Quyết định số 371/BYT-QĐ

Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:28

0
99
lượt xem
10
download

Quyết định số 371/BYT-QĐ

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 371/BYT-QĐ về việc ban hành "Quy chế đánh giá tính an toàn và hiệu lực thuốc cổ truyền" do Y tế ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số 371/BYT-QĐ

  1. B YT C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ******** c l p - T do - H nh phúc ******** S : 371/BYT-Q Hà N i, ngày 12 tháng 3 năm 1996 QUY T NNH V VI C BAN HÀNH "QUY CH ÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HI U L C THU C C TRUY N" B TRƯ NG B YT Căn c Ngh nh s 68/CP ngày 11-10-1993 c a Chính ph quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và t ch c b máy c a B Y t ; Xét ngh c a ông Vi n trư ng Vi n YHCT Vi t Nam t i công văn s 2-YHCT ngày 6-3-1995; Theo ngh c a ông V trư ng V Y h c c truy n, V trư ng V Khoa h c - ào t o, v Dư c, QUY T NNH i u 1: Ban hành kèm theo Quy t nh này b n "Quy ch ánh giá tính an toàn và hi u l c thu c c truy n". i u 2: Quy t nh này có hi u l c k t ngày ký, các quy nh trư c ây trái v i quy nh trong quy t nh này u bãi b . i u 3: Các ông Chánh Văn phòng, Chánh thanh tra B , V trư ng V YHCT, V KH T, V i u tr , V Dư c, Th trư ng các ơn v tr c thu c, Giám c S y t t nh, thành ph tr c thu c Trung ương và Y t các Ngành ch u trách nhi m thi hành quy t nh này. Lê Văn Truy n ( ã ký) QUY CH ÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HI U L C THU C C TRUY N (Ban hành kèm theo Quy t nh s 371/BYT-Q ngày 12 tháng 3 năm 1996 c a B trư ng B Y t )
  2. Thu c c truy n ư c dùng lâu i nư c ta, trong các phòng m ch tư nhân, trong dân gian nhi u bài thu c hay, nhi u kinh nghi m quý ã ư c lưu truy n qua sách v ho c b ng mi ng t i nay qua i khác. Th c hi n ư ng l i k th a, phát huy phát tri n Y h c c truy n, t năm 1958 n nay, Ngành Y t ã sưu t m, t p h p ư c nhi u bài thu c c truy n. M t s thu c c truy n ã ư c nghiên c u m t cách h th ng và khoa h c song còn nhi u bài thu c chưa ư c t ng k t ánh giá b ng phương pháp khoa h c do ó hi u l c c a thu c chưa rõ. ánh giá hi u l c c a thu c, m b o an toàn s c kho và tính m ng cho ngư i dùng và có cơ s xét c p s ăng ký cho phép s n xu t lưu hành, B Y t ban hành "Quy ch ánh giá tính an toàn và hi u l c thu c c truy n" như sau: Chương 1: NH NG QUY NNH CHUNG i u 1. Các thu t ng dùng trong quy ch này ư c hi u như sau: 1. Thu c c truy n là m t v thu c s ng ho c chín hay m t ch phNm thu c ư c ph i ngũ (l p phương) và bào ch theo phương pháp c a y h c c truy n t 1 hay nhi u v thu c có ngu n g c th c v t, ng v t, khoáng v t có tác d ng ch a b nh ho c có l i cho s c kho con ngư i. 2. Thu c gia truy n là nh ng môn thu c, bài thu c tr m t ch ng b nh nh t nh có hi u qu và n i ti ng m t vùng, m t a phương ư c s n xu t lưu truy n lâu i trong gia ình. 3. C phương là thu c ư c s d ng úng như sách v c (cũ) ã ghi v : s v thu c, lư ng t ng v , cách ch , li u dùng, cách dùng và ch nh c a thu c. 4. C phương gia gi m là thu c có c u trúc khác v i c phương v : s v thu c, lư ng t ng v , cách ch , cách dùng, li u dùng theo bi n ch ng c a th y thu c trong ó c phương v n là cơ b n (h ch tâm). 5. Tân phương (thu c c truy n m i) là thu c có c u trúc khác hoàn toàn v i c phương v : s v thu c, lư ng t ng v , d ng thu c, cách dùng ch nh. 6. Ch t c trưng là m t thành ph n t nhiên c a thu c c truy n dùng làm tiêu chuNn xác nh m b o ch t lư ng cho ch phNm thu c c truy n và không nh t thi t ph i là ch t có tác d ng sinh h c hay tác d ng i u tr c a thu c. 7. Ho t tính sinh h c là ho t tính liên quan n s thay i v ch c năng cơ b n c a ng v t (hay tiêu b n c a ng v t) khi cho th nghi m thu c c truy n trên ng v t ó. 8. Tác d ng i u tr là tính tác d ng có liên quan n vi c c i thi n tình tr ng s c kho c a ngư i b nh khi có s tác ng c a thu c c truy n. i u 2.- i tư ng áp d ng:
  3. 1. Nh ng thu c c truy n là bài thu c c phương gia gi m, bài thu c gia truy n, tân phương mu n ư c s n xu t lưu hành u ph i ư c t ch c ánh giá theo quy ch này. 2. Nh ng thu c c truy n ã ư c Nhà nư c cho phép s n xu t lưu hành không ph i th c hi n ánh giá theo quy ch này. 3. Nh ng thu c c truy n, (c phương gia gi m, gia truy n, kinh nghi m chưa ư c ánh giá theo quy ch này ch ư c phép s d ng trong ph m vi i u tr t i cơ s khám ch a b nh c a th y thu c: không ư c phép lưu hành s d ng r ng rãi. i u 3.- Thu c c truy n ưa ra ánh giá ph i: - ư c s n xu t theo m t quy trình nh t nh. - Có tiêu chuNn ch t lư ng ã ư c xét duy t. - Thành ph n thu c ư c xác nh rõ. - Có nh ng tư li u liên quan n bài thu c ưa ánh giá. i u 4.- Nguyên t c áp d ng: 1. Các bài thu c c truy n m i (tân phương) ngh xét c p s cho s n xu t lưu hành r ng rãi ph i ư c ánh giá y các bư c theo quy nh trong quy ch này. 2. Thu c c truy n (c phương gia gi m, gia truy n, kinh nghi m) ã th a k ư c i u tr th các vi n, b nh vi n, các phòng m ch ư c coi là ã ánh giá hi u qu lâm sàng giai o n 1: N u mu n s n su t ng d ng r ng rãi nh t thi t ph i ti n hành ánh giá hi u qu lâm sàng giai o n 2 và 3 (xem ph l c 4 kèm theo). 3. N u mu n phát hi n nh ng trư ng h p c h i c a thu c c truy n mà các giai o n 1,2,3 không phát hi n ư c thì ph i ti n hành nghiên c u lâm sàng giai o n 4 (Xem ph l c 4 kèm theo). 4. N u mu n ưa ra m t ch nh m i ho c cách dùng m i cho m t bài thu c c phương ho c m t bài thu c ã ư c c p s ăng ký cho s n xu t lưu hành r ng rãi ph i ư c ánh giá hi u qu lâm sàng giai o n 5 (xem ph l c 4 kèm theo). i u 5.- T ch c nhóm ánh giá và l p k ho ch ánh giá: - T ch c nhóm ánh giá ph i bao g m nhi u thành viên khác nhau: các nhà khoa h c (lâm sàng, dư c lý, dư c li u, bào ch , hoá th c v t, ki m nghi m...), các cơ quan ph i h p. - K ho ch ánh giá ph i ghi c th v các m t: quy cách, ch t lư ng, c tính (c p, bán c p, trư ng di n LD50) và tác d ng dư c lý, tác d ng lâm sàng c a thu c c truy n ưa ánh giá, th i gian các bư c ti n hành, sơ k t, t ng k t, nghi m thu. Chương 2:
  4. TI N HÀNH ÁNH GIÁ i u 6: Xây d ng cương ánh giá: 1. Tên c a tài (ghi rõ ràng c th ). 2. M c ích c a tài (rõ ràng c th phù h p v i tên tài). 3. Lý do ch n tài. 4. Công th c thu c (tên Vi t Nam, tên khoa h c, d ng thu c, li u dùng, công d ng, cách dùng). 5. Quy trình bào ch . 6. Tiêu chuNn ch t lư ng nguyên li u và thành phNm thu c ưa ánh giá. 7. Xác nh tác d ng dư c lý thu c ưa ánh giá. 8. Phương pháp ánh giá (có i ch ng, không có i ch ng, chéo, ng u nhiên, mù kép, mù ơn). 9. Tiêu chuNn nh n ch n b nh nhân ánh giá tính an toàn và hi u qu c a thu c ưa ánh giá (d a vào tiêu chuNn chNn oán qu c gia ho c qu c t ã công nh n). 10. Tiêu chuNn ánh giá k t qu . 11. S b nh nhân ưa vào di n ánh giá xác nh b ng xác su t th ng kê. 12. Nhóm i ch ng ki m tra k t qu i u tr có th là: - Nhóm dùng thu c có hi u l c ư c công nh n. - Ho c nhóm dùng placebo (thu c v ). 13. Xây d ng phác i u tr c a nhóm ánh giá và nhóm i ch ng ph i gi ng nhau và m b o an toàn cho ngư i b nh. 14. Ghi chép theo dõi trên lâm sàng (hàng ngày) và c n lâm sàng ( nh kỳ). Ngoài nh ng i m nêu trên trong cương còn ghi thêm các i u sau: - Nhóm nghiên c u (ngư i có năng l c). - a i m và phương ti n ti n hành. - K ho ch báo cáo lên c p trên. - K ho ch theo dõi b nh nhân sau quá trình ánh giá lâm sàng.
  5. i u 7.- cương ánh giá ph i ư c H i ng KHKT c p tương ương xét duy t thông qua (c p Cơ s , c p B , c p Nhà nư c). - H i ng xét duy t c p nào do Th trư ng c p ó ra quy t nh thành l p theo quy nh hi n hành. -H i ng có nhi m v xem xét các n i dung sau: 1- Quy n l i c a b nh nhân. 2- cương ánh giá lâm sàng có y không, có kh thi không. 3- B o v môi trư ng. - Nơi nh n ánh giá thu c c truy n là nh ng nơi do B Y t ch nh: Vi n; B nh vi n; Trung tâm nghiên c u có y phương ti n trang thi t b , i ngũ cán b có trình ti n hành các bư c ánh giá, x trí k p th i các tai bi n xNy ra. i u 8.- Xác nh c i m ch t lư ng thu c c truy n (bư c 1): - Xác nh tiêu chuNn, quy cách, phNm ch t các dư c li u trong ch phNm. - Xác nh ch t c trưng. - Xác nh quy trình bào ch s n xu t. (Xem ph c l c 1 kèm theo). i u 9.- Xác nh tác d ng dư c lý và c tính c a thu c c truy n (bư c 2): 1. Xác nh tác d ng dư c l c, dư c lý c a thu c (xem ph l c 2 kèm theo). 2. Xác nh c tính: c p, bán c p, trư ng di n c a thu c (xem ph l c 3 kèm theo). 3. Các phương pháp th c nghi m (ph i là phương pháp chuNn qu c gia ho c qu c t ) g m: - Phương pháp th nghi m dư c l c, dư c lý cơ b n ti n hành trên mô hình ng v t ho c th c nghi m sinh h c có liên quan ch t ch v i ngư i b nh. - Phương pháp th c tính trên ng v t: + c tính toàn thân (thay i sinh lý, sinh hoá, huy t h c, gi i ph u...) + c tính c p di n ( c tính xu t hi n trong vòng 24-36 gi ). + c tính trư ng di n (xu t hi n trong th i gian dùng thu c ưa ánh giá kéo dài t 3 n 6 tháng). Có th th nghi m c tính bán c p v i th i gian 2 tháng. + c tính t i ch (tính kích ng c a thu c, s h p thu c a cơ th ).
  6. + c tính chuyên bi t ( c bi t) nói chung không th nghi m song n u ư c yêu c u thì ph i th c hi n. i u 10.- Các giai o n ánh giá hi u qu lâm sàng (bư c 3): ư c ti n hành sau khi ã xác minh quy cách ch t lư ng thu c và xác nh ư c c tính, tác d ng dư c lý c a thu c. 1. Giai o n 1: Quan sát sơ b hi u l c c a thu c làm cơ s cho các giai o n ánh giá ti p. - Có phác i u tr phù h p. - Ti n hành trên m t s ít (10-30) ngư i kho m nh (20-30 tu i), các ch c năng gan, tim, th n bình thư ng, không có ti n s d ng v i th c ăn, thu c (cũng có th ti n hành trên m t s b nh nhân tình nguy n). - Xác nh li u dùng, ư ng dùng thu c. - Quan sát ghi chép theo cương. - Phân tích, ánh giá. - Báo cáo k t qu . 2. Giai o n 2: Xác nh hi u l c và kh ng nh thêm tính an toàn c a thu c ưa ánh giá. - Có phác i u tr thích h p. - Ti n hành trên m t s b nh nhân h n ch (30-50) và chia làm 2 nhóm: nhóm thu c ánh giá và nhóm i ch ng (cũng có th ch có nhóm b nh nhân dùng thu c c n ánh giá). Các b nh nhân này ph i ư c theo dõi n i trú. - Phân nhóm: N u là 2 nhóm thì dùng phương pháp so sánh i tư ng b nh nhân ph i gi ng nhau c v s lư ng, gi i tính, th i gian m c b nh: thu c dùng so sánh ph i là lo i thu c ã xác nh hi u qu ho c dùng placêbo (thu c v ). N u ch có m t nhóm dùng thu c ưa ánh giá thì dùng phương pháp t i chi u. - Li u lư ng thu c hàng ngày và th i gian i u tr ph i xác nh rõ và tuân th úng phác . - Theo dõi ghi chép úng, không sai, không sót các bi n i lâm sàng; ki m tra c n lâm sàng, tác d ng x u ho c tác d ng ph c a thu c trên ngư i n u có. - ánh giá tác d ng i u tr theo 4 m c: + Kh i h n. + Có ti n b rõ.
  7. + Có ti n b . + Không có ti n b . - X lý s li u b ng xác su t th ng kê. - Báo cáo k t qu . 3. Giai o n 3: Tri n khai ánh giá lâm sàng trên ph m vi r ng l n hơn xác nh k t qu c a giai o n 2. - cương ánh giá như giai o n 2. - S lư ng b nh nhân kho ng 100-150: phương pháp ánh giá là phương pháp mù kép. - Cách ti n hành gi ng như giai o n 2: th c hi n 3 trung tâm có i u ki n trang b k thu t và cán b có năng l c. - Theo dõi ghi chép, ánh giá tác d ng i u tr và báo cáo k t qu như giai o n 2. 4. Giai o n 4: Khi thu c ã ư c s n xu t và s d ng r ng rãi, n u c n ph i phát hi n nh ng trư ng h p c h i mà các giai o n nêu trên không phát hi n ư c thì ti n hành ti p giai o n 4. S lư ng b nh nhân kho ng 200 b nh nhân tr lên và ư c th c hi n nhi u trung tâm c a nhi u vùng trong c nư c. Cách ti n hành như giai o n 2 và 3. 5. Giai o n 5: Khi phát hi n th y thu c ang dùng có tác d ng cho m t ch nh m i, ph i ti n hành ánh giá hi u qu b ng giai o n 5 kh ng nh ch nh m i c a thu c. Cách ti n hành như giai o n 2 và 3. S lư ng b nh nhân kho ng 100 b nh nhân tr lên. Chương 3: TRÁCH NHI M C A NH NG NGƯ I THAM GIA ÁNH GIÁ, NGƯ I YÊU C U VÀ TÀI TR CHO VI C ÁNH GIÁ THU C C TRUY N i u 11.- Trách nhi m c a ngư i tham gia ánh giá: - ChuNn b cương và tư li u c n thi t trình H i ng xét duy t. - T ch c th c hi n cương; n m v ng và hi u rõ thu c ưa ánh giá; theo dõi ghi chép, x trí k p th i tai bi n n u có; nh kỳ báo cáo k t qu cho cơ quan qu n lý; cho ngư i yêu c u v tài tr . i u 12.- Trách nhi m c a ngư i yêu c u và tài tr cho vi c ánh giá thu c c truy n: - m b o tính trung th c (c a nh ng ngư i tham gia ánh giá và H i ng xét duy t cương, H i ng nghi m thu).
  8. - m b o an toàn cho b nh nhân. - m b o quy cách, ch t lư ng thu c ưa ánh giá. - Cung c p các tư li u v thu c ưa ánh giá cho ngư i tham gia ánh giá trư c khi xây d ng cương ánh giá. Chương 4: X LÝ S LI U - PHÂN TÍCH TH NG KÊ - ÁNH GIÁ K T QU i u 13.- X lý các s li u: - Sau khi hoàn t t cương và b nh án, nh ng ngư i ánh giá ph i ký tên cùng ch u trách nhi m. - Lưu tr b nh án s li u g c làm tài li u tham kh o cho nh ng bư c ánh giá ti p theo. - Tư li u ghi trong b nh án ph i ư c chuy n giao chính xác và m b o bí m t. i u 14.- Phân tích th ng kê: - Ph i xác nh trư c phương pháp th ng kê dùng và ghi rõ trong cương. - K t qu th ng kê ph i ư c trình bày rõ ràng, d s d ng trong ánh giá k t qu lâm sàng. - K t qu ph i ư c công b y c k t qu t t cũng như k t qu không t t (không ư c ch công b k t qu t t). - Vi t báo cáo t ng k t g i cho cơ quan qu n lý, cho ngư i yêu c u và tài tr , cho H i ng nghi m thu ánh giá theo quy t nh. i u 15.- ánh giá k t qu : - H i ng nghi m thu do c p có thNm quy n ch nh s ánh giá k t qu tài sau khi các u viên ã nh n ư c báo cáo t ng k t và có nh n xét. -H i ng s ánh giá k t qu c a t t c các giai o n theo cương ã duy t. -H i ng s báo cáo lên c p có thNm quy n v k t qu ã ư c nghi m thu. Chương 5: I U KHO N ÁP D NG VÀ THI HÀNH i u 16.- Quy ch này ư c áp d ng cho các cơ s nghiên c u khoa h c, các cơ s khám ch a b nh, s n xu t thu c c truy n thu c cơ quan y t nhà nư c và tư nhân trong c nư c.
  9. i u 17.- Quy ch này có hi u l c t ngày ban hành - m i quy nh trái v i quy ch này u bãi b . i u 18.- M i khi u n i v vi c ánh giá tính an toàn và hi u l c thu c c truy n c a các t ch c, cá nhân g i n cơ quan qu n lý Nhà nư c v YHCT ho c các cơ quan có thNm quy n theo phân c p qu n lý ư c nghiên c u gi i quy t theo pháp lu t hi n hành. PH L C 1 CÁC QUY TRÌNH XÁC NNH C I M CH T LƯ NG DƯ C LI U VÀ THU C C TRUY N VI T NAM I. M U. Thu c c truy n Vi t Nam ã ư c s d ng hàng ngàn năm nay, bao g m nh ng v thu c, ch phN m thu c ư c ph i ngũ theo ý lý c truy n và ch phN m thu c s d ng theo kinh nghi m dân gian lâu i. Nư c ta ã s d ng trên hai nghìn dư c li u khác nhau, trong ó trên 80% là có ngu n g c th c v t. Thu c c truy n Vi t Nam cũng như Trung dư c có 3 lo i: 1. Thu c s ng, thu c chín. 2. Thu c thang t c thu c có nhi u v thu c phi n, dùng dư i d ng thu c s c hay thu c rư u. 3. Thu c cao ơn hoàn tán và nh ng d ng thu c hi n i. D ng thu c thang là d ng thu c dùng ph bi n nh t. Ngày nay d ng thu c này v n ư c coi tr ng. Tuy nhiên hi u l c c a c bài thu c ph thu c vào ch t lư ng t ng v thu c, t khâu tr ng tr t, thu hái, ch n l a ban u, n khâu bào ch . - m b o tính an toàn và hi u l c c a thu c c truy n, c n ph i có nh ng quy trình ánh giá tiêu chuN n dư c li u v các m t sau: - Tính xác th c (authenticity). - Th i i m thu hái, b ph n s d ng, phương pháp bào ch . - Ho t ch t hay các ch t c trưng ã ư c l a ch n v c hai m t nh tính và nh lư ng. Khi xây d ng các phương pháp ánh giá, bên c nh nh ng phương pháp chính quy c n lưu ý n c nh ng phương pháp ơn gi n nhanh chóng nhưng v n tin c y (express-method) có th dùng cho nh ng nơi xa các cơ s Trung ương nhưng l i g n nh ng vùng cung c p dư c li u. II. M T S C I M C A THU C C TRUY N VI T NAM
  10. - Thu c c truy n Vi t Nam cũng như Trung dư c có ngu n g c là th c v t, ng v t, khoáng v t. Trong lâm sàng, thu c có ngu n g c th c v t ư c s d ng nhi u nh t. - Cùng m t dư c li u có th có nhi u tên g i khác nhau tuỳ a phương. - Ngư i dân khi thu hái dư c li u chưa phân bi t ư c các loài, th khác nhau, tuy cây thu c v n thu c v cùng m t chi. Th i v , th i i m thu hái cũng chưa ư c chú ý ch t ch . - Quá trình bào ch thu c s ng, thu c chín c a nhi u v thu c còn có nh ng nét khác nhau... - Qua bào ch , tính v , tính c c a m t s v thu c có th thay i và hi u l c c a thu c chín thư ng là ư c nâng cao so v i thu c s ng. - V n ang dùng phương pháp ánh giá theo c m quan là chính, chưa xây d ng ư c phương pháp ánh giá th ng nh t, khách quan và khoa h c ch t lư ng c a thu c. - Vi c tìm hi u m i liên h gi a tác d ng sinh h c, tác d ng i u tr c a thu c v i các ho t ch t hay nhóm ho t ch t ch m i ư c t ra trong nh ng năm g n ây. - Ph n l n các v thu c và bài thu c v n còn ư c s d ng theo kinh nghi m. - D ng thu c s d ng ph bi n là thu c s c, thu c rư u ho c cao ơn hoàn tán. III. I TƯ NG NGHIÊN C U V THU C C TRUY N VI T NAM i tư ng nghiên c u thu c c truy n Vi t Nam g m các v n sau: - Tính xác th c c a thu c (authenticity) v i các tiêu chuN n c m quan, th c v t, hoá lý và n u có th c tiêu chuN n sinh h c. - ánh giá ch t lư ng thu c qua vi c xác nh hàm lư ng t p ch t, hàm lư ng ho t ch t ho c nhóm ho t ch t c a dư c li u. - ánh giá hi u qu c a quy trình bào ch c truy n v m t lý hoá (và c m t sinh h c tuỳ trư ng h p) d n t i s thay i v hi u l c c a thu c, v c tính c a thu c, và v th i gian b o qu n thu c. i v i các bài thu c g m nhi u v , ph i ch n l y 2, 3 v ch y u xác nh s có m t c a ho t ch t ho c ch t c trưng. N u có th xác nh hàm lư ng m t s ho t ch t l a ch n, c bi t i v i nh ng bài thu c có nh ng v t ti n ( tránh gi m o) và nh ng v có c ( m b o s an toàn cho ngư i dùng). IV. GI I THI U CHUNG V NGUYÊN LI U DÙNG LÀM THU C C TRUY N. M i nguyên li u dùng làm thu c c truy n ph i ư c kèm theo m t h sơ khoa h c ghi nh n y nh ng c i m dư i ây: 1. Tên g i và nh ng c i m chung:
  11. Tên g i g m có: - Tên g i c a v thu c b ng ti ng Vi t Nam, ti ng la tinh, ti ng Anh (khi xu t khN u). - Tên g i c a cây thu c b ng tên khoa h c, bao g m tên h , tên chi, tên loài, th và tên tác gi có liên quan t i vi c xác nh tên khoa h c ó. Ngoài ra còn c n ph i: - Nêu rõ b ph n dùng làm thu c, tình tr ng nguyên li u, (thí d lá, hoa, cành, r , thân r v.v... tươi hay ã bào ch , nguyên d ng hay thái phi n...). - Mô t ng n g n s phân b c a cây thu c, trong các vùng khác nhau, i u ki n s ng (môi trư ng phát tri n c a cây), cây tr ng hay thu hái hoang dã. Nói rõ s khác bi t n u có c a cây thu c m c t i nh ng nơi khác nhau, kèm theo nh màu ch p và các hình v chi ti t. - Ghi rõ th i i m và cách th c thu hái cây thu c, các quá trình sơ ch , bào ch . - Nói rõ thành ph n ho t ch t, ho c các phân o n có tác d ng i u tr theo các tài li u tham kh o ã có, kèm theo công th c c u t o c a ho t ch t. - N u nguyên li u dùng làm thu c ã ư c bào ch thì ph i cho bi t s thay iv thành ph n ho t ch t sau khi bào ch . 2. Tiêu chuN n ch t lư ng 2.1. Tính xác th c c a nguyên li u (authenticity). Mô t nh ng nh n nh c m quan (hình d ng, mùi, v , màu s c), i th và vi th (vi ph u), soi b t dư c li u qua kính hi n vi. Nh n bi t các ho t ch t và các ch t c trưng b ng các ph n ng hoá h c c trưng và b ng s c ký l p m ng. Các k t qu phân tích trên ph i ư c v ho c ch p nh màu. N u chưa bi t rõ thành ph n ho t ch t, thì có th xác nh nguyên li u làm thu c b ng m t b n s c ký l p m ng có nhi u chi ti t c a m t d ch chi t tiêu chuN n. B n s c ký này ư c coi như d u vân tay (finger prin) c a cây thu c. Nêu rõ i u ki n chi t, i u ki n ch y s c ký và phun thu c th . 2.2. tinh khi t c a nguyên li u. Nêu rõ gi i h n cho phép v s có m t c a các t p ch t vô cơ và h u cơ l (thí d : các b ph n c a nh ng cây khác, t, cát l n vào). Nh ng t p ch t có gi i h n nói trên ph i không c và không có màu, không có mùi. Ngoài ra, không ư c l n m t th t p ch t nào khác. 2.3. Th nghi m (assay). Nêu rõ các phương pháp hoá lý và sinh h c c n thi t ánh giá s có m t c a ho t ch t, ch t c trưng, ho c nh ng phân o n c a d ch chi t có ho t tính i u tr , kèm theo các ph m vi gi i h n cho phép, nh m ph c v khâu ki m nghi m theo úng các quy trình c a Dư c i n Vi t Nam và cu n dư c li u Vi t Nam do B Y t xu t b n.
  12. i v i nh ng cây thu c m i c n d a c vào nh ng công trình nghiên c u khoa h c ã ư c các tác gi công b chính th c và nh ng dư c i n chính th c c a nh ng nư c khác (Trung Qu c, Anh, Pháp, Nga, M ...). 2.4. óng gói và b o qu n. Ph n l n các nguyên li u có th ư c óng gói trong các bao bì thông d ng. i v i các lo i d b sâu b c khoét và các nguyên li u có ch a tinh d u d bay hơi thì ph i ng trong các thùng g kín, khô, hay trong các túi nh a. i v i các nguyên li u d hút N m và bi n ch t ph i ng trong các bao bì thích h p có thêm ch t hút N m và nút th t k . 2.5. Nhãn ghi bên ngoài: Ph i ghi tr ng lư ng có và không có bao bì, ngày thu hái, ngày óng gói, th i gian có th b o qu n, ch b o qu n và s lô óng gói nơi s n xu t. 2.6. B o qu n thu c s ng, thu c chín. Kho ch a ph i thoáng mát khô ráo, s ch s . C n thư ng xuyên theo dõi tránh m c, m i, m t, chu t b . Ph i có ch b o qu n riêng i v i thu c có c. V. GI I THI U CHUNG V CÁC CH PH M THU C C TRUY N Các d ng thu c c truy n thông d ng là thu c s c, thu c cao, viên hoàn, viên t , thu c tán và thu c rư u. Hi n nay thu c c truy n ã có c nh ng d ng m i như các lo i viên tròn, viên nén, viên nh ng, si rô, cao dán c t cao su, d u xoa, và c thu c tiêm. Các ch phN m thu c c truy n này c n ph i tuân th nh ng yêu c u dư i ây: 1. Tên g i và công th c c a ch phN m thu c c truy n: 1.1. Tên ch phN m thu c c truy n ph i là tên Vi t Nam. Sau tên Vi t Nam có th thêm chú thích b ng ti ng nư c ngoài. i v i nh ng ch phN m m i nhà s n xu t có th t tên riêng như là m t bi t dư c. 1.2. Trong công th c thu c ph i ghi rõ tên t ng v thu c cùng v i s lư ng dùng ch ư c 1000g ho c 1000 ml ch phN m. Tá dư c s d ng cũng c n ư c nói n. 1.3. Ph i mô t rõ phương pháp bào ch quy trình, s n xu t, (bao g m các quá trình chi t tách các phân o n có ho t tính ho c có nhóm ho t ch t ch y u, các dung môi ã s d ng, nhi t , th i gian, chi t hàm lư ng các nhóm ho t ch t trong d ch chi t v.v...) phương pháp ti t trùng, b o qu n. Gi i thích nguyên lý ph i ngũ các v thu c, k c tá dư c. 2. Tiêu chuN n ch t lư ng: 2.1. Tính xác th c c a ch phN m:
  13. Mô t tính ch t c m quan c a ch phN m (màu s c, mùi v , trong, tình tr ng bên ngoài). N u là b t, c n mô t nh ng c tính vi th quan sát dư i ng kính hi n vi, kèm theo hình v ho c nh màu. Mô t các ph n ng c trưng ki m tra s có m t c a các ch t c trưng, các ho t ch t hay nhóm ho t ch t, i u ki n ch y s c ký l p m ng c trưng dùng làm d u vân tay cho ch phN m thu c, kèm theo hình v ho c nh màu. 2.2. tinh khi t. Nêu rõ gi i h n cho phép v s có m t c a các kim lo i n ng trong các d ch chi t và các ph n ng th nghi m m b o không có metanol trong ch phN m có dung môi là alcol. 2.3. Th nghi m. Gi i thi u chi ti t các phương pháp th nghi m nh m xác nh s có m t và hàm lư ng c a các nhóm ho t ch t i u tr chính. i v i ch phN m thu c g m nhi u thành ph n, c n xác nh ít nh t 3 nhóm ho t ch t khác nhau. i v i các d ng bào ch , c n làm nh ng th nghi m xác nh rã c a các viên làm t dư c li u tán b t ho c t các d ch chi t, N m theo úng quy nh c a Dư c i n Vi t Nam, c n cho các thu c d ng cao c n, thu c rư u, kích thư c cho các d ng c m, d ng viên, d ng b t kèm theo ph m vi sai s cho phép. Làm các th nghi m v m c nhi m khuN n, theo các ch tiêu chuN n ra trong tài li u WHO/PHRM/92.559.. trang 59. 2.4. Tính n nh. Tính n nh c a ch phN m thu c ph i t trong th i gian ít nh t là 1 năm v i nh ng i u ki n óng gói và b o qu n t i ưu. Không ư c có s thay i vư t ra ngoài ph m vi cho phép v các m t hình d ng bên ngoài, c m quan, giá tr pH, hàm lư ng c n, hàm lư ng ho t ch t, N m, nhi m khuN n v.v... 2.5. óng gói. Ch phN m thu c c truy n có th ư c óng gói cho m t ho c nhi u li u dùng thành m t ơn v bán l trên th trư ng. Nhi u ơn v l i có th ư c óng gói trong các thùng g hay các tông phân ph i cho các cơ s i u tr hay ưa vào th trư ng bán buôn. 2.6. Nhãn Các ch phN m u ph i có nhãn, trên nhãn ph i ghi tên ch phN m tên Vi t Nam to hơn ti ng nư c ngoài, công th c thu c, li u dùng cho m t hay nhi u l n cách dùng thu c, ch nh và ch ng ch nh c a thu c, th i gian b o qu n, thu c c, theo quy ch v nhãn thu c c a B Y t . 2.7. B o qu n lưu tr trong kho. Các ch phN m thu c ph i ư c b o qu n trong các kho khô ráo, thoáng mát, tránh ánh n ng, mưa, N m. nh ng vùng khí h u nóng và N m cao, thu c không nên gi lâu trong kho ch a, và nên dùng các bao bì kín có thêm ch t hút N m. PH L C 2
  14. HƯ NG D N V NGHIÊN C U DƯ C LÝ THU C C TRUY N Thu c c truy n có tác d ng dư c lý khác nhau. C n dùng nh ng phương pháp thích h p ánh giá chung. Ph l c này trình bày nh ng v n c n ph i quan tâm trong khi nghiên c u ánh giá tác d ng dư c lý c a thu c c truy n. I. NG V T THÍ NGHI M. 1. Ngu n cung c p: 1.1. Ngu n cung c p ng v t thí nghi m gi v trí quan tr ng trong vi c b o m ch t lư ng ng v t nghiên c u. Nên s d ng ng v t c a các cơ s chăn nuôi nhà nư c cung c p cho các phòng thí nghi m. 1.2. ng v t thí nghi m mang t nơi khác v ph i ư c ki m tra chu áo v ch t lư ng, tr ng lư ng, lông, màu uôi, răng, m t, móng, vú, b ph n sinh d c ngoài... và cho ngh 1-2 ngày m i thí nghi m. 1.3. m b o m t ngu n cung c p ng v t cho m t công trình nghiên c u, cho m t h th ng cơ quan, cho m t ch tiêu quan sát. 2. Ch ng lo i, gi ng, tu i, tr ng lư ng và các xu t phát i m sinh lý: 2.1. Các ng v t thí nghi m thư ng dùng là chu t nh t, chu t c ng tr ng, chu t lang, th , chó, mèo và ch. Ph i xác nh ch ng lo i, gi ng, tr ng lư ng và tu i thích h p cho m i lo i thí nghi m. 2.2. N u mu n thay i ng v t dùng trong phương pháp kinh i n b ng m t ng v t khác, ho c dùng m t phương pháp m i, ng v t m i, nh t thi t chúng ph i ư c nghiên c u chu áo, th n tr ng và ph i m b o các yêu c u khoa h c. 2.3. Trư c m i thí nghi m ph i ki m tra các xu t phát i m sinh lý c a ng v t thí nghi m: thân nhi t, tuy n s a... 3. Ch dinh dư ng c a ng v t thí nghi m: 3.1. Công th c th c ăn c a ng v t thí nghi m: C n có m t công th c th c ăn h p lý c a ơn v . N u Hà N i nên mua thêm th c ăn do Vi n V sinh d ch t s n xu t. Tôn tr ng m t s ch ăn cho ng v t thí nghi m tuỳ yêu c u c a thí nghi m. m b o m t ch ăn ng nh t không thay i b a nào cho su t quá trình nghiên c u. Không dùng th c ăn tăng tr ng nhanh, cũng như tránh dùng th c ăn có kh năng nh hư ng n tác d ng c a thu c.
  15. 3.2. Tôn tr ng gi cho ăn hàng ngày m b o khi cho u ng thu c thì d dày ã ư c tiêu b t, h p th thu c t t hơn và tránh s căng quá m c c a d dày gây hi n tư ng khác thư ng nh m v i tác d ng c a thu c. Thư ng cho u ng thu c vào sáng hôm sau t c là sau kho ng 16 gi k t khi cho ăn b a cu i cùng c a ngày hôm trư c (vào kho ng 16 gi chi u hôm trư c). 3.3. Cân tr ng lư ng c a ng v t vào lúc ói và cũng là vào th i i m trư c thí nghi m. Nh n ng v t thí nghi m t các nơi cung c p cũng ph i giao ư c có tr ng lư ng lúc ói. 4. S lư ng ng v t thí nghi m. 4.1. S lư ng ng v t thí nghi m ư c quy nh theo t ng thí nghi m. m b o s lư ng cho phép tính ư c xác su t th ng kê có tin c y l n. Ch s d ng ng v t thí nghi m khi c n thi t . 4.2. Nghiên c u cô l p: Nói chung m i tiêu b n sinh v t có th cho m t s tiêu b n thí nghi m. Nhưng v i thí nghi m m ch cô l p thì m t tiêu b n sinh v t ch l y m t tiêu b n thí nghi m. 4.3. Quy trình thí nghi m nên phù h p v i yêu c u khoa h c và kh năng cung c p ng v t nghiên c u. 5. Phương pháp chia lô thí nghi m: Do thu c s d ng trong thí nghi m d ng toàn ph n cho nên tác d ng c a nó th hi n trên ng v t thí nghi m thư ng khó nh n bi t ư c, nh t là nghiên c u nguyên th . Vì v y s lô nghiên c u tuỳ thu c vào d oán tác d ng c a m t lo i thu c. Các lo i lô thí nghi m ư c s d ng ph bi n là: - Lô tr ng 1 không dùng gì c . - Lô ch ng 1 dùng nư c c t. - Lô ch ng 2 dùng dung môi. - Lô ch ng 3 dùng m t thu c kinh i n ã bi t tác d ng. - Lô tr , có th chia nhi u nhóm khác nhau v hàm lư ng thu c. Trong m t công trình có th s d ng m t s ho c t t c các lô trên. 6. Phương pháp ánh giá k t qu c a thu c thí nghi m: Có th ti n hành ánh giá như sau: 6.1. So sánh di n bi n gi a các lô thí nghi m . 6.2. So sánh s li u thu ư c trư c và sau thí nghi m thu c t ng li u, gi a lô ch ng v i lô tr .
  16. 6.3. So sánh s li u thu ư c v i h ng s ã ư c xác nh trong i u ki n phòng thí nghi m c a cơ s . N u có ng v t thí nghi m chuN n thì dùng phương pháp i chi u như thư ng dùng các nư c tiên ti n. Chú ý: Trong i u ki n hi n nay c a nư c ta, nói chung vi c so sánh v i k t qu c a các công trình khác trong và ngoài nư c ch tham kh o. - Không so sánh ánh giá hai k t qu thu ư c t hai i u ki n nghiên c u khác nhau. 6.4. K t qu thí nghi m thu ư c t m u thu c nào ch có giá tr ánh giá m u thu c ó. 6.5. C n ch n ư c th i i m thu s li u thích h p ánh giá k t qu thí nghi m. Mu n v y nói chung ph i có i u tra cơ b n. Thu c c truy n dùng d ng thu c toàn ph n, chi t toàn ph n và ch y u dùng ư ng u ng nên tác d ng ch m hơn thu c hi n i. Vì v y th i i m ánh giá tác d ng c a thu c c truy n thư ng dài hơn c a thu c hi n i. Ví d : Th i i m ki m tra LD 50 c a thu c c truy n nên là t 24 gi n 48 gi (có th theo dõi c 24 gi , 36 gi , tuỳ lo i thu c c truy n gây ch t nhanh hay ch m) trong khi c a thu c hi n i là 24 gi , c a tác d ng tiêu viêm c p nên là 48 gi và l i ti u nên là 24 gi v.v... trong khi th các thu c hi n i th i i m ánh giá 5 gi sau khi cho thu c . 7. Phương pháp th c nghi m: Phương pháp th c nghi m quy t nh ch t lư ng c a công trình. Ph i gi i quy t khâu này trư c khi làm th c nghi m. 7.1. ng v t toàn v n nguyên th : C n ưu tiên làm lo i th c nghi m này vì tác d ng dư c lý c a c a thu c c truy n ư c xác nh qua th c t lâm sàng (trên cơ th toàn v n) 7.2. Các mô và cơ quan cô l p: lo i th nghi m này có tác d ng khi c n thi t b sung cho hi u bi t v nguyên th , i t i xác nh cơ ch tác d ng c a thu c, ho c ch là m t ch tiêu quan sát c a công trình (ru t cô l p, m u th n kinh cơ cô l p, m ch cô l p v.v...) 7.3. Nghiên c u in-vivo và in-vitro. Nên ưu tiên nghiên c u in vivo, vì ng v t sinh ra, phát tri n và t n t i dư i phương th c in vivo. b. Các thí nghi m in-vitro tuy ít t n kém nhưng không cung c p ư c các y u t th hi n s ph n ng c a cơ th s ng như nh ng ch t ho t hoá s chuy n hoá c n thi t cho ho t tính sinh h c c a thu c c truy n, nh ng s n phN m chuy n hoá có ho t tính sinh h c trong th d ch c a ng v t. Thí nghi m in vitro có th dùng có k t qu trong các h th ng th nghi m ít ph c t p hơn.
  17. c. Ch nghiên c u in vitro khi chưa có quy nh nghiên c u in vivo. Nghiên c u in vitro có giá tr tham kh o nhi u hơn là ch ng minh ánh giá tác d ng c a thu c c truy n. Thư ng in vitro trư c thăm dò tác d ng r i chuy n sang in vivo. d. K t qu c a in-vitro và in vivo c n ư c liên h v i các lý lu n c a y h c c truy n, y h c hi n i và th c t lâm sàng, c bi t là khi các k t qu ó không phù h p v i k t qu lâm sàng. C n lưu ý các tình tr ng thu c có tác d ng trong in-vitro nhưng không có tác d ng trong in vivo ho c ngư c l i. e. V nguyên t c, khi nghiên c u trên ng v t, ph i quan tâm chăm sóc chúng, và chú ý s d ng nh ng phương pháp in-vitro nào mà có th cho phép gi m b t nh ng thí nghi m trên ng v t. 7.4. Nghiên c u trên mô hình b nh lý: ây là m t phương pháp t t nghiên c u thu c c truy n. V lý thuy t nó phù h p v i các nguyên lý th thu c c a c y h c c truy n và y h c hi n i. Trên th c t vi c nghiên c u thu c c truy n trên mô hình b nh lý g p nhi u khó khăn vì không ch n xây d ng ư c mô hình thích h p và nhi u khi không tìm ư c s tương quan sinh lý b nh lý c a 2 n n y dư c h c. Có th gây mô hình b nh lý trên ng v t b ng m t s hoá ch t, mô hình suy gi m mi n d ch, mô hình kh p, mô hình d dày, mô hình tăng cholesterol v.v... 7.5. Các t bào nuôi c y ngoài cơ th (ex-vivo) và các t bào nuôi c y mô . 7.6. Máu và thành ph n c a máu. 7.7. Các thành ph n trong t bào (sulcellular constituents). 8. C n c bi t chú ý n tính m n c m, kh năng sinh s n và s dung n p thu c c a các ng v t thí nghi m hay c a các h th ng th nghi m ã ư c l a ch n. 9. Vi c tra c u tài li u giúp cho vi c l a ch n ư c các lo i và h th ng th nghi m mà k t qu c a chúng có th giúp d oán trư c k t qu lâm sàng cũng như cung c p nh ng thông tin b ích. II. DÙNG THU C: 1. ư ng cho thu c: 1.1. Trong lâm sàng dùng ư ng nào thì trong thí nghi m dùng ư ng ó là chính. N u trong lâm sàng dùng ư ng u ng, thì trong thí nghi m cũng dùng ư ng u ng. N u trong lâm sàng dùng ư ng tiêm thì trong ng v t cũng dùng ư ng tiêm. N u dùng ngoài da thì trên ng v t cũng dùng ngoài da. Tuy nhiên, thu c c truy n ch y u ư c dùng b ng ư ng u ng, nên trên ng v t dùng ư ng u ng là phù h p nh t.
  18. 1.2. có th th c hi n thí nghi m thu c c truy n b ng ư ng u ng, có khi ph i i m i phương pháp thí nghi m và phương pháp bào ch . T t nhiên ph i qua i u tra cơ b n, n nh phương pháp m b o yêu c u khoa h c c a phương pháp m i. 1.3. Trong m t công trình có dùng nhi u ư ng cho thu c vào cơ th , có th có k t lu n xác áng, c n bi n lu n nh ng k t qu có ư c m t cách ch t ch và h p lý. 2. S l n cho thu c: S l n cho thu c nhi u hay ít tuỳ thu c vào quy trình c a t ng trư ng h p c th . Ví d : thí nghi m kh o sát huy t áp th s ư c ti n hành trong 4 gi (k t khi cho dùng li u thu c u tiên). N u c m i gi u ng m t l n thì s l n cho thu c là 4 l n. 3. Li u th c nghi m: Thành b i c a thí nghi m có th ư c quy t nh t bư c nh li u th c nghi m. Li u dùng trên ng v t không nh t thi t ph i phù h p v i li u dùng trong lâm sàng. Thông thư ng ph i căn c vào li u có th gây áp ng. Nhưng vì trên con v t toàn v n nh ng áp ng v i thu c c truy n như v t khó có th ch ng minh ư c, cho nên c n nh li u và ch n cho m t li u ho c cho nhi u li u. Cách làm này s mang l i k t qu mong mu n. Có th nh li u b ng cách tham kh o tài li u, tính t li u lâm sàng ã có ho c dò li u. Dò li u là phương pháp t t nh t k c khi ã có li u thí nghi m do tài li u và lâm sàng cung c p. Tuỳ trư ng h p c th c n dò 3 - 5 li u. 4. Th tích thu c nghiên c u cho m i l n: Khi cho thu c nghiên c u vào ng v t thí nghi m, m i l n có th cho m t hàm lư ng khác nhau. Th tích thu c dùng s tuỳ thu c vào ư ng cho vào cơ th và lo i thu c thí nghi m. Ví d : v i chu t nh t tr ng: u ng: 0,2 ml/10 gam th tr ng; tiêm dư i da: dung d ch nư c 0,2 - 0,3 ml, dung d ch d u 0,1 - 0,2 ml; tiêm màng b ng: 1 ml. 5. X lý thu c thí nghi m: 5.1. Thu c c truy n có nhi u d ng khác nhau: (cao, ơn, hoàn tán, thang, d u, rư u). có th ti n hành ư c thí nghi m thì ph i x lý thu c có m t d ng thu c có th ưa vào ng v t thí nghi m b ng nhi u ư ng khác nhau. Thu c th ph i d ng l ng ng nh t, v i dung môi thích h p và không còn các ch t ph . 5.2. Thao tác cho thu c ng v t ph i thành th o, v i d ng c thí nghi m t i ưu. 5.3. Thu c nh th ph i có h sơ thuy t minh. Trong h sơ ph i xác nh rõ các s li u c a m thu c như s ki m soát, s ăng ký. Ph i m b o tính chính xác c a các m c ã trình bày, công th c ch phN m (tr trư ng h p ư c gi bí m t), cách dùng, li u lư ng, ch nh, ch ng ch nh và h n dùng. Ch tài nh t thi t ph i có h sơ thuy t minh này, trên cơ s ó ti n hành tham kh o tài li u, vi t cương nghiên c u, ti n hành thí nghi m và nh n nh k t qu .
  19. 5.4. Trong m t s trư ng h p c th , ch tài n u c n thi t ki m tra l i t t c các khâu liên quan n thu c th . Ví d c n, ch s khúc x , pH, N m v.v... Có khi ph i dùng c m t s phương pháp hoá phân tích ki m tra. 5.5. C n ti n hành th c nghi m thu c nh n v càng s m càng t t. N u ã m thì ph i th ngay. Thu c ph i ư c b o qu n úng quy cách trong su t quá trình thí nghi m, n u phát hi n th y bi n ch t thì ph i h i ý ki n ch thu c th , và có th ph i hu luôn. V i thu c d ng r n thì th n âu x lý n y, v i thu c d ng l ng thì m i khi th ch l y t ng s lư ng v a th , n u còn th a thì cũng hu . V i thu c rư u thì khi th m i m nút, và ch nên dùng trong ngày ó. Ph i b o qu n t t c n, không c n khi th ã gi m nhi u so v i c n ban u. 5.6. Trư c nh t ph i tr l i v k t qu thí nghi m thu c d ng nguyên phN m ã ư c s d ng lâm sàng và g i n nghiên c u c n lâm sàng. III. KHÔNG GIAN VÀ TH I I M THÍ NGHI M 1. Vì khí h u có nh hư ng quan tr ng n tác d ng c a thu c, c bi t i v i m t s thu c c truy n. C n có bi n pháp ch ng kh ng ch vi khí h u trong phòng th c nghi m như: Dùng máy i u hoà nhi t , ho c s d ng các bi n pháp thông thư ng tăng, gi m nhi t trong phòng thí nghi m như làm m, ho c làm mát hơn b ng lò sư i, v y nư c v.v., ho c ti n hành thí nghi m vào các mùa xuân, thu, b t u t 8 gi sáng v.v.. 2. Lưu ý c i m sinh lý c a ng v t theo mùa (mùa ông d c, mùa hè ...) ra k ho ch nghiên c u thích h p trong năm. PH L C 3 HƯ NG D N V KH O SÁT C TÍNH C A THU C C TRUY N Kh o sát c tính c a thu c c truy n bao g m: I. Th nghi m v c tính c p di n và theo dõi v i th i gian 24 -48 gi . II. Th nghi m v c tính trư ng di n v i th i gian 3 - 6 tháng. Có th ti n hành c tính bán c p khi th y thích h p v i th i gian 2 tháng. III. Th nghi m v c tính t i ch . IV. Th nghi m v c tính d c bi t: bi n i nhi m s c th , gây sN y thai, ung thư... I. TH NGHI M V C TÍNH C P DI N: 1. nư c ta hi n nay dùng chu t nh t tr ng, c c l n cái ch n gi ng tuỳ thí nghi m, s lư ng tuỳ phương pháp t 30 - 100 con. 2. Tr ng lư ng chu t t 16-22 gram nhưng thông d ng nh t là 19+1 gram, 45 ngày tu i.
  20. 3. N u dùng ư ng u ng thì cho vào d dày chu t 0,20 ml thu c cho 10 gram chu t. V i tr ng lư ng 19 g + 1 thì ng lo t cho chu t u ng 0,4 - 0,5 ml thu c b ng kim hơi cong có u tù v i dài ưa vào n d dày chu t. 4. V i i u ki n hi n nay nư c ta nói chung s chu t cung c p có tr ng lư ng tương i ng nh t cho m i t nghiên c u còn khó khăn (ch có 40 chu t). V i phương pháp tính c a Behrens, s chu t trên ã có th cho bi t k t qu LD 50 v i sai s bé. 5. Khi ch n ư c li u thích h p thì s có c li u t i a an toàn và li u t i thi u chí t t o thu n l i cho các thí nghi m khác. Chia s chu t ó ra thành nhi u lô, t i thi u là 5 lô và m i lô t i thi u là 6 chu t. 6. Theo dõi sát su t quá trình 24 gi là chính. Sau ó n u th y c n thì theo dõi thêm n 36 - 48 gi . Ghi chép y chi ti t m i di n bi n trong th i gian ó. Ghi gi cho u ng thu c, gi xu t hi n các tri u ch ng khác thư ng, gi ch t. Sau 24 gi thu s li u tính k t qu . Có th theo dõi 36 - 48 gi tham kh o ánh giá tính c trong th i gian ó. 7. Theo dõi tác d ng ph c p di n. 7.1. Trên thí nghi m c tính c p di n có th quan sát th y các tri u ch ng b nh lý quan tr ng chu t không ch t ho c trư c khi ch t như: gãi mõm liên t c, ch y ho ng lo n, ngã xiêu v o, co gi t, run rN y, ra m hôi, tím tái tai, chân, uôi, tư th n m, ng... Nh ng tri u ch ng này ph i ư c ghi l i y trong ph n k t qu . 7.2. Trên i n tâm , i n não : theo dõi s bi n i v hình thái, biên và t n s c a các sóng. 7.3. Trên huy t áp hô h p: theo dõi s bi n i v d ng, biên và t n s c a các sóng. Trong nhi u thí nghi m c a thu c c truy n, nh ng tác d ng ph c p di n ã cung c p nhi u thông tin thu n l i có nh n xét y hơn v tính an toàn c a thu c c truy n. 8. Ph i xét nghi m i th ngay sau khi ch t i v i chu t b ch t, và làm xét nghi m i th sau khi k t thúc thí nghi m i v i chu t còn s ng. N u c n thi t thì ti n hành xét nghi m vi th m t s ph t ng ho c t t c các ph t ng theo yêu c u c a tài và tình hình b nh lý c a ph t ng có nghi v n. N u nhìn chung không th y có gì c bi t thì ch làm xét nghi m gan, th n, ru t. 9. M t s v n c n quan tâm. 9.1. N u m t thí nghi m c c p di n ư c ti n hành thu n l i thì thu ư c LD50 ( ánh giá m c c, c nh giác khi s d ng), thu ư c li u t i a an toàn cho các thí nghi m khác, thu ư c m t s tri u ch ng quý giá có giá tr g i ý cho vi c tìm cơ ch gây c và theo dõi trên lâm sàng. 9.2. Khi ti n hành thí nghi m c tính c p di n thu c c truy n có th g p ph i m t s ph c t p như s khác bi t v i lý thuy t y h c c truy n ho c y h c hi n i, không x
Đồng bộ tài khoản