Quyết định số 35/QĐ-BNN-KHCN

Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:25

0
71
lượt xem
11
download

Quyết định số 35/QĐ-BNN-KHCN

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 35/QĐ-BNN-KHCN về việc ban hành chiến lược phát triển khoa học và công nghệ của Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số 35/QĐ-BNN-KHCN

  1. B NÔNG NGHI P C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN NAM ----- c l p – T do – H nh phúc --------------- S : 35/Q -BNN-KHCN Hà N i, ngày 07 tháng 01 năm 2008 QUY T NNH BAN HÀNH CHI N LƯ C PHÁT TRI N KHOA H C VÀ CÔNG NGH C A VI N KHOA H C NÔNG NGHI P VI T NAM N NĂM 2015 VÀ NNH HƯ NG N NĂM 2020 B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Căn c Ngh nh s 86/2003/N -CP ngày 18 tháng 7 năm 2003 c a Chính ph quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn; Căn c Quy t nh s 220/2005/Q -TTg ngày 09 tháng 9 năm 2005 c a Th tư ng Chính ph v vi c thành l p Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam; Căn c Quy t nh s 83/2005/Q /BNN ngày 22/12/2005 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam; Căn c Biên b n c a H i ng Khoa h c công ngh B Nông nghi p và PTNT h p ngày 21/12/2007 (Quy t nh thành l p H i ng KHCN s 3552/Q -BNN-KHCN ngày 12/11/2007); Theo ngh c a V trư ng V Khoa h c công ngh , QUY T NNH: i u 1. Ban hành kèm theo Quy t nh này “Chi n lư c phát tri n Khoa h c và công ngh c a Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam n năm 2015 và nh hư ng n năm 2020”. i u 2. Căn c vào Chi n lư c t ng th , Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam có trách nhi m xây d ng, phê duy t chi n lư c c th c a các ơn v thành viên và ch o tri n khai th c hi n theo t ng giai o n cho phù h p. i u 3. Chánh Văn phòng B , V trư ng V Khoa h c công ngh , Giám c Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam và các ơn v liên quan ch u trách nhi m thi hành Quy t nh này./. KT. B TRƯ NG TH TRƯ NG Nơi nh n: - Như i u 3; - BT Cao c Phát; - Các Th trư ng;
  2. - Các V TCCB, KH, TC, PC; - C c TT; - Lưu: VT, V KHCN. Bùi Bá B ng CHI N LƯ C PHÁT TRI N KHOA H C VÀ CÔNG NGH C A VI N KHOA H C NÔNG NGHI P VI T NAM N 2015 VÀ NNH HƯ NG N 2020. (Ban hành kèm theo Quy t nh s 35 /Q -BNN-KHCN ngày 07 tháng 01 năm 2008 c a B trư ng B Nông nghi p và PTNT) PH N M U Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam (KHNNVN) ư c thành l p theo Quy t nh s 220/Q -TTg ngày 09 tháng 9 năm 2005 c a Th tư ng chính ph , trên cơ s các ơn v : Vi n Khoa h c K thu t Nông nghi p Vi t Nam, Vi n Di truy n Nông nghi p, Vi n Th như ng Nông hoá, Vi n B o v th c v t, Vi n Cây lương th c và Cây th c phNm, Vi n Nghiên c u Rau qu , Vi n nghiên c u Ngô, Vi n Nghiên c u Chè, Trung tâm Nghiên c u Dâu t m tơ TW, Trung tâm Nghiên c u cà phê Ba Vì. Sau khi s p x p l i, Vi n có 10 ơn v nghiên c u là: Vi n Di truy n Nông nghi p, Vi n Th như ng Nông hoá, Vi n B o v th c v t, Vi n Cây lương th c và Cây th c phNm, Vi n Nghiên c u Rau qu , Vi n nghiên c u Ngô, Vi n Khoa h c K thu t Nông Lâm nghi p Mi n núi phía B c, Vi n Khoa h c K thu t Nông nghi p B c Trung b , Vi n Khoa h c K thu t Nông nghi p Duyên h i Nam Trung b và Trung tâm Tài nguyên th c v t. Vi n KHNNVN ư c thành l p nh m nâng cao năng l c và trình khoa h c công ngh c a ngành tr ng tr t; làm i m t a h u hi u góp ph n nâng cao ch t lư ng và năng l c c nh tranh c a nông s n hàng hoá trong quá trình h i nh p khu v c và qu c t ; ng th i gi i quy t nh ng trùng chéo v ch c năng, u tư v n t n t i nhi u năm qua. 1. Căn c pháp lý. - Các ch trương, ư ng l i c a ng, Nhà nư c và c a B Nông nghi p và PTNT: i) Ngh quy t ih i ng X, ii) Ngh quy t H i ngh Trung ương 2 khoá VIII (1996) và K t lu n H i ngh Trung ương 6 khoá IX (2002) v khoa h c và giáo d c; iii) Lu t KHCN (2000); iv) Chi n lư c Phát tri n KHCN c a Nhà nư c giai o n 2006 – 2010; v) Ngh nh 115/2005/N -CP quy nh cơ ch t ch , t ch u trách nhi m c a t ch c khoa h c và công ngh công l p....,
  3. vi) Các Quy t nh Th tư ng Chính ph : s 171/2004/Q -TTg phê duy t án i m i cơ ch qu n lý KHCN, s 150/2005/Q -TTg ngày 20 tháng 6 năm 2005 phê duy t quy ho ch chuy n i cơ c u s n xu t nông, lâm nghi p, thu s n c nư c n năm 2010 và t m nhìn 2020, s 930/2005/Q -TTg phê duy t án s p x p kh i nghiên c u c a ngành nông nghi p và Quy t nh 220/2005/Q -TTg ngày 9/9/2005 v vi c thành l p Vi n Khoa h c Nông nghi p Vi t Nam. - Ch c năng, nhi m v : Vi n KHNNVN là ơn v s nghi p khoa h c ư c x p h ng c bi t, tr c thu c B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, có nhi m v nghiên c u cơ b n có nh hư ng, nghiên c u ng d ng, chuy n giao công ngh thu c lĩnh v c cây tr ng (bao g m c b o t n ngu n gen, a d ng sinh h c), công ngh sinh h c nông nghi p, t, phân bón, b o v th c v t, b o qu n nông s n, h th ng cây tr ng và h th ng nông nghi p, nông lâm k t h p, môi trư ng nông nghi p và nông thôn; ào t o sau i h c và liên doanh, liên k t v nghiên c u khoa h c và phát tri n công ngh , th nghi m k thu t m i, ào t o ngu n nhân l c thu c các lĩnh v c ư c giao v i các t ch c, cá nhân trong nư c và ngoài nư c. Vi n ư c t ch c s n xu t kinh doanh theo úng qui nh c a pháp lu t. 2. Phương pháp ti p c n xây d ng chi n lư c. - Ti p c n theo ngành hàng, khép kín trong chu i s n xu t t nghiên c u cơ b n n nghiên c u ng d ng và chuy n giao. - Ti p c n theo vùng sinh thái trên cơ s phát huy l i th so sánh vùng và danh m c s n phNm ưu tiên. - Ti p c n theo hư ng th trư ng khoa h c công ngh khu v c và th gi i. - Th c hi n nhi m v KHCN theo nhóm chuyên gia m b o thu hút ư c nh ng nhà khoa h c gi i nh t trong lĩnh v c nghiên c u ư c tham gia nghiên c u. - Tăng cư ng tính t ch c a các ơn v và các nhà khoa h c, các doanh nghi p. - Nghiên c u t trong m i quan h v i b i c nh h i nh p khu v c và Qu c t v khoa h c công ngh và c nh tranh ngày càng kh c li t hơn v i các Doanh nghi p, ngay c trong các lĩnh v c nghiên c u Vi n có th m nh. Ph n 1. TH C TR NG KHOA H C VÀ CÔNG NGH C A VI N KHOA H C NÔNG NGHI P VI T NAM 1.1. Nh ng thành t u n i b t. 1.1.1. Ti m l c khoa h c và công ngh ã ư c tăng cư ng trong quá trình xây d ng và phát tri n c a các ơn v thành viên. Sau khi s p x p l i, Vi n là t ch c nghiên c u khá hoàn ch nh v khoa h c cây tr ng t b o t n ngu n gen, công ngh sinh h c, ch n t o gi ng n các v n k thu t kèm theo. i ngũ cán b c a Vi n có 25 Giáo sư và Phó Giáo sư, 146 Ti n sĩ; 277
  4. Th c sĩ; 754 cán b có trình i h c trong t ng s 1.770 biên ch . ó là chưa k ông o các GS, TS là thành viên H i ng khoa h c Vi n, là gi ng viên tham gia ào t o sau i h c. i ngũ cán b khoa h c c a Vi n có kh năng ti p thu và làm ch ư c tri th c, công ngh hi n i trong m t s lĩnh v c mũi nh n. Vi n có phòng thí nghi m tr ng i m qu c gia v công ngh t bào th c v t. Ngoài ra, m t s phòng thí nghi m v môi trư ng, b o v th c v t, ch t lư ng nông s n cũng ã ư c nâng c p. 1.1.2. óng góp có hi u qu vào tăng năng su t, ch t lư ng và góp ph n nâng cao năng l c c nh tranh c a nhi u nông s n ch l c. Khoa h c công ngh ã th c s làm thay i căn b n hi n tr ng m t s loài cây tr ng. Th i gian qua, nhi u gi ng m i c a các ơn v thành viên thu c Vi n ã góp ph n chuy n i v ch t m t s ngành hàng như ngô, s n, l c, u tương và i u. i v i cây ngô, t c tăng trư ng di n tích bình quân là 7,9%/năm; năng su t tăng 6,7% và s n lư ng tăng 25,8% cho c giai o n 1985 – 2005. Giai o n 1995 – 2005, năng su t l c tăng t 12,9 t /ha lên 18,0 t /ha (1,4 l n), năng su t u tương tăng t 10,4 t /ha lên 14,3 t /ha (1,38 l n). T năm 2000 n năm 2005 năng su t s n tăng t 8.36 t n/ha (năm 2000) n 17.19 t n/ha (năm 2004), v i m c trung bình là 13.45 t n/ha. Trong 5 năm g n ây năng su t i u bình quân c nư c ư c t 800 kg/ha, s n lư ng t bình quân 238.000 t n/năm. M t s cây tr ng khác cũng có nh ng thay i áng k như chè, lúa c n, n m và hoa. Tuy v y, nh ng k t qu nghiên c u v lúa, nh t là lúa lai, cây ăn qu , rau và khoai tây... còn nhi u h n ch . 1.1.3. H p tác qu c t c a v KHCN ã th c s có óng góp cho nâng cao năng l c nghiên c u, ti p c n công ngh m i. Thông qua HTQT, cán b khoa h c có i u ki n ti p c n nhanh v i công ngh m i như công ngh h t nhân t o, phôi vô tính, vi ghép nh sinh trư ng, các lĩnh v c khác thu c công ngh gen và vi sinh, GIS, vi n thám, các k thu t v qu n lý cây tr ng t ng h p…Ngoài ra, nhi u gi ng cây tr ng m i ư c du nh p vào Vi t Nam, không ch làm phong phú thêm ngu n tài nguyên di truy n mà còn tr c ti p cung c p v t li u di truy n cho quá trình ch n t o gi ng m i. Qua các d án h p tác, nhi u cán b ư c ào t o b c Ti n sĩ, Th c sĩ, sau ti n s , ư c t p hu n ng n h n, d h i ngh , h i th o qu c t , giúp h không ch c i thi n ư c phương pháp lu n, tư suy m i trong nghiên c u mà còn t o i u ki n h m r ng thêm các m i quan h trong h p tác nghiên c u. Thi t b và phương ti n nghiên c u cũng ư c nâng c p. 1.1.4. Cơ ch qu n lý t ng bư c ư c i m i cho phù h p v i mô hình c a Vi n. Có th nói, mô hình t ch c như Vi n KHNN Vi t Nam là chưa t ng có, do v y nhi u m i quan h trong t ch c, qu n lý ban u r t lúng túng. Tuy nhiên, nh s ch o và t o i u ki n k p th i c a Lãnh o B Nông nghi p và PTNT, B Khoa h c Công ngh , B N i v ,...công tác t ch c ã s m n nh, m t s cơ ch m i ã bư c u hình thành. Hi n t i, vi c t p trung các nhà khoa h c theo Nhóm công tác th c thi nhi m v KHCN cho phép liên k t t t hơn gi a các ơn v , phát huy ư c th m nh c a t ng cá nhân, t ch c. Môi trư ng h p tác ư c c i thi n.
  5. 1.1.5. Công tác chuy n giao k t qu vào s n xu t ã ư c quan tâm, t o m i liên h m t thi t gi a nghiên c u và khuy n nông, gi a Trung ương và a phương. Trong nhi u năm, công tác chuy n giao k thu t vào s n xu t v n ư c các ơn v thưc hi n và hi n ang ti p t c phát huy. i m m i hi n nay là các mô hình trình di n ư c t p trung v i gói k thu t ng b hơn (c a nhi u ơn v ) và có s h p tác, ng h c a h th ng khuy n nông. Vi c thành l p các Vi n vùng ã t o i u ki n cho công tác chuy n giao ti n b k thu t, ng th i thu nh n thông tin v yêu c u c a s n xu t m i vùng i u ch nh k ho ch nghiên c u k p th i. Vi c thư ng xuyên ph i h p v i C c Tr ng tr t t ch c các H i ngh giao ban Vùng hay v i Khuy n nông t ch c các H i ngh u b ã góp ph n nâng cao hi u qu ho t ng khoa h c và chuy n giao công ngh c a các ơn v trên cùng m t a bàn. Cũng thông qua các Vi n vùng mà s h p tác v i a phương ư c c i thi n rõ r t. 1.2. Y u kém và nguyên nhân ch y u 2.1. Y u kém. Có th nói, hàng năm s k t qu ư c công nh n là ti n b k thu t thì nhi u song s ư c ng d ng và nhân ra trong s n xu t còn ít, tr lĩnh v c cây ngô, l c, u tương, s n, i u và g n ây là cây hoa. Trong giai o n 1977-2004, các ơn v c a Vi n ã ư c công nh n 156 gi ng lúa, song trong 10 gi ng ch l c t i BSH l i ch có 3 gi ng v i t ng di n tích không quá 8,2% ( i u tra năm 2003-2004 c a Trung tâm Kh o ki m nghi m gi ng cây tr ng TW). Th a nh n r ng chúng ta có nhi u c g ng trong nh p n i, ánh giá và phát tri n các gi ng lúa c a Trung Qu c, song rõ ràng nghiên c u v lúa c a Vi n còn y u kém, nh t là lúa lai. Nhi u cây tr ng khác cũng còn b t c p, nh t là v i gi ng cây ăn qu , cây rau, khoai tây. Chưa có k t qu n i b t ư c phát tri n trên qui mô r ng, trái cây nh p khNu th ng lĩnh th trư ng là b c xúc c a nông dân và ngư i qu n lý. Ngoài ra, nghiên c u v k thu t thư ng ti n hành ơn l nên khó cung c p ư c tr n gói cho nông dân. H p tác trong nghiên c u tuy có ư c c i thi n song v n chưa m nh m , ph n nhi u m i ch d ng l i các h p tác ơn l , ho c h p tác m t cách b t bu c do s c ép hành chính 2.2. Nh ng nguyên nhân ch y u . c p Nhà nư c, c p B , các nguyên nhân nh hư ng tr c ti p n ho t ng c a Vi n là: i) Chưa có chi n lư c nghiên c u dài h n (c cho ngành hàng và t ng vùng lãnh th ), công tác k ho ch mang tính th i v ; vi c ánh giá, giám sát chưa ư c chú tr ng; ii) i ngũ nhà khoa h c tuy ông song v n thi u u àn. Phân b l c lư ng theo vùng và lĩnh v c chưa h p lý. Tình tr ng “ch y máu ch t xám” ã tr nên ph bi n; iii) u tư cho KH&CN còn dàn tr i, thi u quy ho ch, c bi t là u tư t khu v c doanh nghi p còn r t th p. c p Vi n, tuy Vi n m i thành l p hơn 1 năm song ã b c l nhi u y u kém mà nguyên nhân t p trung ch y u vào các v n sau: - Lãnh o Vi n và các t ch c giúp vi c chưa t p h p ư c i ngũ nh ng ngư i qu n lý t t nh t, trong khi công tác i u ng cán b l i r t khó khăn. Ban giám c
  6. trong th i gian dài g m các ng chí kiêm nhi m, còn nhi u liên quan n công vi c cũ, t ch c cũ nên chưa toàn tâm toàn ý cho t ch c m i. Công tác qu n lý c a Vi n th i gian u ch y u m i ch t p trung vào công tác t ch c, hành chính mà chưa quan tâm ư c n nh hư ng cho t ng ơn v . - Do th i gian ng n nên nhi u cơ ch chưa ư c hình thành m t cách y . Trong khi ó, vi c t ch c Vi n KHNNVN là t p trung u m i, thì cơ ch t ch , t ch u trách nhi m theo Ngh nh 115 l i ph i tăng cư ng s c l p c a các t ch c và cá nhân nên òi h i m t s thay i căn b n v mô hình và cơ ch qu n lý. Vi c lúng túng trong i u hành không ch x y ra gi a c p Vi n KHNNVN v i các ơn v tr c thu c mà còn c gi a các ơn v tr c thu c các ơn v tr c thu c. - M c dù B ã phân c p qu n lý nhi u v n cho Vi n, song do vi c thành l p ơn v vào gi a kỳ k ho ch nên vi c i u ch nh n i dung nhi m v t o nên các Chương trình, tài l n, liên Vi n chưa th c hi n ư c, trong khi ngu n kinh phí b sung chưa cho phép cân i theo nh hư ng trên. Ph n 2. B I C NH, CƠ H I VÀ THÁCH TH C I V I PHÁT TRI N KHOA H C VÀ CÔNG NGH C A VI N KHNN VI T NAM 2.1. B i c nh qu c t Có th nói, b i c nh qu c t liên quan n KHCN nói chung và KHCN nông nghi p nói riêng t p trung ch y u vào 4 v n sau: - KHCN th gi i s phát tri n v i t c ngày càng nhanh, các nư c, nh t là các nư c phát tri n ã và ang chuy n t m t n n s n xu t d a vào l i th tài nguyên thiên nhiên, lao ng r là chính sang n n kinh t d a vào tri th c, vào ngu n nhân l c có trình cao là chính. - Xu th toàn c u hoá và h i nh p kinh t qu c t m t cách toàn di n s gia tăng, nh t là khi chúng ta ã gia nh p T ch c Thương m i Th gi i (WTO). - Loài ngư i ang ph i i m t v i ba thách th c l n: dân s tăng nhanh, t l ói nghèo cao và môi trư ng suy thoái. - Phát tri n nông nghi p không th tách r i kh i phát tri n nông thôn. 2.2. B i c nh trong nư c - S n xu t nông lâm nghi p và thu s n th i kỳ 2001-2005 t t c tăng trư ng tương i cao và n nh. Giá tr s n xu t nông, lâm nghi p và thu s n tăng bình quân hàng năm 5,4%, trong ó nông nghi p tăng 4,1%. Cơ c u nông nghi p ã chuy n d ch theo hư ng gi m d n t tr ng ngành tr ng tr t và tăng t tr ng ngành chăn nuôi. - Bên c nh nh ng thành t u t ư c, nông nghi p Vi t Nam ph i i m t v i các thách th c như: Qu r ng, qu t, qu nư c, qu gien c a nông nghi p Vi t Nam
  7. ang b thu h p c v s lư ng và ch t lư ng. Môi trư ng sinh thái ang b ô nhi m nghiêm tr ng và t l ói nghèo ang còn ph bi n, t l cao. Bi n i khí h u ã tr thành hi n th c và nông nghi p s là i tư ng b nh hư ng tr c ti p nh t và l n nh t. 2.3. Cơ h i và thách th c cho phát tri n KHCN Vi n KHNNVN là m t Vi n nghiên c u n m trong h th ng nghiên c u c a c nư c, do v y Vi n cũng ng trư c nh ng cơ h i và thách th c như c h th ng. Các cơ h i và thách th c c a riêng Vi n s xu t hi n d n trong quá trình phát tri n. 2.3.1. Cơ h i. Th nh t, khoa h c công ngh ti p t c ư c kh ng nh là qu c sách hàng u, là i m t a cho phát tri n. Sau 20 năm i m i, nư c ta ã t ư c nh ng thành t u quan tr ng, v i m c tăng trư ng cao và n nh. Trong nông nghi p, KHCN ư c ánh giá có óng góp ít nh t là 30% giá tr gia tăng c a s n xu t. Chính vì v y, trong các Ngh quy t c a ng, Chương trình hành ng c a Chính ph KHCN v n chi m m t v trí c bi t quan tr ng. Th hai, nư c ta ã h i nh p toàn di n c v kinh t , thương m i và KHCN. Trong b i c nh toàn c u hoá kinh t , nư c ta có cơ h i thu n l i ti p thu tri th c khoa h c, i th ng vào nh ng công ngh hi n i rút ng n quá trình CNH, H H và kho ng cách phát tri n kinh t so v i các nư c i trư c “ i t t, ón u“, nhanh chóng tăng cư ng năng l c KH&CN qu c gia, áp ng yêu c u phát tri n kinh t - xã h i. Th ba, n n kinh t nư c ta có t c tăng trư ng cao, liên t c t o i u ki n Nhà nư c tăng u tư cho KHCN. Hi n nay, hàng năm ngành Nông nghi p và PTNT ư c u tư g n 20 tri u USD cho nghiên c u, ó là chưa k hàng ch c tri u USD ư c u tư thông qua ng n v n vay ADB, v n u tư phát tri n. Thêm n a, quá trình công nghi p hoá, hi n i hoá t nư c, cũng như Ny m nh c ph n hoá doanh nghi p là môi trư ng thu n l i cho KHCN, ngu n v n u tư cho nghiên c u s ư c a d ng hoá. Th tư, Vi n ư c thành l p h i các y u t tri n khai nh ng nghiên c u qui mô l n t i nhi u vùng sinh thái. V i i ngũ cán b ông v s lư ng và có ch t lư ng khá m t s lĩnh v c cho phép t ch c nghiên c u t hi u qu . Thêm n a, Vi n luôn nh n ư c s quan tâm, ch o thư ng xuyên và k p th i c a Lãnh o B , s giúp c a các C c, V ch c năng cũng như các B , Ngành khác nên ho t ng c a Vi n ngày càng n nh. Th năm, th trư ng KHCN ang có xu hư ng phát tri n m nh, ây là cơ h i l n cho các s n phNm khoa h c công ngh có th c nh tranh trên th trư ng, mang l i ngu n l i kinh t cho cán b khoa h c và cho ơn v . Th năm, s oàn k t nh t trí trong i ngũ Vi n ư c tăng cư ng t o ti n cho i m i phương th c qu n lý KHCN theo hư ng a lĩnh v c. Truy n th ng c a nhi u ơn v thành viên cũng s là m t th m nh c a Vi n trong vi c phát huy các m i quan h trong và ngoài nư c.
  8. 2.3.2. Thách th c. Th nh t, s t t h u v trình KHCN. So v i các nư c trên th gi i và khu v c, năng l c nghiên c u, nh t là nghiên c u cơ b n chưa cao, kh năng c l p nghiên c u y u. Cơ s v t ch t tuy ã ư c u tư song chưa ng b , phân tán, vi c ph i h p trong khai thác cơ s v t ch t và thi t b th p. Th hai, thi u h t các nhà khoa h c trình cao cùng v i n n ch y máu ch t xám làm cho i ngũ c a chúng ta v a tuy ông song chưa m nh. Quá trình h i nh p, m c a cũng như ch lương và ãi ng i v i các nhà khoa h c chưa h p lý nên nhi u cán b có năng l c ã tìm ki m cơ h i t i các công ty nư c ngoài. Th ba, chính sách, cơ ch qu n lý và tài chính tuy có ư c i m i song chưa ng b , nh t là gi a các B , Ngành. Trong kh i Vi n, cơ ch v n hành và m i quan h liên quan v n chưa ư c làm rõ d n n ho t ng chưa ư c hi u qu như mong mu n. Th tư, vi c chuy n i ho t ng theo cơ ch t ch t ch u trách nhi m s là cơ h i song ng th i cũng là thách th c l n, nh t là trong vi c ph i h p, i u ph i ho t ng. Th năm, trong cơ ch m i, Doanh nghi p tư nhân và doanh nghi p nư c ngoài s có vai trò ngày càng quan tr ng trong n n kinh t t nư c, u tư cho khoa h c c a Doanh nghi p ngày càng tăng, do v y vi c t o s c m nh c nh tranh trong nghiên c u gi a kh i Vi n nghiên c u và doanh nghi p s kh c li t hơn. Th sáu, hi n nay VAAS r t thi u th n và không t p trung v cơ s h t ng. Ph n 3. QUAN I M, M C TIÊU PHÁT TRI N KHOA H C VÀ CÔNG NGH N NĂM 2015, NNH HƯ NG N 2020 3.1. Quan i m. Quan i m ch o v phát tri n KH&CN ã ư c c p trong các văn ki n c a ng và Nhà nư c, trong ó nêu rõ “Phát tri n khoa h c và công ngh là qu c sách hàng u, là n n t ng và ng l c Ny m nh công nghi p hoá, hi n i hoá t nư c” và “Coi u tư cho KH&CN là u tư phát tri n; ưu tiên u tư xây d ng cơ s h t ng k thu t, phát tri n ngu n nhân l c; t o ng l c v t ch t và tinh th n m nh m cho cá nhân ho t ng KH&CN, tr ng d ng và tôn vinh nhân tài” và “Phát tri n kinh t - xã h i d a vào khoa h c và công ngh , phát tri n khoa h c và công ngh nh hư ng vào các m c tiêu kinh t - xã h i” (Ngh quy t Trung ương 2 khoá VIII, Lu t KH&CN, Văn ki n i h i ng l n th IX, X và K t lu n c a H i ngh Trung ương 6 khoá IX). Xu t phát t quan i m ch o trên, Vi n c th hoá các quan i m cho phù h p như sau: a) Phát tri n khoa h c công ngh ph i áp ng có hi u qu m c tiêu phát tri n c a Ngành trong t ng giai o n, trư c m t gi i quy t ư c nh ng v n th c ti n c a s n xu t nông nghi p, tăng thu nh p cho nông dân.
  9. b) Nghiên c u c n có tr ng tâm, tr ng i m; ph i căn c vào l i th c nh tranh c a s n phNm và công ngh , l i th sinh thái Vùng; k t qu nghiên c u ph i mang tính công ngh tr n gói. G n k t gi a nghiên c u v i ào t o ngu n nhân l c. c) T ch c nghiên c u ch y u th c hi n theo nhóm công tác, t p trung ư c nh ng ngư i có chuyên môn phù h p trong toàn Vi n. d) Nhi m v nghiên c u tri n khai t i a bàn nào thì ch y u ph i do cán b t i a bàn/Vi n vùng nơi ó th c hi n. Các cán b ch trì tài có trách nhi m xây d ng cương theo hư ng ph i h p này v a ti t ki m chi phí v a ào t o ngu n l c cho các Vi n vùng. 3.2. M c tiêu: + M c tiêu t ng quát: Cung c p lu n c khoa h c và gi i pháp công ngh nh m nâng cao hi u qu s n xu t nông nghi p và phát tri n nông thôn, tăng cư ng năng l c c nh tranh trong quá trình h i nh p ng th i góp ph n nâng cao t l óng góp c a KHCN vào ch t lư ng tăng trư ng c a s n xu t nông nghi p, áp ng yêu c u cho công tác qu n lý i u hành c a Nhà nư c v nh ng v n liên quan. + M c tiêu c th : - xu t ư c gi i pháp khoa h c và công ngh nâng cao hi u qu s n xu t trên m t ơn v di n tích, c i thi n thu nh p c a h nông dân. - Ch n t o, phát tri n ư c b gi ng cây tr ng và quy trình công ngh s n xu t tiên ti n nh m nâng cao năng su t, ch t lư ng và hi u qu s n xu t các vùng sinh thái khác nhau; phát tri n nông nghi p hàng hoá b n v ng; m b o v sinh an toàn th c phNm và thân thi n v i môi trư ng. - Xây d ng và phát tri n ti m l c khoa h c và công ngh c a Vi n t trình trung bình tiên ti n trong khu v c vào năm 2015, t trình tiên ti n vào năm 2020 m t s lĩnh v c mũi nh n KH&CN th c s tr thành i m t a và ng l c phát tri n ngành tr ng tr t cho c nư c. - Xây d ng và phát tri n th trư ng KHCN nông nghi p và PTNT. Ph n 4. NHI M V TR NG TÂM PHÁT TRI N KHOA H C VÀ CÔNG NGH N NĂM 2020 4.1. nh hư ng nghiên c u l n: 1) Ưu tiên nghiên c u cơ b n có nh hư ng ph c v cho công tác ch n t o gi ng, nhân gi ng và thâm canh gi ng cây tr ng, ng d ng công ngh sinh h c mà trư c h t là công ngh t bào, công ngh gen, công ngh tái t h p ADN, ch th phân t , công ngh Nano,...trong m i quan h hài hoà v i công ngh truy n th ng ph c v công tác ch n t o gi ng m i; ánh giá và khai thác hi u qu tài nguyên di truy n b n a; tài nguyên t.
  10. 2) Ch n t o và phát tri n gi ng cây tr ng có năng su t cao, ch t lư ng t t, ch ng ch u v i d ch h i chính và i u ki n b t thu n, thích h p v i các vùng sinh thái khác nhau. Ny m nh nghiên c u s d ng ưu th lai trong ch n, t o gi ng cây tr ng, coi ây là hư ng t phá nâng cao năng su t sinh h c và ch t lư ng nông s n. Th c hi n b o t n thông qua phát tri n các loài cây tr ng có ch t lư ng cao. Ny m nh nh p n i ngu n gen t nư c ngoài nh m t o ra ngu n v t li u di truy n phong phú t o gi ng có nhi u c tính di truy n t t, phù h p v i c i m sinh thái cũng như th hi u c a th trư ng. Thu th p, ánh giá, ch n l c và phát tri n các gi ng, k thu t m i do nông dân phát hi n. 3) T p trung nghiên c u “Qu n lý Cây tr ng T ng h p (ICM)” t năng su t t i a và hi u qu kinh t t i a i v i m i cây tr ng ho c cơ c u cây tr ng theo mùa v trong năm nh m phát huy ti m năng i u ki n t nhiên, kinh t - xã h i c a m i vùng sinh thái nông nghi p, trong ó c bi t ưu tiên các y u t k thu t như: làm t, th i v gieo tr ng và chăm sóc, m t nâng cao hi u qu s d ng v t tư: gi ng, phân bón, hoá ch t b o v th c v t, nư c tư i, gi m chi phí lao ng trên 1 ơn v s n phNm và gi m t n th t sau thu ho ch theo hư ng phát tri n b n v ng. Nghiên c u cơ s khoa h c và mô hình nông nghi p ô th , nông nghi p công ngh cao, m b o v k thu t ph i phù h p v i trình lao ng và kh năng u tư; còn v hi u qu ph i m b o có s c c nh tranh cao. 4) Nghiên c u Th c hành Nông nghi p T t (GAP) s n xu t ra s n phNm áp ng yêu c u an toàn v sinh th c phNm. ng d ng công ngh thông tin, vi n thám và h th ng Thông tin a lý (GIS) nghiên c u d báo và phát hi n các d ch b nh m i và xu t gi i pháp x lý k p th i. Nghiên c u s d ng thiên ch, s n xu t thu c BVTV sinh h c, thu c có ngu n g c th o m c; ph i h p nghiên c u gi m t n th t sau thu ho ch, công ngh b o qu n nh t là v i rau, hoa và qu ; công ngh tư i ti t ki m và công ngh gi Nm. 5) Nghiên c u m i quan h gi a phát tri n kinh t nông nghi p và phát tri n nông thôn v i b o v môi trư ng, tài nguyên thiên nhiên theo cách ti p c n v phát tri n b n v ng (v kinh t , xã h i và môi trư ng). xu t m t s cơ s phương pháp lu n cho vi c xây d ng m t quy trình l ng ghép v n b o v môi trư ng vào trong các quy ho ch t ng th phát tri n kinh t -xã h i, nông thôn (xem xét môi trư ng trong quy ho ch phát tri n, các k ch b n quy ho ch phát tri n…). 6) Nghiên c u H th ng nông nghi p v i ti p c n t ng h p kinh t xã h i k t h p v i phát tri n công ngh nh m thúc Ny h th ng s n xu t b n v ng và theo nhu c u c a th trư ng. Nghiên c u các th ch t ch c s n xu t nông h , các lo i hình h p tác trong nông thôn, các th ch qu n lý ch t lư ng trong ngành hàng, các phương pháp khuy n nông kinh t xã h i ti n ti n, các chính sách chuy n i cơ c u kinh t NN-NT và các bi n ng c a th trư ng nông s n. H p tác nghiên c u v i các nhóm nghiên c u theo ngành hàng nh m phát huy l i th so sánh v sinh thái và năng l c c nh tranh c a các ngành hàng trên th trư ng trong và ngoài nư c. 7) Nghiên c u gi m thi u các y u t nh hư ng n bi n i khí h u liên quan n s n xu t nông nghi p (phát th i khí nhà kính trong s n xu t lúa nư c, x lý phân h u cơ…) và gi i pháp thích ng. Nghiên c u phát tri n nhiên li u sinh h c bao g m: d u Diesel sinh h c và c n t các ph ph phNm nông nghi p.
  11. 8) Phát tri n công ngh cho các vùng sinh thái theo hư ng khai thác l i th so sánh v tài nguyên khí h u, trư c m t ưu tiên cho s d ng hi u qu t nông nghi p thông qua chuy n i cơ c u cây tr ng và tăng v m t cách phù h p; ng th i nghiên c u cơ s khoa h c khai thác vùng t tr ng i núi tr c, t 1 v mi n núi phía B c và t hoang hoá duyên h i mi n Trung theo hư ng nông, lâm nghi p và chăn nuôi, nông nghi p sinh thái. xu t công ngh c thù cho mi n núi phía B c và mi n Trung. 9) Nghiên c u phát tri n cây th c ăn chăn nuôi, theo hư ng a d ng hóa v ch ng lo i và giàu dinh dư ng, trong ó ưu tiên phát tri n ngu n th c ăn xanh trên cơ s chuy n i cơ c u s d ng t góp ph n th c hi n chi n lư c nâng di n tích tr ng c lên 290 ngàn ha vào năm 2015 và 500 ngàn ha vào 2020. 4.2. N i dung nghiên c u c th : 4.2.1. Nghiên c u cơ b n 4.2.1.1. B o t n tài nguyên th c v t và vi sinh v t có ích 1) Xây d ng Ngân hàng gen cây tr ng qu c gia ngang t m các nư c trong khu v c n nh nhi m v b o t n ex-situ nh m b o t n an toàn lâu dài tài nguyên di truy n th c v t c a t nư c. Lưu gi có hi u qu s lư ng ngu n gen hi n có và s lư ng ngu n gen s thu th p, nh p n i v trong th i gian t i. n năm 2020 ưa s lư ng ngu n gen ang lưu gi t i Ngân hàng Gen Cây tr ng Qu c gia lên 100.000 - 120.000. 2) Thu th p t ng th qu gen trong ph m vi c nư c, ưu tiên các vùng có nguy cơ xói mòn cao k p th i ngăn ch n vi c m t mát ngu n gen ang x y ra v i t c r t nhanh trong s n xu t và trong t nhiên. Chú tr ng nh p n i qu gen và nghiên c u làm tăng ti m năng ngu n gen không ng ng làm giàu tài nguyên di truy n th c v t. 3) T p trung ánh giá và tư li u hoá ngu n gen bao g m ánh giá ban u, ánh giá chi ti t và ánh giá a d ng di truy n c m c hình thái và phân t , qua ó gi i thi u các ngu n gen quý s d ng làm v t li u cho công tác ch n t o gi ng cây tr ng m i. T ng bư c xác nh và ăng ký ngu n g c xu t x i v i ngu n gen b n a quan tr ng. 4) Nghiên c u xây d ng cơ s khoa h c c a b o t n in-situ, nh t là b o t n thông qua s d ng ho c b o t n thông qua phát tri n, g n k t ch t ch b o t n tài nguyên di truy n và b o t n h sinh thái. Tri n khai b o t n thông qua s d ng, trư c m t i v i nh ng ngu n gen có giá tr khoa h c và giá tr kinh t cao. Phát tri n các i m b o t n in-situ theo vùng sinh thái i v i các loài cây tr ng lưu niên. T o l p các i m b o t n in-situ cây hoang d i có quan h g n gũi v i cây tr ng thư ng niên. G n k t b o t n in-situ cây hoang d i có quan h g n gũi v i cây tr ng lưu niên v i nhi m v b o v ư c Nhà nư c giao t i các Vư n qu c gia, R ng c d ng, Khu b o t n thiên nhiên. 5) B o t n thông qua phát tri n ngu n gen b n a quí nh m khai thác, s d ng các ngu n gen ti m năng m r ng s n xu t ang ư c lưu gi ex-situ ho c in-situ. 6) C ng c và phát tri n m ng lư i b o t n tài nguyên di truy n th c v t qu c gia; Xã h i hoá công tác b o t n TNDTTV.
  12. 7) Xây d ng vư n b o t n qu c gia v hoa, cây c nh nh m lưu gi ngu n gen và s d ng vào công tác lai t o, ch n gi ng các loài hoa, cây c nh m i ph c v n i tiêu và xu t khNu 8) Thu th p, ánh giá, tư li u hoá và b o qu n ngu n tài nguyên sinh v t, vi sinh v t có ích dùng trong công tác phòng tr d ch h i trên cây tr ng nông, lâm nghi p và s d ng trong s n xu t các ch phNm chăm sóc cây tr ng (phân bón sinh h c, thu c b o v th c v t, ch t i u ti t sinh trư ng...) 4.2.1.2. Nghiên c u v công ngh sinh h c nông nghi p: 1) Giai o n 2007-2010: Nghiên c u phát tri n và áp d ng ư c m t s công ngh sinh h c phù h p v i i u ki n Vi t Nam như: t o gi ng cây tr ng bi n i gen, làm câm gen, tách chi t phân l p gen, thi t k vector chuy n gen, l p b n gen, quy t gen… s n sàng thương m i hóa các loài cây tr ng ư c Nhà nư c cho phép (trư c m t là bông, u tương và ngô). Nghiên c u, phát tri n và áp d ng công ngh t bào, như công ngh ơn b i, công ngh phôi vô tính h t nhân t o, nuôi c y và dung h p t bào tr n, ch n t o t bi n soma t o ra v t li u cho ch n t o gi ng cây tr ng v i nh ng c i m ưu vi t. Nghiên c u phát tri n các phương pháp t bi n phóng x , hoá ch t và ưu th lai cho ch n t o gi ng cây tr ng; Xây d ng Trung tâm Xu t s c v CNSH; Trung tâm Nông nghi p H t nhân. ng d ng công ngh sinh h c nh m t o các ch ng vi sinh v t m i mang các c tính sinh h c quý hi m ph c v nông nghi p và b o v môi trư ng. Giai o n 2011-2015: Làm ch công ngh t o gi ng cây tr ng bi n i gen, l p b n gen, tách chi t phân l p gen, quy t gen...t khâu tìm ki m t o ngu n gen n t o gi ng và chuy n giao công ngh cho nông dân. Ti p c n các khoa h c m i như h gen h c (genomics), tin sinh h c (bioinformatics), protein h c (proteomics) và Nano sinh h c. ào t o ngu n nhân l c chuyên sâu các lĩnh v c khoa h c m i và u tư nâng c p m t s phòng thí nghi m công ngh gen t trình khá c a khu v c; Tham gia ưa vào s n xu t i trà m t s lo i gi ng cây tr ng m i t o ra b ng CNSH hi n i; Phát tri n công nghi p vi nhân gi ng b ng nuôi c y mô trên cơ s pilot vi nhân gi ng, xây d ng cơ c ào t o v vi nhân gi ng. Ph i phát tri n ư c n n công nghi p sinh h c d a trên nh ng thành t u c a 4 công ngh là: Công ngh gen, công ngh t bào, công ngh Enzym Protein và công ngh vi sinh. Nghiên c u t o l p các ch ng vi sinh v t m i b ng t bi n và tái t h p ADN s n xu t ch phNm sinh h c a ch c năng trong trong phân bón, b o v cây tr ng và x lý môi trư ng. T m nhìn n 2020: Làm ch và ng d ng r ng rãi CNSH hi n i trong ch n t o gi ng cây tr ng ph c v s n xu t, góp ph n làm tăng di n tích áng k trong s n xu t c a các gi ng cây tr ng m i t o ra b ng các k thu t c a CNSH cũng như công ngh b o qu n, ch bi n và gi m t n th t sau thu ho ch b ng các k thu t công ngh sinh h c hi n i. 4.2.1.3. Nghiên c u cơ b n trong khoa h c t và dinh dư ng cây tr ng
  13. - Nghiên c u v phát sinh, phân lo i t cho b n t l l n phù h p v i i u ki n c a Vi t nam, k th a ư c ưu vi t c a các h phân lo i khác, ti n t i ch nh lý b sung b n t 1/1.000.000 ã l c h u. Nghiên c u ánh giá v tác ng c a công nghi p hóa và ô th hóa n s lư ng và ch t lư ng t nông nghi p. - Nghiên c u t ng th v phì nhiêu t v i các y u t c u thành, trong ó c bi t ưu tiên nghiên c u v lư ng và ch t c a khoáng sét, h u cơ t...và quá trình bi n i nh m tìm ra các gi i pháp qu n lý phù h p n nh và nâng cao s c s n xu t c a t. - T ch c nghiên c u v sa m c, hoang m c hóa và thoái hoá t nh m tìm ra nguyên nhân và xu t, th nghi m các gi i pháp kh c ph c. Nghiên c u công ngh gi Nm cho t t i các vùng sinh thái v i t ng lo i cây tr ng. - Nghiên c u và s n xu t ư c các lo i phân bón chuyên d ng cho t ng cây tr ng ch l c, c bi t là cây ăn qu . - Nghiên c u các y u t nh hư ng n hi u qu s d ng phân bón và xu t gi i pháp m b o nâng cao hi u su t s d ng phân bón, nh t là phân m thêm ít nh t 10-20% trong vòng 20 năm t i thông qua qu n lý cây tr ng t ng h p (ICM), s d ng ph ph phNm trong nông nghi p, các ch t i u ti t/ c ch gi i phóng dinh dư ng. - Nghiên c u d báo th trư ng phân bón và xu t chính sách qu n lý, s d ng hi u qu . 4.2.1.4. Nghiên c u cơ b n trong khoa h c B o v th c v t - Nghiên c u d báo v các lo i sâu, b nh h i cây tr ng, ng th i xây d ng phác phòng tr hi u qu . Ti p t c nghiên c u v d ch t h c c a b nh vàng lùn, lùn xo n lá cũng như các b nh m i xu t qui trình phòng và ch ng hi u qu t i các vùng sinh thái. - T ch c nghiên c u sâu v thu c b o v th c v t, ngư ng c h i trong m i quan h v i i u ki n canh tác và ch b o qu n, x lý sau thu ho ch xu t phương pháp ki m tra nhanh cũng như danh m c, ch ng lo i thu c s d ng an toàn và hi u qu cho t ng lo i cây tr ng. - Ph i h p v i Trung tâm tài nguyên th c v t, các ơn v ch n t o gi ng ánh giá tính kháng b nh cũng như nghiên c u mi n d ch h c phân t t o i u ki n cho vi c rút ng n th i gian ch n t o gi ng cây tr ng. 4.2.2. Ch n t o và phát tri n gi ng cây tr ng có năng su t cao, ch t lư ng t t, ch ng ch u v i d ch h i chính và i u ki n b t thu n 4.2.2.1. Lúa thu n: 1) Ch n, t o và phát tri n gi ng lúa có năng su t cao và n nh 8-10 t n/ha/v , phNm ch t g o áp ng th trư ng n i a và xu t khNu.
  14. 2) Ch n t o và phát tri n gi ng lúa có kh năng ch u h n cao, năng su t 5-6 t n trong i u ki n thi u nư c, ti n t i t o gi ng lúa Aerobic; T o ra các gi ng lúa ch u m n (0,5-0,6%), năng su t 5,5-6,0 t n/ha/v ; 3) Ch n t o, phát tri n b gi ng có kh năng ch ng ch u v i sâu b nh h i chính (r y nâu, lùn xo n lá, b c lá, o ôn…) và nh ng gi ng thích nghi v i nh ng bi n ng c a khí h u (nhi t tăng cao trong nh ng năm t i ây). 4) Khôi ph c, ph c tráng, duy trì và phát tri n các gi ng lúa c s n, b n a, xây d ng thương hi u, tên g i xu t x a lý cho m t s gi ng ch t lư ng t t nh t. 5) Nghiên c u các gi ng lúa Japonica h t tròn ph c v xu t khNu. 6) Phát tri n, c i ti n h th ng cây tr ng có lúa trên cơ s qu n lý cây tr ng t ng h p t hi u qu cao trên m t ơn v di n tích, ưu tiên canh tác ti t ki m nư c, nhân l c và v t tư. 4.2. 2.2. Lúa lai: 1) Ch n t o và phát tri n ư c trong s n xu t 5-10 t h p lúa lai mang thương hi u Vi t Nam theo hư ng năng su t cao là ch y u (năng su t ti m năng trên 12 t n/ha, năng su t th c t trên 8 t n/ha), năng su t s n xu t h t lai F1 c a các t h p t 2,5- 3,0t n/ha. Các t h p có kh năng ch ng ch u t t v i sâu b nh, ph thích nghi r ng, có kh năng c nh tranh v i gi ng nh p t Trung Qu c. 2) Xác nh ư c căn c khoa h c cho ch n vùng s n xu t h t lai và s n xu t lúa lai trong ph m vi c nư c làm cơ s u tư hi u qu . 3) G n k t nghiên c u t o gi ng v i Doanh nghi p, thương m i hoá nhanh s n phNm nghiên c u theo hư ng chuy n giao, chuy n như ng, góp ph n ưa di n tích lúa lai ư c s d ng gi ng s n xu t trong nư c lên 60% vào năm 2015 và 80% vào năm 2020. 4.2.2.3. Cây Ngô: Ti p t c ưu tiên nghiên c u và phát tri n ngô lai năng su t cao, thích nghi r ng, các gi ng ngô ch u ư c i u ki n b t thu n ( c bi t là h n hán) góp ph n ưa di n tích ngô c a c nư c n năm 2020 t 1,4- 1,5 tri u ha v i năng su t bình quân 5,5- 6,0 t n/ha, s n lư ng 8- 9 tri u t n, nh m cung c p nguyên li u cho ch bi n th c ăn chăn nuôi và các nhu c u khác trong nư c, t ng bư c tham gia xu t khNu, c th như sau: 1) Xây d ng và hoàn thi n quy trình: i) Chuy n gen ch u h n, kháng thu c tr c , Bt vào cây ngô n 2010 có th thương m i hoá 1-2 gi ng ngô chuy n gen c a Vi t nam; ii) Tái t h p ADN tích lu các gen có l i nh m t o ra các gi ng ngô thu n có năng su t trên 5 t n/ha; iii) ánh giá kh năng ch ng ch u c a các v t li u ngô i u ki n ng ru ng; và iv) ng d ng b t d c c t bào ch t t o gi ng ngô lai. 2) Ưu tiên cho ch n t o gi ng ngô lai có 5-7 gi ng năng su t 12-13 t n/ha cho nh ng vùng thu n l i, 8-10 gi ng năng su t 6-7 t n/ha cho các vùng khó khăn m b o gi ng cho 80% di n tích; 3- 4 gi ng ngô QPM, 4-6 gi ng ngô ư ng, 1-2 gi ng
  15. ngô n p, 2-3 gi ng ngô ng n ngày cho nhu c u tăng v và né tránh lũ l t. Ngoài ra, cũng ti p t c ch n t o các gi ng ngô th ph n t do có 1-2 gi ng cho vùng khó khăn; 2-3 gi ng có sinh kh i l n ph c v chăn nuôi. 4.2.2.4. Cây có c : 1) Ch n t o gi ng khoai tây năng su t 35-40 t n/ha, ch ng ch u sâu b nh t t, có phNm ch t t t và thích ng v i nhi u vùng sinh thái khác nhau và gi ng khoai tây có phNm ch t cao (hàm lư ng ch t khô cao và hàm lư ng ư ng kh th p) thích h p làm nguyên li u cho công nghi p ch bi n; gi ng khoai tây theo hư ng t o ra các t h p khoai tây h t lai năng su t cao ( c bi t năng su t cao ngay th h cây tr ng t h t), chín s m và ch ng ch u sâu b nh t t. 2) Ch n t o gi ng khoai lang năng su t 30-35 t n/ha, thích nghi r ng, phNm ch t t t (hàm lư ng beta caroten, ch t khô cao) và gi ng a m c tiêu: cho ăn c và ăn lá. 3) Ti p t c ch n t o gi ng s n theo hư ng năng su t và hàm lư ng tính b t cao, thích h p cho công nghi p ch bi n. V i các cây có c khác, ưu tiên cho nghiên c u và phát tri n cây khoai s . 4.2.2.5. u : Ch n t o và phát tri n các gi ng u (l c, u tương, u xanh...) có năng su t cao, phNm ch t t t, thích h p cho các vùng sinh thái khác nhau, góp ph n phát tri n kho ng 01 tri u ha u ( u tương 500 nghìn ha, l c 400 nghìn ha, u khác kho ng 100 nghìn ha) v i năng su t trung bình c nư c t 2,5 t n/ha v i u tương, 3,0 t n/ha v i l c vào năm 2015, c th như sau: 1) Ch n t o và phát tri n gi ng l c: i) Năng su t 5-6 t n/ha, thích h p cho vùng thâm canh; ii) Năng su t 2,5-3,0 t n/ha, ch u h n khá, thích h p cho vùng khó khăn; iii) Gi ng có hàm lư ng d u cao (50-53%), ph c v cho ch bi n. 2) Ch n t o và phát tri n các gi ng u tương: i) Năng su t 3,0-3,5 t n/ha, ch ng ch u sâu b nh t t, thích h p cho vùng thâm canh; ii) Gi ng có năng su t 1,5-2,5 t n/ha, ch u h n khá cho vùng nh nư c tr i và iii) Gi ng có hàm lư ng d u cao (22-23%), ph c v cho ch bi n. Ưu tiên thích áng cho nghiên c u và phát tri n u tương rau. 3) Ch n t o và phát tri n các gi ng u xanh năng su t 1,5-2,5 t n/ha, ch ng ch u sâu b nh t t, ng n ngày, chín t p trung, ph c v cho luân canh tăng v . 4.2.2.6. Cây ăn qu : 1. V i tư ng nghiên c u: T p trung phát tri n cây ăn qu có l i th c nh tranh, c th là: i) các t nh phía B c: Bư i, cam, v i, nhãn, chu i và h ng không chát; ii) B c Trung B : Bư i, cam và d a. iii) Duyên h i Nam Trung B : Xoài và thanh long. Ưu tiên phát tri n cây ăn qu c s n, b n a: Bư i oan hùng, Phúc tr ch, Di n, Thanh trà. Cam bù, cam canh...Ti p c n nghiên c u v cây chu i. 2. Nghiên c u ch n t o gi ng m i:
  16. i) Tuy n ch n và ch n t o m i các gi ng nhãn theo hư ng chín chính v và chín mu n; Gi ng v i theo hư ng chín s m và chín chính v ; ch t lư ng qu tương ương các gi ng c a Trung Qu c và Thái Lan. Ph n u n năm 2015, ưa cơ c u gi ng v i chín s m, gi ng nhãn chín mu n năng su t khá, ch t lư ng qu g n tương ương như gi ng chín chính v lên kho ng 30% t ng di n tích. Nghiên c u hoàn thi n quy trình k thu t kh c ph c hi n tư ng ra qu cách năm. Nghiên c u t o nhãn, v i không h t. Nghiên c u phát tri n s n xu t chu i phía B c có năng su t, ch t lư ng cao áp ng yêu c u xu t khNu. ii) i v i cây ăn qu có múi, t p trung nghiên c u ch n t o gi ng theo hư ng không h t và ít h t, có năng su t cao, ch t lư ng qu t t. iii) i v i d a, t p trung nghiên c u hoàn thi n quy trình k thu t canh tác theo hư ng ng d ng công ngh cao trên c hai nhóm d a Queen và d a Cayen nh m nâng cao năng su t, ch t lư ng qu và hi u qu s n xu t. iv) i v i chu i, nghiên c u xác nh b gi ng ch l c và qui trình công ngh tiên ti n trong s n xu t cây gi ng và s n phNm; nghiên c u mô hình t ch c s n xu t phù h p v i i u ki n t ng vùng sinh thái và th trư ng tiêu th . v) i v i cây xoài, t p trung nghiên c u ch n t o các gi ng xoài m i s d ng cho ăn xanh, có kh năng ra hoa u qu t t trong i u ki n b t thu n. vi) i v i cây ăn qu ôn i có yêu c u th p v l nh, t p trung nghiên c u tuy n ch n các gi ng h ng không chát, các gi ng ào và nectarin t ngu n nh p n i có năng su t cao và ch t lư ng qu t t nh m thay th nh p khNu. Nghiên c u nâng cao năng su t và ch t lư ng qu và hi u qu s n xu t c a các gi ng m n. 4.2.2.7. Rau, Hoa và cây c nh: 1. Ch n t o các gi ng rau ch l c, có di n tích và s n lư ng l n ph c v cho vùng rau hàng hoá t p trung: cà chua, t cay, dưa chu t, dưa h u, dưa vàng, u rau, t i. Ưu tiên t o gi ng lai F1 các cây h cà và h b u bí. i v i nh ng cây không th ra hoa trong i u ki n ng b ng như c i b p, c i bao, su lơ, hành tây, cà r t… nên nh p gi ng. 2. Ph c tráng và duy trì các gi ng rau b n a, gi ng a phương có ch t lư ng cao như c i xanh, c i b , c i c , su hào, xà lách, các lo i u ăn qu , khoai s , các lo i rau thơm. 3. T p trung nghiên c u c i ti n năng su t và ch t lư ng các lo i hoa ang ư c tr ng ph bi n: h ng, cúc, layơn, ng ti n, cNm chư ng, qu t, ào, mai; Phát tri n thêm nh ng ch ng lo i hoa có giá tr kinh t cao/ ơn v di n tích như hoa lily, hoa lan, tuylip, hoa ch u, hoa th m... và m t s lo i hoa m i nh p t nư c ngoài. Trong giai o n t 2010 n 2015, m i năm t o ư c t 3 -5 gi ng hoa m i ( ăng ký b n quy n Vi t Nam) và 5 - 7 quy trình k thu t nhân gi ng và k thu t s n xu t. T p trung nghiên c u v n hoa xu t khNu, hoa ch u, hoa th m. 4. Nghiên c u k thu t nhân nhanh gi ng hoa, s n xu t hoa trái v , i u khi n ra hoa, quy trình thu hái, x lý, b o qu n và v n chuy n hoa nh m gi m t n th t sau thu ho ch và nâng cao giá tr cây hoa.
  17. 5. Liên k t s n xu t m r ng di n tích hoa, cây c nh n năm 2015 lên 20.000ha, tăng 150% so v i 2006, giá tr s n lư ng t 120 tri u USD, giá tr xu t khNu t 20 tri u USD/năm, thu nh p trung bình t 120 tri u ng/ha/năm. 4.2.2.8. Cây chè: Phát tri n các gi ng chè Shan có năng su t, ch t lư ng cao, khai thác ti m năng l i th vùng cao, cung c p nguyên li u ch bi n các lo i chè en cao c p, chè ph nhĩ. Phát tri n các gi ng chè có ch t lư ng cao, năng su t trung bình áp ng yêu c u m r ng di n tích ph c v hư ng ch bi n chè c bi t như Ôlong và chè xanh cao c p n năm 2020 gi ng a phương chi m 25%, Shan vùng cao 11%, Shan công nghi p 22%, gi ng lai và PH1 26%, gi ng nh p n i ch t lư ng cao 14%, các gi ng ch n l c khác 2%. 4.2.2.9. Cây cà phê chè: 1. Ch n t o ư c các gi ng cà phê chè năng su t cao, ch t lư ng t t, kháng b nh g s t và hoàn thi n quy trình canh tác nâng cao ch t lư ng và hi u qu s n xu t. 2. Phát tri n các s n phNm cà phê chè ch t lư ng cao, ng d ng công ngh vi sinh trong ch bi n, b o v môi trư ng và tái s d ng nư c th i sau ch bi n. S d ng có hi u qu năng lư ng t nhiên và năng lư ng t o ra trong quá trình ch bi n cà phê chè. Phát tri n cơ c u cà phê chè t 20%, tương ng v i di n tích kho ng 100.000 ha. S n lư ng bình quân 120.000 t n cà phê nhân m i năm trong ó có kho ng 50% là cà phê chè xu t khNu có ch t lư ng cao ngang b ng cà phê chè Colombia, Kenya. Xây d ng ư c thương hi u cà phê chè Vi t Nam. 4.2.2.10. Dâu, t m: 1. Ch n l c, lai t o và nhân gi ng dâu, t m có năng su t, ch t lư ng và hi u qu kinh t cao thích h p v i i u ki n chăn nuôi c a t ng mùa, t ng vùng sinh thái Vi t Nam, c th là: i) Ch n t o 2 - 3 gi ng dâu ch ng ch u b nh, ch u h n cho vùng Tây Nguyên và các t nh mi n núi phía B c, năng su t trên 20 t n; ii) Ch n t o 2 - 3 gi ng dâu năng su t, ch t lư ng cao cho vùng thâm canh, năng su t trên 40 t n; ii) Ch n t o 2 - 4 gi ng t m năng su t, ch t lư ng cao nuôi vào v xuân, v thu các t nh mi n B c, mi n Trung và 2 - 4 gi ng thích h p v i mùa khô, mùa mưa t i Tây Nguyên (năng su t kén trên 12kg/vòng, chi u dài tơ ơn l n hơn 1000m, kén t tiêu chuNn ươm tơ c p trên 2A). Ch n t o 2 - 4 gi ng t m ch ng ch u t t nuôi v hè cho vùng ng b ng B c b và Trung b (năng su t kén trên 11-12 kg/vòng, chi u dài tơ ơn l n hơn 800m). Ph n u n năm 2015 hoàn toàn t túc ư c tr ng gi ng t m 2. Cùng v i gi ng, nghiên c u k thu t nuôi ưa năng su t kén t m t trên 2000kg/ha dâu, ch t lư ng tơ t c p 3A tr lên. 3. Nghiên c u a d ng hoá s n phNm t t m, tơ. 4.2.2.11. N m ăn và n m dư c li u:
  18. V i các t nh phía nam, ưu tiên phát tri n n m rơm, m c nhĩ, còn t i các t nh phía B c t p trung phát tri n n m m , n m sò, n m rơm (vào mùa Hè), c th như sau: 1. Nghiên c u ch n t o gi ng n m ăn m i b ng các phương pháp công ngh t bào, t bi n phóng x k t h p v i các phương pháp sinh h c phân t hi n i. 2. Nghiên c u ng d ng các ch phNm sinh h c nâng cao năng su t ch t lư ng nuôi tr ng n m ăn, n m dư c li u và gi i pháp nâng cao hi u qu nuôi tr ng n m ăn trên các giá th khác nhau. 3. a d ng hoá s n phNm ch bi n có ch t lư ng cao và quy mô phù h p như s y khô, mu i, óng h p…. 4. Xây d ng và phát tri n các mô hình s n xu t n m quy mô h gia ình; gia tr i, trang tr i; h p tác xã tr ng n m; mô hình s n xu t n m công nghi p, mô hình liên k t s n xu t ch bi n và tiêu th n m nh m góp ph n s n xu t ư c 1 tri u t n n m, gi i quy t ư c 1 tri u vi c làm vào 2010. 4.2.3. Nghiên c u phát tri n công ngh s n xu t tiên ti n nh m nâng cao năng su t, ch t lư ng, hi u qu s n xu t. Xây d ng khu nông nghi p công ngh cao và Trung tâm xu t s c. 1. Nghiên c u công ngh h t gi ng nh m m b o ch t lư ng h t gi ng và gi m chi phí s n xu t. 2. Xây d ng quy trình k thu t qu n lý cây tr ng t ng h p (ICM) cho m t s cây tr ng và h th ng cây tr ng ch l c (k thu t làm t, thi t k ng ru ng, m t , kho ng cách, ch dinh dư ng, ch nư c, b o v th c v t, cơ gi i hoá.v.v.). Nghiên c u cơ gi i hoá t i a các khâu gieo tr ng, thu ho ch trong canh tác lúa, ngô, s n, l c... 3. Nghiên c u d tính, d báo s m, chính xác d ch b nh cho các cây tr ng ch l c, tư li u hoá và s hoá ph c v t t qu n lý Nhà nư c và xu t phác x lý d ch sâu b nh có hi u qu . 4. Nghiên c u công ngh sau thu ho ch: B o qu n, s y, ch bi n i v i rau, hoa, qu , cây lương th c, th c phNm; chè và cà phê. Nghiên c u a d ng hoá s n phNm ch bi n. 5. Nghiên c u hoàn thi n quy trình nâng cao kh năng ra hoa, u qu , kh c ph c hi n tư ng ra qu cách năm và nâng cao năng su t, ch t lư ng cho các lo i cây ăn qu chính. 6. Xây d ng hoàn thi n quy trình k thu t canh tác t tiêu chuNn EUREPGAP, ASEANGAP ho c VIETGAP cho s n phNm nông nghi p, ưu tiên cây ăn qu và rau. 7. Xây d ng khu nông nghi p công ngh cao và Trung tâm xu t s c t i m t s vùng nghiên c u, trình di n, hu n luy n công ngh cao và công ngh m i trong nư c và nh p n i.
  19. 4.2.4. Nghiên c u s d ng và b o v tài nguyên, môi trư ng sinh thái nông nghi p, nông thôn. 1. Nghiên c u gi i pháp qu n lý tài nguyên ( t, nư c, di truy n và a d ng sinh h c); qu n lý h sinh thái nông nghi p nh m phát tri n b n v ng. Phát tri n k thu t qu n lý r i ro i v i cây tr ng bi n i gen trong h sinh thái nông nghi p. 2. xu t các bi n pháp s d ng h p lý các lo i t, c bi t là t có v n . Nghiên c u quy ho ch s d ng t nông nghi p theo phương pháp phân tích h th ng a m c tiêu. 3. Khai thác, s d ng có hi u qu tài nguyên vi sinh v t t. Nghiên c u t o các ch phNm v a góp ph n c i thi n phì nhiêu t v a làm tăng năng su t, phNm ch t nông s n. Xây d ng m ng lư i qu c gia v qu gen vi sinh v t nông nghi p. 4. Qu n lý môi trư ng thông qua quan tr c, phân tích và d báo ô nhi m môi trư ng và xu t bi n pháp x lý. Nghiên c u gi i pháp h n ch quá trình sa m c hoá, hoang m c hoá và thoái hoá t. Nghiên c u gi i pháp qu n lý ch t lư ng nư c và ch t th i (ch y u là chăn nuôi, rác và nư c th i sinh ho t). Nghiên c u d báo s lan truy n kim lo i n ng t môi trư ng t vào nư c ng m các khu công nghi p, các ô th . 5. Nghiên c u gi i pháp gi m thi u phát th i khí nhà kính (trong canh tác lúa nư c, trong x lý h u cơ: phân h u cơ và ph phNm nông nghi p), nghiên c u thích ng g m: bi n i s lư ng và ch t lư ng t, xâm nh p m n; nghiên c u t o gi ng cây tr ng ch u m n vùng th p và ch u h n vùng cao. 4.2.5. Nghiên c u v h th ng nông nghi p: 1. ng d ng phương pháp ti p c n a ngành nghiên c u phát tri n b n v ng v sinh thái và kinh t xã h i các h th ng s n xu t, các ngành hàng nông s n. Nghiên c u phát tri n các ngành hàng, nâng cao ch t lư ng nông s n, tính c nh tranh và kh năng truy xu t ngu n g c ph c v thương m i hóa. Xây d ng tên g i xu t x , ch d n a lý cho các s n phNm c s n nh m nâng cao hi u qu c nh tranh, hi u qu kinh t cho nông dân. 2. Nghiên c u các th ch th trư ng và nh hư ng c a WTO t i nông nghi p. Nghiên c u v chính sách h i nh p qu c t c a nông nghi p. 3. Nghiên c u quá trình chuy n i cơ c u kinh t nông nghi p, nông thôn; th ch h nông dân và chuyên nghi p hóa s n xu t qui mô h . 4. Nghiên c u ng d ng công ngh hi n i vào qu n lý s n xu t nông nghi p b ng vi n thám và h th ng thông tin a lý. 5. Nghiên c u: i) Khuy n nông kinh t xã h i và d ch v tư v n nông nghi p; ii) Phát tri n ngành ngh phi nông nghi p trong nông thôn; iii) Qúa trình t p trung và tích t ru ng t, s n xu t chuyên môn hóa theo vùng; iv) Vai trò a ch c năng c a nông nghi p và v) Th ch ki m soát r i ro trong s n xu t NN.
  20. 6. Nghiên c u nh hư ng c a quá trình o th hoá và công nghi p hoá n s n xu t nông nghi p, nông thôn. 4.2.6. Nghiên c u và phát tri n KHCN nông nghi p cho các vùng sinh thái 4.2.6.1. ng b ng sông H ng: Nghiên c u và phát tri n các gi i pháp khoa h c và công ngh nh m nâng cao năng su t, ch t lư ng và a d ng hoá cây tr ng, góp ph n gi v ng s n lư ng lương th c kho ng 7 tri u t n/năm, giá tr s n xu t nông nghi p t 50-55 tri u ng/ha năm 2010 và 75-80 tri u ng/ha năm 2015, c th như sau: 1) Nghiên c u và phát tri n m t s gi ng cây tr ng ch l c: lúa (lúa lai và lúa thu n), u (l c và u tương), ngô, khoai tây, m t s lo i rau (cà chua, dưa chu t, bí xanh, cà r t...) và hoa (hoa ch u, hoa c t và hoa th m). i v i lúa thu n, chú tr ng nghiên c u phát tri n gi ng lúa ch t lư ng cao, lúa thơm c s n và lúa Japonica h t tròn (phù h p cho th trư ng Nam Trung Qu c, Nh t B n, Hàn Qu c và ài loan). V i lúa lai, ưu tiên nghiên c u phát tri n gi ng có ti m năng năng su t cao, s n xu t h t lai thu n l i, các gi ng kháng b c lá, o ôn, r y nâu, c bi t là gi ng cho v Mùa. 2) Nghiên c u bi n pháp k thu t qu n lý cây tr ng t ng h p nh m t năng su t cao, n nh (lúa lai 9 - 10 t n/ha, lúa thu n 8-9 t n/ha, lúa ch t lư ng cao 6-7 t n/ha, ngô lai 12-13 t n/ha, l c 5-6 t n/ha, u tương 2,5-3,0 t n/ha, khoai tây 30-40 t n/ha...vào năm 2015), hi u qu kinh t t i a và s n xu t b n v ng theo hư ng gi m chi phí v t tư, lao ng và nư c tư i. 3) Nghiên c u gi i pháp phát tri n cây v ông hàng hóa theo hư ng tăng t tr ng các loài cây tr ng có giá tr kinh t cao nâng cao giá tr s n xu t trên m t ơn v di n tích, góp ph n nâng di n tích cây v ông thêm 10%, nâng cao giá tr s n xu t/ha thêm 15% vào năm 2015. 4) Nghiên c u h th ng canh tác b n v ng và chuy n i cơ c u cây tr ng h p lý nh m khai thác t i a l i th v ông ( t ai, nhi t ...) nâng cao giá tr trên m t ơn v di n tích, các mô hình canh tác s d ng nư c ti t ki m. a d ng hoá mô hình canh tác theo hư ng Tr ng tr t-Chăn nuôi-Thu s n; nghiên c u phát tri n cây tr ng m i (nh t là rau, hoa) và cây th c ăn gia súc. 5) Nghiên c u tuy n ch n và phát tri n m t s cây ăn qu c s n: nhãn l ng Hưng Yên, v i thi u Thanh Hà, bư i Di n, cam ư ng Canh, chu i...., ưa các cây tr ng này thành cây hàng hoá qui mô l n. 6) Nghiên c u l i th th trư ng c a m t s s n phNm ch l c trong m i quan h v i s n phNm cùng ch ng lo i c a nư c ngoài, c bi t t Trung Qu c. 4.2.6.2. Trung du và mi n núi phía B c. 1) Nghiên c u l i th so sánh c a cây tr ng ch l c xu t qui ho ch phát tri n s n phNm hàng hoá theo ti u vùng sinh thái c thù. Ưu tiên phát tri n cây tr ng và ki n th c b n a c s n g n v i vùng a lý, xu t x .
Đồng bộ tài khoản