Sáng kiến kinh nghiệm chủ nhiệm

Chia sẻ: phuc_anh95

Giáo viên chủ nhiệm lớp trước hết phải quản lí toàn diện lớp học và cần nắm vững: hoàn cảnh và những thay đổi, những tác động của gia đình đến học sinh của lớp chủ nhiệm; quản lí toàn diện đặc điểm học sinh của lớp. Nắm vững mục tiêu đào tạo cả về mặt nhân cách và kết quả học tập của học sinh, … để kết hợp giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện tốt nhiệm vụ của một thầy cô giáo nói chung, mẫu mục về đạo đức, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và những quy định...

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm chủ nhiệm

Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm

Mục lục
ĐẶT VẤN ĐỀ
1, Chức năng, nhiệm vụ và nội dung của người giáo viên chủ nhiệm...........
2
a, Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp.
b, Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm.
2, Lý do chọn đề tài......................................................................................... 4
3, Phạm vi nghiên cứu..................................................................................... 4
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1, Đặc điểm tình hình lớp 9A3........................................................................ 5
1.1, Thuận lợi.
2.2, Khó khăn.
1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008:
2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới: ......................................................... 6
2.1, Nhận lớp chủ nhiệm...............................................................................
6
2.2, Bầu ban cán sự (BCS) lớp – chia tổ.......................................................
7
a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ.
b, Tiến hành bầu BCS lớp.
c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp.
2.3, Lập sơ đồ lớp học........................................................................ 10
2.4, Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại học lực h ọc sinh.........................
12
2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp...................................................... 14
2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động tập thể.........
17


KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết quả ...................................................................................................... 20
1.1, Duy trì sĩ số:.......................................................................................... 20
1. 2, Chất lượng hai mặt giáo dục ở HK I....................................................
20
1.3, Thi đua hàng tuần giữa các lớp trong trường: ......................................
21
1.4, Tham gia phong trào:............................................................................. 21
2. Bài học kinh nghiệm ................................................................................. 22
3. Kiến nghị................................................................................................... 22
4. Lời kết ....................................................................................................... 23




Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 1
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm




ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình
giáo dục học sinh. Chính vì vậy, muốn làm tốt công tác chủ nhi ệm, trước
hết người GVCN cần nắm vững chức năng, nhiệm vụ và nội dung của
công tác chủ nhiệm.
1, Nhiệm vụ, chức năng và nội dung của người giáo viên
chủ nhiệm.

a, Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp.
Giáo viên chủ nhiệm lớp trước hết phải quản lí toàn diện lớp học và
cần nắm vững: hoàn cảnh và những thay đổi, những tác động của gia đình
đến học sinh của lớp chủ nhiệm; quản lí toàn diện đặc điểm h ọc sinh c ủa
lớp. Nắm vững mục tiêu đào tạo cả về mặt nhân cách và kết quả học tập
của học sinh, … để kết hợp giáo dục.
Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện tốt nhiệm vụ của một th ầy cô
giáo nói chung, mẫu mục về đạo đức, gương mẫu trong việc chấp hành
pháp luật và những quy định của nhà nước; nắm vững đường lối, quan
điểm giáo dục và vận dụng sáng tạo vào th ực tiễn dạy h ọc. Ng ười giáo
viên pải tham gia các hoạt động chính trị - xã hội với tư cách là lực lượng
tri thức trong công cuộc đổi mới, phát huy những giá trị truy ền th ống t ốt
đẹp của dân tộc.
Giáo viên chủ nhiệm còn có trách nhiệm nắm vững tình hình học sinh
của lớp về mọi mặt, báo cáo cho hiệu trưởng và BGH kịp thời các vấn đề
của lớp chủ nhiệm để giải quyết. Kịp thời kiểm tra đánh giá công bằng,
khách quan quá trình rèn luyện, phấn đấu, tu dưỡng của học sinh.
Có kế hoạch tổ chức hoạt động của tập thể học sinh thực hiện nhiệm
vụ chung của nhà trường cùng với các tập thể lớp khác làm ch ủ lớp chủ
nhiệm trở thành thành viên tích cực của cộng đồng trường học. Thông qua
tổ chức hoạt động tự quản của tập thể mà rèn luyện nhân cách, khả năng
ứng xử, năng lực sáng tạo, khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn cuộc
sống.



Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 2
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Giáo viên chủ nhiệm cùng giáo viên bộ môn phối hợp với các tổ chức,
đoàn thể khác tổ chức cho học sinh có điều kiện tham gia vào các hoạt động
của nhà trường, xã hội, …
Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa BGH, các tổ chức trong trường,
các giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm. Nói cách khác,
giáo viên chủ nhiệm là người đại diện cho hai phía, một mặt đại diện cho
các lực lượng giáo dục của nhà trường, mặt khác đại di ện cho t ập th ể h ọc
sinh . Với tư cách là người đại diện cho lớp chủ nhiệm, GVCN có trách
nhiệm bảo vệ, bênh vực những quyền lợi chính đáng cho học sinh của lớp.
GVCN là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thể học sinh
Học sinh lớp 9 là những em ở lứa tuổi cuối thiếu niên, đ ầu thanh
niên – lứa tuổi giàu ước mơ, đang muốn khẳng định mình, năng động, giám
nghĩ giám làm … nhưng còn thiếu kinh nghiệm, khi có thành công thì d ễ t ự
tin quá mức, gặp thất bại lại dễ mất niềm tin, … Vì v ậy, vi ệc đ ịnh h ướng,
giúp đỡ học sinh kịp thời là rất cần thiết. Chức năng cố vấn có ý nghĩa quan
trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm vì chức năng này, về bản ch ất là s ự
điều chỉnh, vai trò định hướng, điều khiển quá trình tự giáo dục của từng
học sinh và tập thể học sinh, phát huy vai trò chủ th ể của h ọc sinh trong
giáo dục.
Cố vấn còn là quá trình giáo dục, định hướng của giáo viên chủ nhiệm
lớp đối với hoạt động tự quản của tập thể học sinh lớp ch ủ nhiệm, giáo
viên chủ nhiệm không trực tiếp tham gia điều khiển công việc của lớp,
không làm thay cho các em mọi hoạt động.
Chức năng cố vấn đối với học sinh phải quán triệt được toàn bộ nội
dung giáo dục, kế hoạch hoạt động của cá nhân và t ập th ể l ớp ch ủ nhi ệm
bao gồm từ học tập, rèn luyện đạo đức, thể dục thể thao, … diễn ra trong
nhà trường và ngoài xã hội. GiVCN cần tư vấn cho học sinh trong quan h ệ
ứng xử xã hội, gia đình, cộng đồng và trong bạn bè, định hướng ngh ề
nghiệp , … cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 9 – lớp học cuối cấp.

b, Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm.
Người giáo viên chủ nhiệm cần nắm vững đường lối, quan điểm, lí
luận giáo dục để vận dụng vào công tác chủ nhiệm lớp… Đặc bi ệt c ần
nắm vững phương pháp, nghệ thuật sư phạm.

Ví dụ: Nắm vững các yếu tố ảnh hưởng tới sự hình thành nhân cách,
vai trò của giáo dục, hoạt động; mối quan hệ giữa giáo viên với học sinh;
các phương pháp tác động song song, tác động tay đôi, bùng nổ sư phạm, …
đó là những lí luận mà người giáo viên chủ nhiệm cần nắm vững.
Giáo viên chủ nhiệm có kế hoạch nghiên cứu đặc điểm gia đình và đ ặc
điểm tâm sinh lí của từng học sinh. Điều đặc biệt quan trọng đối với giáo

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 3
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
viên chủ nhiệm là bằng các phương pháp, phân tích cho được nguyên nhân
của các hiện tượng, đặc điểm của từng học sinh.
Lập kế hoạch chủ nhiệm cho từng tháng, cho năm học để đảm bảo tính
hệ thống phát triển nhân cách học sinh. Kế hoạch chủ nhiệm lớp cần th ể
hiện một số nội dung sau:
Khái quát chung về đặc điểm lớp chủ nhiệm.
Có kế hoạch bồi dưỡng học sinh khá – giỏi, ph ụ đạo học sinh y ếu –
kém.
Giáo viên chủ nhiệm phải dạy tốt môn học được phân công dạy ở lớp
chủ nhiệm và các lớp khác.
Giáo viên chủ nhiệm phải không ngừng tự hoàn thiện bản thân về mọi
mặt, là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.




