n p nhăn ho c các đư ng vân, v trí l sinh d c c a bào nang. - Đ c đi m l h u môn. 7. Đ c đi m hình thái, gi i ph u c a tuy n trùng bào nang ánh vàng khoai tây Heterodera rostochiensis Wollenweber và tuy n trùng bào nang khoai tây Heterodera pallida Stone đư c trình bày ph l c 1. 8. Th m đ nh k t qu giám đ nh và báo cáo Sau khi kh ng đ nh k t qu giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam, đơn v giám đ nh ph i báo cáo C c B o v th c v t (kèm phi u k t qu giám đ nh), đ ng th i g i tiêu b n ho c m u tuy n trùng bào nang v Trung tâm Phân tích giám đ nh và thí nghi m KDTV đ phúc tra . Đơn v l n đ u tiên giám đ nh và phát hi n đư c tuy n trùng bào nang là đ i tư ng KDTV c a Vi t Nam ph i g i m u ho c tiêu b n v Trung tâm Phân tích giám đ nh và thí nghi m KDTV đ th m đ nh trư c khi ra quy t đ nh công b d ch và x lý. Đơn v giám đ nh ph i lưu m u trong th i h n ít nh t là 3 tháng đ gi i quy t khi u n i k t qu giám đ nh (n u có). M u phi u k t qu giám đ nh như ph l c 2. KT. B TRƯ ng b nông nghi p và phát tri n nông thôn Th trư ng Bùi Bá B ng: Đã ký
  16. Ph l c 1 1. Đ c đi m nh n d ng tuy n trùng bào nang ánh vàng khoai tây Heterodera rostochiensis Wollenweber - Đ i tư ng ki m d ch th c v t nhóm I c a Vi t Nam. - Con cái: Hình c u, đư ng kính 0,5 - 0,8 mm - Tr ng: Hình b u d c dài, kích thư c 102 x 42 µ - Bào nang: Hình c u, màu nâu đ , nh như đ u đinh ghim, trên b m t có nh ng đư ng vân do nh ng ch m con h p l i. L sinh d c và l h u môn bé. L sinh d c n m trên m t giao đi m c a các đư ng vân t o thành hình ch V (nhìn như m nh vòng cung). - Con đ c: Hình giun, dài 1mm, kim hút kh e, dài 27 - 28 µ. G c chân kim hút nh và tròn (hình 3). Đ u tuy n trùng thuôn múp, vùng môi có 6 - 8 vòng, có gai giao h p, đuôi tròn ng n. 2. Đ c đi m nh n d ng tuy n trùng bào nang khoai tây Heterodera pallida Stone - Đ i tư ng ki m d ch th c v t nhóm I c a Vi t Nam. - Con cái hình c u, đư ng kính 0,5 - 0,8 mm - Tr ng hình b u d c dài, kích thư c 102 x 42 µ - Bào nang hình c u, màu nâu, nh như đ u đinh ghim, trên b m t có nh ng đư ng vân do nh ng ch m con h p l i. L sinh d c và l h u môn bé. L sinh d c n m trên m t giao đi m c a các đư ng vân không t o thành hình ch V. - Con đ c hình giun, dài 1mm, kim hút kh e, dài 27 - 28 µ. G c chân kim hút to, thô và nhô v phía trư c (hình 3). Đ u tuy n trùng thuôn múp, vùng môi có 6 – 8 vòng, có gai giao h p, đuôi tròn ng n. §Çu Th©n Gè Heterodera pallida Stone Heterodera rostochiensis Wollenweber Hình 3: Hình d ng kim hút c a tuy n trùng bào nang Heterodera rostochiensis Wollenweber và Heterodera pallida Stone Lưu ý: Thông thư ng, s lư ng cá th nghiên c u ph i đ m b o là 30 (n = 30). Trong trư ng h p s lư ng cá th ít hơn ho c ch phát hi n đư c m t cá th tuy n trùng cái có các đ c đi m nh n d ng như trên cho phép k t lu n là loài Heterodera rostochiensis Wollenweber ho c Heterodera pallida Stone (ch áp d ng đ i v i các đơn v đã t ng giám đ nh đư c tuy n trùng Heterodera rostochiensis Wollenweber ho c Heterodera pallida Stone).
  17. --------------------------------------------------------------------------------
  18. Ph l c 2 C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam Đ cl p–T do – H nh phúc ................., ngày... tháng ... năm 200... Phi u k t qu giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng KDTV c a Vi t Nam 1. Tên lô hàng ho c cây tr ng: 2. Nư c xu t kh u ho c đ a đi m gieo tr ng trong nư c: 3. Nư c xu t x : 4. Phương ti n v n chuy n: Kh i lư ng: 5. Đ a đi m l y m u: 6. Ngày l y m u: 7. Ngư i l y m u: 8. Tình tr ng m u ho c cây tr ng b h i: 9. Ký hi u m u: 10. S m u lưu: 11. Ngư i giám đ nh: 12. Phương pháp giám đ nh: Theo tiêu chu n ngành s 10 TCN - 2003 “Quy trình giám đ nh tuy n trùng bào nang là đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam” 13. K t qu giám đ nh: Tên khoa h c: H : Heteroderidae B : Tylenchida Là đ i tư ng KDTV nhóm .... thu c Danh m c đ i tư ng ki m d ch th c v t c a Vi t Nam. th trư ng Đơn v Trư ng phòng k thu t (Ký tên đóng d u) (ho c ngư i giám đ nh)
  19. Tài li u tham kh o 1. Pháp l nh B o v và Ki m d ch th c v t đư c công b b i L nh c a Ch t ch nư c s 11/2001/LCTN ngày 08 tháng 08 năm 2001. 2. Đi u l v ki m d ch th c v t ban hành kèm theo Ngh đ nh s 58/2002/NĐ-CP c a Chính ph ngày 03 tháng 06 năm 2002. 3. Đư ng H ng D t - Ch biên (1996) T đi n bách khoa B o v th c v t, Nhà xu t b n Nông nghi p. 4. Vi n B o v th c v t (1997) Phương pháp nghiên c u B o v th c v t, t p 1, Nhà xu t b n Nông nghi p. 5. Gooch , P.S; Siddiqui, M.R., Sheila, W., Mary Franklin (1973) C.I.H. Desriptions of Plant – parasitic Nematodes, Commonwealth Institute of Helminthology st. Albans herts, England. 6. William, R. N. (1991) Manual of Agricultural Nematology, E., Marcel Deker, Inc., New York. 7. Decker, H.H. (1969) Phytonematologie - Biologie und Bek mpfung Planzenparasit rer Nematoden,Deutschcr Landwirtschaftsverlag - Berlin.
Đồng bộ tài khoản