Quyết định số 11991/1999/UBTDTT-TT1

Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:72

0
40
lượt xem
4
download

Quyết định số 11991/1999/UBTDTT-TT1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 11991/1999/UBTDTT-TT1 về việc ban hành Luật Cờ Tướng do Ủy ban Thể dục Thể thao ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số 11991/1999/UBTDTT-TT1

  1. Y BAN TH D C TH THAO C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ******* Đ c l p – T do – H nh phúc ******* S : 11991/1999/UBTDTT-TT1 Hà N i, ngày 22 tháng 12 năm 1999 QUY T Đ NH C AB TRƯ NG, CH NHI M Y BAN TH D C TH THAO (V vi c ban hành Lu t C Tư ng) B TRƯ NG, CH NHI M Y BAN TH D C TH THAO Căn c Ngh đ nh sô 15/CP ngày 2/3/1993 c a Chính ph v nhi m v , quy n h n và trách nhi m qu n lý Nhà nư c c a các B và cơ quan ngang B ; Căn c Ngh đ nh s 03/1998/NĐ-CP ngày 6/1/1998 c a Chính ph v ch c năng, nhi m v , quy n h n và t ch c b máy c a y ban Th d c Th thao; Xét yêu c u v phát tri n và nâng cao thành tích môn C Tư ng nư c ta; Xét đ ngh c a Liên đoàn C Vi t Nam và ông V trư ng V Th thao Thành tích cao I QUY T Đ NH ĐI U 1: Ban hành Lu t C Tư ng g m 6 chương, 30 đi u và ph l c. ĐI U 2: Lu t C Tư ng này đư c áp d ng th ng nh t trong các cu c thi đ u tư cơ s đ n toàn qu c. ĐI U 3: Lu t này thay th cho các Lu t C Tư ng đã ban hành trư c đây và có hi u l c k t ngày ký. ĐI U 4: Các ông Chánh Văn phòng, V trư ng V T ch c Cán b - Đào t o, V trư ng V Th thao thành tích cao I, V trư ng V Pháp ch , V trư ng V K ho ch – Tài chính, Liên đoàn C Vi t Nam, th trư ng các cơ quan, ngành TDTT các đ a phương ch u trách nhi m thi hành quy t đ nh này. TM B TRƯ NG, CH NHI M Y BAN TDTT PHÓ CH NHI M ĐOÀN THAO Chương 1: CÁC LU T CƠ B N Đi u 1: M C ĐÍCH C A M T VÁN C Ván c đư c ti n hành gi a hai đ u th , m t ngư i c m quân Tr ng, m t ngư i c m quân Đen. M c đích c a m i đ u th là tìm m i cách đi quân trên bàn c theo đúng lu t đ chi u bí Tư ng (hay Soái) c a đ i phương, giành th ng l i. Đi u 2: BÀN C VÀ QUÂN C 2.1 Bàn c : Bàn c là m t hình ch nh t do 9 đư ng d c và 10 đư ng ngang c t vuông góc t 90 đi m h p thành. M t kho ng tr ng g i là sông (hay hà) n m ngang gi a bàn c , chia bàn c thành hai ph n đ i x ng b ng nhau. M i bên có m t cung Tư ng hình vuông so 4 ô h p thành t i các đư ng d c 4, 5, 6 k t đư ng ngang cu i c a m i bên, trong 4 ô này có v 2 đư ng chéo xuyên qua (hình a). 1
  2. Theo quy ư c v in n, bàn c đư c đ t đ ng. Bên dư i là bên Tr ng (đi tiên), bên trên là ben Đen (đi h u). Các đư ng d c bên Tr ng đư c đánh s t 1 đ n 9 t ph i qua trái. Các đư ng d c bên Đen đư c đánh s t 9 t i 1 t ph i qua trái. 2.2. Quân c : M i ván c lúc b t đ u ph i có đ 32 quân, g m 7 lo i chia đ u cho m i bên g m 16 quân Tr ng và 16 quân Đen. 7 lo i quân có ký hi u và s lư ng như sau (hình b): Giá tr và ho t đ ng c u Tư ng và Soái, c a Binh và T t là như nhau, tuy ký t khác nhau như Tư ng, Sĩ , … (hình b). Quy đ nh quân c Tư ng ch có hai màu là Tr ng và Đen. Các văn b n ghi chép đ u th ng nh t dùng hai màu này. Các lo i quân c hi n nay đư c chơi có nhi u màu. N u là 2 màu Đ và Xanh thì Đ đư c coi là Tr ng, Xanh là Đen. Còn v i các màu khác thì quy ư c màu nh t là Tr ng, màu s m là Đen. Trên sách báo, quân nào ch đen trên n n tr ng đư c g i là quân Tr ng, quân nào có ch tr ng trên n n đên đư c g i là quân Đen. Đ u th c m quân Tr ng đư c đi trư c Đi u 3: X P QUÂN KHI B T Đ U VÁN Đ U Khi b t đ u ván đ u, m i bên ph i x p quân c a mình theo quy đ nh trên các giao đi m như hình c 2
  3. Trong sách báo, ph i trình bày bàn c th ng nh t như đi u 2.1. Đi u 4: ĐI QUÂN 4.1. Quân c đư c x p t i các giao đi m và di chuy n t giao đi m này sang giao đi m khác theo đúng quy đ nh cho t ng lo i quân. 4.2. Nư c đi d u tiên c a ván c thu c bên Tr ng, sau đó đ n bên Đen và luân phiên th t đó cho đ n khi k t thúc ván c . 4.2.1. M i nư c đi, m i bên ch đư c di chuy n m t quân đúng theo quy đ nh. 4.2.2. N u đ u tr c ti p m t ván thì ph i b c thăm ch n ngư i đi trư c. N u đ u hai ho c nhi u ván thì b c thăm quy t đ nh ngư i đi trư c ván đ u, sau đó thay phiên nhau c m quân Tr ng, Đen. Thi đ u theo h vòng tròn, m i ván căn c vào s (còn l i là mã s , n đ nh cho m i đ u th trư c khi b t thăm) c u đ u th trong b ng đ xác đ nh ai là ngư i đư c đi trư c. Thi đ u theo h Th y Sĩ thì m i vòng đ u đ u ph i s p x p l i theo nhóm đi m, màu quân và b c thăm theo quy đ nh (xem chương VI) 4.3. Cách đi t ng lo i quân quy đ nh như sau. a) Tư ng (hay Soái): m i nư c đư c đi m t bư c ngang d c tùy ý nhưng ch trong cung Tư ng. Hai Tư ng (Soái) không đư c đ i m t nhau tr c ti p trên cùng m t đư ng th ng. N u đ i m t, b t bu c ph i có quân c u b t kỳ bên nào đ ng che m t. b) Sĩ: M i nư c đi t ng bư c m t theo đư ng chéo trong cung Tư ng. c) Tư ng: M i nư c đi chéo hai bư c t i tr n đ a bên mình, không đư c qua sông. N u gi a đư ng chéo đó có quân khác đ ng thì quân Tư ng b c n, không đi đư c (xem hình d) 3
  4. d) Xe: M i nư c đư c đi d c ho c đi ngang, không h n ch s bư c đi n u không có quân khác đ ng c n đư ng. e) Mã: Đi theo đư ng chéo hình ch nh t c a hai ô vuông li n nhau. N u giao đi m li n k bư c th ng d c ngang có m t quân khác đ ng thì Mã b c n, không đi đư c (hình e) g) Pháo: Khi không b t quân, m i nư c đi ngang, d c gi ng Xe; khi b t quân đ i phương thì trên đư ng đi gi a Pháo và quân b b t bu c ph i có m t quân khác b t kỳ đ ng làm “ngòi”. Pháo không có ngòi hay có hai ngòi tr lên thì không đư c quy n b t quân đ i phương. h) T t (Binh): M i nư c đi m t bư c. Khi chưa qua sông T t ch đư c ti n. Khi T t đã qua sông đư c quy n đi ti n và đi ngang, không đư c phép lùi. Đi u 5: B T QUÂN 5.1. Khi m t quân đi t i m t giao đi m khác đã có quân đ i phương đ ng thì đư c quy n b t quân đó, đ ng th i chi m gi v trí quân b b t. 5.2. Không đư c b t quân bên mình. Đư c phép cho đ i phương b t đ u quân mình hay ch đ ng hi n quân mình cho đ i phương, tr Tư ng (Soái). 5.3. Quân b b t ph i b lo i và b nh c ra kh i bàn c . Đi u 6: CHI U TƯ NG 6.1. Quân c a m t bên đi m t nư c uy hi p đ nư c ti p theo chính quân đó ho c quân khác b t đư c Tư ng (Soái) c a đ i phương thì g i đó là nư c chi u tư ng. Bên b chi u Tư ng ph i tìm cách ch ng đ ng phó, tránh nư c chi u Tư ng. N u không s b thua ván c . Khi đi nư c chi u Tư ng, bên đi có th hô “chi u Tư ng!”hay không c n hô cũng đư c. Tư ng b chi u t c b n hư ng (b chi u c t phía sau) 6.2. ng phí v i nư c chi u Tư ng. Đ không thua c , bên b chi u Tư ng ph i ng phó theo các cách sau: 1. Di chuy n Tư ng sang v trí khác đ tránh nư c chi u. 2. B t quân đang chi u. 3. Dùng quân khác c n quân chi u, đi quân che đ cho Tư ng 4
  5. Đi u 7: TH NG C , HÒA C VÀ THUA C 7.1. Th ng c : Trong m t ván c , đ u th th ng c n u: a) Chi u bí đư c Tư ng đ i phương. b) Khi Tư ng (hay Soái) c a đ i phương b vây ch t h t nư c đi và các quân khác c a đ i phương cũng không th di chuy n đư c thì tuy chưa b chi u h t, đ i phương v n b tuyên b thua c . c) Chi u Tư ng đ i phương mà đ i phương không ch ng đ cho Tư ng mình đư c. d) Đ i phương không đi đ s nư c quy đ nh trong th i gian quy đ nh. e) Đ i phương t i ch m quá th i gian quy đ nh đ b t đ u ván đ u. g) B t k tình hu ng nào, đ i phương dùng m t quân chi u mãi ho c dùng nhi u quân thay nhau chi u mãi, thì ph i thay đ i nư c di, n u không b x thua. h) Đ i phương ph m lu t c m, còn bên này không ph m lu t, bên ph m lu t không ch u thay đ i nư c đi. i) Khi m niêm phong ti p t c ván hoãn, n u bênh niêm phong ghi sai nư c đi mà không gi i thích đư c thì b x thua. N u đ u th có lư t đi ghi sai nươc đi trong niêm phong nhưng đ i phương b cu c thì c hai đ u bn x thua. k) Đ i phương t tuyên b xin thua. l) Đ i phương vi ph m lu t b x thua. m) Đ i phương không ghi 3 l n biên b n m i l n g m 4 nư c liên t c. n) Đ i phương m c l i k thu t 3 l n, m c l i tác phong 3 l n. o) Đ i phương vi ph m các trư ng h p b x thua c th trên các th c (xem chương V) 7.2. Hòa c khi g p các tình hu ng sau đây: a) Tr ng tài xét th y ván c mà hai bên không th bên nào th ng, t c là c hai bên không còn quân nào có th t n công đ i phương đ chi u bí đư c Tư ng đ i phương. b) Hai bên đ u không ph m lu t c m và đ u không ch u thay đ i nư c đi. c) Hai bên cùng m t lúc ph m cùng m t đi u lu t c m (như đu i b t quân nhau…) d) M t bên đ ngh hòa, bên đ i phương đ ng ý thì ván c m c nhiên đư c công nh n là hòa. e) M t bên đ ngh hòa, sau khi tr ng tài ki m tra m i bên đi đ 60 nư c mà không có m t nư c b t quan nào thì ván c đư c x hòa. f) Khi m t bên đang vào th b chi u h t, b vây ch t không còn nư c đi thì không đư c phép đ ngh hòa. g) Các trư ng h p c th v hòa c , th th c hòa c và các th c hòa xem Đi u 24 chương V c a lu t này. Chương 2: TI N HÀNH VÁN C Đi u 8: NƯ C C M t nư c c g m m t lư t đi c a bên Tr ng và m t lư t đi c a bên Đen. Khi ti n hành ván c bên Tr ng đi trư c, bên Đen ch bên Tr ng đi xong m i đi, và c th l n lư t cho t i h t ván. Không bên nào đư c đi liên ti p hai lư t tr lên. Đi u 9: CH M QUÂN Ch m quân có nghĩa là đ ng vào quân c , v a có nghĩa là c m l y quân c . Có hai trư ng h p ch m quân: a) Ch m quân vô lý: do tay vô tình ch m quân, do khi đi quân ng tay áo ch m vào quân, do m t thăng b ng cơ th mà đ ng vào quân hay làm đ quân… b) Ch m quân c ý là c m m t quân, có ý đ nh đi quân đó nhưng khi nh c quân đó lên đi thì đ i ý mu n đi l i quân khác, ho c đã c m quân đ i phương đ b t quân đó nhưng l i mu n thay đ i không b t quân đó n a, ho c khi đã đ t quân vào v trí m i r i, l i mu n hoãn đ đi quân khác… 5
  6. V i trư ng h p vô ý, tr ng tài ch y u là nh c nh ho c c nh cáo. V i trư ng h p c ý thì b t l i theo các quy đ nh c th dư i đây: 9.1. Đ u th t i lư t đi, n u ch m tay vào quân nào c a mình thì ph i đi quân đó. N u nư c đi này b lu t c m thì đư c đi quân khác, nhưng ph m l i k thu t. N u ch m hơn m t quân thì ph i đi quân ch m trư c tiên. Không th xác đ nh ch m quân nào trư c thì đư c phép đi m t trong các quân đó. 9.2. Ch m quân nào c a đ i phương thì b t quân đó. Trư ng h p không có quân c nào c a mình b t đư c quân đó thì đư c đi nư c khác nhưng b ghi m t l i k thu t. Ch m s quân đ i phương hơn m t thì ph u ăn quân ch m trư c, khi không th xác đ nh quân nào trư c sau thì ăn m t trong s đó, không đư c phép không b t quân đ i phương. 9.3. Ch m quân mình trư c, sau đó ch m quân đ i phương thì: a) Quân mình b ch m trư c ph i b t quân đ i phương ch m sau. b) N u quân mình không th b t quân đ i phương đó thì ph i đi quân mình đã ch m. c) N u quân mình không đư c thì ph i dùng quân khác b t quân b ch m c a đ i phương. d) N u không có nào c a mình b t đư c quân b ch m c a đ i phương thì đư c đi nư c khác, nhưng ph m m t l i k thu t. 9.4. Đ u th có lư t đi, ch m quân đ i phương trư c ròi ch m quân mình sau, thì: a) Quân mình b ch m ph i b t quân đ i phương. b) N u quân mình đã ch m không b t đư c quân đ i phương đó, thì ph i dùng quân khác b t quân b ch m c a đ i phương. c) N u không có quân nào b t đư c quân c a đ i phương, thì ph i đi quân mình đã ch m. d) N u quân mình đã ch m cũng không đi đư c thì đi quân khác, nhưng ph m m t l i k thu t. 9.5. Cùng m t lúc ch m quân c a c hai bên thì b x theo Đi u 9.4. a) Quân c ph i đư c đ t đúng v trí trên bàn c . N u đ u th x p l i quân c cho ngay ng n thì ph i báo trư c cho tr ng tài hay đ i phương “tôi s a quân này” và ch đư c phép s a quân khi đ n lư t mình đi. b) Đi quân r i không đư c đi l i. Khi quân đã đ t t i m t v trí khác trên bàn c , thì dù chưa buông tay cũng không đư c thay đ i. 9.6. Đ ng tác ch m l n đ u do vô ý, tr ng tài nh c nh ; n u vô ý l n th hai, tr ng tài c nh cáo, n u tái ph m l n th ba thì x lý như ch m quân c ý. 9.7. Đi quân ch m nhi u giao đi m thì ph i d ng quân c đó giao đi m ch m trư c tiên. 9.8. Đ u th c m quân vô ý rơi gi a 2 đi m nào đó c a bàn c thì tr ng tài nh c nh , tái ph m b x m t l i k thu t. 9.9. Các th c không h p l : a) N u trong ván đ u phát hi n v trí ban đ u c a các quân c b x p sai t đ u ván c thì ph i h y b ván đó và chơi l i ván m i. b) N u hai đ u th đi nh m màu quân theo lu t đ nh (như bên c m quân Đen đáng l đi sau thì l i đi trư c) thì h y b ván c và chơi l i ván khác. c) N u hai đ u th đi nh m màu quân nhưng bên đi tiên v n đi trư c (Bên tiên tuy c m quân Đen nhưng v n đi trư c) và di n bi n ván c không b ph m lu t thì gi nguyên hi n tr ng ván c , đ i l i màu quân đ ti p t c ván c bình thư ng. d) Sau khi k t thúc ván c , hai bên ký vào biên b n và tr ng tài xác nh n k t qu thì ván đánh đó có hi u l c, không đánh l i, dù đã x y ra các th c không h p l trên. e) B nh m m u quân nhưng c hai đ u th đã chơi xong ván c m i phát hi n ra, thì k t qu ván đ u v n đư c công nh n, không ph i đánh l i ván c đó, nhưng đ u th đáng l c m quân Tr ng l i c m nh m quân Đen thì v n ph i ghi là c m quân Tr ng đ đ m b o cho vi c b t thăm màu quân vòng sau v n bình thư ng. 9.10. Nư c đi sai, quân đ t sai. N u đang đánh mà: a) Phát hi n m t nư c không h p l ho c 6
  7. b) Quân c đi sang v trí không đúng giao đi m quy đ nh thì th c ph u đư c khôi ph c l i theo biên b n t nư c không h p l (hay di chuy n sai). Trong quá trình khôi ph c này ph i d ng đ ng h theo quy t đ nh c a tr ng tài. 9.10.1. N u không xác đ nh đư c sai t nư c đi nào thì di n l i biên b n, tìm ch i sai, đánh ti p ván c . 9.10.2. N u đ n lúc ván c k t thúc m i phát hi n nư c sai l m trên ph i công nh n k t qu đang đánh. 9.11. Tr ng tài can thi p và phân x vi c ch m quân khi m t bên đ ngh v i tr ng tài. a) N u có ch m quân nhưng không bên nào đ ngh thì ván đ u v n di n ra bình thư ng, tr ng tài không can thi p. b) Vi c ch m quân ph i đư c ho c đ i phương công nh n, ho c tr ng tài ch ng ki n còn n u ch có m t bên t cáo thì tr ng tài cũng không xét đ ph t đ i phương. c) Ngoài đ i th và tr ng tài thì b t c ngư i nào khác (hu n luy n viên, lãnh đ i, ngư i thân c a đ u th , khán gi …) can thi p cũng không có giá tr . Đi u 10: TH I GIAN VÁN Đ U 10.1. Đi u l m i m t gi i đ u ph i quy đ nh rõ ràng và chi ti t cách tính th i gian c a ván đ u đ đ m b o gi i ti n hành phù h p v i tình hình th c t . Lu t c đưa ra m t s cách tính th i gian thư ng đư c s d ng đ ban t ch c t ng gi i l a ch n: 10.1.1. Khi có s d ng đ ng h đánh c thì: a) Đ u theo th th c hai ván (lư t đi, lư t v ) thì m i ván m i bên đư c 60 phút (c 2 bên đư c 120 phút), không ki m tra s nư c đi. b) N u ch đ u 1 ván thì m i bên đư c 90 phút (hai bên đư c 180 phút). Bên nào h t gi trư c b x thua (có ho c không ki m tra s nư c đi). c) M i bên đư c 120 phút (hai bên đư c 240 phút) có ki m tra s nư c đi. d) Thi đ u theo th th c qu c tê: c 15 phút m i bên ph i đi đ 10 nư c cho t i khi k t thúc ván c . e) Gi i c nhanh m i bên đư c 15, ho c 25 ho c 30 phút. 10.1.2. Các hình th c ki m tra s nư c đi t ng ván như sau: Thi đ u 1 ván, m i bên đư c 90 phút thì 60 phút đ u m i bên ph i đi t i thi u 25 nư c, không đi đ 25 nư c b x thua. Sau đó m i bên còn 30 phút đ k t thúc ván c . Ho c v i th i gian m i bên 120 phút thì 60 phút đ u ph i đi t i thi u 25 nư c, sau đó m i bên có 60 phút đ hoàn thành ván c . V i th th c thi đ u qu c t thì sau 15 phút ph i đi đ 10 nư c, n u đi không đ s nư c thì b x thua. N u không dùng h t th i gian ho c s nư c đi nhi u hơn quy đ nh thì đư c c ng d n đ tính cho giai đo n ki m tra ti p theo. Ví d : Trong 7 phút đã đi đ 10 nư c thì đư c s d ng 8 phút dư đ c ng v i 15 phút c a giai đo n k ti p thành 23 phút chơi ti p 10 nư c n a. Ho c trong 15 phút đi đư c 14 nư c thì cũng đư c tính 4 nư c dư cho giai đo n 10 nư c ti p theo. Cũng có gi i quy đ nh 60 phút đ u đi đ 25 nư c. Ti p theo đư c b n l n 15 phút, m i l n 15 phút ph i đi đ 10 nư c. Sau đó c 5 phút ph i đi đ 10 nư c cho đ n k t thúc ván c nhưng đ u th đư c mi n ghi biên b n. 10.1.3. Trong th i gian h n đ nh 15 phút ph i đi đ 10 nư c, bên t n công đi l p l i nư c chi u mãi ho c nư c đu i b t mãi thì nh ng nư c l p đi l p l i này ch đư c tính t i đa là 3 nư c. N u bên t n công dùng hai quân tr lên đ l p đi l p l i thì ch đư c tính là 6 nư c. 10.2. Quy đ nh v vi c b m đ ng h : 10.2.1. Đi quân xong (tay đã r i kh i quân) m i đư c b m đ ng h . Tay nào đi quân c thì ph i dùng tay đó đ b m đ ng h . N u đ u th quên b m đ ng h , thì tr ng tài nh c nh . Đ u th nào quên không b m đ ng h sau khi đi quân xong thì t ch u thi t thòi v th i gian c a mình. a) Đ n gi thi đ u, n u m t ho c c hai đ u th đ n ch m, tr ng tài v n b m đ ng h ch y và tính th i gian quy đ nh. Ai đ n ch m quá th i gian do ban t ch c quy đ nh (15, 30 hay 60 phút theo quy đ nh) thì b tính thua ván c đó. 7
  8. b) Đ u th b t bu c ph i có m t t i gi i c , n u v ng m t quá gi quy đ nh b x thua mà không đư c y quy n cho b t c ngư i nào khác thay m t mình xin hòa hay có nh ng đ ngh khác. Ngoài đ u th , b t kỳ ngư i nào khác cũng không đư c phép đưa ra nh ng đ ngh này. 10.2.2. N u đ u th có ý ki n th c m c, khi u n i thì ph i s d ng th i gian c a mình và không đư c b m d ng đ ng h (tr trư ng h p tr ng tài v ng m t quá lâu và ch đư c b m d ng đ ng h theo nh ng đi u đư c lu t cho phép, ví d như phát hi n đ ng h b hư h ng…) N u có m t tr ng tài mà đ u th t ý d ng đ ng h s b c nh cáo, n u t i ph m thì b ghi l i tác phong. Trong trư ng h p c n thi t, tr ng tài d ng đ ng h đ gi i quy t. 10.2.3. N u phát hi n đ ng h b tr c tr c (ch y sai, không ch y …) thì ph i k p th i báo cáo ngay cho tr ng tài đ s a ch a hay thay đ ng h khác. 10.2.4. Khi m t đ u th đi nư c chi u h t Tư ng đ i phương, nhưng k p b m đ ng h mà kim đ ng h đã báo h t gi (r ng kim) thì đ u th đó v n b tính là thua ván c do h t th i gian. 10.3. Quy đ nh v hoãn đ u: 10.3.1. M i ván đ u c g ng k t thúc ngay t i nơi thi đ u. N u g p trư ng h p h t bu i mà ván c chưa k t thúc thì ph i th c hi n niêm phong nư c đi. Ngư i đ n lư t đi ghi m t nư c c kín vào biên b n và b vào phong bì dán kín h p cho tr ng tài. Đ u th ph i s d ng th i gian c a mình suy nghĩ nư c kín, ghi xong nư c kín m i b m d ng đ ng h . 10.3.2. Khi m niêm phong nư c kín lúc hoãn c mà nư c đi không h p l thì b x thua. Đi u 11: GHI BIÊN B N 11.1 Trong qúa trình di n ra ván đ u m i đ u th ph i t ghi chép nư c đi vào t biên b n đư c phát trư c khi ván c b t đ u. M i đ u th ph i ghi c nư c đi c a mình và nư c đi c a đ i phương. Đi nư c nào ph i ghi k p th i nư c đó. Nư c đi ph i đư c ghi chính xác và rõ ràng. a) Trong trư ng h p còn th i gian ít hơn 5 phút, đ u th đư c phép không ghi biên b n. Khi đó tr ng giúp ghi biên b n cho đ u th t i khi ván đ u k t thúc. Khi ván đ u k t thúc, các đ u th ph i ghi b sung các nư c mình còn thi u trong th i gain 5 phút đó đ n p đ y đ biên b n cho tr ng tài. b) Quy trình hoàn thành biên b n đư c ti n hành như sau: - Sau khi k t thúc ván đ u, biên b n ph i đư c ghi hoàn ch nh, m i đ u th t ghi t s ván đ u vào biên b n c a mình r i đưa cho tr ng tài. - Tr ng tài nh n biên b n, ghi phán quy t bên nào th ng, thua hay hòa r i ký vào biên b n. - Sau đó tr ng tài đưa biên b n cho hai đ u th đ c hai ký tên vào biên b n c a mình và c a đ i phương. Ch khi ký xong biên b n, đ u th m i đư c r i kh i phòng thi đ u. - N u phát hi n có s nh m l n, sai sót v t s thì đ u th yêu c u tr ng tài s a đ i hay gi i thích. N u chưa đ ng ý, đư c đ đ t ý ki n c a mình lên t ng tr ng tr ng tài hay ban t ch c đ x lý. 11.2. Cách ghi các ký hi u c a quân c đư c quy ư c nhyư sau: Tư ng (Soái): Tg Sĩ: S Tư ng: T Xe: X Pháo: P Mã: M T t (Binh): B Cách ký hi u ghi các nư c đi: a) Vi t Nam, hư ng quân đi đư c quy ư c: Ti n (quân c a m i bên ti n v phía đ i phương), ho c dùng ký hi u d u ch m (.) Thoái (quân c a m i bên lùi v phía c a mình). ho c dùng ký hi u g ch chéo (/) Bình (đi ngang), ho c dùng ký hi u g ch ngang (-) 8
  9. Khi ghi m i m t nư c c vào biên b n ph i ghi l n lư t t trái qua ph i như sau: S th t nư c đi, tên quân c (b ng ch in l n), s hi u c t quân đó xu t phát, hư ng quân đi và s hi u c t (n u là đi ngang hay chéo) hay s bư c ti n hay lùi (n u đi theo m t c t d c). Ví d m t ván c có th ghi: 1) Pháo 2 bình 5 Mã 2 ti n 3 2) Mã 8 ti n 7 Pháo 8 bình 5 Ho c có th ghi theo ký hi u: 1) P2-5 M2.3 2) M8.7 P8-5 N u trên cùng m t c t d c có hai quân c a m t bên gi ng nhau thì s dùng thêm ch “t” ch quân trư c, ch “s” ch quân sau. Đ i v i T t thì ngoài ch trư c và sau còn dùng ch “g” đ ch T t gi a. Ví d : 12) Pt/Bg.1 13) Xs.2 Bt-3 b) các gi i Châu Á và th gi i, các ký hi u ti n, thoái, bình đư c ký hi u như sau: Ti n là d u c ng (+) Thoái là d u ch m (.) Bình là d u b ng (=) 11.3. N u ván đ u có ki m tra th i gian, do ph i đi r t nhanh không th ghi k p t i th i đi m di n ra nư c đi thì ph i ghi b sung ngay nư c ghi thi u vào th i gian ti p theo. a) Đư c phép mư n biên b n c a đ i th đ b sung nư c đi c a mình, nhưng không đư c mư n liên t c đ gây m t t p trung cho đ i phương. N u đ i phương phát hi n ý đ này thì đư c thông báo cho tr ng tài. Tr ng tài xét th y như th thì s ghi cho ngư i mư n 1 l i tác phong. b) N u m t đ u th trong biên b n c a mình không ghi 4 nư c liên t c mà không ch u ghi b sung trong quá trình ván đ u thì b x m t l i k thu t. N u tái di n 3 l n vi c này trong m t ván đ u thì b x thua ván c . c) Đ ki m soát vi c ghi biên b n đúng quy đ nh trên, tr ng tài đư c phép xem biên b n c a đ u th . Trong trư ng h p vì lý do đ c bi t không th ghi biên b n đư c do đ u th quá nh , chưa bi t ch , ngư i dân t c không bi t ti ng qu c ng , ngư i mù ch hay b thương tay… thì ph i báo cáo trư c cho ban t ch c đ xác nh n và có bi n pháop gi i quy t thích h p. d) Biên b n thu c quỳen s h u c a ban t ch c, nên sau m i ván đ u tr ng tài bàn ph i n p đ y đ cho ban t ch c. Đ u th nào mu n chép l i ván c c a mình thì ngay sau khi ký biên b n xong có th mư n l i c a tr ng tài đ sao chép. Vi c sao chép ph i ti n hành ngay trong phòng thi đ u và không đư c đem ra ngoài. Sau khi sao chép xong ph i đưa l i cho tr ng tài đ n p cho ban t ch c. Đi u 12: H N Đ NH S NƯ C ĐI T I HÒA C Trong quá trình ti n hành ván c mà m t đ u th ho c c hai đ u th phát hi n trong 60 nư c đi liên ti p không bên nào th c hi n nư c ăn quân thì có quy n đ ngh tr ng tài x hòa ván c . Tr ng tài cho d ng đ ng h và ki m tra theo yêu c u. a) N u đúng có 60 nư c đi tr lên liên t c, k t b t c th i đi m nào c a ván c thì ván c đó m c nhiên đư c x hòa dù c c th ván c trên bàn c ra sao. b) N u tr ng tài phát hi n ta chưa đ 60 nư c thì s ph t ngư i đ ngh b ng cách tăng thêm th i gian 2 phút cho đ i phương r i cho ti n hành ti p ván c . c) N u sau đó m t đ u th l i đ ngh , thì tr ng tài l i d ng đ ng h ; n u ván c ti p di n tình tr ng không bên nào b t quân thì s c ng s nư c không có b t quân trư c đó v i s nư c đã ti p di n đ xác đ nh có đ 60 nư c hay không đ x hòa ho c c ng ti p 2 phút cho đ i phương. Nh ng nư c chi u h p l tính t i đa 10 nư c. Đi u 13: K T THÚC VÁN C 9
  10. 13.1. Khi ván c k t thúc, các đ u th ghi t s ván đ u vào biên b n c a mình, r i cùng v i tr ng tài ki m tra s chính xác c a biên b n b ng cách bày l i bàn c , đ i chi u v i biên b n, ki m tra t nư c đ u t i nư c cu i. Sau đó tr ng tài và hai đ u th ký biên b n xác nh n k t qu ván đ u. 13.2. Trư c khi r i phòng thi đ u, các đ u th ph i x p quân c ngay ng n v trí ban đ u. Tr ng tài ph i nhanh chóng n p biên b n cho ban t ch c. Chương 3: Đ U TH , LÃNH ĐÔI, HU N LUY N VIÊN Đi u 14: QUY Đ NH CHUNG Hu n luy n viên, lãnh đ i là nh ng ngư i ch u trách nhi m v chuyên môn và qu n lý đ i c c a mình, ph i n m v ng lu t c Tư ng, đi u l và các quy đ nh c a gi i. Trong quá trình di n ra ván đ u, hu n luy n viên, lãnh đ i, đ u th ph i đư c tôn tr ng và đư c t o đi u ki n đ hoàn thành ch c trách c a mình như: đư c cung c p đ y đ các văn b n v b c thăm, v đi m s c a các đ u th , biên b n các ván đ u, k t qu gi i đ u, đư c d các cu c h p có liên quan t i công tác c a mình, đư c tư v n khi c n thi t… Đi u 15: TƯ CÁCH Đ U TH , HU N LUY N VIÊN VÀ LÃNH Đ I 15.1. Các đ u th là nh ng ngư i tr c ti p thi đ u v i nhau nh m đ t đư c nh ng k t qu t t nh t cũng như giành đư c nh ng ph n thư ng và nh ng đ ng c p do gi i quy đ nh phong t ng. Đi u đó không ch đem l i uy tín và quy n l i cho đ u th mà còn làm v vang cho đơn v t nh, thành và qu c gia mình. Vì v y đ u th ph i đư c tôn tr ng x ng đáng và đư c t o m i đi u ki n t t nh t đ th c hi n thi đ u thành công. 15.2. T t c nh ng hành đ ng, thái đ làm nh hư ng t i phong đ , uy tín, danh d , s c kh e và đi u ki n thi đ u c a đ u th đ u b nghiêm c m. 15.3. Hu n luy n viên và lãnh đ i là nh ng ngư i ch u trách nhi m v chuyên môn, t ch c và các công tác khác cho đ i c a mình, nên ph i đư c t o đi u ki n và đư c cung c p các thông tin đ y đ , chính xác đ ti n hành thu n ti n các công vi c c a mình. Hu n luy n viên và lãnh đ i ph i làm gương t t cho các đ u th trong đơn v c a mình. 15.4. Đ u th ph i n m v ng các đi u kho n c a lu t c Tư ng, chương trình thi đ u, đi u l mà Ban t ch c gi i đã ban hành. 15.5. Đ u th ph i có tinh th n, đ o đ c, tác phong c a m t v n đ ng viên th thao chân chính theo tinh th n “đoàn k t, trung th c, cao thư ng”. Khi thua c ph i bi t nh n thua m t cách đàng hoàng, không cay cú hay ph n ng. Bi t tôn tr ng ban t ch c, tr ng tài, đ i th và khán gi . Nghiêm c m đ u th mua bán đi m, dàn x p t s và th c hi n các hành vi tiêu c c khác. Khi thi đ u, đ u th ph i ăn m c đ ng đ n, l i nói c ch ph i có văn hóa, l ch s , ph i gi thái đ bình tĩnh trong nh ng trư ng h p có tranh ch p khi u n i. 15.6. N u ban t ch c hay tr ng tài phát hi n đư c các hành vi sai trái, tiêu c c thì có quy n đình ch thi đ u và h y b đi m s đ t đư c đ i v i nh ng đ u th vi ph m. N u s vi c nghiêm tr ng thì ban t ch c s đ ngh Liên đoàn C ho c cơ s tru t quy n thi đ u t 1 đ n 3 năm. 15.7. Trong quá trình thi đ u, đ u th ph i làm đúng các quy đ nh dư i đây: a) Trư c khi b t đ u ván c , đ u th ph i t ki m tra v trí các quân c , màu quân mà mình đi, đ ng h , t ghi biên b n. N u phát hi n ra nh ng gì thi u hay không đúng ph i báo cáo tr ng tài đ k p th i b sung, s a ch a. b) Không đư c t ý r i phòng thi đ u, nói chuy n, trao đ i ý ki n v i ngư i khác. Khi c n thi t ph i r i phòng đ u, đ u th ph i thông báo cho tr ng tài bi t và đư c s đ ng ý c a tr ng tài. c) Không đư c s d ng b t c sách báo, tài li u ho c công c gì đ tham kh o hay phân tích ván c trong khi đang thi đ u. d) Không đư c gây n ào ho c làm các đ ng tác gây nh hư ng không t t đ n tinh th n và s t p trung tư tư ng c a đ i phương như: Đ p m nh quân c ho c đ p m nh vào núm đ ng h , làm c ch khiêu khích hay b t l ch s v i đ i th như: gõ tay lên m t bàn, rung đùi, v tay… N u làm hư h ng, m t mát các d ng c , trang thi t b thi đ u thì ph i b i thư ng. e) Đ ng tác đi quân ph i d t khoát, g n gh . Nh c quân lên và đ t ngay quân vào v trí m i r i đưa tay nhanh ra kh i bàn c . Không đư c phép c m quân gi lâu trên tay hay v a c m quân v a hươ 10
  11. tay phía trên bàn c . Không đư c ch , gõ hay di tay trên m t bàn c hay dùng tay ch đ tính toán nư c đi t v trí này t i v trí kia trên m t bàn c . Không đư c đ y quân c qua l i trên m t bàn c . g) Không đư c tính toán b ng l i nư c đi c a mình hay bình lu n nư c đi c a đ i phương trong th i gian di n ra ván đ u. h) Quân b nh c ra kh i bàn c ph i đ riêng ra m t ch trên m t bàn. Không đư c phép n m gi quân đã b lo i ra kh i bàn c trong tay mình. i) Không đư c phép nh n ám hi u, tín hi u mách nư c t ngư i bên ngoài. Không đư c thông báo, trao đ i nư c đi c a mình cho ngư i ngoài. k) Đ u th mu n đ ngh hòa ch đư c đưa ra l i đ ngh hòa khi t i lư t mình đi, t c là trong th i gian suy nghĩ c a mình. 15.5. Hu n luy n viên, lãnh đ i không đư c làm b t c đi u gì gây nh hư ng x u đ n tr n đ u như mách nư c, làm ám hi u, khi u n i tr c ti p v i tr ng tài hay ban t ch c, gây m t tr t t . a) Vi c th c m c và khi u n i khi đang di n ra ván đ u ph i do b n thân đ u th đ xu t thì m i có giá tr . Tr ng tài và ban t ch c không xét các ý ki n th c m c, khi u n i n u không ph i do đ u th đ xu t. b) Trư c khi th c m c hay khi u n i, đ u th có quy n tham kh o ý ki n lãnh đ i hay hu n luy n viên và có th cùng hu n luy n viên hay lãnh đ i làm văn b n g i t ng tr ng tài, ban t ch c các th c m c và khi u n i c a mình. c) Hu n luy n viên, lãnh đ i, thân nhân c a đ u th , khán gi … không đư c khi u n i khi đang di n ra ván c , t ti n vào nơi thi đ u đ khi u n i, nhưng có quy n phát hi n nh ng sai trái, tiêu c c… và cung c p thông tin chính xác cho t ng tr ng tài, ban t ch c đ có nh ng quy t đ nh đúng đ n, k p th i. d) Hu n luy n viên, lãnh đ i đư c quy n th c m c, khi u n i nh ng v n đ không thu c ph m vi ván đ u như: k t qu b c thăm, k t qu toàn b c a gi i,… v i thái đ i xây d ng, l ch s v i tr ng tài và ban t ch c. 15.6. Khi đ u th nh n th y th c m c, khi u n i c a mình chưa đư c tr ng tài bàn gi i quy t th a đáng thì đư c phép g p tr c ti p t ng tr ng tài hay ban t ch c đ trình bày. N u v n chưa th a mãn thì v n ph i ch p hành s phán quy t c a t ng tr ng tài hay ban t ch c, nhưng sau ván đ u đư c phép khi u n i b ng văn b n. 15.7. N u đang thi đ u có v n đ tranh ch p thì hai đ u th không đư c to ti ng đ u kh u, mà ph i bình tĩnh trình bày rõ s vi c đ tr ng tài nghe và quy t đ nh. a) Không đư c có l i nói , hành vi không tôn tr ng tr ng tài, đ i th , khán gi , ph n ng không đúng m c đ i v i s phán quy t c a tr ng tài, ban t ch c, cãi c , làm n, m t tr t t trong khi thi đ u… b) Tr ng tài s c nh cáo khi x y ra các vi ph m nói trên, đư c g i là l i tác phong, tr ng tài s c nh cáo, n u ti p t c tái ph m thì ngư i vi ph m b x ph m l i tác phong, ho c x thua ván c . N u c hai đ u th cùng vi ph m l i n ng thì có th x thua c c hai đ u th đó. Đi u 16: X LÝ CÁC VI PH M 16.1. Khi đ u th vi ph m các lu t l và quy đ nh, ban tr ng tài tùy m c đ vi ph m đ quy t đ nh x lý theo các m c sau: a) Nh c nh b) C nh cáo c) X thua ván c d) Tru t quy n thi đ u e) Xóa tên đ u th kh i danh sách c a gi i c . 16.2. Tr ng tài bàn đư c quy n c nh cáo, nh c nh và x ph t đúng theo lu t. - T ng tr ng tài có quy n tru t quy n thi đ u. - Xóa tên trong danh sách và k t qu thi đ u ph i qua ý ki n c a t ng tr ng tài, trư ng ban t ch c c a gi i. Ban t ch c gi i ph i tuyên b hình th c k lu t này b ng văn b n. 16.3. Các trư ng h p ph m l i k thu t a) Các trư ng h p ph m l i k thu t thư ng th y g m: 11
  12. - Đi quân sai lu t đ nh. - Ch m quân mà không đi đư c quân nào. - Nêu ý ki n hay v n đ khi đang đ n lư t đ i phương đi. - Ghi biên b n sót 4 nư c liên t c (m t l n ph m l i k thu t). - Đi quân thành nư c cho đ i phương b t Tư ng hay đ l m t Tư ng do vô ý hay c ý. - K t thúc ván c không ghi b sung các nư c còn thi u. - Vi ph m các quy đ nh khác v m t k thu t. b) Khi đ u th ph m l i k thu t, tr ng tài ph i tuyên b rõ lý do và m c ph t cho đ u th đó bi t. Chương 4: T CH C THI Đ U Đi u 17: CÁC HÌNH TH C THI Đ U 17.1. Phương th c thi đ u m t ván c là đ i kháng gi a hai cá nhân. Tr n đ u là cu c thi đ u gi a hai cá nhân g m nhi u ván. Gi i đ u là hình th c t ch c thi đ u g m nhi u đ u th tham d . Gi i đ u g m các th th c là gi i cá nhân và gi i đ ng đ i. 17.2. Tên các gi i đ u bao g m: Gi i h ng nh t toàn qu c, gi i đ ng đ i toàn qu c, gi i tr toàn qu c, gi i h u ngh , gi i tuy n ch n, gi i m i, gi i khu v c, gi i qu c t … 17.3. Hình th c thi đ u g m: Đ u lo i, đ u vòng tròn, đ u theo h Th y Sĩ, đ u h n h p… (xem chương VI) Đi u 18: ĐI U L GI I Đ U a) Đơn v t ch c gi i ph i ban hành và công b đi u l gi i trư c khi ti n hành gi i. b) Đi u l gi i bao g m: Tên gi i, m c đích, tên đơn v đăng cai, ti n l phí, chương trình và đ a đi m thi đ u, th th c thi đ u, th i gian quy đ nh cho ván đ u, tiêu chu n tính thành tích, các đ c cách (n u có), các tài tr cho gi i (n u có), lu t l áp d ng trong gi i và hình th c khen thư ng, k lu t… Đi u 19: BAN T CH C 19.1. Đơn v đ ng ra t ch c gi i ph i l p Ban t ch c đ đi u hành cu c thi đ u, gi i quy t m i v n đ vư t quá quy n h n c a ban tr ng tài, x lý các vi ph m c a tr ng tài, thay đ i b sung đi u l gi i n u xét th y c n thi t. 19.2. Trong nh ng gi i l n nhi u v n đ ng viên tham gia, n u c n thi t thì thành l p ban gi i quy t khi u n i, ban ki m tra tư cách đ u th 19.3. Ban t ch c ph i có bi n pháp đ m b o s an toàn v m i phương di n trong quá trình ti n hành gi i đ u, đ m b o s yên tĩnh và đi u ki n thu n ti n nh t đ các đ u th t p trung tư tư ng thi đ u và có các bi n pháp d phòng nh ng s c b t l i có th x y ra. 19.4. M i m t gi i đ u ph i có l khai m c, b m c và tùy tình hình c th đ làm gi n đơn g n nh hay long tr ng và quy mô. T i l b m c ph i công b đ y đ k t qu thi đ u và khen thư ng, m c thư ng cũng như các văn b n khác như danh sách đư c phong c p, danh sách v n đ ng viên đư c tuy n ch n lên các gi i cao hơn… 19.5. Qu n lý gi i đ u theo đính lu t đã đư c ban hành. Không đư c đưa vào đi u l gi i các quy đ nh, quy t c, đi u kho n trái v i Lu t c Tư ng này. Đi u 20: BAN TR NG TÀI 20.1. Ban tr ng tài do c p có th m quy n (ho c ban t ch c )thành l p tùy theo quy mô c a gi i, g m: T ng tr ng tài, m t ho c nhi u phó t ng tr ng tìa, m t thư ký tr ng tài và các tr ng tài bàn. ban tr ng tài ph trách đi u hành công tác thi đ u. 20.2. T ng tr ng tài là:ngư i am hi u và có kinh nghi m v công tác tr ng tài, đ tư cách, n m v ng lu t c , đ trình đ năng l c chuyên môn đi u hành gi i. 20.3. Ch c trách c a t ng tr ng tài: a) Đ i di n thư ng tr c c a ban t ch c đi u hành toàn di n quá trình thi đ u gi i. 12
  13. b) Phân công tr ng tài cho các tr n đ u. c) N m v ng đi u l thi đ u và có kh năng gi i thích b t c đi u lu t nào cho đ u th thông hi u và ch p hành. Khi có v n đ phát sinh thì căn c vào lu t, đi u l gi i đ x lý và quy t đ nh k c nh ng v n đ mà lu t và đi u l chưa quy đ nh chi ti t. Khi g p trư ng h p ph c t p liên quan t i nhi u bên thì t ng tr ng tài báo cáo ban t ch c đ cùng gi i quy t. d) Khi thi đ u gi i, do nguyên nhân đ c bi t không th thi đ u đư c thì t ng tr ng tài có quy n tuyên b t m đình ch gi i đ u và đ nh l i th i gian, đ a đi m đ ti p t c gi i đ u. e) Gi i quy t nh ng th c m c ki n ngh và khi c n thi t tri u t p H i ngh các lãnh đ i ho c v i các ban đư c l p ra đ gi i quy t k p th i các v n đ trên. g) Đình ch công tác c a các tr ng tài không làm tròn nhi m v , m c sai l m nghiêm tr ng và thay b ng tr ng tài khác. h) Gi v ng k cương và đ m b o đi u ki n thu n l i cho gi i. N u có đ u th ho c đ i c vi ph m nghiêm tr ng lu t thì t ng tr ng tài có quy n tư c b tư cách thi đ u. i) Ph trách vi c thu nh n biên b n và phân công thư ký ghi đi m c a các đ u th , th c hi n b t thăm, l p các b ng đi m, t ng h p k t qu . k) Quy t đ nh thư ng ph t theo quy đ nh c a đi u l . l) Hoàn t t m i văn b n và báo cáo quy đ nh g i cho ban t ch c gi i và công b k t qu khi b m c gi i. m) Phán quy t c a t ng tr ng tài v các v n đ chuyên môn và k thu t là phán quy t cu i cùng. Phán quy t c a ban t ch c v các v n đ khác là phán quy t cu i cùng. 20.3. Ch c trách c a phó t ng tr ng tài Giúp t ng tr ng tài đi u hành gi i. Khi t ng tr ng tài v ng m t thì phó t ng tr ng tài thay th đi u hành thi đ u. 20.4. Ch c năng và nhi m v c a tr ng tài bàn: a) Tr ng tài bàn là ngư i tr c ti p đi u hành công tác thi đ u và x lý m i tình hu ng x y ra, là ngư i đ m b o cho lu t l đư c tôn tr ng và gi i đ u thành công. Tr ng tài bàn ph i có các đi u ki n cơ b n: a.1) Bi t chơi c và n m v ng lu t c , ph i đư c đào t o v công tác tr ng tài hay đư c t p hu n v lu t c . a.2) Có đ o đ c, tác phong, tư cách t t, khách quan, vô tư, trung th c và công b ng trong khi thi hành nhi m v c a mình. Ph i l ng nghe th u đáo m i ý ki n c a đ u th , nói năng ôn t n, l ch s , nhã nh n và gi i quy t m i v n đ phát sinh theo đúng lu t. b) Nhi m v c a tr ng tài bàn: b.1) Theo dõi ch t ch vi c tuân th lu t c Tư ng, duy trì m i đi u ki n thu n l i nh t đ đ u th t p trung thi đ u. b.2) Ph i luôn luôn có m t t i khu v c đư c giao trong su t quá trình thi đ u. Trư c khi b t đ u ván đ u ph i ki m tra v trí các quân c , màu quân c a cá bên, đ ng h và phát biên b n cho các đ u th . b.3) Giám sát ch t ch ti n trình c a các ván đ u, đ c bi t khi các đ u th còn ít th i gian, xác đ nh m c ph t đúng lu t cho đ u th ph m l i. b.4) Khi th i gian c a đ u th còn ít hơn 5 phút không ph i ghi biên b n thì tr ng tài ghi biên b n thay cho đ u th đó. b.5) Khi phát sinh tình hu ng vư t kh i kh năng xét đoán c a mình thì tr ng tài bàn ph i báo cáo ngay cho t ng tr ng tài bi t đ có phương hư ng x lý và gi i quy t k p th i. b.6) N u c c a c hai đ u th đ u không còn Xe, Pháo, Mã, T t t c không còn quân sang bên tr n đ a đ i phương t n công thì có quy n tuyên b ván c hòa hay cho d ng đ ng h và tuyên b hòa (n u đánh có đ ng h ) mà không c n có đ ngh c a m t trong hai đ u th . X các th c theo lu t 60 nư c đã nói trên. Tr ng tài là ngư i ký vào biên b n xác nh n k t qu ván đ u và giao đ y đ biên b n cho thư ký tr ng tài. 13
  14. b.7) Đ đ m b o cho môi trư ng thi đ u lành m nh, tr ng tài ph i chú ý ngư i vào xem thi đ u. Trư ng h p ngư i xem làm m t tr t t hay gây nh hư ng không t t t i đ u th hay can thi p vào ván đ u tr ng tài s nh c nh . N u c n thi t, tr ng tài m i ngư i vi ph m ra kh i khu v c thi đ u. b.8) Tr ng tài ch nh n ý ki n th c m c hay khi u n i c a đ u th mà không nh n c a b t kỳ ai khác. b.9) Tùy m c đ vi ph m n ng nh , tr ng tài x lý theo các m c: nh c nh , c nh cáo, ghi l i k thu t và l i tác phong, x thua ván c khi ph m 3 l i k thu t hay 3 l i tác phong: n u nghiêm tr ng hơn thì pha báo cáo v i t ng tr ng tài đ x lý m c n ng hơn. Nghiêm c m tr ng tài: a) Thiên v v i đ u th (nh t là đ u th c a đ a phương mình, đơn v mình) hay tham gia vào các v vi c: mách nư c, chuy n tài li u hay nư c đi cho đ u th , làm trung gian trong vi c mua bán đi m, dàn x p t s ,… cũng như các v vi c tiêu c c khác. b) Phân bi t, đ nh ki n, gây nh hư ng b t l i cho đ u th , c tình b t các l i không đáng b t, gây căng th ng trong gi i đ u, đ ng quá g n đ u th . T ng tr ng tài và ban t ch c s nh c nh , c nh cáo, tru t quy n tr ng tài t i gi i hay đình ch công tác tr ng tài trong m t kho ng th i gian thích đáng đ i v i tr ng tài vi ph m vào các đi u ki n trên theo t ng m c đ . N u phát hi n năng l c chuyên môn c a tr ng tài y u kém, không n m v ng lu t, khi b t l i có nhi u sai sót thì t ng tr ng tài hay ban t ch c ph i nhanh chóng đi u đ ng tr ng tài khác thay th đ đ m b o s thành công c a gi i c . Đi u 21: CÁCH TÍNH THÀNH TÍCH 21.1. Cách tính đi m th ng nh t c a h th ng thi đ u trên ph m vi toàn qu c t i t t c các gi i c là: Th ng đư c 1 đi m, hòa đư c n a đi m và thua đư c 0 đi m. 21.2 Trư ng h p đ c bi t thi đ u m t tr n g m 2 ván thì: M i ván th ng đư c 2 đi m, hòa đư c 1 đi m, thua 0 đi m và g i đó là “đi m ván”. M i tr n đ u (g m c hai ván) bên th ng đư c ghi 1 đi m (dù th ng 2 ván ho c th ng 1 hòa 1); hòa n a đi m; thua 0 đi m, đây là đi m tr n. Khi tính thành tích x p h ng trư c k t ph i căn c vào đi m tr n, ai nhi u đi m hơn đư c x p trên. N u đi m tr n b ng nhau thì căn c vào đi m ván đ x p h ng, ai có t ng đi m ván cao hơn s đư c x p trên. n u m t đ u th v ng m t thì đ i phương có m t th ng cu c đư c 1 đi m và 4 đi m ván. 21.3. Th th c đ u vòng tròn: X p th h ng theo t ng s đi m c a các đ u th . N u t ng s đi m b ng nhau thì căn c vào ván c đ i kháng gi a các đ u th b ng đi m, ai th ng x p trên. N u v n b ng nhau thì tính đ n h s c a đ u th , ai có h s cao hơn đư c x p trên. Tính h s c a t ng đ u th như sau: C ng t ng s đi m c a các đ i phương mà đ u th đó th ng, n a t ng s đi m c a đ i phương mà đ u th hòa. N u v n b ng nhau thì l y s ván th ng b ng quân Đen, ai đư c nhi u hơn thì x p trên. N u v n b ng nhau thì s b c thăm nay r i đ x p h ng (Đi u l gi i có quy n quy đ nh c th xét y u t nào trư c, y u t nào sau). 21.4. Th th c thi đ u theo h Th y Sĩ: X p th h ng theo t ng đi m. N u b ng nhau thì tính đ n h s c a đ u th , ai có h s cao hơn đư c x p trên (xem ph n th th c thi đ u chương 6) 21.5. B cu c và x p th h ng 21.5.1. Th th c đ u vòng tròn; N u m t đ u th ch chơi n a s tr n đ u tr xu ng r i b cu c (như 8 tr n ch chơi 4 tr n) thì h y b t t c các tr n đã đ u cũng như các đi m c a các đ i phương đã đ t đư c. Trên b ng đi m đánh d u chéo (X) đ bi u th nh ng ván đánh v i ngư i b cu c. Trư ng h p đã đ u đư c quá n a s tr n r i m i b cu c thì các k t qu đá đ u v n gi nguyên. Các tr n chưa đ u thì tính cho đ i phương th ng cu c. 21.5.2. Th th c đ u theo h Th y Sĩ: N u m t đ u th gi a ch ng b cu c, thì dù đ u th đã đ u đư c quá n a hay chưa đ u gi nguyên k t qu đã chơi. Ai b c thăm g p ti p đ u th b cu c đư c x th ng. Trên b ng đi m ghi “O” cho ngư i b cu c và ghi “X” cho ngư i th ng đ i phương b cu c. Chương 5: CÁC LU T CHI TI T 14
  15. Đi u 22: GI I THÍCH THU T NG 1. B t quân hay ăn quân: Quân c a m t bên thay th vào v trí c a m t quân đ i phương và nh c quân đó c a đ i phương b ra ngoài m t cách h p l . 2. Chi u Tư ng: là nư c đi quân tr c ti p t n công vào Tư ng c a đ i phương. Hai quân cùng chi u m t l c g i là “lư ng chi u” 3. D a h t: Đi m t nư c c d a nư c sau chi u h t Tư ng đ i phương. 4. D a b t: Đi m t nư c c d a nư c sau b t quân c a đ i phương (tr quân Tư ng). 5. Đ i quân: Nư c đi mà hai bên b t quân l n nhau 6. C n quân: Đi quân làm c n tr đư ng di chuy n c a quân đ i phương. 7. Thí quân: Đi quân cho đ i phương b t đ đ i l i m t l i th khác ho c chi u h t Tư ng đ i phương. 8. Nư c ch : Là nư c đi không thu c các nư c chi u h t, d a h t, d a b t, đ i quân, ch n quân, thí quân. 9. Chi u mãi: Là nư c chi u liên t c, không ng ng. 10. D a h t mãi: Là nư c liên t c d a h t. 11. Đu i b t mãi: Đu i b t mãi m t quân c a đ i phương, l p đi l p l i nhi u l n không thay đ i. 12. Nư c đ : Là nư c ch ng đ m t nư c chi u ho c nư c d a b t quân c a đ i phương. 13. Chi u l i: Đi m t nư c phá b đư c nư c chi u c a đ i phương, đ ng th i chi u l i đ i phương. 14. Có căn, không căm: Quân c đư c quân khác b o v thì g i là “có căn” (hay h u căn). Ngư c l i n u quân c không có quân khác b i v thì g i là “không căn” (hay vô căn) 15. Căn th t: Khi b quân đ i phương b t mà quân b o v c a mình có th b t l i ngay quân c a đ i phương thì đó là “căn th t”. 16. Căn gi : N u quân b o v c a mình không ăn l i đư c quân đ i phương thì đó là “căn gi ”. 17. M t chi u, m t d a h t: Chi u Tư ng đ i phương m t nư c, ti p sau đi m t nư c d a h t. Đi u gi i thích này cũng đư c dùng cho “m t chi u m t b t”. 18. Hai chi u, m t chi u l i: M t bên đi mãi nư c chi u, còn bên kia ch ng đ nư c chi u thì c hai nư c có m t nư c chi u l i. 19. Hai đu i b t, m t b t l i: M t bên đu i b t liên t c quân đ i phương, còn bên kia trong hai l n gi i thoát có m t l n b t l i quân đ i phương. 20. Hai đu i b t, hai đu i b t l i: M t bên đi liên t c hai l n đu i b t quân đ i phương, còn bên kia hai l n gi i thoát l i là hai làn đu i b t l i quân đ i phương. Đi u 23: MƯ I ĐI M CHÍNH KHI X VÁN C Đi m 1: Chi u mãi b x thua. Đi m 2: D a h t mãi, m t chi u m t d a h t, m t chi u m t b t, m t chi u m t d ng, m t chi u m t đòi rút ăn quân, m t b t m t rút ăn quân, n u hai bên không thay đ i nư c đi thì x hòa. Đi m 3: M t quân đu i b t mãi m t quân thì x thua (tr đu i b t mãi T t chưa qua sông). Hai quân ho c nhi u quân b t mãi m t quân cũng x thua. Đi m 4: M t quân l n lư t đu i b t mãi hai ho c nhi u quân thì x hòa. Hai quân thay nhau b t mãi hai ho c nhi u quân cũng x hòa. Đi u 5: Hai b t m t b t l i, thì bên hai b t (ch b t cùng m t quân) cũng là ph m lu t b t mãi, ph i thay đ i nư c đi, n u không s b x thua. Đi u 6: Đu i b t mãi quân có căn th t thì x hòa, b t mãi quân có căn gi thì x thua. Nhưng quân Mã ho c quân Pháo n u đu i b t mãi quân Xe có căn th t cũng b x thua. Đi u 7: Đu i b t mãi quân có căn th t thì x hòa, nhưng n u quân y b ghim không d ch chuy n đư c thì v n coi là b t mãi, nêu không đ i thì x thua. Quân Mã ch y đu i b t mãi quân Mã b c n v n coi là đu i b t mãi, ph i đ i nư c đi, n u không đ i thì x thua. 15
  16. Đi u 8: Đu i b t hai nư c nhưng không đó có m t nư c th c ch t là đ i quân mà đ i phương không ch u thì v n coi là b t mãi. B t mãi kèm đòi đ i mãi đ u coi là b t mãi, b t bu c ph i thay đ i nư c đi. Đi u 9 Tư ng ho c T t b t mãi bát kỳ quân nào n u không thay đ i nư c đi thì x hòa. N u chúng ph i h p v i m t Xe, m t Mã ho c m t Pháo đ b t mãi m t quân thì cũng x hòa. Đi u 10: Các nư c c n mãi, thí quân mãi, đòi đ i mãi, d a h t mãi chi u rút b t quân đ u cho phép, nhưng n u không đ i nư c đi, đ u x hòa. Đi u 24: CÁC VÍ D C TH 24.1. Ván c mà hai bên không có cách đánh th ng ho c m t bên đ ngh hòa, bên kia đ ng ý, ho c tr ng tài x hòa, đư c coi là hòa. 24.2. N u đi c luân phiên nguyên tr ng mà hai bên không ph m lu t, l i không đ i nư c đi, thì x hòa. T hình 1 đ n hình 3, bên Tr ng không ng ng chi u Tư ng. B t k m t quân chi u mãi, ho c hai quân thay nhau chi u mãi đ u ph m lu t, bên Tr ng ph i đ i nư c đi, không đ i b x thua. Hình 1: 1.X2.1 Tg6.1 2.X2/1 Tg6/1 3.X2.1 Tg6.1 4. X2/1 Tg/1… Hình 2: 1.X4-5 Tg5-6 2.X5-4 Tg6-5 3.X4-5 Tg5-6 4.X5-4 Tg6-5… 16
  17. Hình 3: 1.X4.1 Tg4.1 2.X5-6 Tg4-5 3.X6-5 Tg5-4 4.X4/1 Tg4/1 5.X4.1 Tg4.1 Các hình 1,2,3 đ u cho th y: bên Tr ng đ u không ng ng chi u Tư ng; b t k m t quân chi u mãi ho c hai quân thay nhau chi u mãi đ u ph m lu t; bên Tr ng ph i thay đ i. 24.3. V a đ v a chi u l i Hình 4: 1.X5.1 P6-5 2.X5-4 P5-6 3.X4-5 P6-5 4.X5-4 P5-6 5.X4-5 P6-5 6.X5-4 P5-6 Bên Tr ng bình quan Xe v a đ , v a chi u l i, bên Đen bình Pháo cũng đ i phó th , hai bên không đ i, x hòa. 24.4. Hai chi u m t chi u l i: Bên chi u mãi thua. Hình 5: 1.B4-5 B6-5 2.B5-4 B5-6 3.B4-5 B6-5 4.B5-4 B5-6 5.B4-5 B6-5 6.B5-4 B5-6 Bên Tr ng ti p t c chi u Tư ng, bên Đem thì m t chi u m t ng ng. Như v y bên Tr ng ph m lu t, bên Đen không ph m lu t, Tr ng ph i thay đ i nư c đi, n u không s b x thua. 17
  18. 24.5: D a h t mãi: Hòa Hình 6: 1.X2-3 T7.9 2.X3-2 T9/7 3.X2-3 T7.9 4.X3-2 T9/7 5.X2-3 T7.9 6.X3-2 T9/7 Hình 7: 1.M6.7 Tg6.1 2.M7/6 Tg6/1 3.M6.7 Tg6.1 4.M7/6 Tg6/1 5.M6.7 Tg6.1 6.M7/6 Tg6/1 Hình 8: 1.P7-3 P3-7 2.P3-7 P7-3 3.P7-3 P3-7 4.P3-7 P7-3 5.P7-3 P3-7 6.P3-7 P7-3 C ba hình 6, 7, 8 Tr ng c đi nư c d a h t, nhưng không h chi u Tư ng, hai bên không đ i, x hòa. 18
  19. Hình 9: 1.P7-5 P6-5 2.P5-2 P5-8 3.P2-5 P8-5 4.P5-2 P5-8 5.P2-5 P8-5 6.P5-2 P5-8 Pháo Tr ng bình 2 là nư c d a h t rõ. Còn chơi 1.P7-5 đ nư c sau: 2. B4.1 Tg5-6 3.B3-4 Tg6-5 4.B4-5 Tg5-6 5.B5-4 th ng cu c. Như v y Tr ng bình Pháo vào trung l là nư c d a h t, nên Đen đư c quy n c n. Do đó x hòa. 24.6: Đ nư c d a h t và d a h t l i thì x hòa. Hình 10: 1.B5-4 Tg6-5 2.Tg5-4 B5-6 3.B4-5 Tg5-6 4.Tg4-5 B6-5 5.B5-4 Tg6-5 6.Tg4-5 B6-5 Bên Tr ng bình Tư ng, bên Đen bình T t, đ u thu c nư c đ d a h t, đ ng th i l i d a h t l n nhau, x hòa. 24.7. M t chi u m t d a h t mãi: hòa 19
  20. Hình 11: 1.X4-2 Tg5-6 2.X2-4 Tg6-5 3.X4-2 Tg5-6 4.X2-4 Tg6-5 5.X4-2 Tg5-6 6.X4-2 Tg6-5 Bên Tr ng d a h t mãi, hai bên không thay đ i, x hòa. Hình 12 1.P4-5 Tg5-6 2.P5-4 Tg6-5 3.P4-5 Tg5-6 4.P5-4 Tg6-5 5.P4-5 Tg5-6 6.P5-4 Tg6-5 Tr ng chơi nư c chi u, r i l i bình Pháo vào trung l v i ý đ đe d a chi u h t b ng cách: X7-5 ti p theo X7.2… th ng c . Thí d này thu c v m t chi u, m t d a h t nên x hòa. 24.8: M t chi u, m t d a b t: Hòa. Hình 13: 1.X2.3 Tg6.1 2.X2/9 P9/5 3.X2.8 Tg6/1 4.X2/3 P9/2 5.X2.4 Tg6.1 6.X2/2 P9.4 7.X2.1 Tg6/1 8.X2.1 Tg6.1 Xe Tr ng m t nư c chi u ho c nhi u nư c chi u b t quân, Pháo Đen tuy không có căn, nhưng không ph i b t mãu nên hòa. 20
Đồng bộ tài khoản