2, Lý do chọn đề tài.
Trong thời gian qua, Việt Nam đã hội nhập mạnh mẽ với thế giới bên
ngoài. Những thành quả gặt hái được trong quá trình đó thì không b ất c ứ ai
có thể chối cãi được. Nhưng cũng có một thực tế rõ rang, cùng với những
giá trị tốt đẹp thì hàng loạt giá trị thấp kém cũng theo gót vào Vi ệt Nam.
Chính điều đó đã làm băng hoại, xói mòn nhiều giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Ta thường nói rằng: tâm hồn học sinh là một tờ giấy trắng mà ai cũng
có thể vẽ lên đó những nét bút cho dù là nét đẹp hay xấu. Nói cách khác,
học sinh là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các luồng văn hóa t ừ ngoài vào.
Đặc biệt trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin thì điều đó l ại càng d ễ
dàng.
Thực tế cho thấy có rất nhiều học sinh tốt, có ý thức, chịu h ọc, …
nhưng số học sinh chưa tốt cũng không ít. Bất cứ lớp h ọc nào cũng có h ọc
sinh chưa tốt, học sinh hư, học sinh “lạc đường” trong nhận thức vấn đề.
Lớp học do tôi chủ nhiệm cũng không là ngoại lệ.
Bên cạnh đó, trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ở những năm
trước tôi chưa đi sâu vào vấn đề chủ nhiệm mà chỉ ở mức hoàn thành
nhiệm vụ, chủ yếu tôi tập trung vào công tác chuyên môn. Chính vì vậy, ở
những năm trước số học sinh trong lớp tôi chủ nhiệm có tiến bộ về mặt
đạo đức chưa nhiều, tôi chưa phát huy được vai trò trung tâm, khả năng tự
quản của các em; có một số học sinh chưa có ý thức tổ chức kỉ luật; ch ưa
giúp Ban cán sự lớp hoạt động hiệu quả, … vì vậy không tạo đ ược một
điểm nào nổi bật ở lớp chủ nhiệm.
Những vấn đề trên đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều. Khi nhìn lại quá trình
làm công tác chủ nhiệm tôi thấy mình còn nhiều hạn ch ế cần khắc ph ục.
Điều đó làm cho tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để nâng cao khả năng công tác
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 4
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
của mình. Nhiều biện pháp đã được tôi nghĩ đến và th ử nghiệm. Và đ ến
nay tôi đã tạo được bước đột phá trong công tác chủ nhiệm.
Tất cả những gì tôi tìm tòi và áp dụng thành công sẽ được tôi trình bày
trong “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Ở LỚP 9A3, TRƯỜNG THCS LẠC HÒA”.
Những biện pháp này được tôi áp dụng từ học kì II, năm h ọc 2007 –
2008 và hoàn thiện ở năm học 2008 – 2009.

3, Phạm vi nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu và tìm tòi, tôi không t ập trung vào t ất c ả các
vấn đề mà tập trung nhiều vào các vấn đề sau:
Ý thức chấp hành nội quy của học sinh.
Ý thức học tập.
Khả năng tự quản.
Xây dựng đội ngũ BCS lớp.
Vận dụng tâm lý và dựa vào tính cách, thái độ của h ọc sinh đ ể x ử lý tình
huống…



GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Giáo dục là một quá trình lâu dài, trong đó người làm giáo dục ph ải áp
dụng nhiều biện pháp, từ khâu tổ chức, giáo dục, đến tác động vào từng cá
nhân và tập thể. Quá trình đó cũng không ph ải ch ỉ diễn ra trong m ột hay hai
ngày mà là quá trình tác động lâu dài, như dân gian thường nói “mưa dầm
thấm lâu” .

1, Đặc điểm tình hình lớp 9A3.
Năm học 2008 – 2009, lớp 9A3 chính là lớp 8A3 và một số học sinh của
cá lớp 9A2 – 9A5 của năm học 2007 – 2008 chuyển lên. Lớp có 30 học sinh,
trong đó có:
13 học sinh nữ.
06 học sinh dân tộc Kinh.
19 học sinh dân tộc Hoa.
05 học sinh dân tộc Khmer.
01 học sinh nữ dân tộc Khmer.
Đầu năm học lớp có một số thuận lợi và khó khăn như sau:

1.1, Thuận lợi.
- Được sự quan tâm của BGH, Đoàn – Đội và các tổ ch ức trong nhà
trường.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 5
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
- Có một số học sinh có ý thức học tập tốt, nhiệt tình, năng động, …
- Ban cán sự (BCS) lớp có năng lực, tinh thần trách nhiệm cao.
- Lớp có tinh thần đoàn kết, không chia phe – nhóm.
- Trong lớp có một số học sinh nhà gần trường …

2.2, Khó khăn.
- Đa số học sinh nhà ở xa trường. Đặc biệt có 2 học sinh nhà ở
“điền” (em Triệu Hải và em Lâm Văn Bé), rất khó khăn trong việc đi
lại.
- Lớp có 2 học sinh mồ côi cha (mẹ), 1 h ọc sinh có m ẹ b ỏ đi, 1 h ọc
sinh có cha mẹ bất hòa đã lâu năm.
- Nhiều học sinh ý thức học tập chưa cao, còn ham ch ơi, thậm chí
tham gia tệ nạn xã hội (đá gà).
- Nhiều cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến việc học của con em.
- Môi trường xã hội xung quanh trường học tương đối phức tạp, làm
ảnh hưởng không tốt đến học sinh.




1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008:

Hạnh kiểm Học lực
Tốt Giỏi
22 1
Khá 7 Khá 5
TB 1 TB 21
Yếu Yếu 3 (thi lại)
/

2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới:
2.1, Nhận lớp chủ nhiệm.
Trước ngày khai giảng, GVCN nhận sự phân công của BGH nhà trường
nhận lớp chủ nhiệm. Sau khi có danh sách học sinh, GVCN cố gắng nh ớ
hết tên học sinh trong lớp. Đây là điều rất quan trọng. Bởi con ng ười, ai
cũng muốn mình là người quan trọng đối với người khác, là người được
người khác tôn trọng. Việc giáo viên gọi tên các em học sinh ngay khi mới
gặp nhau là biểu hiện của điều đó. Học sinh sẽ rất vui, bất ngờ vì việc này.
Chính việc này sẽ giúp người giáo viên chủ nhiệm nhanh chóng để lại ấn
tượng của mình trong các em. Điều quan trọng là các em cảm nhận được sự
tôn trọng của GVCN đối với mỗi học sinh.



Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 6
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Ví dụ: Khi BGH trao cho tôi danh sách lớp 9A3, tôi đã đọc đi đ ọc l ại
nhiều lần để nhớ tên của học sinh lớp mình và tôi cố gắng biết mặt c ủa
1/3 số học sinh trong lớp trước ngày tôi gặp lớp. Khi vào lớp tôi gọi tên
những học sinh mà tôi biết mặt để hỏi thăm tình hình trong d ịp ngh ỉ hè.
Trước việc làm đó học sinh đã rất bất ngờ vì không biết tại sao thầy chủ
nhiệm lại biết tên trong lúc chưa tiếp xúc lần nào. Thực sự các em rất thích
thú về điều đó.
Tiếp theo GVCN sẽ gặp những giáo viên chủ nhiệm cũ kết h ợp với
buổi học nội quy, buổi lao động đầu năm của các em đ ể n ắm bắt tình hình
chung, tình hình của một số học sinh trong lớp (như h ọc sinh gi ỏi, h ọc sinh
cá biệt, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, …). Cũng qua đó GVCN s ẽ đ ịnh
hình được đội ngũ BCS lớp sau này cũng như đưa ra được biện pháp giáo
dục học sinh phù hợp.

Ví dụ: Sau khi nhận lớp, tôi đã gặp các GVCN cũ là thầy Phan Thanh
Quân, cô Liêu Thị Sà Dem và thầy Lý Thanh Quyền. Qua đó tôi nắm được
một số thông tin quan trọng về một số học sinh do tôi chủ nhiệm như sau:
Học sinh trong lớp cư trú ở nhiều địa bàn khác nhau, có những h ọc
sinh nhà rất xa trường; trong lớp có 2 học sinh mồ côi cha(m ẹ), 1 h ọc sinh
nhà rất nghèo, 1 học sinh có cha mẹ đang trong tình trạng bất ổn về hôn
nhân, …
Trên cơ sở những thông tin này, trước các hành vi ứng x ư c ủa h ọc sinh,
GVCN sẽ đưa ra được biện pháp xử lý phù hợp, có thái đ ộ, l ời nói đúng
mực. Tránh được việc đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm của các em
cũng như có thể động viên các em kịp thời.
Khi mới nhận lớp GVCN không nên áp đặt ngay nh ững quy đ ịnh c ủa
lớp, buộc các em vào khuôn khổ ngay lập tức. Vì điều này tạo cho các em
sự gò bó, mất tự do mà tự do là điều mà đa số các em đang muốn có.

Ví dụ: ở lớp 9A3 hiện nay áp dụng nhiều quy định riêng của lớp như
xếp hạnh kiểm theo thang điểm, vi phạm nội quy sẽ phải làm vệ sinh phòng
học, không thuộc bài ở nhà thì cuối buổi phải ở lại học thuộc rồi mới về,
…Tất cả các biện pháp này đều áp dụng từ từ, điều quan trọng là tôi đã áp
dụng nó đúng lúc. Chính vì vậy đã được các em ủng hộ.

2.2, Bầu ban cán sự (BCS) lớp – chia tổ.
a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ.
Để bầu BCS lớp đạt hiệu quả - hoạt động tốt, GVCN tham khảo ý kiến
của GVCN cũ bởi họ là người nắm rõ khả năng của các em học sinh.



Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 7
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Một cán bộ lớp tốt phải là người năng động, nhiệt tình, biết s ống vì t ập
thể, không ích kỉ, … cho nên khi chọn BCS lớp giáo viên c ần chú ý đ ến tính
cách của người học sinh mà mình chọn.
Ở đầu năm học lớp có một buổi lao động, giáo viên cũng có thể quan sát
những học sinh mà mình có ý định đưa vào BCS lớp. Trong khi các em lao
động, giáo viên quan sát để đánh giá về ý thức, tác phong, kh ả năng ph ối
hợp với các bạn khác. Đặc biệt trong giờ lao động, người giáo viên có thể
sẽ chọn được một lớp phó lao động tốt. Khi quan sát, không nh ất thi ết là
luôn có mặt ở bên lớp mà giáo viên nên quan sát học sinh từ xa vì khi đó thái
độ, ý thức, khả năng và uy tín của các em mới thật sự bộc lộ.
Ngoài ý thức trách nhiệm các thành viên trong BCS còn phải có năng l ực
tốt. Muốn biết điều này cần phải dựa vào học bạ.
Khi chọn BCS lớp, cố gắng bảo đảm ở mỗi địa bàn cư trú có một thành
viên của BCS lớp. Làm được như vậy thì trong quá trình ho ạt đ ộng giáo
viên có thể để nắm tình hình các thành viên trong lớp thông qua các em.

Ví dụ: Ở lớp 9A3 có lớp trưởng ở Vĩnh Thạnh A (Vĩnh Hải), lớp phó
học tập ở Hòa Nam (Lạc Hòa), tổ trưởng tổ 1 ở Ca Lạc (Lạc Hòa), …
Vai trò của GVCN trong việc chọn BCS lớp rất quan trọng nh ưng các
thành viên trong lớp cũng có vai trò không kém. Vì vậy khi lựa ch ọn giáo
viên cần căn cứ vào sự tín nhiệm của tập thể, điều này thể hiện qua việc
bình bầu dân chủ đầu năm.
Khi tiến hành chia tổ, GVCN cần tạo sự đồng đều trong tổ. Có nghĩa là
mỗi tổ sẽ có các đối tượng học sinh có học lực, ý thức chấp hành nội quy
khác nhau.Nói cách khác, mỗi tổ phải bảo đảm nhiều đối t ượng: có h ọc
yếu, học sinh giỏi, h ọc sinh ở đ ịa bàn xa – g ần, có h ọc sinh ngoan,
sinh
học sinh cá biệt, … Làm được như vậy thì trong quá trình học tập các em có
thể hỗ trợ nhau, nhắc nhở nhau trong học tập, trong lao động.

Ví dụ: Lớp 9A3 đầu năm có 30 học sinh, tôi chia làm ba tổ:
Tổ 1 gồm 10 thành viên, có một số học sinh có học lực n ổi b ật như Ong
Kiều Tiên, Võ T Nhân ái, Trịnh Tú Miệm, …một số h ọc sinh có ý th ức ch ưa
tốt như Thái Tếch Hển, Trần Văn Tuấn, La Văn Thành, …
Tổ 2 gồm 10 học sinh, có 2 học sinh nổi bật về học lực là em Lâm Hồng
Nguyên và Huỳnh Thiếu Lâm; một số học sinh ý thức chưa tốt như Trịnh
Thuận Kiệt, Võ Hoàng Mến, Trịnh Thị Bé Hương, …
Tổ 3 gồm 10 thành viên trong đó có những học sinh nổi bật v ề h ọc l ực
như Võ Hoàng Bửu, Trương Văn Nền, …những học sinh có ý th ức ch ưa tốt
như Lâm Văn Bé, Đền Đươl, …
Trong quá trình chia tổ, tôi đưa học sinh mà mình dự định cho làm t ổ
trưởng vào tổ đó.

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 8
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm

b, Tiến hành bầu BCS lớp.
Trước khi tiến hành bầu, giáo viên chủ nhiện nêu ý kiến: “BCS lớp do
thầy chọn hay các em chọn?” Khi học sinh quyết định do các em ch ọn thì
giáo viên chủ nhiệm thỏa thuận: “Thầy đồng ý cho các em ch ọn nh ưng khi
chọn xong các em phải tôn trọng, hoạt động theo sự điều hành c ủa các b ạn
trong BCS lớp”.
Việc bầu chọn BCS lớp được tiến hành trong tiết SHCN của tuần thứ
nhất hoặc tuần thứ hai đầu năm học.
Trước khi bầu, GVCN thông qua tiêu chuẩn của các ch ức danh đ ược
bầu.

Ví dụ: tiêu chuẩn của lớp trưởng: Học lực từ khá trở lên, hạnh kiểm
tốt, năng động, nhiệt tình, có khả năng tổ chức, có uy tín v ới bạn trong
lớp…
Tiêu chuẩn của lớp phó học tập: học lực giỏi, nhiệt tình giúp đỡ bạn,
tính tình hòa đồng, …
Ở các chức danh khác giáo viên cũng đưa ra tiêu chuẩn tương tự.
Sau khi thông qua tiêu chuẩn các chức danh, GVCN đ ề c ử luôn ch ức
danh lớp trưởng và các lớp phó.

Ví dụ: Chức danh lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu, Trịnh Tú Miên.
Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên, Huỳnh Tuấn Bửu.
Lớp phó lao động: Phùng Như Trường, Thạch Vương…
Qua việc nêu tiêu chuẩn và đề cử thì các em học sinh đã định hình đ ược
những người mà mình sẽ chọn. Bây giờ cho các em tiến hành ứng cử, đề cử
và tiến hành biểu quyết chọn BCS lớp.
Chọn xong lớp trưởng và các lớp phó, GVCN cho các tổ tự bầu tổ
trưởng trên cơ sở tiêu chuẩn đã đưa ra. Khi bầu tổ trưởng giáo viên cũng
nên định hướng cho các em.
Kết quả bầu chọn BCS lớp ở lớp 9A3 như sau:
Lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu
Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên
Lớp phó lao động: Mai Hữu Thành
Lớp phó văn – thể: Lâm Hồng Nguyên
Thủ quỹ: Lâm Hồng Nguyên
Tổ trưởng tổ 1: Võ Thị Nhân Ái
Tổ trưởng tổ 2: Huỳnh Thiếu Lâm
Tổ trưởng tổ 3: Mai Hữu Thành



Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 9
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Là một trường học ở vùng khó khăn nên các vấn đề của lớp không
nhiều nên tôi chỉ chọn tổ trưởng mà không chọn tổ phó. Thi ết nghĩ đó cũng
là điều hợp lí.
Qua quá trình hoạt động của lớp, tôi thấy rằng BCS làm vi ệc hi ệu
quả, được các thành viên trong lớp tôn trọng. Chính đi ều này là nhân t ố tích
cực giúp lớp tôi luôn hoàn thành nhiệm vụ và luôn nằm trong tốp 5 l ớp d ẫn
đầu về thi đua giữa các lớp.

c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp.
BCS lớp là đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước GVCN về toàn
bộ hoạt động học tập, rèn luyện của lớp trong thời gian h ọc. BCS lớp do
tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận. Nhiệm kì của BCS
lớp là một năm.
-- Cơ cấu của BCS lớp gồm: 1 lớp trưởng
3 lớp phó
1 thủ quỹ
3 tổ trưởng
Ngoài ra còn có 2 cờ đỏ (1 cờ đỏ nội, 1 cờ đỏ ngoại), có BCH liên đội gồm:
1 chi đội trưởng, 1 chi đội phó và 1 ủy viên.

-- Nhiệm vụ của lớp trưởng:
Là người chịu sự điều hành, quản lí trực tiếp của GVCN. L ớp trưởng
là người điều hành, quản lí toàn bộ các hoạt động của lớp và từng thành
viên trong lớp. Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh nội
quy của trường, quy định của lớp. Thực hiện nề nếp tự quản trong lớp.
Lớp trưởng là người thay mặt GVCN quản lí lớp, kịp thời nắm bắt
thông tin của lớp, báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm.
Cuối tuần, trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm, lớp trưởng tổng kết, đưa
ra đánh giá, nhận xét về quá trình hoạt động của lớp. Trên cơ sở báo cáo
của tổ trưởng, lớp trưởng xếp loại hạnh kiểm cho các thành viên trong
lớp…
Ví dụ: nếu học sinh nào trong lớp 9A3 nghỉ quá 2 ngày thì lớp trưởng
sẽ báo với GVCN. Báo cáo tình hình 15 phút đầu buổi…

-- Nhiệm vụ của các lớp phó:
+ Lớp phó lao động: phân công, theo dõi, đôn đốc các thành viên
trong lớp ở các buổi lao động. Theo dõi công tác trực nh ật hàng tuần của
các tổ, ý thức giữ vệ sinh của cá nhân các thành viên trong lớp. Cuối tuần
báo cáo hoạt lao động (nếu có), vệ sinh của lớp…

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
10
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
+ Lớp phó học tập: đôn đốc, nhắc nhở các thành viên trong lớp học
tập. Giúp đỡ những học sinh yếu trong khả năng của mình. Ki ểm tra bài cũ
đối với các thành viên trong lớp ở 15 phút đầu buổi học…
+ Lớp phó văn – thể: chịu trách nhiệm về các hoạt động văn nghệ,
thể dục – thể thao.

Ví dụ: Em Lâm Hồng Nguyên là lớp phó văn - thể. Khi nghe thầy
Tổng phụ trách thông báo là có Hội diễn văn nghệ chào mừng Ngày nhà
giáo Việt Nam 20 – 11 thì em đã chủ động nắm bắt thể l ệ, ch ủ đ ề, hình
thức thi từ Ban tổ chức để thông báo cho lớp. Sau khi có ý ki ến c ủa GVCN
thì em Nguyên tập hợp các bạn có năng khiếu để tổ chức tập luyện …

-- Nhiệm vụ của thủ quỹ: thu và quản lí các khoản quỹ của lớp,
cuối tháng – cuối học kì – cuối năm báo cáo công khai hoạt động thu chi
quỹ lớp. Thu tiền giấy kiểm tra nếu được giáo viên bộ môn yêu cầu, …

-- Nhiệm vụ của các tổ trưởng: phân công, theo dõi, đôn đốc các
thành viên trong tổ làm trực nhật, vệ sinh. Theo dõi, báo cáo hoạt động hàng
tuần của các tổ viên. Kiểm tra bài cũ các thành viên trong t ổ ở 15 phút đ ầu
buổi,…

2.3, Lập sơ đồ lớp học.
Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh tuy dễ nhưng sắp xếp nh ư thế nào
cho hiểu quả lại không dễ chút nào.Để lập sơ đồ lớp tốt, GVCN dựa vào
các căn cứ sau:
- Học lực của học sinh: xen kẽ học sinh yếu kém với học sinh khá
giỏi.
- Thể chất của học sinh: học sinh thấp ngồi trước, cao ngồi sau; m ắt
yếu ngồi gần bảng.
- Nhiệm vụ của BCS lớp: tổ trưởng(lớp trưởng) thường ngồi giữa
hoặc ngồi sau của tổ (lớp).
- Ý thức của học sinh: học sinh nói chuyện nhiều, không chú ý học thì
cho ngồi trước.
Trên cơ sở các căn cứ đó, GVCN lập sơ đồ lớp sao cho phù hợp.
Ví dụ: dưới đây là sơ đồ tổ chức lớp học lớp 9A3:




Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
11
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm



Trần Văn Trương Lâm T Hồng Thạch
Liêu Khét Mai(*+)
Tuấn Kiều My HữuThành Vương
Nguyên( )

Trịnh Tú Trịnh T Bé
Võ T Nhân Huỳnh(*) Huỳnh Lâm Văn
Thiếu Lâm Hương Tuấn Bửu
Ái (*) Miên Bé
(#)

Lưu Toàn Đền Đươl Phan Thị Lê Mộng
Lâm Sài Võ Hoàng
Hựu Quốc Mến Cơ
Út

Thái Tếch Dương Lệ Phùng Huệ Trương Văn Triệu Hải
La Văn
Hển Nền
Thành Quân Chân

Tăng Thị Ong Kiều Phùng Như Trịnh Trần Thị Ngô Thị
Trường Thuận Kiệt Thơm
Chiên Tiên (@) Trang




Bàn giáo viên




Ghi chú:
Dấu #: lớp trưởng Dấu @: lớp phó
học tập
Dấu * : tổ trưởng Dấu +: lớp phó lao
động
Dấu : lớp phó văn - thể, thủ quỹ

Lập sơ đồ tổ chức lớp học theo căn cứ trên có tác dụng:

- Giúp phát huy được vai trò của BCS lớp trong việc quản lý lớp học
- Các em học tốt có thể hỗ trợ được cho những học sinh h ọc còn
yếu.
- Những học sinh ở xa nếu có đi học trễ vào ngày mình tr ực nh ật
thì các bạn trong có thể hỗ trợ làm trực nhật kịp thời, …
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
12
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm


2.4, Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại học lực học sinh.
Một tập thể muốn hoạt động tốt, có nề nếp, …không ch ỉ dựa vào
người chỉ huy mà còn cần có những nguyên tắc hoạt động của nó. V ới m ột
lớp học, ngoài những quy định chung đó cảu nhà trường cần có những quy
định riêng của lớp được xây dựng trên cơ sở quy định chung của trường.
Ở lớp 9A3, ngay từ những tuần đầu của năm học GVCN cùng BCS
lớp đã xây dựng “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm” cho từng thành
viên trong lớp.
Tiêu chí đánh giá xếp loại được xây dựng trên cơ sở “Bảng thi đua”
giữa các lớp của Liên đội trường THCS Lạc Hoà.
Sau khi xây dựng xong “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm”, trong
tiết sinh hoạt chủ nhiệm, lớp trưởng tiến hành lấy ý ki ến c ủa các thành
viên trong lớp để điều chỉnh cho hợp lý. Sau đó GVCN đưa ra quy ết đ ịnh
cuối cùng.
Việc lấy ý kiến của học sinh là rất quan trọng vì các em sẽ thấy mình
được tôn trọng. Vì vậy, các em sẽ có ý thức tổ chức tốt hơn trong học tập.

Ví dụ: Khi tiến hành lấy ý kiến của học sinh, các em có đề nghị về
điểm số như sau: Nói tục, chửi thề từ - 3 tăng lên –
5
Vô lễ với giáo viên từ - 7 tăng lê – 10
Vắng không phép từ - 2 giảm xuống – 1
Điểm tốt từ + 1 tăng lên +
2
Mẫu Bảng “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS”:

Không mang phù hiệu
-1
Không thắt khăn quàng
-1
Không bỏ áo vào quần
-1
Đi trễ
-2
NỘI
Vắng K
-2
QUY
Nói tục, chửi thề
-5
Vô lễ với giáo viên, người lớn
- 10
TB/năm Đánh nhau
Làm việc riêng trong giờ học
-3
Lớp ồn
-1
Tiết A
+2
Không thuộc bài
-5
HỌC
-3 Không ghi bài
TẬP
Không làm bài tập về nhà
-4
Điểm tốt
+2
Không quét lớp
-2

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
13
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Không hốt rác VỆ
-2
SINH
Bỏ trực vệ sinh
-5
Viết, vẽ bậy lên bàn, lên bảng
-2
Ra trễ
-1 THÊ
DỤC
Không nghiêm túc, tập sai động tác
-1
Bỏ tập thể dục
-3


Sau khi thống nhất thang điểm, GVCN cho tổ chức thực hiện. Mỗi tổ
trưởng có một cuốn sổ theo dõi các thành viên trong lớp dựa trên thang
điểm đã thống nhất. Cuối tuần, vào tiết sinh hoạt chủ nhiệm, các t ổ trưởng
lên báo cáo trên bảng tình hình các thành viên trong tổ. Sau khi báo cáo xong,
tổ trưởng sẽ giải trình ý kiến của tổ viên (nếu có). Nếu ý kến v ượt quá
nhiệm vụ của tổ trưởng thì lớp trưởng hoặc GVCN giải trình.
Trên cơ sở báo cáo của tổ trưởng, lớp trưởng quy ra điểm rồi xếp
loại hạnh kiểm trong tuần cho các thành viên trong lớp.
Vào thứ sáu của tuần cuối cùng trong tháng, GVCN họp cùng BCS
lớp để xếp loại hạnh kiểm tháng cho học sinh trong lớp.
Với việc xếp loại hạnh kiểm theo thang điểm nh ư vậy thì vi ệc đánh
giá hạnh kiểm của học sinh là tương đối chính xác. Tuy nhiên có nh ững vi
phạm của học sinh là ngoài ý muốn của các em. Vì vậy trong quá trình th ực
hiện GVCN cần có cách xử lý phù hợp, nếu là trường h ợp ngoài ý mu ốn thì
không nên trừ điểm của các em nhưng cần chú ý để không bị học sinh nói
gạt. Những học sinh vi phạm, giáo viên cũng nên cho các em “lập công
chuộc tội”. Nếu như đẩy các em vào đường cùng, không có điều kiện sửa
sai thì dễ làm cho các em chán nản, thất vọng, mất động cơ để phấn đấu.
Ví dụ 1: trong thang điểm tôi có đưa ra trường hợp:
- Trong tuần nếu bị hạnh kiểm loại TB hoặc khá nhưng đạt 3
điểm tốt và có ý thức sửa sai thì sẽ được nâng một bậc hạnh kiểm.
- Trong tuần đạt 3 điểm tốt, không vi phạm nội quy thì được
tuyên dương trước lớp và trước trường, …
Ví dụ 2: Học sinh nghỉ học không phép, giáo viên tìm hiểu lí do, nếu
nghỉ vì lý do chính đáng nhưng không kịp viết đơn thì chấp nhận cho các em
nộp đơn vào ngày đi học sau đó.
Một điều cần chú ý trong khi xử lí các hành vi ph ạm của h ọc sinh
nữa là phải tìm hiểu lý do dẫn đến nh ững vi ph ạm c ủa h ọc sinh. N ếu cách
xử lí không phù hợp với lý do, trừ điểm mà các em không “tâm ph ục khẩu
phục” sẽ dễ dẫn đến thái độ bất mãn nơi các em.
Ví dụ 1: lớp 9A3 có 2 học sinh thường xuyên đi học trễ là Lâm Văn
Bé và Võ Hoàng Mếm. Qua tìm hiểu tôi biết được rằng nhà của em ở xa
trường, ở trong ruộng, có lúc phải đi đò.
Ở hai trường hợp này nếu không biết lí do mà cứ trừ điểm liên tục
thì cí thể đây là một trong những nguyên nhân nếu các em nghỉ học. Trong
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
14
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
trường hợp này tôi thường hỏi lí do và ít trừ điểm nên càng về sau các em
càng cố gắng.
Ví dụ 2: Cũng là đi trễ nhưng em Tăng Thị Chiên lại khác, nhà ở xa,
không có xe nên phải đi bộ lại còn phải phụ mẹ nuôi tôm. Cũng lại với cách
xử lí như trên cùng với việc thường xuyên động viên, đến nay việc đi trễ
hầu như không còn.

2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp.
Trong những năm trước, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi không chú ý
đến vai trò của BCS lớp. Lớp trưởng, các lớp phó, các tổ trưởng chỉ là chức
danh, không hoạt động đúng vai trò và chức năng của mình. Hay nói đúng
hơn là chỉ mang tính hình thức. Chính vì vậy, GVCN ph ải làm nhi ều vi ệc
của lớp, thêm vào đó mọi thành viên trong lớp không tiến bộ, đặc bi ệt là
trong việc thực hiện nội quy. Giáo viên khó nắm tình hình lớp kịp thời.
Một lớp học muốn tiến bộ, tự quản tốt thì vai trò của BCS l ớp rất
quan trọng. Các em cùng học chung một lớp, chung độ tuổi,chung tâm lý, …
nên dễ nắm tình hình lớp, dễ hiểu nhau, … đó là điều ki ện đ ể l ớp ho ạt
động tốt, giáo viên có thể nắm được tình hình lớp mà không ph ải ngày nào
cũng trực ở lớp.
Vậy làm sao phát huy được vai trò của BCS lớp?
Trước hết giáo viên phải tạo được thiện cảm và niềm tin, quan trọng
hơn là giám tin và giám giao nhiệm vụ cho các em. Bên cạnh đó là s ự đ ịnh
hướng và hướng dẫn của GVCN.

Ví dụ: để chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11, liên đội
trường THCS Lạc Hoà tổ chức hội thi văn nghệ, tôi đã để cho các em t ự
chọn tiết mục để tham gia. Trong đó lớp phó văn nghệ là ng ười t ổ ch ức và
chịu trách nhiệm. Tôi chỉ đóng vài trò là người hướng dẫn, tham gia ý ki ến
ở nội dung, cố vũ động viên các em, cho các em thấy ý nghĩa của việc t ự
mình tổ chức sẽ có lợi cho các em như thế nào, …
Cùng chung một lớp, chung độ tuổi, chung địa bàn cư trú nên h ọc
sinh thường hiểu nhau, nắm được thông tin của bạn mình. Các em có th ể
tâm sự với nhau những điều mà chúng khó tâm sự với GVCN. Vì v ậy
GVCN nên tận dụng ưu điểm này ở BCS lớp để nắm tình hình c ủa các
thành viên trong lớp. Không những thế, GVCN còn có thể “nhờ” các em giải
quyết những vấn đề mà bản thân mình khó giải quyết.

Ví dụ: thông qua BCS lớp tôi có thông tin về học sinh như:
Thái tếch Hển, La Văn Thành là những lao động chính trong nhà
(nuôi tôm), đây cũng là hai học sinh tham gia đá gà ở nhà.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
15
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Học sinh Lâm Văn Bé ở nhà chỉ có cha, còn mẹ bỏ đi. Em rất thu
người mẹ của mình (có thể kiểm chứng qua việc đầu năm ghi sơ
yếu lí lịch em nói rằng: “Em không có mẹ”).
Tuy nhiên để làm được như vậy, GVCN phải có định hướng, hướng
dẫn cho các em làm việc.

Ví dụ: em Trịnh Thị Bé Hương là học sinh có năng lực, bản tính hi ền
nhưng ở nhà cha mẹ bất hoà, Hương qua ở với người dì, em có tư tương
chán nản, bất cần, thích thì đi học không thích thì nghỉ. Em s ống khép kín, ít
nói chuyện, tôi cũng khó gần.
Trong trường hợp này tôi không trực tiếp giúp em hoà đồng mà trao
lại việc này cho lớp phó văn - thể và lớp phó học tập và định hướng cho
các em: luôn coi bạn là quan trọng, là người có thể tâm sự chia sẻ những
việc mà mình đang gặp khó; nếu biết bạn làm được việc gì đó (như giải
được bài tập) khi có điều kiện thì trao đổi với bạn; rủ bạn tham gia các
hoạt động của lớp, cho dù đó chỉ là việc đi mua cây chổi, … và trong phòng
học tôi không quên gián hai khẩu hiệu:
“Đừng đợi đến lúc cô đơn mới nhớ ra bạn bè”
“Tha thứ là cách trả thù vinh quang nhất”
Sau 2 tháng, em Hương đã có nhiều chuyển biến về tinh thần: vui v ẻ,
nói nhiều, điểm cao hơn và đặc biệt từ giữa tháng 11 có mong mu ốn đ ược
ngồi gần lớp phó học tập để được chỉ nhiều hơn. Dì của Hương nói rằng:
“Không biết sao bây giờ Hương thay đổi như vậy”.

Ví dụ 2: Lớp 9A3 có nhiều học sinh có học lực TB và yếu nhưng l ại
không bao giờ hỏi thầy bộ môn, hỏi bạn dù không biết. trong trường hợp
này tôi cho lớp phó tập trung những học sinh khá giỏi các môn của lớp lại
và định hướng cho các em cách giúp: có gắng gần gũi bạn và nhờ bạn làm
một việc gì đó mà bạn thích; không ngại hỏi ý kiến bạn ở những bài tập mà
bạn biết làm, từ từ chuyển qua trao đổi bài tập với nhau và khi bạn đã
nhận sự giúp sức của mình thì luôn tạo cho bạn cảm giác là b ạn tìm ra đáp
số, …
Đến giữa học kì I thì đa số những học sinh yếu đã mạnh d ạn h ỏi
bạn, lớp học sôi động, đa số các thầy cô rất thích khi vào dạy ở lớp 9A3.
Trong một lớp học thường học sinh học yếu, TB ít vì lí do từ năng
lực mà phần nhiều do lười biếng, không học bài, làm bài ở nhà. Khi v ề nhà
chủ yếu đi chơi, làm việc, cha mẹ không quan tâm – không quản lí con.
Đối với những học sinh này nếu giáo viên chỉ động viên, bắt ép h ọc
bài hay xử phạt nhiều thì vấn đề không giải quyết được là bao.


Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
16
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Trong trường hợp này, kết hợp với việc BCS lớp và những học sinh
khá giỏi hỗ trợ cho các em thì GVCN giao cho BCS lớp việc giám sát h ọc
tập: kiểm tra bài cũ, bài tập làm ở nhà, … trong 15 phút đầu giờ. Việc này
được làm hàng ngày, mọi thành viên trong lớp đều được t ổ trưởng, lớp phó
học tập kiểm tra.
Nếu học sinh nào chưa thuộc bài, không làm bài thì cuối bu ổi s ẽ ph ải
ở lại học thuộc, làm bài dưới sự hướng dẫn, quản lý của BCS l ớp xong r ồi
mới về. Nhưng để làm việc này thì trong kì họp phụ huynh đầu năm phải
có được sự đồng ý của cha mẹ học sinh.
Cho BCS lớp giám sát việc học của các thành viên trong lớp, các em
phải ở lại cuối buổi để hướng dẫn các bạn của mình còn có tác dụng làm
cho BCS lớp ý thức trách nhiệm hơn đối với công việc mình làm.

Ví dụ: Ở lớp 9A3 tôi đã áp dụng biện pháp này. Kết quả có nhiều
khả quan, như em Kiệt, em Hương, em Tuấn, em Thành, …ở lớp chú ý học
bài, về nhà cũng chịu làm bài và đặc biệt trong lớp khi giáo viên kiểm tra
bài cũ thì ít khi học sinh không thuộc bài.
Tóm lại, nếu giáo viên chủ nhiệm biết phát huy vai trò của BCS lớp
thì lớp sẽ hoạt động có nề nếp, GVCN dễ dàng nắm tình hình l ớp hàng
ngày.
Khi để BCS lớp quản lí lớp, GVCN cần nhắc nhở các em cách ứng
xử với các thành viên trong lớp để tránh tình trạng các em có nh ững l ời nói
hoặc hành động xúc phạm bạn của mình. Nếu việc này xảy ra thì vi ệc m ất
đoàn kết trong lớp là khó tránh khỏi.
Khi quy trình này được tiến hành thì lớp h ọc s ẽ trở thành lớp t ự qu ản
(vì đa số các thành viên đã ý thức được vài trò của mình trong l ớp) trong đó
vai trò của BCS lớp rất lớn. Lớp tự quản không ch ỉ th ể hiện ở nh ững vi ệc
làm trên mà còn thể hiện ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm. Có th ể ki ểm ch ứng
qua các hoạt động của tiết SHCN được trình bày sau đây:

Hoạt động 1:
- Các tổ trưởng báo cáo lên bảng tình hình học tập của các thành
viên trong tổ. Giải trình ý kiến của tổ viên (nếu có), n ếu tổ tr ưởng
không giải trình được thì lớp trưởng hoặc GVCN giải trình.
- Lớp trưởng đánh giá nhận xét và đề xuất ý kiến (nếu có). Trên cơ
sở báo cáo của tổ trưởng, lớp trưởng quy ra điểm rồi xếp loại hạnh
kiểm tuần cho các thành viên trong lớp.
- Nếu là cuối tháng thì lớp trưởng đọc luôn hạnh kiểm tháng cho
cả lớp (đã được GVCN và BCS lớp họp xét vào tiết cuối c ủa ngày th ứ
sáu cuối tháng).

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
17
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm

Hoạt động 2:
- Giáo viên chủ nhiệm đánh giá nhận xét tình hình h ọc t ập trong
tuần.
- Đưa ra hình thức tuyên dương, phê bình, hình th ức x ử ph ạt đ ối
với các hành vi tương ứng.

Hoạt động 3: Thủ quỹ báo cáo tình hình thu chi quỹ lớp trong
tháng (hoạt động này chỉ diễn ra ở tuần cuối tháng).

Hoạt động 4:
- Lớp trưởng tổ chức cho lớp nêu ý kiến về việc dạy và h ọc ở các
môn học.
- GVCN giải trình.
Hoạt động 5: GVCN thông báo kế hoạch tuần tiếp theo.
Qua các bước hoạt động trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm có thể thấy
học sinh là trung tâm của tiết SHCN còn giáo viên ch ỉ đóng vai trò là ng ười
tông kết vấn đề.
Trên đây chỉ là một số trong những biện pháp cụ thể để phát huy vai
trò của BCS lớp trong toàn bộ quá trình hoạt động của lớp.

2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động t ập
thể.
Người GVCN muốn làm tốt công tác chủ nhiệm phải biết vận dụng
nhiều phương pháp giáo dục khác nhau trong đó có phương pháp giáo dục
cá biệt và giáo dục tập thể.
Phương pháp giáo dục cá biệt ở đây không nên hiểu là giáo dục học
sinh cá biệt mà cần hiểu Phương pháp giáo dục cá biệt là s ự tác động t ới
từng cá nhân một cách chuyên biệt để đảm bảo tính phù hợp với đối tượng.
Ví dụ: cùng một biểu hiện có lỗi như nhau, nhưng có em phải phê
bình nghiêm khắc, có em lại nhắc nhẹ, có khi nhắc chung chung, có lúc lại
nhắc nhở riêng (trực tiếp), có khi phải tách học sinh ra khỏi t ập th ể đ ể
giáo dục riêng, …
Thực chất của quá trình giáo dục cá biệt là vận dụng “Tâm lý học lứa
tuổi” để giáo dục học sinh, xử lý các tình huống mà người giáo viên g ặp
phải trong dạy học nói chung và trong công tác chủ nhiệm nói riêng.
Vận dụng phương pháp giáo dục cá biệt và giáo dục tập thể người
giáo viên phải đo được mức độ hành vi, nắm được tâm lí chung của tập th ể
cũng như tâm lý chung của cá nhân. Nếu không đáng khen mà khen quá l ời,


Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
18
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
chỉ đáng nhắc nhở nhưng vì lẽ nào đó giáo viên cảnh cáo, phê bình sẽ dễ
làm cho học sinh chán nản, mất lòng tin, bi quan, …
Để vận dụng phương pháp này hiệu quả, người giáo viên ch ủ nhi ệm
cần nắm được tâm lý của từng cá nhân trong lớp cũng như tâm lí – tính cách
chung của học sinh lớp mình chủ nhiệm. Trên cơ sở đó vi ệc ch ủ nhi ệm s ẽ
hiệu quả hơn.
Muốn hiểu tâm lý học sinh, giáo viên cần quan sát vào hoạt động thực
tế của học sinh ở lớp học, cộng đồng, gia đình, …Nghiên cứu đ ặc đi ểm
học sinh là việc làm hết sức quan trọng. Vì chỉ trên cơ sở hiểu bi ết t ừng em
mới có khả năng phân loại nhóm theo các đặc điểm về học lực, tính cũng
như hoàn cảnh.
Ví dụ: Giáo viên có thể hiểu rõ tính cách của học sinh mình n ếu ch ịu
quan sát kĩ các em qua các buổi lao động, sinh hoạt chủ nhiệm, các bu ổi
hội thao, …
Điều đặc biệt quan trọng đối với giáo viên chủ nhiệm là bằng các
biện pháp nghiên cứu, phân tích được nguyên nhân của các hiện trạng, đ ặc
điểm của từng học sinh. Chỉ trên cơ sở biết được nguyên nhân dẫn tới các
đặc điểm tâm lý của học sinh thì giáo viên ch ủ nhi ệm m ới có gi ải pháp tác
động, giáo dục phù hợp, mang lại hiệu quả cao.
Ví dụ 1: Đều là hiện tượng học yếu nhưng có em do trí tuệ chậm
phát triển, có em do hoàn cảnh gia đình khó khăn, có em do phân tán t ư
tưởng trong quá trình tiếp thu bài, …
Ví dụ 2: Trong lớp 9A3, đầu năm học có hai học sinh có biểu hiện
chán học, thường xuyên nghỉ học không phép, cúp tiết là em Hương và em
La Thành. Qua tìm hiểu cùng với các thông tin từ BCS l ớp có th ể ch ỉ ra các
nguyên nhân:
Đối với em Hương chủ yếu do sự bất hòa trong gia đình, em Hương
qua sống với dì.
Em Thành chán học do tham gia đá gà ở nơi cư trú, ở nhà gia đình
không quản lý.
Khi giáo viên đã nắm được nguyên nhân của hành vi thì trên cơ sở tâm
lý – tính cách của học sinh giáo viên đưa ra biện pháp xử lý kịp th ời v ới h ọc
sinh. Việc xử lý kịp thời các hành vi sai trái rất quan trọng. Nếu không xử lý
kịp thời thì có thể dẫn đến những hậu qủa khó lường bởi tính hiếu th ắng,
muốn khẳng định mình của học sinh. Trong quá trình lý thì cần chú ý đến
tính cách của học sinh để có biện pháp phù hợp, nếu không s ẽ ph ản tác
dụng.
Ví dụ: Nếu một học sinh có lòng tự trọng cao thì không nên trách
móc, bới tội trước lớp. Trong trường hợp này giáo viên nên gặp trực tiếp.


Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
19
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Cách xử lý trên cũng phù hợp với học sinh có l ỗi mà bi ết nhận l ỗi và
sửa, học sinh dễ “mủi lòng”. Trong trường hợp này giáo viên nên s ử d ụng
nhiều câu biểu cảm, thể hiện thái độ, tâm trạng của chính mình.
Trước học sinh lỳ lợm, bất cần đời thì biện pháp t ốt nh ất là tìm hi ểu
điểm yếu về tình cảm của đó, từ đó tác động trực ti ếp. Nh ững h ọc sinh
kiểu này giáo viên không nên la mắng, khiêu khích vì các em rất dễ làm liều.
Với học dinh có tính ganh đua thì nên khiêu khích, so sánh em đó với
một học sinh nào đó hơn em…
Lenin từng có khẩu hiệu trong cách mạng tháng 10 là: “hòa bình bánh
mì”. Tuy học hành sẽ mang lại cái lợi lâu dài nhưng các em cũng không
quên cái lợi trước mắt cũng giống như hòa bình mà không có gì ăn mà chi ến
tranh có cái ăn còn hơn. Chính vì vậy cho các em th ấy cái l ợi tr ước m ắt
cũng là một biện pháp giúp các em học tốt. Bên cạnh đó cũng không quên
cho các em thấy cái lợi lâu dài của việc học.
Ví dụ: cái lợi trước mắt có thể là: được phiếu học tốt, tuyên d ương
trước cờ, có giấy khen – phần thưởng ở cuối học kì, … Cái lợi lâu dài thì
tùy thuộc vào từng môn.
Lợi ích lâu dài có thể là: nếu có nghề nghiệp thì không ph ải “bán
mặt cho đất, bán lưng cho trời” như nuôi tôm nhưng tiền lương vẫn cao,
làm việc trong phòng máy lạnh, được đi đây đi đó, …

Học sinh cũng như bất cứ người nào, khi có lỗi th ường che d ấu. B ởi
vậy trước khi xử lý, bằng mọi cách phải cho các em th ấy lỗi và nhận lỗi
của mình. Làm vậy trước hết học sinh sẽ nể vì các em không th ể dấu nổi
hành vi sai trái của mình và học sinh sẽ có cảm giác thầy luôn biết nh ững
việc mình làm. Đó là cơ sở để các biện pháp xử lý của mình có hiệu quả.
Khi xử lý tình huống cần bảo đảm giữ được thể diện cho các em, làm
cho học sinh thấy mình được tôn trọng nhưng cũng cần cho học sinh th ấy
sự nghiêm túc và cứng rắn của thầy.
Ví dụ: Ở lớp 9A3 có hai học sinh thươgn2 xuyên tham gia đá gà ở nơi cư
trú (em Hển và em Tuấn). Trước tình huống này tôi không xử lý trước lớp mà gọi
các em lên văn phòng. Trước hết tôi đặt câu hỏi cho hai em tự nhận lỗi nhưng các
em lại chối lỗi. trước tình hình đó tôi đặt câu hỏi:
- Các em có biết chú Nghĩa ở đồn Biên phòng 642 (Vĩnh Hải) không?
- Em có biết.
- Chú ấy là người quản lý địa bàn Vĩnh Thạnh A. Hôm trước thầy qua đồn
có nghe chú Nghĩa nói là có một số học sinh Vĩnh Thạnh A học ở Lạc Hòa than gia
đá gà. Số học sinh này đã được lập danh sách để gửi về trường. Thầy mượn danh
sách thì trong đó có hai em.
Trước câu nói đó của tôi thì hai em cúi mặt, im lặng. Tôi tiếp:


Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
20
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
- Nếu các em nói không tham gia thì có lẽ bên đồn họ nhầm tên. Nhưng nếu
có, họ đưa danh sách qua trường thì chắc chắn các em sẽ bị kỉ luật. Bây giờ nên
nói thật để thầy còn biết đường.
Nghe xong cả hai đều nói:
- Có, chúng em có tham gia. Bây giờ làm sao hả thầy?
Như vậy học sinh đã nhận lỗi, lo lắng về hành vi của mình và sơ bị kỉ luật.
Có nghĩa là các em vẫn coi trọng việc học. Từ đó tôi giải thích cho các em cái h ại
của việc tham gia đá gà cũng như các trò cờ bạc. Tôi yêu cầu các em viết b ản t ự
kiểm. Cả hai đều hứa sẽ không lặp lại hành vi này. Cho đến bây giờ, qua quá trình
theo dõi của em Nguyên thì không thấy hai học sinh này tham gia nữa.
Điều quan trong trong việc vận dụng phương pháp giáo dục cá biệt là
phải tìm hiểu nguyên nhân của hành vi, tính cách tâm lí, thái đ ộ t ừ đó có
biện pháp xử lý phù hợp. Trong xử lý cần tôn trọng nhân cách học sinh và
phải cho các em thấy được điều này.
Muốn phát huy hiệu qủa của phương pháp giáo dục trong tập thể,
giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là người có uy tín, có trách nhiệm, nắm
vững đối tượng, xây dựng được tập thể học sinh thành một tập thể vững
mạnh:
+ Đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ chung của từng thành viên của lớp.
+ Tổ chức những hoạt động chung để thực hiện mục tiêu.
+ Lớp có đội ngũ tự quản có uy tín, có trách nhiệm, có năng lực, bản
lĩnh.
+ Có kỉ luật chặt chẽ, có qui định, nội qui phải rõ ràng, được mọi
người tôn trọng và tự giác chấp hành.
+ Có dư luận tập thể lành mạnh, dư luận của tập thể là phản ánh sức
mạnh, là bản lĩnh của mỗi thành viên.


KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Trên đây là một số biện pháp giúp làm tốt công tác chủ nhiệm ở lớp
9A3, trường THCS Lạc Hòa mà tôi đã thực hiện. Sau đây tôi xin nêu một vài
kết quả đạt được để minh họa.
1. Kết quả
1.1, Duy trì sĩ số:

Đầu năm lớp có 29 học sinh. Giữa tháng 9 có thêm 1 h ọc sinh xin vào.
Như vậy lớp có 30 học sinh. Đến tháng 11 có 2 em chuyển qua lớp
9A1.Cuối học kì lớp có 28 học sinh, không giảm sĩ số.
1.2, Chất lượng hai mặt giáo dục ở HK I

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
21
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
HK HL
Họ và tên HS
STT DHTĐ Ghi chú
Võ Thị Nhân Ái
01 T K HSTT
02 K Tb
Lâm Văn Bé
Huỳnh Tuấn Bửu
03 T G HSG
Phùng Huệ Chân
04 T K HSTT
Tăng Thị Chiên
05 T K HSTT
Đền Đươl
06 T Tb
Triệu Hải
07 T Y
Thái Tếch Hển
08 T Tb
Trịnh Thị Bé
09 T K HSTT
Hương
Lâm Xài Hựu
10 K Tb
11 T K HSTT
Liêu Khét
Trịnh Thuận Kiệt
12 T Tb
Huỳnh Thiếu Lâm
13 T G HSG
Võ Hoàng Mến
14 T K HSTT
Trịnh Tú Miên
15 T K HSTT
Lâm Thị Kiều My
16 T K HSTT
Trương Văn Nền
17 T K HSTT
Lâm Thị Hồng
18 T K HSTT
Nguyên
Dương Lệ Quân
19 T K HSTT
Lưu Toàn Quốc
20 T K HSTT
21 T Tb
La Văn Thành
Mai Hữu Thành
22 T Tb
Trần Thị Thơm
23 T Tb
Ông Kiều Tiên
24 T G HSG
Ngô Thị Trang
25 T Tb
Phùng Như Trường
26 T K HSTT
Trần Văn Tuấn
27 T Tb
Thạch Vương
28 T Tb



Tổng hợp chất lượng hai mặt ở HK I
Hạnh kiểm Học lực
Tốt Giỏi
26 03
Khá 02 Khá 13
TB / TB 11
Yếu Yếu
/ 01

1.3, Thi đua hàng tuần giữa các lớp trong trường:



Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
22
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Stt Tuầ Hạng Ghi chú
n
1 01 Chưa xếp hạng
Nhận cờ thi đua
2 02 Hai

3 03
4 04 Ba
5 05 Hai
6 06 Năm
Nhất Nhận cờ thi đua
7 07

8 08
Nhất Nhận cờ thi đua
9 09
10 10 Ba
11 11 Hai
Nhất Nhận cờ thi đua
12 12
13 13 Năm
Nhận cờ thi đua
14 14 Hai
15 15 Năm
16 16 Ba
17 17 Ba
Nhất Nhận cờ thi đua
18 18
19 19

1.4, Tham gia phong trào:
- Lớp tham gia tất cả các phong trào do nhà trường cũng nh ư các t ổ ch ức
phát động. đạt được một số kết quả như sau:
1. Giải III đợt trang trí phòng học đầu năm.
2. Giải III hội thi làm lồng đèn trung thu
3. Giải I cầu lông nữ Hội thao chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11
4. Giải III Hội diễn văn nghệ chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 –
11
5. Giải II môn kẹp chai nữ chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 –
11
6. Giải III môn kẹp chai Nam chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11
- 9A3 là lớp đóng học phí đạt tỉ lệ cao nhất trong trường với 93.3 % ( ch ỉ
còn hai học sinh không đóng và trừ những học sinh trong không phải đóng
học phí).
2. Bài học kinh nghiệm:
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã rút ra được một số kinh nhi ệm
như sau:
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
23
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
Muốn cho học sinh làm một việc gì đó thì người giáo viên ph ải t ạo
cho các em ham muốn làm việc đó, cho các em thấy được lợi ích của nó.
Luôn tôn trọng học sinh, nhất là ở nơi đông người.
Luôn đặt lợi ích của học sinh làm đầu, xem các em là trung tâm của
mọi vấn đề trong lớp học.
Từng bước rèn luyện cho các em năng lực tự quản, tự giải quy ết các
vấn đề. Từ đó học sinh sẽ cảm nhận được vai trò làm chủ của mình.
Người GVCN tuy cho lớp tự quản nhưng phải luôn luôn đồng hành
cùng các em, nhanh chóng nắm bắt tình hình lớp để giải quyết những vấn
đề vượt khỏi phạm vi của các em. Việc đồng hành cùng các em cũng làm
cho học sinh cảm thấy an tâm vì thầy cô luôn ở bên – các em s ẽ t ự tin h ơn
trong mọi hoạt động…
Chúng ta không nên áp dụng rập khuôn máy móc bấc kỳ một phương
pháp giáo dục nào bởi lẽ sản phẩm đây chính là “con người”.
Để đạt được mục đích giáo dục, ta cần phải biết chọn điểm xuất phát
thích hợp với đặc điểm riêng của từng trường, từng lớp, từng HS,…
Sau một thời gian thực hiện và áp dụng SKKN này tôi nhận thấy một
vấn đề cần phải nghiên cứu, đó là: “Vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp trong
việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh cuối cấp THPT”.
Sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp, một nhân tố quan trọng
mà chúng ta nên thận trọng cân nhắc khi quyết định lựa chọn, đó chính là
“lớp truởng”.
Muốn làm tốt được những điều trên đòi hỏi người GVCN lớp phải là
người có uy tín, có năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám làm đi
trước, đề xuất được các vấn đề giá trị, tập hợp được sức mạnh tổng hợp,
vai trò con chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự thành công
hay thất bại ở mỗi HS, mỗi lớp học, mỗi trường học…

3. Kiến nghị (đối với nhà trường):
Thành lập tổ chủ nhiệm trong trường, thông qua đó các GVCN có th ể
trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của nhau để giúp nhau làm tốt h ơn n ữa cong
tác chủ nhiệm.
Tạo điều kiện để mọi giáo viên đều được làm công tác ch ủ nhiệm.
Chỉ khi không hoàn thành nhiệm vụ mới bãi nhiệm và giao lớp đó cho giáo
viên khác.

4. Lời kết:
Trên đây là những kinh nghiệm mà tôi đã học hỏi, đúc rút và th ực
hiện trong quá trình làm công tác chủ nhiệm. Tôi rất mong sự đóng góp ý
kiến và chỉ bảo của BGH nhà trường, của các đồng chí tổ trưởng, các đ ồng
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
24
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
chí đồng nghiệp giàu kinh nghiệm để giúp hoàn thành tốt công việc được
giao và thành công trong sự nghiệp trồng người của mình.
Lạc Hòa, ngày 23 tháng 12 năm 2008
Giáo viên thực hiện



Nguyễn Đức Dũng




…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
25
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh
nghiệm
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang
26
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản