Sáng kiến kinh nghiệm chủ nhiệm

Chia sẻ: Nguyễn Đức Dũng | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:26

0
997
lượt xem
214
download

Sáng kiến kinh nghiệm chủ nhiệm

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo viên chủ nhiệm lớp trước hết phải quản lí toàn diện lớp học và cần nắm vững: hoàn cảnh và những thay đổi, những tác động của gia đình đến học sinh của lớp chủ nhiệm; quản lí toàn diện đặc điểm học sinh của lớp. Nắm vững mục tiêu đào tạo cả về mặt nhân cách và kết quả học tập của học sinh, … để kết hợp giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện tốt nhiệm vụ của một thầy cô giáo nói chung, mẫu mục về đạo đức, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và những quy định...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm chủ nhiệm

  1. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Mục lục ĐẶT VẤN ĐỀ 1, Chức năng, nhiệm vụ và nội dung của người giáo viên chủ nhiệm........... 2 a, Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp. b, Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm. 2, Lý do chọn đề tài......................................................................................... 4 3, Phạm vi nghiên cứu..................................................................................... 4 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1, Đặc điểm tình hình lớp 9A3........................................................................ 5 1.1, Thuận lợi. 2.2, Khó khăn. 1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008: 2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới: ......................................................... 6 2.1, Nhận lớp chủ nhiệm............................................................................... 6 2.2, Bầu ban cán sự (BCS) lớp – chia tổ....................................................... 7 a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ. b, Tiến hành bầu BCS lớp. c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp. 2.3, Lập sơ đồ lớp học........................................................................ 10 2.4, Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại học lực h ọc sinh......................... 12 2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp...................................................... 14 2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động tập thể......... 17 KẾT THÚC VẤN ĐỀ 1. Kết quả ...................................................................................................... 20 1.1, Duy trì sĩ số:.......................................................................................... 20 1. 2, Chất lượng hai mặt giáo dục ở HK I.................................................... 20 1.3, Thi đua hàng tuần giữa các lớp trong trường: ...................................... 21 1.4, Tham gia phong trào:............................................................................. 21 2. Bài học kinh nghiệm ................................................................................. 22 3. Kiến nghị................................................................................................... 22 4. Lời kết ....................................................................................................... 23 Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 1
  2. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm ĐẶT VẤN ĐỀ Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình giáo dục học sinh. Chính vì vậy, muốn làm tốt công tác chủ nhi ệm, trước hết người GVCN cần nắm vững chức năng, nhiệm vụ và nội dung của công tác chủ nhiệm. 1, Nhiệm vụ, chức năng và nội dung của người giáo viên chủ nhiệm. a, Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp. Giáo viên chủ nhiệm lớp trước hết phải quản lí toàn diện lớp học và cần nắm vững: hoàn cảnh và những thay đổi, những tác động của gia đình đến học sinh của lớp chủ nhiệm; quản lí toàn diện đặc điểm h ọc sinh c ủa lớp. Nắm vững mục tiêu đào tạo cả về mặt nhân cách và kết quả học tập của học sinh, … để kết hợp giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện tốt nhiệm vụ của một th ầy cô giáo nói chung, mẫu mục về đạo đức, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và những quy định của nhà nước; nắm vững đường lối, quan điểm giáo dục và vận dụng sáng tạo vào th ực tiễn dạy h ọc. Ng ười giáo viên pải tham gia các hoạt động chính trị - xã hội với tư cách là lực lượng tri thức trong công cuộc đổi mới, phát huy những giá trị truy ền th ống t ốt đẹp của dân tộc. Giáo viên chủ nhiệm còn có trách nhiệm nắm vững tình hình học sinh của lớp về mọi mặt, báo cáo cho hiệu trưởng và BGH kịp thời các vấn đề của lớp chủ nhiệm để giải quyết. Kịp thời kiểm tra đánh giá công bằng, khách quan quá trình rèn luyện, phấn đấu, tu dưỡng của học sinh. Có kế hoạch tổ chức hoạt động của tập thể học sinh thực hiện nhiệm vụ chung của nhà trường cùng với các tập thể lớp khác làm ch ủ lớp chủ nhiệm trở thành thành viên tích cực của cộng đồng trường học. Thông qua tổ chức hoạt động tự quản của tập thể mà rèn luyện nhân cách, khả năng ứng xử, năng lực sáng tạo, khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn cuộc sống. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 2
  3. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Giáo viên chủ nhiệm cùng giáo viên bộ môn phối hợp với các tổ chức, đoàn thể khác tổ chức cho học sinh có điều kiện tham gia vào các hoạt động của nhà trường, xã hội, … Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa BGH, các tổ chức trong trường, các giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm. Nói cách khác, giáo viên chủ nhiệm là người đại diện cho hai phía, một mặt đại diện cho các lực lượng giáo dục của nhà trường, mặt khác đại di ện cho t ập th ể h ọc sinh . Với tư cách là người đại diện cho lớp chủ nhiệm, GVCN có trách nhiệm bảo vệ, bênh vực những quyền lợi chính đáng cho học sinh của lớp. GVCN là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thể học sinh Học sinh lớp 9 là những em ở lứa tuổi cuối thiếu niên, đ ầu thanh niên – lứa tuổi giàu ước mơ, đang muốn khẳng định mình, năng động, giám nghĩ giám làm … nhưng còn thiếu kinh nghiệm, khi có thành công thì d ễ t ự tin quá mức, gặp thất bại lại dễ mất niềm tin, … Vì v ậy, vi ệc đ ịnh h ướng, giúp đỡ học sinh kịp thời là rất cần thiết. Chức năng cố vấn có ý nghĩa quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm vì chức năng này, về bản ch ất là s ự điều chỉnh, vai trò định hướng, điều khiển quá trình tự giáo dục của từng học sinh và tập thể học sinh, phát huy vai trò chủ th ể của h ọc sinh trong giáo dục. Cố vấn còn là quá trình giáo dục, định hướng của giáo viên chủ nhiệm lớp đối với hoạt động tự quản của tập thể học sinh lớp ch ủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm không trực tiếp tham gia điều khiển công việc của lớp, không làm thay cho các em mọi hoạt động. Chức năng cố vấn đối với học sinh phải quán triệt được toàn bộ nội dung giáo dục, kế hoạch hoạt động của cá nhân và t ập th ể l ớp ch ủ nhi ệm bao gồm từ học tập, rèn luyện đạo đức, thể dục thể thao, … diễn ra trong nhà trường và ngoài xã hội. GiVCN cần tư vấn cho học sinh trong quan h ệ ứng xử xã hội, gia đình, cộng đồng và trong bạn bè, định hướng ngh ề nghiệp , … cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 9 – lớp học cuối cấp. b, Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm. Người giáo viên chủ nhiệm cần nắm vững đường lối, quan điểm, lí luận giáo dục để vận dụng vào công tác chủ nhiệm lớp… Đặc bi ệt c ần nắm vững phương pháp, nghệ thuật sư phạm. Ví dụ: Nắm vững các yếu tố ảnh hưởng tới sự hình thành nhân cách, vai trò của giáo dục, hoạt động; mối quan hệ giữa giáo viên với học sinh; các phương pháp tác động song song, tác động tay đôi, bùng nổ sư phạm, … đó là những lí luận mà người giáo viên chủ nhiệm cần nắm vững. Giáo viên chủ nhiệm có kế hoạch nghiên cứu đặc điểm gia đình và đ ặc điểm tâm sinh lí của từng học sinh. Điều đặc biệt quan trọng đối với giáo Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 3
  4. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm viên chủ nhiệm là bằng các phương pháp, phân tích cho được nguyên nhân của các hiện tượng, đặc điểm của từng học sinh. Lập kế hoạch chủ nhiệm cho từng tháng, cho năm học để đảm bảo tính hệ thống phát triển nhân cách học sinh. Kế hoạch chủ nhiệm lớp cần th ể hiện một số nội dung sau: Khái quát chung về đặc điểm lớp chủ nhiệm. Có kế hoạch bồi dưỡng học sinh khá – giỏi, ph ụ đạo học sinh y ếu – kém. Giáo viên chủ nhiệm phải dạy tốt môn học được phân công dạy ở lớp chủ nhiệm và các lớp khác. Giáo viên chủ nhiệm phải không ngừng tự hoàn thiện bản thân về mọi mặt, là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. 2, Lý do chọn đề tài. Trong thời gian qua, Việt Nam đã hội nhập mạnh mẽ với thế giới bên ngoài. Những thành quả gặt hái được trong quá trình đó thì không b ất c ứ ai có thể chối cãi được. Nhưng cũng có một thực tế rõ rang, cùng với những giá trị tốt đẹp thì hàng loạt giá trị thấp kém cũng theo gót vào Vi ệt Nam. Chính điều đó đã làm băng hoại, xói mòn nhiều giá trị tốt đẹp của dân tộc. Ta thường nói rằng: tâm hồn học sinh là một tờ giấy trắng mà ai cũng có thể vẽ lên đó những nét bút cho dù là nét đẹp hay xấu. Nói cách khác, học sinh là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các luồng văn hóa t ừ ngoài vào. Đặc biệt trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin thì điều đó l ại càng d ễ dàng. Thực tế cho thấy có rất nhiều học sinh tốt, có ý thức, chịu h ọc, … nhưng số học sinh chưa tốt cũng không ít. Bất cứ lớp h ọc nào cũng có h ọc sinh chưa tốt, học sinh hư, học sinh “lạc đường” trong nhận thức vấn đề. Lớp học do tôi chủ nhiệm cũng không là ngoại lệ. Bên cạnh đó, trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ở những năm trước tôi chưa đi sâu vào vấn đề chủ nhiệm mà chỉ ở mức hoàn thành nhiệm vụ, chủ yếu tôi tập trung vào công tác chuyên môn. Chính vì vậy, ở những năm trước số học sinh trong lớp tôi chủ nhiệm có tiến bộ về mặt đạo đức chưa nhiều, tôi chưa phát huy được vai trò trung tâm, khả năng tự quản của các em; có một số học sinh chưa có ý thức tổ chức kỉ luật; ch ưa giúp Ban cán sự lớp hoạt động hiệu quả, … vì vậy không tạo đ ược một điểm nào nổi bật ở lớp chủ nhiệm. Những vấn đề trên đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều. Khi nhìn lại quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi thấy mình còn nhiều hạn ch ế cần khắc ph ục. Điều đó làm cho tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để nâng cao khả năng công tác Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 4
  5. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm của mình. Nhiều biện pháp đã được tôi nghĩ đến và th ử nghiệm. Và đ ến nay tôi đã tạo được bước đột phá trong công tác chủ nhiệm. Tất cả những gì tôi tìm tòi và áp dụng thành công sẽ được tôi trình bày trong “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở LỚP 9A3, TRƯỜNG THCS LẠC HÒA”. Những biện pháp này được tôi áp dụng từ học kì II, năm h ọc 2007 – 2008 và hoàn thiện ở năm học 2008 – 2009. 3, Phạm vi nghiên cứu. Trong quá trình nghiên cứu và tìm tòi, tôi không t ập trung vào t ất c ả các vấn đề mà tập trung nhiều vào các vấn đề sau: Ý thức chấp hành nội quy của học sinh. Ý thức học tập. Khả năng tự quản. Xây dựng đội ngũ BCS lớp. Vận dụng tâm lý và dựa vào tính cách, thái độ của h ọc sinh đ ể x ử lý tình huống… GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Giáo dục là một quá trình lâu dài, trong đó người làm giáo dục ph ải áp dụng nhiều biện pháp, từ khâu tổ chức, giáo dục, đến tác động vào từng cá nhân và tập thể. Quá trình đó cũng không ph ải ch ỉ diễn ra trong m ột hay hai ngày mà là quá trình tác động lâu dài, như dân gian thường nói “mưa dầm thấm lâu” . 1, Đặc điểm tình hình lớp 9A3. Năm học 2008 – 2009, lớp 9A3 chính là lớp 8A3 và một số học sinh của cá lớp 9A2 – 9A5 của năm học 2007 – 2008 chuyển lên. Lớp có 30 học sinh, trong đó có: 13 học sinh nữ. 06 học sinh dân tộc Kinh. 19 học sinh dân tộc Hoa. 05 học sinh dân tộc Khmer. 01 học sinh nữ dân tộc Khmer. Đầu năm học lớp có một số thuận lợi và khó khăn như sau: 1.1, Thuận lợi. - Được sự quan tâm của BGH, Đoàn – Đội và các tổ ch ức trong nhà trường. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 5
  6. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm - Có một số học sinh có ý thức học tập tốt, nhiệt tình, năng động, … - Ban cán sự (BCS) lớp có năng lực, tinh thần trách nhiệm cao. - Lớp có tinh thần đoàn kết, không chia phe – nhóm. - Trong lớp có một số học sinh nhà gần trường … 2.2, Khó khăn. - Đa số học sinh nhà ở xa trường. Đặc biệt có 2 học sinh nhà ở “điền” (em Triệu Hải và em Lâm Văn Bé), rất khó khăn trong việc đi lại. - Lớp có 2 học sinh mồ côi cha (mẹ), 1 h ọc sinh có m ẹ b ỏ đi, 1 h ọc sinh có cha mẹ bất hòa đã lâu năm. - Nhiều học sinh ý thức học tập chưa cao, còn ham ch ơi, thậm chí tham gia tệ nạn xã hội (đá gà). - Nhiều cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến việc học của con em. - Môi trường xã hội xung quanh trường học tương đối phức tạp, làm ảnh hưởng không tốt đến học sinh. 1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008: Hạnh kiểm Học lực Tốt Giỏi 22 1 Khá 7 Khá 5 TB 1 TB 21 Yếu Yếu 3 (thi lại) / 2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới: 2.1, Nhận lớp chủ nhiệm. Trước ngày khai giảng, GVCN nhận sự phân công của BGH nhà trường nhận lớp chủ nhiệm. Sau khi có danh sách học sinh, GVCN cố gắng nh ớ hết tên học sinh trong lớp. Đây là điều rất quan trọng. Bởi con ng ười, ai cũng muốn mình là người quan trọng đối với người khác, là người được người khác tôn trọng. Việc giáo viên gọi tên các em học sinh ngay khi mới gặp nhau là biểu hiện của điều đó. Học sinh sẽ rất vui, bất ngờ vì việc này. Chính việc này sẽ giúp người giáo viên chủ nhiệm nhanh chóng để lại ấn tượng của mình trong các em. Điều quan trọng là các em cảm nhận được sự tôn trọng của GVCN đối với mỗi học sinh. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 6
  7. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Ví dụ: Khi BGH trao cho tôi danh sách lớp 9A3, tôi đã đọc đi đ ọc l ại nhiều lần để nhớ tên của học sinh lớp mình và tôi cố gắng biết mặt c ủa 1/3 số học sinh trong lớp trước ngày tôi gặp lớp. Khi vào lớp tôi gọi tên những học sinh mà tôi biết mặt để hỏi thăm tình hình trong d ịp ngh ỉ hè. Trước việc làm đó học sinh đã rất bất ngờ vì không biết tại sao thầy chủ nhiệm lại biết tên trong lúc chưa tiếp xúc lần nào. Thực sự các em rất thích thú về điều đó. Tiếp theo GVCN sẽ gặp những giáo viên chủ nhiệm cũ kết h ợp với buổi học nội quy, buổi lao động đầu năm của các em đ ể n ắm bắt tình hình chung, tình hình của một số học sinh trong lớp (như h ọc sinh gi ỏi, h ọc sinh cá biệt, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, …). Cũng qua đó GVCN s ẽ đ ịnh hình được đội ngũ BCS lớp sau này cũng như đưa ra được biện pháp giáo dục học sinh phù hợp. Ví dụ: Sau khi nhận lớp, tôi đã gặp các GVCN cũ là thầy Phan Thanh Quân, cô Liêu Thị Sà Dem và thầy Lý Thanh Quyền. Qua đó tôi nắm được một số thông tin quan trọng về một số học sinh do tôi chủ nhiệm như sau: Học sinh trong lớp cư trú ở nhiều địa bàn khác nhau, có những h ọc sinh nhà rất xa trường; trong lớp có 2 học sinh mồ côi cha(m ẹ), 1 h ọc sinh nhà rất nghèo, 1 học sinh có cha mẹ đang trong tình trạng bất ổn về hôn nhân, … Trên cơ sở những thông tin này, trước các hành vi ứng x ư c ủa h ọc sinh, GVCN sẽ đưa ra được biện pháp xử lý phù hợp, có thái đ ộ, l ời nói đúng mực. Tránh được việc đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm của các em cũng như có thể động viên các em kịp thời. Khi mới nhận lớp GVCN không nên áp đặt ngay nh ững quy đ ịnh c ủa lớp, buộc các em vào khuôn khổ ngay lập tức. Vì điều này tạo cho các em sự gò bó, mất tự do mà tự do là điều mà đa số các em đang muốn có. Ví dụ: ở lớp 9A3 hiện nay áp dụng nhiều quy định riêng của lớp như xếp hạnh kiểm theo thang điểm, vi phạm nội quy sẽ phải làm vệ sinh phòng học, không thuộc bài ở nhà thì cuối buổi phải ở lại học thuộc rồi mới về, …Tất cả các biện pháp này đều áp dụng từ từ, điều quan trọng là tôi đã áp dụng nó đúng lúc. Chính vì vậy đã được các em ủng hộ. 2.2, Bầu ban cán sự (BCS) lớp – chia tổ. a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ. Để bầu BCS lớp đạt hiệu quả - hoạt động tốt, GVCN tham khảo ý kiến của GVCN cũ bởi họ là người nắm rõ khả năng của các em học sinh. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 7
  8. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Một cán bộ lớp tốt phải là người năng động, nhiệt tình, biết s ống vì t ập thể, không ích kỉ, … cho nên khi chọn BCS lớp giáo viên c ần chú ý đ ến tính cách của người học sinh mà mình chọn. Ở đầu năm học lớp có một buổi lao động, giáo viên cũng có thể quan sát những học sinh mà mình có ý định đưa vào BCS lớp. Trong khi các em lao động, giáo viên quan sát để đánh giá về ý thức, tác phong, kh ả năng ph ối hợp với các bạn khác. Đặc biệt trong giờ lao động, người giáo viên có thể sẽ chọn được một lớp phó lao động tốt. Khi quan sát, không nh ất thi ết là luôn có mặt ở bên lớp mà giáo viên nên quan sát học sinh từ xa vì khi đó thái độ, ý thức, khả năng và uy tín của các em mới thật sự bộc lộ. Ngoài ý thức trách nhiệm các thành viên trong BCS còn phải có năng l ực tốt. Muốn biết điều này cần phải dựa vào học bạ. Khi chọn BCS lớp, cố gắng bảo đảm ở mỗi địa bàn cư trú có một thành viên của BCS lớp. Làm được như vậy thì trong quá trình ho ạt đ ộng giáo viên có thể để nắm tình hình các thành viên trong lớp thông qua các em. Ví dụ: Ở lớp 9A3 có lớp trưởng ở Vĩnh Thạnh A (Vĩnh Hải), lớp phó học tập ở Hòa Nam (Lạc Hòa), tổ trưởng tổ 1 ở Ca Lạc (Lạc Hòa), … Vai trò của GVCN trong việc chọn BCS lớp rất quan trọng nh ưng các thành viên trong lớp cũng có vai trò không kém. Vì vậy khi lựa ch ọn giáo viên cần căn cứ vào sự tín nhiệm của tập thể, điều này thể hiện qua việc bình bầu dân chủ đầu năm. Khi tiến hành chia tổ, GVCN cần tạo sự đồng đều trong tổ. Có nghĩa là mỗi tổ sẽ có các đối tượng học sinh có học lực, ý thức chấp hành nội quy khác nhau.Nói cách khác, mỗi tổ phải bảo đảm nhiều đối t ượng: có h ọc yếu, học sinh giỏi, h ọc sinh ở đ ịa bàn xa – g ần, có h ọc sinh ngoan, sinh học sinh cá biệt, … Làm được như vậy thì trong quá trình học tập các em có thể hỗ trợ nhau, nhắc nhở nhau trong học tập, trong lao động. Ví dụ: Lớp 9A3 đầu năm có 30 học sinh, tôi chia làm ba tổ: Tổ 1 gồm 10 thành viên, có một số học sinh có học lực n ổi b ật như Ong Kiều Tiên, Võ T Nhân ái, Trịnh Tú Miệm, …một số h ọc sinh có ý th ức ch ưa tốt như Thái Tếch Hển, Trần Văn Tuấn, La Văn Thành, … Tổ 2 gồm 10 học sinh, có 2 học sinh nổi bật về học lực là em Lâm Hồng Nguyên và Huỳnh Thiếu Lâm; một số học sinh ý thức chưa tốt như Trịnh Thuận Kiệt, Võ Hoàng Mến, Trịnh Thị Bé Hương, … Tổ 3 gồm 10 thành viên trong đó có những học sinh nổi bật v ề h ọc l ực như Võ Hoàng Bửu, Trương Văn Nền, …những học sinh có ý th ức ch ưa tốt như Lâm Văn Bé, Đền Đươl, … Trong quá trình chia tổ, tôi đưa học sinh mà mình dự định cho làm t ổ trưởng vào tổ đó. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 8
  9. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm b, Tiến hành bầu BCS lớp. Trước khi tiến hành bầu, giáo viên chủ nhiện nêu ý kiến: “BCS lớp do thầy chọn hay các em chọn?” Khi học sinh quyết định do các em ch ọn thì giáo viên chủ nhiệm thỏa thuận: “Thầy đồng ý cho các em ch ọn nh ưng khi chọn xong các em phải tôn trọng, hoạt động theo sự điều hành c ủa các b ạn trong BCS lớp”. Việc bầu chọn BCS lớp được tiến hành trong tiết SHCN của tuần thứ nhất hoặc tuần thứ hai đầu năm học. Trước khi bầu, GVCN thông qua tiêu chuẩn của các ch ức danh đ ược bầu. Ví dụ: tiêu chuẩn của lớp trưởng: Học lực từ khá trở lên, hạnh kiểm tốt, năng động, nhiệt tình, có khả năng tổ chức, có uy tín v ới bạn trong lớp… Tiêu chuẩn của lớp phó học tập: học lực giỏi, nhiệt tình giúp đỡ bạn, tính tình hòa đồng, … Ở các chức danh khác giáo viên cũng đưa ra tiêu chuẩn tương tự. Sau khi thông qua tiêu chuẩn các chức danh, GVCN đ ề c ử luôn ch ức danh lớp trưởng và các lớp phó. Ví dụ: Chức danh lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu, Trịnh Tú Miên. Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên, Huỳnh Tuấn Bửu. Lớp phó lao động: Phùng Như Trường, Thạch Vương… Qua việc nêu tiêu chuẩn và đề cử thì các em học sinh đã định hình đ ược những người mà mình sẽ chọn. Bây giờ cho các em tiến hành ứng cử, đề cử và tiến hành biểu quyết chọn BCS lớp. Chọn xong lớp trưởng và các lớp phó, GVCN cho các tổ tự bầu tổ trưởng trên cơ sở tiêu chuẩn đã đưa ra. Khi bầu tổ trưởng giáo viên cũng nên định hướng cho các em. Kết quả bầu chọn BCS lớp ở lớp 9A3 như sau: Lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên Lớp phó lao động: Mai Hữu Thành Lớp phó văn – thể: Lâm Hồng Nguyên Thủ quỹ: Lâm Hồng Nguyên Tổ trưởng tổ 1: Võ Thị Nhân Ái Tổ trưởng tổ 2: Huỳnh Thiếu Lâm Tổ trưởng tổ 3: Mai Hữu Thành Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 9
  10. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Là một trường học ở vùng khó khăn nên các vấn đề của lớp không nhiều nên tôi chỉ chọn tổ trưởng mà không chọn tổ phó. Thi ết nghĩ đó cũng là điều hợp lí. Qua quá trình hoạt động của lớp, tôi thấy rằng BCS làm vi ệc hi ệu quả, được các thành viên trong lớp tôn trọng. Chính đi ều này là nhân t ố tích cực giúp lớp tôi luôn hoàn thành nhiệm vụ và luôn nằm trong tốp 5 l ớp d ẫn đầu về thi đua giữa các lớp. c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp. BCS lớp là đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước GVCN về toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện của lớp trong thời gian h ọc. BCS lớp do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận. Nhiệm kì của BCS lớp là một năm. -- Cơ cấu của BCS lớp gồm: 1 lớp trưởng 3 lớp phó 1 thủ quỹ 3 tổ trưởng Ngoài ra còn có 2 cờ đỏ (1 cờ đỏ nội, 1 cờ đỏ ngoại), có BCH liên đội gồm: 1 chi đội trưởng, 1 chi đội phó và 1 ủy viên. -- Nhiệm vụ của lớp trưởng: Là người chịu sự điều hành, quản lí trực tiếp của GVCN. L ớp trưởng là người điều hành, quản lí toàn bộ các hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp. Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh nội quy của trường, quy định của lớp. Thực hiện nề nếp tự quản trong lớp. Lớp trưởng là người thay mặt GVCN quản lí lớp, kịp thời nắm bắt thông tin của lớp, báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm. Cuối tuần, trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm, lớp trưởng tổng kết, đưa ra đánh giá, nhận xét về quá trình hoạt động của lớp. Trên cơ sở báo cáo của tổ trưởng, lớp trưởng xếp loại hạnh kiểm cho các thành viên trong lớp… Ví dụ: nếu học sinh nào trong lớp 9A3 nghỉ quá 2 ngày thì lớp trưởng sẽ báo với GVCN. Báo cáo tình hình 15 phút đầu buổi… -- Nhiệm vụ của các lớp phó: + Lớp phó lao động: phân công, theo dõi, đôn đốc các thành viên trong lớp ở các buổi lao động. Theo dõi công tác trực nh ật hàng tuần của các tổ, ý thức giữ vệ sinh của cá nhân các thành viên trong lớp. Cuối tuần báo cáo hoạt lao động (nếu có), vệ sinh của lớp… Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 10
  11. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm + Lớp phó học tập: đôn đốc, nhắc nhở các thành viên trong lớp học tập. Giúp đỡ những học sinh yếu trong khả năng của mình. Ki ểm tra bài cũ đối với các thành viên trong lớp ở 15 phút đầu buổi học… + Lớp phó văn – thể: chịu trách nhiệm về các hoạt động văn nghệ, thể dục – thể thao. Ví dụ: Em Lâm Hồng Nguyên là lớp phó văn - thể. Khi nghe thầy Tổng phụ trách thông báo là có Hội diễn văn nghệ chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11 thì em đã chủ động nắm bắt thể l ệ, ch ủ đ ề, hình thức thi từ Ban tổ chức để thông báo cho lớp. Sau khi có ý ki ến c ủa GVCN thì em Nguyên tập hợp các bạn có năng khiếu để tổ chức tập luyện … -- Nhiệm vụ của thủ quỹ: thu và quản lí các khoản quỹ của lớp, cuối tháng – cuối học kì – cuối năm báo cáo công khai hoạt động thu chi quỹ lớp. Thu tiền giấy kiểm tra nếu được giáo viên bộ môn yêu cầu, … -- Nhiệm vụ của các tổ trưởng: phân công, theo dõi, đôn đốc các thành viên trong tổ làm trực nhật, vệ sinh. Theo dõi, báo cáo hoạt động hàng tuần của các tổ viên. Kiểm tra bài cũ các thành viên trong t ổ ở 15 phút đ ầu buổi,… 2.3, Lập sơ đồ lớp học. Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh tuy dễ nhưng sắp xếp nh ư thế nào cho hiểu quả lại không dễ chút nào.Để lập sơ đồ lớp tốt, GVCN dựa vào các căn cứ sau: - Học lực của học sinh: xen kẽ học sinh yếu kém với học sinh khá giỏi. - Thể chất của học sinh: học sinh thấp ngồi trước, cao ngồi sau; m ắt yếu ngồi gần bảng. - Nhiệm vụ của BCS lớp: tổ trưởng(lớp trưởng) thường ngồi giữa hoặc ngồi sau của tổ (lớp). - Ý thức của học sinh: học sinh nói chuyện nhiều, không chú ý học thì cho ngồi trước. Trên cơ sở các căn cứ đó, GVCN lập sơ đồ lớp sao cho phù hợp. Ví dụ: dưới đây là sơ đồ tổ chức lớp học lớp 9A3: Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 11
  12. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Trần Văn Trương Lâm T Hồng Thạch Liêu Khét Mai(*+) Tuấn Kiều My HữuThành Vương Nguyên( ) Trịnh Tú Trịnh T Bé Võ T Nhân Huỳnh(*) Huỳnh Lâm Văn Thiếu Lâm Hương Tuấn Bửu Ái (*) Miên Bé (#) Lưu Toàn Đền Đươl Phan Thị Lê Mộng Lâm Sài Võ Hoàng Hựu Quốc Mến Cơ Út Thái Tếch Dương Lệ Phùng Huệ Trương Văn Triệu Hải La Văn Hển Nền Thành Quân Chân Tăng Thị Ong Kiều Phùng Như Trịnh Trần Thị Ngô Thị Trường Thuận Kiệt Thơm Chiên Tiên (@) Trang Bàn giáo viên Ghi chú: Dấu #: lớp trưởng Dấu @: lớp phó học tập Dấu * : tổ trưởng Dấu +: lớp phó lao động Dấu : lớp phó văn - thể, thủ quỹ Lập sơ đồ tổ chức lớp học theo căn cứ trên có tác dụng: - Giúp phát huy được vai trò của BCS lớp trong việc quản lý lớp học - Các em học tốt có thể hỗ trợ được cho những học sinh h ọc còn yếu. - Những học sinh ở xa nếu có đi học trễ vào ngày mình tr ực nh ật thì các bạn trong có thể hỗ trợ làm trực nhật kịp thời, … Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 12
  13. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm 2.4, Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại học lực học sinh. Một tập thể muốn hoạt động tốt, có nề nếp, …không ch ỉ dựa vào người chỉ huy mà còn cần có những nguyên tắc hoạt động của nó. V ới m ột lớp học, ngoài những quy định chung đó cảu nhà trường cần có những quy định riêng của lớp được xây dựng trên cơ sở quy định chung của trường. Ở lớp 9A3, ngay từ những tuần đầu của năm học GVCN cùng BCS lớp đã xây dựng “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm” cho từng thành viên trong lớp. Tiêu chí đánh giá xếp loại được xây dựng trên cơ sở “Bảng thi đua” giữa các lớp của Liên đội trường THCS Lạc Hoà. Sau khi xây dựng xong “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm”, trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm, lớp trưởng tiến hành lấy ý ki ến c ủa các thành viên trong lớp để điều chỉnh cho hợp lý. Sau đó GVCN đưa ra quy ết đ ịnh cuối cùng. Việc lấy ý kiến của học sinh là rất quan trọng vì các em sẽ thấy mình được tôn trọng. Vì vậy, các em sẽ có ý thức tổ chức tốt hơn trong học tập. Ví dụ: Khi tiến hành lấy ý kiến của học sinh, các em có đề nghị về điểm số như sau: Nói tục, chửi thề từ - 3 tăng lên – 5 Vô lễ với giáo viên từ - 7 tăng lê – 10 Vắng không phép từ - 2 giảm xuống – 1 Điểm tốt từ + 1 tăng lên + 2 Mẫu Bảng “Tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS”: Không mang phù hiệu -1 Không thắt khăn quàng -1 Không bỏ áo vào quần -1 Đi trễ -2 NỘI Vắng K -2 QUY Nói tục, chửi thề -5 Vô lễ với giáo viên, người lớn - 10 TB/năm Đánh nhau Làm việc riêng trong giờ học -3 Lớp ồn -1 Tiết A +2 Không thuộc bài -5 HỌC -3 Không ghi bài TẬP Không làm bài tập về nhà -4 Điểm tốt +2 Không quét lớp -2 Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 13
  14. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Không hốt rác VỆ -2 SINH Bỏ trực vệ sinh -5 Viết, vẽ bậy lên bàn, lên bảng -2 Ra trễ -1 THÊ DỤC Không nghiêm túc, tập sai động tác -1 Bỏ tập thể dục -3 Sau khi thống nhất thang điểm, GVCN cho tổ chức thực hiện. Mỗi tổ trưởng có một cuốn sổ theo dõi các thành viên trong lớp dựa trên thang điểm đã thống nhất. Cuối tuần, vào tiết sinh hoạt chủ nhiệm, các t ổ trưởng lên báo cáo trên bảng tình hình các thành viên trong tổ. Sau khi báo cáo xong, tổ trưởng sẽ giải trình ý kiến của tổ viên (nếu có). Nếu ý kến v ượt quá nhiệm vụ của tổ trưởng thì lớp trưởng hoặc GVCN giải trình. Trên cơ sở báo cáo của tổ trưởng, lớp trưởng quy ra điểm rồi xếp loại hạnh kiểm trong tuần cho các thành viên trong lớp. Vào thứ sáu của tuần cuối cùng trong tháng, GVCN họp cùng BCS lớp để xếp loại hạnh kiểm tháng cho học sinh trong lớp. Với việc xếp loại hạnh kiểm theo thang điểm nh ư vậy thì vi ệc đánh giá hạnh kiểm của học sinh là tương đối chính xác. Tuy nhiên có nh ững vi phạm của học sinh là ngoài ý muốn của các em. Vì vậy trong quá trình th ực hiện GVCN cần có cách xử lý phù hợp, nếu là trường h ợp ngoài ý mu ốn thì không nên trừ điểm của các em nhưng cần chú ý để không bị học sinh nói gạt. Những học sinh vi phạm, giáo viên cũng nên cho các em “lập công chuộc tội”. Nếu như đẩy các em vào đường cùng, không có điều kiện sửa sai thì dễ làm cho các em chán nản, thất vọng, mất động cơ để phấn đấu. Ví dụ 1: trong thang điểm tôi có đưa ra trường hợp: - Trong tuần nếu bị hạnh kiểm loại TB hoặc khá nhưng đạt 3 điểm tốt và có ý thức sửa sai thì sẽ được nâng một bậc hạnh kiểm. - Trong tuần đạt 3 điểm tốt, không vi phạm nội quy thì được tuyên dương trước lớp và trước trường, … Ví dụ 2: Học sinh nghỉ học không phép, giáo viên tìm hiểu lí do, nếu nghỉ vì lý do chính đáng nhưng không kịp viết đơn thì chấp nhận cho các em nộp đơn vào ngày đi học sau đó. Một điều cần chú ý trong khi xử lí các hành vi ph ạm của h ọc sinh nữa là phải tìm hiểu lý do dẫn đến nh ững vi ph ạm c ủa h ọc sinh. N ếu cách xử lí không phù hợp với lý do, trừ điểm mà các em không “tâm ph ục khẩu phục” sẽ dễ dẫn đến thái độ bất mãn nơi các em. Ví dụ 1: lớp 9A3 có 2 học sinh thường xuyên đi học trễ là Lâm Văn Bé và Võ Hoàng Mếm. Qua tìm hiểu tôi biết được rằng nhà của em ở xa trường, ở trong ruộng, có lúc phải đi đò. Ở hai trường hợp này nếu không biết lí do mà cứ trừ điểm liên tục thì cí thể đây là một trong những nguyên nhân nếu các em nghỉ học. Trong Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 14
  15. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm trường hợp này tôi thường hỏi lí do và ít trừ điểm nên càng về sau các em càng cố gắng. Ví dụ 2: Cũng là đi trễ nhưng em Tăng Thị Chiên lại khác, nhà ở xa, không có xe nên phải đi bộ lại còn phải phụ mẹ nuôi tôm. Cũng lại với cách xử lí như trên cùng với việc thường xuyên động viên, đến nay việc đi trễ hầu như không còn. 2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp. Trong những năm trước, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi không chú ý đến vai trò của BCS lớp. Lớp trưởng, các lớp phó, các tổ trưởng chỉ là chức danh, không hoạt động đúng vai trò và chức năng của mình. Hay nói đúng hơn là chỉ mang tính hình thức. Chính vì vậy, GVCN ph ải làm nhi ều vi ệc của lớp, thêm vào đó mọi thành viên trong lớp không tiến bộ, đặc bi ệt là trong việc thực hiện nội quy. Giáo viên khó nắm tình hình lớp kịp thời. Một lớp học muốn tiến bộ, tự quản tốt thì vai trò của BCS l ớp rất quan trọng. Các em cùng học chung một lớp, chung độ tuổi,chung tâm lý, … nên dễ nắm tình hình lớp, dễ hiểu nhau, … đó là điều ki ện đ ể l ớp ho ạt động tốt, giáo viên có thể nắm được tình hình lớp mà không ph ải ngày nào cũng trực ở lớp. Vậy làm sao phát huy được vai trò của BCS lớp? Trước hết giáo viên phải tạo được thiện cảm và niềm tin, quan trọng hơn là giám tin và giám giao nhiệm vụ cho các em. Bên cạnh đó là s ự đ ịnh hướng và hướng dẫn của GVCN. Ví dụ: để chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11, liên đội trường THCS Lạc Hoà tổ chức hội thi văn nghệ, tôi đã để cho các em t ự chọn tiết mục để tham gia. Trong đó lớp phó văn nghệ là ng ười t ổ ch ức và chịu trách nhiệm. Tôi chỉ đóng vài trò là người hướng dẫn, tham gia ý ki ến ở nội dung, cố vũ động viên các em, cho các em thấy ý nghĩa của việc t ự mình tổ chức sẽ có lợi cho các em như thế nào, … Cùng chung một lớp, chung độ tuổi, chung địa bàn cư trú nên h ọc sinh thường hiểu nhau, nắm được thông tin của bạn mình. Các em có th ể tâm sự với nhau những điều mà chúng khó tâm sự với GVCN. Vì v ậy GVCN nên tận dụng ưu điểm này ở BCS lớp để nắm tình hình c ủa các thành viên trong lớp. Không những thế, GVCN còn có thể “nhờ” các em giải quyết những vấn đề mà bản thân mình khó giải quyết. Ví dụ: thông qua BCS lớp tôi có thông tin về học sinh như: Thái tếch Hển, La Văn Thành là những lao động chính trong nhà (nuôi tôm), đây cũng là hai học sinh tham gia đá gà ở nhà. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 15
  16. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Học sinh Lâm Văn Bé ở nhà chỉ có cha, còn mẹ bỏ đi. Em rất thu người mẹ của mình (có thể kiểm chứng qua việc đầu năm ghi sơ yếu lí lịch em nói rằng: “Em không có mẹ”). Tuy nhiên để làm được như vậy, GVCN phải có định hướng, hướng dẫn cho các em làm việc. Ví dụ: em Trịnh Thị Bé Hương là học sinh có năng lực, bản tính hi ền nhưng ở nhà cha mẹ bất hoà, Hương qua ở với người dì, em có tư tương chán nản, bất cần, thích thì đi học không thích thì nghỉ. Em s ống khép kín, ít nói chuyện, tôi cũng khó gần. Trong trường hợp này tôi không trực tiếp giúp em hoà đồng mà trao lại việc này cho lớp phó văn - thể và lớp phó học tập và định hướng cho các em: luôn coi bạn là quan trọng, là người có thể tâm sự chia sẻ những việc mà mình đang gặp khó; nếu biết bạn làm được việc gì đó (như giải được bài tập) khi có điều kiện thì trao đổi với bạn; rủ bạn tham gia các hoạt động của lớp, cho dù đó chỉ là việc đi mua cây chổi, … và trong phòng học tôi không quên gián hai khẩu hiệu: “Đừng đợi đến lúc cô đơn mới nhớ ra bạn bè” “Tha thứ là cách trả thù vinh quang nhất” Sau 2 tháng, em Hương đã có nhiều chuyển biến về tinh thần: vui v ẻ, nói nhiều, điểm cao hơn và đặc biệt từ giữa tháng 11 có mong mu ốn đ ược ngồi gần lớp phó học tập để được chỉ nhiều hơn. Dì của Hương nói rằng: “Không biết sao bây giờ Hương thay đổi như vậy”. Ví dụ 2: Lớp 9A3 có nhiều học sinh có học lực TB và yếu nhưng l ại không bao giờ hỏi thầy bộ môn, hỏi bạn dù không biết. trong trường hợp này tôi cho lớp phó tập trung những học sinh khá giỏi các môn của lớp lại và định hướng cho các em cách giúp: có gắng gần gũi bạn và nhờ bạn làm một việc gì đó mà bạn thích; không ngại hỏi ý kiến bạn ở những bài tập mà bạn biết làm, từ từ chuyển qua trao đổi bài tập với nhau và khi bạn đã nhận sự giúp sức của mình thì luôn tạo cho bạn cảm giác là b ạn tìm ra đáp số, … Đến giữa học kì I thì đa số những học sinh yếu đã mạnh d ạn h ỏi bạn, lớp học sôi động, đa số các thầy cô rất thích khi vào dạy ở lớp 9A3. Trong một lớp học thường học sinh học yếu, TB ít vì lí do từ năng lực mà phần nhiều do lười biếng, không học bài, làm bài ở nhà. Khi v ề nhà chủ yếu đi chơi, làm việc, cha mẹ không quan tâm – không quản lí con. Đối với những học sinh này nếu giáo viên chỉ động viên, bắt ép h ọc bài hay xử phạt nhiều thì vấn đề không giải quyết được là bao. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 16
  17. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Trong trường hợp này, kết hợp với việc BCS lớp và những học sinh khá giỏi hỗ trợ cho các em thì GVCN giao cho BCS lớp việc giám sát h ọc tập: kiểm tra bài cũ, bài tập làm ở nhà, … trong 15 phút đầu giờ. Việc này được làm hàng ngày, mọi thành viên trong lớp đều được t ổ trưởng, lớp phó học tập kiểm tra. Nếu học sinh nào chưa thuộc bài, không làm bài thì cuối bu ổi s ẽ ph ải ở lại học thuộc, làm bài dưới sự hướng dẫn, quản lý của BCS l ớp xong r ồi mới về. Nhưng để làm việc này thì trong kì họp phụ huynh đầu năm phải có được sự đồng ý của cha mẹ học sinh. Cho BCS lớp giám sát việc học của các thành viên trong lớp, các em phải ở lại cuối buổi để hướng dẫn các bạn của mình còn có tác dụng làm cho BCS lớp ý thức trách nhiệm hơn đối với công việc mình làm. Ví dụ: Ở lớp 9A3 tôi đã áp dụng biện pháp này. Kết quả có nhiều khả quan, như em Kiệt, em Hương, em Tuấn, em Thành, …ở lớp chú ý học bài, về nhà cũng chịu làm bài và đặc biệt trong lớp khi giáo viên kiểm tra bài cũ thì ít khi học sinh không thuộc bài. Tóm lại, nếu giáo viên chủ nhiệm biết phát huy vai trò của BCS lớp thì lớp sẽ hoạt động có nề nếp, GVCN dễ dàng nắm tình hình l ớp hàng ngày. Khi để BCS lớp quản lí lớp, GVCN cần nhắc nhở các em cách ứng xử với các thành viên trong lớp để tránh tình trạng các em có nh ững l ời nói hoặc hành động xúc phạm bạn của mình. Nếu việc này xảy ra thì vi ệc m ất đoàn kết trong lớp là khó tránh khỏi. Khi quy trình này được tiến hành thì lớp h ọc s ẽ trở thành lớp t ự qu ản (vì đa số các thành viên đã ý thức được vài trò của mình trong l ớp) trong đó vai trò của BCS lớp rất lớn. Lớp tự quản không ch ỉ th ể hiện ở nh ững vi ệc làm trên mà còn thể hiện ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm. Có th ể ki ểm ch ứng qua các hoạt động của tiết SHCN được trình bày sau đây: Hoạt động 1: - Các tổ trưởng báo cáo lên bảng tình hình học tập của các thành viên trong tổ. Giải trình ý kiến của tổ viên (nếu có), n ếu tổ tr ưởng không giải trình được thì lớp trưởng hoặc GVCN giải trình. - Lớp trưởng đánh giá nhận xét và đề xuất ý kiến (nếu có). Trên cơ sở báo cáo của tổ trưởng, lớp trưởng quy ra điểm rồi xếp loại hạnh kiểm tuần cho các thành viên trong lớp. - Nếu là cuối tháng thì lớp trưởng đọc luôn hạnh kiểm tháng cho cả lớp (đã được GVCN và BCS lớp họp xét vào tiết cuối c ủa ngày th ứ sáu cuối tháng). Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 17
  18. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Hoạt động 2: - Giáo viên chủ nhiệm đánh giá nhận xét tình hình h ọc t ập trong tuần. - Đưa ra hình thức tuyên dương, phê bình, hình th ức x ử ph ạt đ ối với các hành vi tương ứng. Hoạt động 3: Thủ quỹ báo cáo tình hình thu chi quỹ lớp trong tháng (hoạt động này chỉ diễn ra ở tuần cuối tháng). Hoạt động 4: - Lớp trưởng tổ chức cho lớp nêu ý kiến về việc dạy và h ọc ở các môn học. - GVCN giải trình. Hoạt động 5: GVCN thông báo kế hoạch tuần tiếp theo. Qua các bước hoạt động trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm có thể thấy học sinh là trung tâm của tiết SHCN còn giáo viên ch ỉ đóng vai trò là ng ười tông kết vấn đề. Trên đây chỉ là một số trong những biện pháp cụ thể để phát huy vai trò của BCS lớp trong toàn bộ quá trình hoạt động của lớp. 2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động t ập thể. Người GVCN muốn làm tốt công tác chủ nhiệm phải biết vận dụng nhiều phương pháp giáo dục khác nhau trong đó có phương pháp giáo dục cá biệt và giáo dục tập thể. Phương pháp giáo dục cá biệt ở đây không nên hiểu là giáo dục học sinh cá biệt mà cần hiểu Phương pháp giáo dục cá biệt là s ự tác động t ới từng cá nhân một cách chuyên biệt để đảm bảo tính phù hợp với đối tượng. Ví dụ: cùng một biểu hiện có lỗi như nhau, nhưng có em phải phê bình nghiêm khắc, có em lại nhắc nhẹ, có khi nhắc chung chung, có lúc lại nhắc nhở riêng (trực tiếp), có khi phải tách học sinh ra khỏi t ập th ể đ ể giáo dục riêng, … Thực chất của quá trình giáo dục cá biệt là vận dụng “Tâm lý học lứa tuổi” để giáo dục học sinh, xử lý các tình huống mà người giáo viên g ặp phải trong dạy học nói chung và trong công tác chủ nhiệm nói riêng. Vận dụng phương pháp giáo dục cá biệt và giáo dục tập thể người giáo viên phải đo được mức độ hành vi, nắm được tâm lí chung của tập th ể cũng như tâm lý chung của cá nhân. Nếu không đáng khen mà khen quá l ời, Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 18
  19. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm chỉ đáng nhắc nhở nhưng vì lẽ nào đó giáo viên cảnh cáo, phê bình sẽ dễ làm cho học sinh chán nản, mất lòng tin, bi quan, … Để vận dụng phương pháp này hiệu quả, người giáo viên ch ủ nhi ệm cần nắm được tâm lý của từng cá nhân trong lớp cũng như tâm lí – tính cách chung của học sinh lớp mình chủ nhiệm. Trên cơ sở đó vi ệc ch ủ nhi ệm s ẽ hiệu quả hơn. Muốn hiểu tâm lý học sinh, giáo viên cần quan sát vào hoạt động thực tế của học sinh ở lớp học, cộng đồng, gia đình, …Nghiên cứu đ ặc đi ểm học sinh là việc làm hết sức quan trọng. Vì chỉ trên cơ sở hiểu bi ết t ừng em mới có khả năng phân loại nhóm theo các đặc điểm về học lực, tính cũng như hoàn cảnh. Ví dụ: Giáo viên có thể hiểu rõ tính cách của học sinh mình n ếu ch ịu quan sát kĩ các em qua các buổi lao động, sinh hoạt chủ nhiệm, các bu ổi hội thao, … Điều đặc biệt quan trọng đối với giáo viên chủ nhiệm là bằng các biện pháp nghiên cứu, phân tích được nguyên nhân của các hiện trạng, đ ặc điểm của từng học sinh. Chỉ trên cơ sở biết được nguyên nhân dẫn tới các đặc điểm tâm lý của học sinh thì giáo viên ch ủ nhi ệm m ới có gi ải pháp tác động, giáo dục phù hợp, mang lại hiệu quả cao. Ví dụ 1: Đều là hiện tượng học yếu nhưng có em do trí tuệ chậm phát triển, có em do hoàn cảnh gia đình khó khăn, có em do phân tán t ư tưởng trong quá trình tiếp thu bài, … Ví dụ 2: Trong lớp 9A3, đầu năm học có hai học sinh có biểu hiện chán học, thường xuyên nghỉ học không phép, cúp tiết là em Hương và em La Thành. Qua tìm hiểu cùng với các thông tin từ BCS l ớp có th ể ch ỉ ra các nguyên nhân: Đối với em Hương chủ yếu do sự bất hòa trong gia đình, em Hương qua sống với dì. Em Thành chán học do tham gia đá gà ở nơi cư trú, ở nhà gia đình không quản lý. Khi giáo viên đã nắm được nguyên nhân của hành vi thì trên cơ sở tâm lý – tính cách của học sinh giáo viên đưa ra biện pháp xử lý kịp th ời v ới h ọc sinh. Việc xử lý kịp thời các hành vi sai trái rất quan trọng. Nếu không xử lý kịp thời thì có thể dẫn đến những hậu qủa khó lường bởi tính hiếu th ắng, muốn khẳng định mình của học sinh. Trong quá trình lý thì cần chú ý đến tính cách của học sinh để có biện pháp phù hợp, nếu không s ẽ ph ản tác dụng. Ví dụ: Nếu một học sinh có lòng tự trọng cao thì không nên trách móc, bới tội trước lớp. Trong trường hợp này giáo viên nên gặp trực tiếp. Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 19
  20. Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm Cách xử lý trên cũng phù hợp với học sinh có l ỗi mà bi ết nhận l ỗi và sửa, học sinh dễ “mủi lòng”. Trong trường hợp này giáo viên nên s ử d ụng nhiều câu biểu cảm, thể hiện thái độ, tâm trạng của chính mình. Trước học sinh lỳ lợm, bất cần đời thì biện pháp t ốt nh ất là tìm hi ểu điểm yếu về tình cảm của đó, từ đó tác động trực ti ếp. Nh ững h ọc sinh kiểu này giáo viên không nên la mắng, khiêu khích vì các em rất dễ làm liều. Với học dinh có tính ganh đua thì nên khiêu khích, so sánh em đó với một học sinh nào đó hơn em… Lenin từng có khẩu hiệu trong cách mạng tháng 10 là: “hòa bình bánh mì”. Tuy học hành sẽ mang lại cái lợi lâu dài nhưng các em cũng không quên cái lợi trước mắt cũng giống như hòa bình mà không có gì ăn mà chi ến tranh có cái ăn còn hơn. Chính vì vậy cho các em th ấy cái l ợi tr ước m ắt cũng là một biện pháp giúp các em học tốt. Bên cạnh đó cũng không quên cho các em thấy cái lợi lâu dài của việc học. Ví dụ: cái lợi trước mắt có thể là: được phiếu học tốt, tuyên d ương trước cờ, có giấy khen – phần thưởng ở cuối học kì, … Cái lợi lâu dài thì tùy thuộc vào từng môn. Lợi ích lâu dài có thể là: nếu có nghề nghiệp thì không ph ải “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” như nuôi tôm nhưng tiền lương vẫn cao, làm việc trong phòng máy lạnh, được đi đây đi đó, … Học sinh cũng như bất cứ người nào, khi có lỗi th ường che d ấu. B ởi vậy trước khi xử lý, bằng mọi cách phải cho các em th ấy lỗi và nhận lỗi của mình. Làm vậy trước hết học sinh sẽ nể vì các em không th ể dấu nổi hành vi sai trái của mình và học sinh sẽ có cảm giác thầy luôn biết nh ững việc mình làm. Đó là cơ sở để các biện pháp xử lý của mình có hiệu quả. Khi xử lý tình huống cần bảo đảm giữ được thể diện cho các em, làm cho học sinh thấy mình được tôn trọng nhưng cũng cần cho học sinh th ấy sự nghiêm túc và cứng rắn của thầy. Ví dụ: Ở lớp 9A3 có hai học sinh thươgn2 xuyên tham gia đá gà ở nơi cư trú (em Hển và em Tuấn). Trước tình huống này tôi không xử lý trước lớp mà gọi các em lên văn phòng. Trước hết tôi đặt câu hỏi cho hai em tự nhận lỗi nhưng các em lại chối lỗi. trước tình hình đó tôi đặt câu hỏi: - Các em có biết chú Nghĩa ở đồn Biên phòng 642 (Vĩnh Hải) không? - Em có biết. - Chú ấy là người quản lý địa bàn Vĩnh Thạnh A. Hôm trước thầy qua đồn có nghe chú Nghĩa nói là có một số học sinh Vĩnh Thạnh A học ở Lạc Hòa than gia đá gà. Số học sinh này đã được lập danh sách để gửi về trường. Thầy mượn danh sách thì trong đó có hai em. Trước câu nói đó của tôi thì hai em cúi mặt, im lặng. Tôi tiếp: Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản