Seigei A

Chia sẻ: Tran Vu | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:3

0
75
lượt xem
4
download

Seigei A

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

sơ lược Seigei A sưu tầm từ internet Sự ra đời của chiếc máy tính tại Nga

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Seigei A

  1. Seigei A. Lebedev, cha đẻ máy tính của Liên Xô Ngay tại đất nước Ucraina đổ nát sau chiến tranh vào những năm 1930, chiếc máy tính đầu   tiên của nước Nga Xô Viết đã ra đời với cái tên Mailaia elektronnaia schetnaia machina.   Cha đẻ của nó chính là kỹ sư điện tử Seigei Alexeievitch Lebedev, người anh hùng lao   động của đất nước rộng lớn này. Seigei Alexeievitch Lebedev là một trong những người anh hùng trong bóng tối của ngành tin học  mà người ta sẽ phải ngả mũ đón chào, bên cạnh những tên tuổi lớn khác như Charles Babbage,  John von Neumann Alan Turing. Vai trò tiên phong nhưng ít được biết tới của kỹ sư người Nga  này giờ đã được công nhận. Ông đã làm ra được chiếc máy tính kỹ thuật số, chạy điện, được lập  trình đầu tiên tại Châu Âu trong điều kiện bị cô lập ở Ucraina và làm việc với những điều kiện hết  sức thảm hại. Đây có thể được coi là cuộc phiêu lưu lãng mạn nhất của công nghệ. Ấp ủ giấc mơ Cách 400 cây số về phía đông của Moskva là thành phố Nijni­Novgorod (được đặt lại tên là Gorki  trong khoảng thời gian 1932­1990), hiện là thành phố lớn thứ ba của nước Nga với gần 2 triệu  dân. Chính nơi đó Seigei Alexeievitch Lebedev đã được khai sinh ra vào ngày 2.10.1902 trong  một gia đình nhà giáo. Người ta biết rất ít về thời thơ ấu của ông. Lebedev đã theo học tại trường  Đại học kỹ thuật Moskva và tốt nghiệp năm 1928 với chuyên môn được đào tạo là điện cao thế.  Đây là một ngành hấp dẫn vì lúc đó Liên bang Xô Viết đang ưu tiên phát triển điện của mình.  Công việc của các kỹ sư điện là đem ánh sáng tới cho mọi người dân để thúc đẩy sự nghiệp hiện  đại hóa đất nước. Luận văn tốt nghiệp của Lebedev do GS. K.A.Krug hướng dẫn đề cập tới việc  ổn định các lưới điện kết nối giữa các trung tâm điện với nhau. Thời ký đầu mới ra trường, Lebedev giảng dạy trong một ngôi trường mới thành lập và bắt đầu các  nghiên cứu tại Viện công trình điện mà người đứng đầu vẫn là giáo sư Krug. Công việc của ông  liên quan tới việc thiết kế các trung tâm và mạng lưới điện. Điều này đòi hỏi phải giải quyết các  bài toán phức tạp. Lebedev bắt đầu quan tâm tới các phép tính toán tự động. Lúc đầu ông bị thu  hút bởi phép tính tương tự (analog). Chiếc máy phân tích khác biệt của Vannevar Bush, một chiếc  máy có khả năng phân biệt các phương trình khác nhau, hoạt động từ năm 1931 tại Viện Công  nghệ Massachusetts đã thức tỉnh tâm trí. Cùng với Lebedev, hai đồng sự khác là I.S Bruk và  L.I.Gutenmakher đã cùng làm việc để chế tạo chiếc máy tính đầu tiên. Chiến tranh ập tới đã khiến phòng thí nghiệm của Lebedev phải rời sâu vào một địa điểm bí mật  và hoạt động hai năm liền ở Sverdlovsk, một khu vực hẻo lánh nằm cách chỗ cũ khoảng 100 cây  số về phía đông. Sau thời kỳ khó khăn này, Lebedev được bổ nhiệm làm giám đốc Viện năng  lượng thuộc Viện Hàn lâm khoa học Kiev vào tháng 5.1946. Vẫn bị các phép tính analog cuốn  hút, ông và nhóm nghiên cứu mới của mình tiếp tục các công việc thiết kế một chiếc máy tính. Ngay từ đầu năm 1947, Lebedev quay sang nghiên cứu các phép tính số và ngay lập tức bị  chúng cuốn hút. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử tin học Gregory Crowe và Seymour Gooman, 
  2. một nhóm các nhà toán học, vật lý và kỹ sư đến từ khắp nơi trên nước Nga đã cùng tập hợp tại  phòng thí nghiệm của Lebedev để bàn thảo, trao đổi và tìm ra cách chế tạo các máy tính. Ngày  6.11.1950, tức là sau 4 năm nghiên cứu miệt mài, chiếc máy MESM (Mailaia elektronnaia  schetnaia machina, tạm dịch là chiếc máy tính nhỏ chạy điện) ra đời. Lebedev bên cạnh chiếc MESM ở Viện hàn lâm khoa học Ucraina Vượt khó Trong suốt thời kỳ này, Lebedev chuẩn bị các điều kiện cần thiết, thành lập các quỹ, chuẩn bị cơ  sở lý thuyết và thực hành để lắp đặt chiếc máy tính đầu tiên. Các điều kiện vật chất thật khắc  nghiệt: Kiev là thành phố bị tàn phá tan tành. Mọi thứ đều thiếu thốn. Lebedev đã phải cùng vợ  của mình thuê một căn hộ để ở. Về mặt kỹ thuật thì ông đã phải vá níu mọi thứ có thể, chế ra các  dụng cụ và thiết bị cần thiết để lắp máy tính. Tiếp đến là việc tìm kiếm các kỹ sư điện. Những kỹ  sư lành nghề không thể tìm được thời buổi sau chiến tranh. Thế là ông phải kiếm những người  ham thích về các phép tính số để đào tạo. Thông tin ở bên ngoài có thể đến được với ông? Các  nhà viết sử về tin học gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định liệu Lebedev và các cộng sự  của ông ta có thể biết đến các tiến bộ kỹ thuật lúc đó ở Anh và Mỹ hay không. Seymour  Goodman cho rằng các công bố của Phương Tây liên quan tới những chiếc máy tính đầu tiên là  Eniac (Đại học Pennsylvania), chiếc máy tính điện tử đầu tiên nhưng lại chạy bằng chương trình  lập sẵn qua đường cáp hoặc nhiều dự án hoặc chương trình máy tính lúc này đã được ghi nhận  như Edsac (Đại học Cambridge, Anh) có thể đã tới được Kiev. Tuy nhiên, một điều có thể khẳng  định được là MESM không hề giống với bất kỳ chiếc máy tính nào chế tạo ở Phương Tây và như  vậy không có chuyện Lebedev chế tạo được chiếc máy tính nhờ các thông tin là tình báo Nga  chuyển đến. Phải mất tới 2 năm rưỡi chuẩn bị thì Lebedev mới định hình được chiếc khung cho máy tính điện  tử đầu tiên của Xô Viết cũng như chế tạo được các linh kiện cần thiết. Mùa hè năm 1949 là thời  điểm chiếc máy tính bắt đầu được lắp ráp. Lebedev có được một phòng làm việc mới tuy không  phù hợp lắm với mục đích chế tạo chiếc máy tính những bù lại cũng khá rộng. Nhóm của ông làm  việc trong một phòng rộng 500 m2. Căn phòng này vốn là một khu nội trú của tu viện cổ Feofania  nằm cách Kiev 15 km. Những điều kiện làm việc ở đây cung thật kinh khủng. Feofania dường như  bị cô lập với bên ngoài. May mắn thay, nhóm làm việc có được một chiếc xe tải để chở thiết bị  cũng như người từ Kiev tới. Khi trời mưa, con đường thật lầy lội và các kỹ sư luôn phải xuống đẩy  xe qua con đường mòn khốn khổ. Mặc dù những khó khăn, cực khổ, công việc vẫn tiến triển. Vào  cuối năm 1949, hình dạng cuối cùng của chiếc máy cũng đã được phác thảo xong. Ấn tượng nhất  vẫn là những chiếc tủ đựng linh kiện hai tầng lớn tới 50 m2. Người ta bắt đầu công việc lắp ráp và  nối hệ thống đường dây điện chằng chịt. Máy đã lắp xong và chạy thử. Khổ nỗi, nó không hoạt  động như dự tính và người ta lại tiếp tục phải thay đổi các linh kiện, nghĩ ra tất cả các phương án  có thể. Cuối cùng người ta đã quyết định phải khoét một lỗ thủng ở trên trần nhà để thoáng khí,  tạo điều kiện “hạ nhiệt” cho chiếc máy khổng lồ này, Anne Fitzpatrick, nhà khoa học hiện đang  làm việc tại phòng thí nghiệm Los Alamos kể lại. Cần nhớ là một chiếc máy này chứa tới 6.000  tấm tỏa nhiệt và tiêu thụ lượng điện tới 25 KW.
  3. Thành công Lebedev dường như không biết nhiều về thông tin lúc đó ở Manchester. Vào ngày 21.6.1948,  Freddie William và các cộng sự đã rất hạnh phúc khi “Baby”, chiếc máy tính đầu tiên của họ đã  bắt đầu hoạt động. Tuy nhiên, chiếc máy tính thô sơ này, được gọi là Manchester Mark 1 chỉ có  thể thực hiện được 7 câu lệnh trong đó có phép tinh trừ và phép phủ định nhưng không thể làm  được tính cộng. William, theo yêu cầu của von Neumann cũng đã tạo ra được bộ nhớ 32 từ 32 bit.  Đối với chiếc máy tính MESM, Lebedev nhắm tới đích xa hơn. Cả phép tính cộng và trừ được thực  hiện nhờ các mạch “song song” trong khi chiếc máy “Baby” chỉ làm việc theo chuỗi và chạy rất  chậm. Không những thế, các phép tính nhân và chia cũng được đưa vào “thực đơn” của MESM  ngay từ đầu. Một bộ nhớ cho phép nhớ được 31 số 17 bit và 63 lệnh 20 bit. Ngày 6.1.1950, máy tính MESM đã chạy thử thành công chương trình đầu tiên của nó với tốc độ  50 phép tính/giây. Hai tháng sau đó, chiếc máy tính được chạy thử trước một hội đồng các nhà  khoa học thuộc Viện hàn lâm khoa học Ucraina. Không kịp nghỉ ngơi vì thắng lợi này, Lebedev  tiếp tục các công việc hoàn thiện chiếc máy tính và bắt đầu chế tạo BESM  (Bistrodeistvuiushchaia elecktronnaia schetnaia machina), nghĩa là Máy tính điện tử tốc độ cao.  Lần này, ông được sự hỗ trợ nhiều hơn từ Viện hàn lâm, nhất là từ chính bản thân Mikhail  Alexeievitch Lavrentiev, phó chủ tịch Viện hàn lâm. Từ năm 1947, ông này đã cho rằng ngành tin  học vừa khai sinh có rất nhiều tiềm năng và cần phải dành cho nó nhiều ưu tiên đặc biệt. Thế là  hàng loạt các nhà khoa học tên tuổi đã tới Feofania để thực hiện các chương trình tính các quỹ  đạo đạn đạo hoặc tính toán các vụ thử hạt nhân.  Lần này Lebedev có một đối thủ thực sự. Một nhóm nghiên cứu do Youri Bazilevskii đứng đầu bắt  đầu làm việc trên một dự án máy tính có tên Stela tại Matxcơva. Tuy nhiên, chiếc máy BESM của  Lebedev nổi trội hơn nhiều. Bộ nhớ trung tâm rất độc đáo của máy tính chứa tới 1024 từ 39 bit và  khi hoạt động tốt vào tháng 4.1953, BESM có thể thực hiện được 1000 phép tính trong mỗi giây.  Vào đầu năm 1955, với một bộ nhớ mới, tốc độ tính toán của máy tính đã len tới 8000 phép  tính/giây. Cho tận tới ngày ông mất (Lebedev mất năm 1974 – ngocson52), Lebedev vẫn không ngừng  sáng tạo ra những chiếc máy tính khác. Kết quả: 15 chiếc máy tính đã ra đời trong suốt cuộc đời  của ông. Loại máy BESM­2 ra đời vào năm 1958 đã được sản xuất công nghiệp. Đến thế hệ máy  tính BESM­4, các transitor đã biến mất. Năm 1965, thế hệ máy tính BESM­6 đã có thể thực hiện  được 1 triệu phép tính/giây. 350 chiếc máy tính thế hệ này đã được sản xuất và chúng đã đóng  góp rất nhiều vào công cuộc chinh phục vũ trụ của người Nga Xô viết. NGUYỄN HOÀNG dịch từ La Recherche (ngocson52 ­ diendantoanhoc)
Đồng bộ tài khoản