Quyết định số 43/2002/QĐ-BNN

Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:13

0
35
lượt xem
1
download

Quyết định số 43/2002/QĐ-BNN

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Quyết định số 43/2002/QĐ-BNN về việc ban hành tiêu chuẩn ngành do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quyết định số 43/2002/QĐ-BNN

  1. B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM TRI N NÔNG THÔN Đ c l p - T do - H nh phúc ****** ******** S : 43/2002/QĐ-BNN Hà N i, ngày 04 tháng 06 năm 2002 QUY T Đ NH V VI C BAN HÀNH TIÊU CHU N NGÀNH B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Căn c Ngh đ nh s 73/CP ngày 01 tháng 11 năm 1995 c a Chính ph quy đ nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và t ch c b máy c a B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn; Căn c Ngh đ nh 86/CP ngày 8 tháng 12 năm 1995 c a Chính ph “Quy đ nh phân công trách nhi m qu n lý nhà nư c v ch t lư ng hàng hoá”; Căn c vào Quy ch l p, xét duy t và ban hành kèm theo quy t đ nh s 135/1999/QĐ-BNN- KHCN ngày 01 tháng 10 năm 1999; Theo đ ngh c a ông V trư ng V Khoa h c công ngh và ch t lư ng s n ph m, QUY T Đ NH: Đi u 1. Nay ban hành các tiêu chu n ngành sau: 1. 10 TCN 527-2002 Quy trình k thu t tr ng, chăm sóc và thu ho ch cà phê chè. Đi u 2. Quy t đ nh này có hi u l c sau 15 ngày k t ngày ký. Đi u 3. Các ông Chánh văn phòng B , V trư ng V Khoa h c Công ngh và CLSP, Th trư ng các đơn v liên quan ch u trách nhi m thi hành Quy t đ nh này ./. KT. B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN TH TRƯ NG Bùi Bá B ng
  2. Tiêu chu n ngành 10 TCN 527 2002 QUY TRÌNH K THU T TR NG, CHĂM SÓC VÀ THU HO CH CÀ PHÊ CHÈ (The technical procedure for planting, maintenance and harvesting of Arabica Coffee) 1. PH M VI ÁP D NG. Quy trình k thu t này áp d ng cho các vùng tr ng cà phê chè các t nh phía B c t đèo H i Vân tr ra. Riêng các t nh tr ng cà phê chè phía Nam đèo H i Vân, c n có đ cao 800m tr lên so v i m t nư c bi n v i các gi ng cà phê chè thu n ch ng; đ cao trên 400m v i gi ng Catimor và các gi ng lai khác, có th i kỳ khô h n ng n và nhi t đ th p vào sau th i kỳ thu ho ch. 2. TIÊU CHU N TRÍCH D N - TCVN 4334-2001 (ISO 3509-1989): Cà phê và các s n ph m c a cà phê, thu t ng và đ nh nghĩa. - 10TCN 84-87 : Quy trình k thu t tr ng cà phê. - 10TCN 97-88 : Cà phê qu tươi. - 10TCN 98-88 : Quy trình k thu t ch bi n cà phê. 3. M C TIÊU KINH T K THU T Th i kỳ ki n thi t cơ b n : 3 năm ( 1 năm tr ng, 2 năm chăm sóc) Năng su t bình quân trong su t th i kỳ kinh doanh. +Trên đ t nâu đ bazan và đ t đá vôi : 2.0-2.5 t n nhân/ha + Trên các lo i đ t khác : 1.5-2.0 t n nhân/ha. 4. QUY TRÌNH K THU T 4.1 tr ng m i. 4.1.1 Th i v tr ng. Th i v tr ng cà phê tuỳ thu c vào khí h u th i ti t t ng vùng, b t đ u vào đ u mùa mưa và k t thúc trư c mùa khô 2-3 tháng. - các t nh Tây Nguyên : T 15/5 đ n 15/8. - Các t nh Duyên h i Nam trung b : T 15/8 đ n h t tháng 10.
  3. - Các t nh phía B c t đèo H i vân : T 15/7 đ n h t tháng 9 và có th tr ng vào tháng 3-4 n u có cây gi ng. 4.1.2 Đ t tr ng. Các lo i đ t bazan, đ t poocphia, đ t đá vôi, đ t granít, gnei, đ t phi n th ch sét, phù sa c ..., có t ng đ t dày trên 70cm, thoát nư c t t, m c nư c ng m n m sâu cách m t đ t trên 100cm; đ t có đ d c dư i 200, đ x p trên 60%, l p đ t m t 0-30cm, có hàm lư ng h u cơ t i thi u 2,5%, đ chua pHKCL 4,5-6 đ u tr ng đư c cà phê chè. Trong th c t thì đ t bazan, đ t đá vôi và đ d c dư i 8 0 là thích h p nh t. Đ t t các vư n cây b ch đàn, keo tai tư ng, vư n cây ăn qu lâu năm h t nhi m kỳ kinh t , vư n cà phê già c i ho c b b nh th i r ph i thanh lý thì ph i x lý đ t b ng các bi n pháp khai hoang, cày b a, rà r , gieo tr ng cây phân xanh h đ u, cây đ u đ ăn h t t 2-3 v vùi thân lá vào đ t đ c i t o đ t, x lý vôi, thu c di t tr n m b nh ki m tra tuy n trùng, r p sáp và các lo i n m b nh trư c lúc tr ng cà phê. Đ t đã b thoái hoá (tr ng cây ng n ngày không có hi u qu ) thì ph i bón nhi u phân h u cơ, ho c ph i c i t o đ t b ng gieo tr ng cây h đ u có bón thêm phân hoá h c (20N- 30P2O5/ha) thân lá vùi vào đ t liên t c trong 2-3 v . 4.1.3 Thi t k vư n cây - N u khu đ t có di n tích l n, đ a hình ít phân c t, c n thi t k thành t ng kho nh 10-15 ha, chi u dài theo đư ng đ ng m c. Trong kho nh chia ra thành t ng lô kho ng 1ha (50x200m) - N u khu đ t h p, đ a hình phân cách m nh thì chia lô theo đư ng phân cách c a đ a hình - Xung quanh kho nh nên có đư ng v n chuy n r ng 4-5m. - Gi a các lô tuỳ theo đ a hình mà có các đư ng phân lô r ng 2-3 m theo đư ng đ ng m c. 4.1.4 M t đ , kho ng cách tr ng và kích thư c h M t đ kho ng cách tr ng ph thu c vào gi ng cà phê và đ d c. Xem b ng sau: Gi ng cà phê Đ d c dư i 8 đ Đ d c trên 8 đ Kho ng cách M tđ Kho ng cách M tđ (m) (cây/ha) (m) (cây/ha) Catimor và các gi ng 2 x 1,0 5000 2 x 0,8 6250 th p cây khác. Các gi ng cà phê chè 2,5 x1,5 2667 2,5 x 1,0 4000 cao cây như Typica, Bourbon Hàng cà phê ph i tr ng theo đư ng đ ng m c, kích thư c h t i thi u là: - Dài 40cm, r ng 40cm, sâu 50 cm đ i v i các gi ng cà phê th p cây.
  4. - Dài 50cm, r ng 50cm, sâu 60 cm đ i v i các gi ng cà phê cao cây. Trên đ t có đ d c l n, thì h trên các hàng đào l ch nhau t o thành nanh s u Khi đào th công thì đ t đào đ phía dư i d c, l p đ t m t đ riêng m t phía, sau này tr n v i phân h u cơ, phân lân đ đưa xu ng h tr ng. 4.1.5 Tiêu chu n cây gi ng. - Cây gi ng ươm b ng h t, khi đưa ra tr ng ph i đ t các tiêu chu n sau: - Tu i cây: 6- 8 tháng - S c p lá th t : 5-7 c p lá - Chi u cao cây (k t m t b u) : 25-30cm - Thân m c th ng đ ng - Màu lá xanh đ m - Đư ng kính g c thân: 2-3mm - Cây không có d t t, không b sâu b nh - Kích thư c b u: 12-13 x 20 - 23cm Cây đư c đưa ra ánh sáng hoàn toàn 10-15 ngày trư c lúc tr ng. 4.1.6 Tr ng m i - Tr n đ u l p đ t m t v i 5-6kg phân chu ng hoai m c, 0,2-0,3kg phân lân nung ch y r i l p đ t xu ng h . Công vi c này ph i hoàn thành trư c khi tr ng ít nh t 20 ngày. - Khi tr ng ph i tr n đ t và phân trong h m t l n n a, sau đó cu c m t h nh sâu 25-30cm, r ng 15-20cm chính gi a h đã đư c l p trư c đó. Dùng dao xén túi b u, c t r c c b cong đáy b u, đ t cây vào h , đi u ch nh cây th ng đ ng và th ng hàng, m t b u đ t sâu cách m t đ t 5-6cm; các t nh mi n nam và Tây nguyên đ t m t b u cách m t đ t 10- 15cm(tr ng âm). L p đ t t t , v a l p v a dùng tay nén ch t đ t vào thành b u, sau đó dùng chân d m nh xung quanh cho ch t, chú ý không đư c làm v b u, m i h ch tr ng m t cây. - Trên đ t d c sau khi tr ng xong, ti n hành t o gà quanh g c , nén ch t thành đ tránh đ t l p cây cà phê, gà r ng hơn h cà phê. Tr ng d m k p th i nh ng cây b ch t, cây y u, tr ng d m vào đ u mùa mưa và ch m d t trư c k t thúc mùa mưa 01 tháng. Khi tr ng d m ch c n móc đ t và tr ng l i trên h cũ. Cây gi ng tr ng d m cũng ph i ch n cây t t đ tiêu chu n. 4.1.7 Tr ng cây đai r ng, cây che bóng, cây tr ng xen. 4.1.7.1 Đai r ng ch n gió. - Đai r ng ch n gió th ng góc, ho c l ch 600 so v i hư ng gió chính, r ng 6-9m. Kho ng cách đai r ng tuỳ theo kích thư c c a kho nh. Có th tr ng hai hàng cây mu ng đen (Cassia seamia Lamk) hàng cách hàng 2m, cây cách cây 2m ho c 3 hàng cây b ch đàn (Eucalyptus sp), cây tràm hoa vàng (Acacia auriculiformis), cây keo tai tư ng (Acacia mangium) hàng cách hàng 1m, cây cách cây 1-2 m tr ng nanh s u, ngoài đai r ng chính còn có các đai r ng ph tr ng th ng góc v i đai r ng chính, m t hàng cây keo tai tư ng, tràm hoa vàng ho c cây ăn qu . - Thi t k đai r ng k t h p thi t k lô kho nh. N u có đi u ki n thì tr ng đai r ng trư c lúc tr ng cà phê 1-2 tháng. Trên đ nh đ i nên tr ng cây r ng dày đ c đ h n ch xói mòn.
  5. 4.1.7.2 Cây che bóng. - Cây che bóng lâu dài dùng các lo i sau đây: Cây mu ng đen: kho ng cách tr ng 20 x 20 m/cây. Cây keo gi u (Leucaena glauca Benth), cây mu ng lá nh n (Cassiatora) kho ng cách tr ng 10 x 10 m/cây. Các lo i cây này đư c gieo tr ng vào b u và chăm sóc c n th n, khi đ t đ cao 30-40cm m i đem ra tr ng. V trí tr ng cây che bóng là trên hàng, gi a hai cây cà phê. Cây che bóng đư c tr ng đ ng th i v i lúc tr ng cà phê. Có th dùng cành bánh t c a cây mu ng lá nh n trư ng thành c m tr c ti p vào đ t trong v mưa. Khi cây che bóng phát tri n t t, ph i thư ng xuyên rong t a b t cành ngang, tán cây che bóng cách tán cà phê ít nh t 2 - 3m th i kỳ đ u và 4m tr lên th i kỳ kinh doanh. Cà phê trong vư n h gia đình, s d ng cây na, v i, nhãn, chu i, đu đ , qu , hoè, m n, mơ…..tr ng xen ho c tr ng xung quanh vư n, kho ng cách tr ng 20x15m/cây đ tăng thu nh p k t h p v i làm cây che bóng, nhưng ph i bón phân đ y đ và rong t a cành ngang, t o hình thích h p theo t ng lo i cây - Cây che bóng t m th i: Cây c t khí (Tephrosia candida DC), mu ng hoa vàng (Casia surattensis Burm), đ u công (Flemingia congesta) là nh ng cây che bóng ch n gió t m th i, thích h p cho cà phê ki n thi t cơ b n. H t gieo vào đ u mùa mưa gi a hai hàng cà phê, kho ng cách 2-3 hàng cà phê gieo m t hàng cây che bóng, khi cây phát tri n t t, cành chen tán cà phê thì rong t a cành lá ép xanh vào g c cà phê. 4.1.7.3 Tr ng xen cây h đ u. Vư n cà phê chè ba năm đ u, cây chưa giao tán nên tr ng xen cây đ u đ ăn h t và cây phân xanh h đ u gi a hai hàng cà phê đ tăng thêm thu nh p, b o v c i t o đ t và cung c p sinh kh i h u cơ ch t lư ng cao cho cây. Các cây đ u đ ăn h t như l c, đ u h ng đào, đ u tương, đ u đen......gieo vào đ u ho c gi a v mưa, ph i bón phân và chăm sóc theo yêu c u c a cây, sau khi thu ho ch c , h t xong thì t thân lá vào g c cà phê ho c đào rãnh vùi vào đ t. Các cây phân xanh h đ u như mu ng hoa vàng, đ u công, đ u chi u (Cajanus flavus DC); đ u mèo ng i (Indigofera tinetoria), trinh n không gai (Mimosa invisa var inermis) gieo vào các tháng trong v mưa, khi ra hoa thì c t thân lá vùi vào đ t, m t năm có th c t thân lá 2-3 l n. Các cây tr ng xen ph i cách g c cà phê 40-50cm, không gieo xen cây c t khí, ngô, s n, lúa vào vư n cà phê. 4.2 CHĂM SÓC 4.2.1 Làm c . Trong giai đo n ki n thi t cơ b n, cà phê chưa giao tán, ch làm c s ch d c hàng cà phê v i chi u r ng l n hơn tán cà phê, ch a l i băng c gi a hai hàng cà phê đ ch ng xói mòn đ t, m i năm làm c 4-5 l n và phát ng n c không đư c đ c cao b ng cà phê. Trong giai đo n cà phê kinh doanh c n làm c s ch toàn b di n tích, làm 3-4 l n trong năm. T t c thân lá c và các tàn dư th c v t có trong vư n cà phê đ u đư c chôn vùi vào đ t đ tăng đ x p và cung c p dinh dư ng cho cây.
  6. N u có quá nhi u c tranh, c g u, c g ng, c trai.... thì dùng thu c Round up, Spark, Nufarm n ng đ 4-6 lít thu c pha v i 400-500 lít nư c phun cho 1ha, phun vào lúc c còn non, sinh trư ng m nh. 4.2.2 T o b n, t o b c thang d n. Cách t o b n đơn gi n là l y đ t quanh g c, đ p thành b phía ngoài mép tán, nén ch t thành b , ch l y đ t không đư c sâu quá 15cm và đư c l p đ y d n b ng c , các tàn dư th c v t và đ t phía trong g c t trôi xu ng. Hàng năm b n đư c m r ng theo tán cà phê cho đ n khi đ t kích thư c 1-1,5m, thành b n cao kho ng 10-15cm; vi c vét đ t làm b n đư c ti n hành vào đ u mùa mưa và ph i tránh làm t n thương b r cà phê. Đ t có đ d c trên 80 c n ph i t o b c thang d n, công vi c này đư c th c hi n t khi đào h , chu n b đ t tr ng và su t trong quá trình chăm sóc làm c cà phê. M i l n làm c c n có ý th c dùng thân c , cành cây c ng, đá t ng.... x p thành hàng v phía dư i, r i san d n đ t phía trên d c đưa xu ng làm liên t c hai ba năm đ u s thành b c thang h p tương đ i hoàn ch nh. 4.2.3 Bón phân 4.2.3.1 Bón phân h u cơ Phân chu ng hoai m c đư c bón đ nh kỳ 3-4 năm m t l n v i lư ng 5-10kg/g c. N u không có phân chu ng có th b sung các ngu n phân h u cơ khác, ho c b ng các lo i phân xanh. Phân chu ng và các lo i phân h u cơ bón theo rãnh vào đ u hay gi a mùa mưa, rãnh đào m t phía d c theo thành b n, r ng 15-20cm sâu 20-25cm, đưa phân xu ng rãnh, l p đ t. Các năm sau rãnh đào v phía khác. 4.2.3.2 Bón phân hoá h c a. Li u lư ng Đ nh lư ng phân hoá h c bón cho cà phê hàng năm theo b ng dư i đây: Lư ng phân nguyên ch t (kg/ha/năm) Tu i cà phê N P2 05 K20 Tr ng m i 40 - 50 150 - 180 30 - 30 Chăm sóc 1 70 - 95 80- 90 50 - 60 Chăm sóc 2 160- 185 80 - 90 180 - 210 Kinh doanh chu kỳ 1 255 - 280 90 - 120 270 - 300 Cưa đ n ph c h i 115 - 140 150 - 180 120 - 150 ( bón nuôi ch i) Kinh doanh chu kỳ 2 255 - 280 90 - 120 270 - 300 Ghi chú : Khi dùng các lo i phân đơn ho c phân h n h p NPK, thì căn c vào t l nguyên ch t c a các lo i phân đ tính cho đ lư ng bón. b. Cách bón
  7. - V i cà phê tr ng m i: Kho ng 20-25 ngày sau khi tr ng thì ti n hành bón thúc phân đ m và kali. Chia đ u lư ng phân trên bón làm 2 l n trong mùa mưa. Toàn b phân lân bón lót vào h trư c lúc tr ng. - V i các tu i cà phê khác: 100% lân bón l n 1, rãi đ u xung quanh trong ph m vi tán cà phê. Phân đ m và kali bón 4 l n theo b ng sau: TH I KỲ VÀ T L BÓN PHÂN KHOÁNG BÓN TRONG NĂM Lo i phân T l bón (%) L n1 L n2 L n3 L n4 tháng 2-3 tháng 4-5 Tháng 6-7 tháng 9-10 Đ m 20 30 30 20 Lân 100 - - - Kali 20 30 30 20 - Dùng d ng đ m sunfat amôn đ bón l n 1, các t nh phía Nam bón l n 1 k t h p v i tư i nư c. - Đào rành xung quanh tán cà phê cách g c 10-30cm, r ng 10-15cm, sâu 5cm, r i đ u phân r i l p đ t. - Ngoài lư ng phân quy đ nh trên : đ đ m b o cho vư n cây b n v ng, năng su t cao n đ nh thì 2-3 năm có th bón vôi 1 l n v i lư ng 500-1000kg vôi/ha, bón vào đ u v mưa, r i đ u trong ph m v tán cây. giai đo n kinh doanh hàng năm có th bón thêm 10-15kg ZnSO4 và 10-15kg H3BO4 , tr n đ u v i đ m, kali bón ho c phun tr c ti p lên lá v i n ng đ 0,5 %.. 4.2.4 Tư i nư c. Tây Nguyên vào mùa khô c n tư i kho ng 3-4 đ t, m i đ t tư i cách nhau 20-25 ngày, lư ng nư c tư i tuỳ thu c vào tu i cây: Năm tr ng m i và hai năm chăm sóc ti p theo c n tư i 200-300m3/ha/1 l n tư i. Các năm kinh doanh c n 400-500m3/ha/1 l n tư i; Riêng đ t tư i đ u cho cà phê kinh doanh là vào th i đi m m m hoa đã phát tri n đ y đ (cu i tháng 1) và ph i tư i lư ng nư c 600m3/ha/đ t đ u. Cà phê tr ng các t nh phía B c: (T đèo H i Vân tr ra) không c n tư i , nh ng nơi có đi u ki n thu n l i nên tư i vào nh ng th i đi m khô h n kéo dài. 4.2.5 T o hình - C t b nh ng ch i vư t m c t g c ho c t nách lá trên thân k p th i. Không đ thêm thân ph , trư ng h p thân chính b g y thì đ m t ch i vư t to kho thay th . - C t b cành tăm, cành vòi voi, cành chùm, nh ng cành nh phía giáp thân, cành b sâu b nh, cành khô, cành th c p m c hư ng vào trong ho c hư ng xu ng dư i, cành m c sát thân chính đ t 1,2,3 trên cành cơ b n. T a thưa b t cành th c p n u th y quá dày, c t ng n nh ng cành già c i không có kh năng ra qu v ti p, c t b cành cơ b n ch m sát m t đ t và cành m c sát nhau.
  8. Các công vi c c t cành t o tán ph i làm thư ng xuyên và ph i đ c bi t chú ý c t t a cành sau khi đã thu ho ch xong. - Các gi ng Bourbon, Typica, Mundo Novo hãm ng n l n 1 đ cao 1,4m sau 2-3 năm các cành cơ b n phát sinh cành th c p và cành dư i già c i thì ch n m t ch i vư t to kho g n đ nh tán đ nuôi t ng th hai và hãm ng n đ cao c cây 1,6m-1,8m. Các gi ng th p cây, tán bé, kh năng phát tri n chi u cao h n ch như Caturra, Catuai, Catimor thì hãm ng n m t l n đ cao 1,8m. C n chú ý v t b các ch i vư t m c lên sau khi hãm ng n. 4.2.6 Cưa đ n ph c h i ( tr hoá vư n cây). Vư n cà phê già không còn kh năng cho năng su t cao, không có hi u qu kinh t thì ti n hành cưa đ n ph c h i, chuy n sang chu kỳ kinh t 2. - Th i v cưa đ n : tháng 2,3 phía B c; tháng 3,4 Tây Nguyên thư ng là sau khi thu ho ch xong ho c đ u mùa mưa. - Dùng cưa cưa thân, đ l i đo n g c cách m t đ t 20-25cm b m t c t ph i ph ng và vát m t góc 450 không hư ng v hư ng tây, sau đó chuy n toàn b thân chính ra kh i vư n. Rong t a cành cây che bóng đ cho ánh sáng l t vào kho ng 60-70%. - Đào b các g c ch t, bón 5-10kg phân chu ng và 0,2- 0,3kg lân nung ch y/h tr ng d m vào mùa mưa năm đó ho c năm ti p theo. - R i đ u 500-1000kg vôi/ha, cu c x i toàn b đ t gi a hai hàng g c cà phê đ tr n vôi vào đ t và làm tơi x p đ t. - Sau khi cưa 1-2 tháng, gi l i 4-5 ch i to kho phân b đ u trên thân g c đ gi l i. Khi ch i này cao kho ng 20-30cm ch gi l i m t g c 2 ch i đ t o thân, thư ng xuyên lo i b t t c các ch i vư t phát sinh. - Đ u mùa mưa ti n hành bón phân theo đ nh lư ng và phương pháp bón như đã trình b y trên. - Ti n hành gieo xen cây phân xanh h đ u và cây đ u đ ăn h t vào gi a hai hàng cà phê. Thân lá ép xanh, bón 5-10kg phân chu ng/g c. - Chi u cao hãm ng n chu kỳ này là 1,6-1,7m và ti n hành các bi n pháp t o hình t a cành như chu kỳ đ u. 4.2.7 Bi n pháp k thu t h n ch tác h i c a sương mu i. 1. Nh ng vùng thư ng hay xu t hi n sương mu i c n ph i chú ý các bi n pháp sau đây: - Không tr ng cà phê trên các đ a bàn có t n su t sương mu i dày (dư i 8 năm b m t l n), không tr ng cà phê trên các sư n đ i đón gió l nh và các thung lũng sâu. - Vùng tr ng cà phê nh t thi t ph i có đai r ng ch n gió l nh, tr ng r ng phòng h . Đư c ch n phía đón gió và c n ph i t o l p các đai r ng quanh đ i cà phê ho c các lô kho nh cà phê. - Ph i có h th ng cây che bóng ch n gió t ng cao và t ng th p ngay trong vư n cà phê, h th ng này dày hơn các vùng không có sương mu i.
  9. - Che t g c cà phê t t b ng các tàn dư h u cơ, các ph ph ph m nông nghi p (thân ngô, rơm r ...) . Khi có d báo sương mu i n u có đi u ki n thì tư i nư c cho cà phê ho c hun khói đ u hư ng gió. 2. Khi vư n cà phê b sương mu i thì ph i x lý các bi n pháp sau đây: - Nhanh chóng cưa đ n lo i b thân cũ, cưa càng s m càng t t, đ cao g c đ l i tái sinh 7-10cm ch th c hi n v i cà phê kinh doanh và cà phê đang chăm sóc năm th 2 tr lên. - Bón vãi đ u 500-1000kg vôi; 1000kg phân lân nung ch y; Cu c, x i xáo sâu 5-10cm toàn b m t đ t gi a hai hàng cà phê tr n l p phân. Gieo tr ng xen cây phân xanh h đ u, đ u đ ăn h t, thân lá vùi ép xanh cho cà phê. - Khi ch i cao 20-30cm lo i b h t ch i x u, đ l i 3-4 ch i to kho phân b quanh g c và cu i cùng ch đ m t g c 1-2 ch i làm thân chính. - Bón phân và chăm sóc như cà phê cưa đ n ph c h i. 4.2.8 Phòng tr sâu b nh h i 4.2.8.1 Sâu h i a. Sâu đ c thân mình tr ng (sâu Bore Xylotrechus quadripes). Gây h i ch y u trên cây cà phê t năm th ba tr đi. Sâu trư ng thành là m t loài xén tóc dài t 8-10mm, đ tr ng vào các k n t c a v cây, sâu non có màu tr ng dài 2- 2,5mm, sâu non đ c các đư ng l n vòng vèo ngoài v , sau đó ăn vào ph n g làm ch t cây cà phê. Phòng tr : Thu gom các cây đã b sâu h i đem đ t, tr ng cây che bóng v i m t đ phù h p. Theo dõi các đ t trư ng thành ra r c a sâu và phòng tr giai đo n tr ng và sâu non b ng m t s lo i thu c sau: - Supracid 40EC 0,25%+ d u diezel 0,5%. - Ho c Diazinol 50EC 0,25% + d u diezel 0,5% phun lên ph n thân cây. Dùng h n h p sau đây quét lên ph n hoá g c a thân cây và c a cành l n.: Supracid hay Sumithion : 1-2 ph n Phân trâu bò tươi : 5 ph n Đ t sét : 10 ph n Nư c lã : 15 ph n Thư ng phòng tr vào các đ t sâu đ tr ng r tháng 4,5,10,11. b. Sâu ti n v (Dihammus cervinus Battes) Sâu trư ng thành là m t lo i xén tóc, đ tr ng ph n g c sát m t đ t. Sâu ti n v đ c bi t gây h i trên cây cà phê chè năm th 1và 2 c a KTCB. Sâu non có màu tr ng, g m ph n v và m t ph n g g c sát m t đ t quanh thân làm cây héo vàng r i ch t. Phòng tr :
  10. - Dùng các lo i thu c và n ng đ như v i sâu đ c thân mình tr ng, phun ho c quét lên thân cây vào tháng 4 đ n tháng 5 hàng năm giai đo n KTCB. c. R p v y xanh (Coccus viridis), r p v y nâu (Saissetia Hemisphaerica) Gây h i trên các lá non và ch i non, chích hút nh a làm r ng lá và kéo theo n m mu i đen. Ki n là côn trùng giúp r p phát tán. Phòng tr : Làm s ch c , c t b cành sát m t đ t đ h n ch ki n làm lây lan r p. Không tr ng các cây ký ch c a r p như s n, cam, i, quýt, xoài, chè trong vư n cà phê. Dùng các thu c Supracide, Diazinol, Pyrinex, Bi 58 n ng đ 0,15-0,2% phun lên cây có r p. Cây b n ng phun hai l n cách nhau m t tu n. d. R p sáp (Pseudococcus spp) R p sáp có hình b u d c, trên thân ph m t l p sáp tr ng xám m n, gây h i nhi u b ph n khác nhau: Cu ng qu , chùm qu , chùm hoa, ph n non c a cây và dư i r gây th i qu , cháy lá và ch t cây. Phòng tr : Trên lá, qu : Phun Supracide 40 EC 0,15% ho c Dimecron 100DD 0,15-0,2%, Diazinol 50EC 0,15% Dư i r : Tư i vào g c b ng m t trong các lo i thu c trên, pha n ng đ 0,2% + 1% d u ho , lư ng dùng 1lít dung d ch/g c. đ. Nh n đ (Red spider mite) Xu t hi n và gây h i vào mùa khô, nh n đ chích hút d ch cây t lá làm cho m t lá thư ng g gh , các lá non và lá bánh t sau khi b h i thư ng có màu nâu hung như b cháy n ng. Lá b h i r t d r ng. Phòng tr : Tr ng cây che bóng, bón phân h u cơ đ s h n ch phát tri n c a nh n đ . Dùng m t trong các lo i thu c sau đ phun: Folidol E 605 0,1-0,2%; Diazinol d ng s a có n ng đ 0,1-0,2%. e. Sâu h ng (Zeuzera coffea ) Đ c vào ph n ng n c a thân và cành th i kỳ ki n thi t cơ b n, thư ng m i cây ch có 1 con sâu non gây h i. Phòng tr : B cành đã b h i (héo khô) ch cành di t sâu k p th i. g. M t đ c cành (Xyleborus morstatti) M t đ c l nh bên dư i cành non làm cành héo d n và ch t, m t phát tri n m nh vào mùa khô, phòng tr b ng cách c t đ t k p th i nh ng cây b h i. h. M t đ c qu : (Stephanoderes hampei)
  11. Gây h i giai đo n qu chín, đ c l t núm qu chín vào trong đ tr ng sau đó phá ho i h t. M t còn phá ho i qu và nhân khô trong kho khi đ m trên 13%. Phòng tr : Thu hái các qu ra trái v , nh t qu r ng đ tiêu di t ngu n sâu (b ng cách đ t). Dùng thu c hoá h c Supracide 0,15%, Thiodan 0,25% phun phòng tr giai đo n qu xanh chuy n sang chín, phun hai l n cách nhau 3-4 tu n i. M i ( Termes spp) M i làm t trong đ t, m i ăn d n v cây t g c lên, lâu ngày làm ch t cây . Phòng tr : Làm đ t k trư c khi tr ng đ phá các t m i. Khi th y xu t hi n m i trên vư n cà phê ph i đào đ t tìm di t m i chúa. Dùng thu c Basudin d ng s a 50% n ng đ 0,1-0,2% phun ho c quét lên thân cây. k. B hũ (Maladera orientalis) Trư ng thành còn đư c g i là con b hung nâu, sâu non có màu tr ng xám, đ u và răng có màu nâu luôn n m cong hình ch C, sâu non g m ăn ph n thân n m dư i m t đ t gây ch t cây th i kỳ KTCB, trư ng thành ăn các lá cây vào ban đêm. Phòng tr : làm c , x i xáo đ t có tác d ng di t và h n ch tác h i c a sâu non. Di t sâu non b ng vi c r c thu c Basudin vào g c cà phê (10g/g c), di t sâu trư ng thành b hũ b ng thu c Bi 58 n ng đ 0,15%. 4.2.8.2 B nh h i a. B nh g s t (Hemileia vastatrix) B nh gây h i trên lá cà phê làm r ng lá và m t năng su t. Các gi ng Bourbon, Caturra, Typica....b n ng hơn các gi ng khác. N m ký sinh t o thành các v t b nh hình tròn v i l p b t ph n màu vàng nh t sau đó là màu da cam dư i m t lá. B nh thư ng xu t hi n vào tháng 10,11,12 và tháng 3,4 năm sau. Phòng tr : S d ng nh ng gi ng kháng b nh, tăng cư ng bón phân h u cơ, v sinh đ ng ru ng (chôn vùi lá, tàn dư th c v t). Trư ng h p cây b b nh quá n ng tàn r i toàn b lá có th ghép thay th b ng m t gi ng cà phê kháng b nh (TN1, TN2, TH1). Lo i b cây con b b nh ngay t vư n ươm. Phun m t trong các lo i thu c hoá h c sau đây: Anvil 5SC 0,2%; Sumieight 12,5WP 0,05%, Baylenton 0,1%, Boocdo 1% phun 2 l n cách nhau 3 tu n, 0,5 lít dung d ch/cây vào đ u mùa b nh. b. B nh khô cành khô qu (Die Back) Làm khô cành khô qu , khô lá thành t ng m ng trên phi n lá. B nh có nguyên nhân cây thi u ch t dinh dư ng ho c b n m Colletotrichum coffeanum gây nên. Phòng tr : Tr ng cây che bóng h p lý và tăng cư ng dinh dư ng cho cây, c t đo n cành b b nh đã khô đ đ t. Khi b nh xu t hi n dùng các lo i thu c có g c đ ng như: Boocdo 1%, Benlate 0,2%, Deroral 0,1%, Carbenzim 0,2%; Tilt 0,1% phun 2-3 l n cách nhau 15 ngày. c. B nh n m h ng ( Do n m Corticium salmonicolor)
  12. B nh ch y u gây h i trên cành, ph n trên c a tán cây. B nh thư ng xu t hi n trong các tháng mưa, m. V t b nh ban đ u là nh ng ch m tr ng n m m t dư i c a cành, sau h ng d n lan kh p chu vi cành và gây ch t cành. Phòng tr : Phát hi n k p th i đ c t cành b b nh. Dùng các thu c Validacin 2%; Anvil 0,2% phun 2-3 l n cách nhau 15 ngày, phun t p trung vào qu và cành. d. B nh l c r (do Rhizoctonia solani) Gây h i ph bi n trên cây cà phê con trong vư n ươm và cây giai đo n KTCB, tr ng trên đ t có thành ph n cơ gi i n ng. Cây b th i toàn ph n ho c m t ph n c r khi n cây sinh trư ng ch m, vàng lá và có th ch t cây. Phòng tr : Không đ đ t xung quanh g c b đóng váng và đ ng nư c, tránh gây v t thương vùng c r . Nh , đ t các cây b b nh n ng. Cây b b nh nh có th dùng m t s lo i thu c sau: Benlate 0,5%, Validacin 3% tư i 2-3 l n cách nhau 15 ngày. đ. B nh vàng lá th i r (do tuy n trùng và n m). Là lo i b nh nguy hi m có th gây ch t hàng lo t. B nh do s ph i h p t n công c a tuy n trùng (Pratylenchus coffeae) và các n m (Fusarium oxysporum, Fusarium solani, Rhizoctonia bataticola). B nh làm cho cây sinh trư ng ch m, ít cành th c p và ch i vư t, lá chuy n màu vàng, r tơ và c r b th i. Cà phê ki n thi t cơ b n thư ng b nghiêm tr ng trong mùa mưa, r c c b th i. Phòng b nh : Hi n t i chưa có thu c đ c tr , ph i tuân th các quy đ nh sau đây: - Thư ng xuyên ki m tra vư n cây, phát hi n k p th i cây b b nh n ng đào cây đ t, tư i thu c Benlate C hay Bendazol n ng đ 0,5%, 5 lít dung d ch/h tư i 2 l n cách nhau 15 ngày cho các cây xung quanh vùng b nh. - Bón phân đ y đ cân đ i, tăng cư ng bón phân h u cơ và vôi. - H n ch x i xáo trong vư n cà phê đã b b nh đ tránh làm t n thương b r . - Đ i v i vư n cà phê già c i, vư n b b nh sau khi thanh lý không đư c tr ng l i ngay mà ph i ti n hành rà r và luân canh b ng các cây tr ng ng n ngày ho c các cây phân xanh, cây đ u đ ít nh t 2-3 năm trư c khi tr ng l i cà phê. 5 THU HO CH 5.1 K THU T THU HO CH Thu ho ch nh ng qu đúng t m chín trên cây, thu hái b ng tay, hái t ng qu , không đư c tu t, v n cành, làm gãy cành. Thu ho ch nhi u l n trong m t v đ thu h t qu chín, ph i ng ng thu hái trư c và sau khi hoa n 3-5 ngày. 5.2 YÊU C U K THU T C A S N PH M THU HO CH. S n ph m thu ho ch ph i đ t trên 95% qu chín và t l t p ch t không quá 0,5%; Đ t thu ho ch cu i v cũng ph i đ t t l qu chín trên 85%, t p ch t không quá 1% và không chi m quá 10% t ng s n lư ng toàn v .
  13. 5.3 B O QU N QU CÀ PHÊ CHÍN. Qu cà phê sau lúc thu ho ch trong vòng 12 gi ph i đư c chuyên ch v cơ s ch bi n đ xát v ngay trong ngày. Bao bì đ ng cà phê qu và phương ti n v n chuy n ph i s ch, không nhi m phân bón, hoá ch t ho c bùn c ng rãnh …N u v n chuy n hay ch bi n không k p th i thì b o qu n cà phê qu trên n n xi măng, n n g ch, khô ráo thoáng mát, đ thành t ng đ ng nh , có chi u dày không quá 40cm.
Đồng bộ tài khoản