Slide : Kĩ thuật chọn giống cây trồng

Chia sẻ: Nguyễn Kiều Trinh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:0

0
299
lượt xem
118
download

Slide : Kĩ thuật chọn giống cây trồng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

nghiên cứu các phương pháp chọn, tạo giống ( lai, đa bội, gây đột biến, chuyển gen, nuôi cấy mô...) Khảo nghiệm giống, các phương pháp đánh giá giống ....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Slide : Kĩ thuật chọn giống cây trồng

  1. BAØI 1 GIOÁNG VAØ SÖÏ CHOÏN GIOÁNG “Selectio” laø choïn gioáng, tuyeån löïa. Choïn gioáng laø khoa hoïc choïn ra gioâùng môùi, caûi thieän gioáng cuõ. I. MOÂN CHOÏN GIOÁNG 1. Muïc ñích Nghieân cöùu caùc phöông phaùp choïn taïo gioáng (lai, gaây ña boäi, gaây ñoät bieán, chuyeån gen, nuoâi caáy moâ....) Khaûo nghieäm gioáng. Caùc phöông phaùp ñaùnh giaù gioáng. Caùc phöông phaùp saûn xuaát gioáng, nhaân gioáng. 2. Nhieäm vuï Trong thôøi gian ngaén taïo ra gioáng môùi naêng suaát cao, phaåm chaát toát . . . Chuû ñoäng taïo gioáng môùi theo ñôn ñaët haøng cuûa saûn xuaát. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 1
  2. 3. Ñaëc ñieåm cuûa moân hoïc Lieân quan giöõa di truyeàn, choïn taïo vaø saûn xuaát gioáng raát chaët cheõ. Choïn taïo + saûn xuaát → xaây döïng lyù luaän di truyeàn. Lyù luaän di truyeàn → chæ ñaïo choïn taïo saûn xuaát gioáng. Choïn taïo gioáng thuùc ñaåy söï tieán hoùa : (ví duï taïo nhieàu gioáng khoâng coù trong töï nhieân nhö : gioáng ña boäi, gioáng lai xa, gioáng chuyeån gen,gioáng ñoät bieán . . .) Choïn gioáng coù keát hôïp vôùi kyõ thuaät canh taùc gioáng lieân quan vôùi bieän phaùp kyõ thuaät → taêng naêng suaát. Choïn gioáng laø khoa hoïc coù tính toång hôïp söû duïng thaønh töïu caùc ngaønh khoa hoïc khaùc : Noâng hoïc ñaïi cöông, Baûo veä thöïc vaät, Di truyeàn sinh thaùi, Sinh lyù sinh hoùa, Baûo quaûn cheá bieán . . . Caùc kieán thöùc Sinh vaät hoïc, Teá baøo hoïc, Thoáng keâ. Ñeå ñaùnh giaù chính xaùc gioáng chòu haïn phaûi bieát ñieàu kieän ñaát ñai, thôøi tieát Khí haäu coù lieân quan ñeán söï phaùt trieån saâu beänh. phaân tích veà ñaëc tính sinh lyù seû giuùp kieåm tra gioáng choáng chòu. Chaát löôïng gioáng coù lieân quan ñeán thaønh phaàn sinh hoùa, cheá bieán baûo quaûn , gia coâng noâng phaåm. Keát luaän : Thaønh töïu cuûa moân choïn gioáng lieân quan ñeán thaønh töïu caùc ngaønh khoa hoïc khaùc. Tuy nhieân moân choïn gioáng coù caùc phöông phaùp öùng duïng vaø thuû thuaät rieâng. II. KHAÙI NIEÄM VEÀ GIOÁNG CAÂY TROÀNG Gioáng laø saûn phaåm cuûa söùc lao ñoäng laâu daøi vaø lieân tuïc. Gioáng laø loaïi tö lieäu saûn xuaát ñaëc bieät. Gioáng phaûi coù tính ñoàng ñeàu veà sinh vaät hoïc vaø hình thaùi. Gioáng coù tính khu vöïc nhaát ñònh. (moâi tröôøng khoâng thích hôïp gioáng maát giaù trò kinh teá) Gioáng phaûi coù giaù trò kinh teá nhaát ñònh. Gioáng khoâng phaûi laø ñôn vò phaân loaïi thöïc vaät thaáp nhaát DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 2
  3. III. VAI TROØ CUÛA GIOÁNG TRONG SAÛN XUAÁT NOÂNG NGHIEÄP BIEÅU HIEÄN QUA CAÙC ÑIEÅM Gioáng toát coù taùc duïng taêng naêng suaát khoâng ngöøng. Gioáng toát coù theå taêng phaåm chaát khoâng ngöøng. Gioáng toát taïo ñieàu kieän phoøng choáng thieân tai, saâu beänh coù hieäu quaû ít toán keùm. Gioáng toát coù theå thích hôïp vôùi cô giôùi hoùa, giaûm bôùt naëng nhoïc cho ngöôøi lao ñoäng, taêng naêng suaát lao ñoäng. Gioáng toát coù theå taêng vuï, luaân canh, boá trí caây troàng hôïp lyù nhaèm söû duïng ruoäng ñaát coù hieäu quaû nhaát. IV. PHAÂN LOAÏI GIOÁNG DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 3
  4. A. Theo nguoàn goác Gioáng ñòa phöông: Thích nghi toát vôùi ñieàu kieän ñòa phöông, naêng suaát oån ñònh, tính choáng chòu toát (do troàng chay, thieáu phaân boùn, baûo quaûn khoâng toát, thieáu choïn loïc → naêng suaát khoâng cao). Gioáng du nhaäp. Gioáng môùi choïn taïo. B. Theo phöông phaùp gaây taïo Gioáng lai. Caùc gioáng ña boäi theå. Caùc gioáng ñoät bieán. Caùc gioáng chuyeån gen. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 4
  5. V. CAÙC TÍNH TRAÏNG VAØ ÑAËC TÍNH GIOÁNG CAÂY TROÀNG Tính traïng: Caùc ñaëc ñieåm hình thaùi, caáu taïo. Ñaëc tính: ñaëc ñieåm sinh lyù, sinh hoùa, gia coâng. Tính chaát chaát löôïng: sai khaùc quan saùt baèng maét (trong ñònh luaät Mendel tính traïng do 1 hay vaøi gen quy ñònh). Tính traïng soá löôïng: khoù xaùc ñònh sai khaùc (ñònh luaät di truyeàn soá löôïng: tính traïng do heä thoáng ña gen). VI. TIEÂU CHUAÅN CUÛA MOÄT GIOÁNG TOÁT Naêng suaát cao vaø oån ñònh. Phaåm chaát toát. Coù khaû naêng choáng chòu toát (saâu beänh haïi vaø ñieàu kieän baát thuaän). Thích hôïp vôùi kyõ thuaät canh taùc tieân tieán vaø ñieàu kieän cuûa ñòa phöông. Coù thôøi gian sinh tröôûng ngaén. Khoâng chòu aûnh höôûng quang kyø. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 5
  6. VII. CAÙC GIAI ÑOAÏN TRONG COÂNG TAÙC GIOÁNG CAÂY TROÀNG 1. Choïn taïo gioáng: Do vieän nghieân cöùu khoa hoïc noâng nghieäp, Tröôøng ñaïi hoïc, cô quan choïn gioáng . . . 2. Khaûo nghieäm gioáng vaø khu vöïc hoùa gioáng: Do trung taâm khaûo nghieäm gioáng tieán haønh vôùi moät heä thoáng maïng löôùi caùc traïm, traïi khaûo nghieäm, so saùnh gioáng ôû nhieàu ñòa phöông. 3. Thu mua, baûo quaûn vaø cung caáp haït gioáng do coâng ty gioáng caây troàng trung öông vaø ñòa phöông thöïc hieän. .. 4. Kieåm nghieäm gioáng vaø kieåm nghieäm haït gioáng: Do trung taâm kieåm nghieäm gioáng cuûa Boä, Sôû, caùc phoøng taïi caùc ñòa phöông. VIII. NOÄI DUNG CUÛA COÂNG TAÙC GIOÁNG CAÂY TROÀNG Thuaàn hoùa gioáng → ← Lai taïo Thu thaäp nguoàn gen → TAÏO ← Ñoät bieán Nhaäp noäi → GIOÁNG ← Ña boäi theå ← Kyõ thuaät di truyeàn ↓ Choïn loïc (nguoàn bieán dò töï nhieân) ↓ (nguoàn bieán dò Ñaùnh giaù nhaân taïo) ↓ Nhaân gioáng ↓ Phoå bieán DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 6
  7. Baøi 2 SÖÏ TIEÁN HOÙA – NGUOÀN GOÁC GIOÁNG CAÂY TROÀNG – SÖÏ NHAÄP NOÄI – SÖÏ THUAÀN HOÙA GIOÁNG I. Söï tieán hoùa gioáng caây troàng Do 3 yeáu toá: do lai - Bieán dò do ñoät bieán do ña boäi do chuyeån gen - Di truyeàn töï nhieân -Choïn loïc nhaân taïo cuøng chieàu ngöôïc chieàu DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 7
  8. II. Caùc trung taâm khôûi nguyeân caây troâøng Caùc loaøi caây troàng khoâng ñöôïc phaân boá ñoàng ñeàu treân ñòa caàu. Moät vaøi nôi theå hieän söï ña hình maïnh meõ cuûa loaøi: Nôi ñoù laø trung taâm khôûi nguyeân caây troàng. Coù 2 loaïi trung taâm: Trung taâm chính vaø trung taâm thöù caáp. Theo Vavilov (Vieän nguyeân cöùu caây troàng ôû Leningrad) caây troàng ñöôïc phaân boá ôû 8 trung taâm khôûi nguyeân: 1. Trung taâm khôûi nguyeân Trung Quoác Lôùn nhaát vaø laâu ñôøi nhaát, nôi khôûi nguyeân cuûa caây ñaäu töông, cuû caûi, keâ, ñu ñuû, thuoác phieän, döa chuoät, baàu bí, leâ, ñaøo, maän, cam, cheø, hoàng, tre,… Trung taâm thöù caáp : baép, ñaäu thöïc phaåm. 2. Trung taâm khôûi nguyeân AÁn Ñoä Bao goàm AÁn Ñoä, Vieät Nam, Laøo, Kampuchia, Maõ Lai, Philippine, Indonesia. Trung taâm naøy laø queâ höông cuûa luùa, ñaäu, boâng, caùc caây aên quaû nhieät ñôùi: xoaøi, chuoái, cam, quít, döøa, mía, coï. 3. Trung taâm khôûi nguyeân Trung AÙ (Trung taâm Afganistan) Goàm caùc caây luùa mì, ñaäu Haø Lan, ñaäu xanh, cuû caûi, döa bôû, caø roát, haønh, toûi, rau deàn, nho, taùo. Trung taâm thöù caáp: luùa maïch ñen DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 8
  9. 4. Trung taâm khôûi nguyeân Tieåu AÙ (Caän Ñoâng) Goàm luùa mì, luùa maïch ñen, coû 3 laù, caø roát, baép caûi, yeán maïch, toûi, taùo, nho. 5. Trung taâm khôûi nguyeân Ñòa Trung Haûi Goàm luùa mì, ñaïi maïch, yeán maïch, caûi, maêng taây, hoà tieâu. 6. Trung taâm Ñoâng Phi Goàm luùa mì, ñaïi maïch, thaàu daàu, caùc loaïi ñaäu, caø pheâ, baép caûi, haønh toûi. 7. Trung taâm khôûi nguyeân Trung Myõ (trung taâm Meâhicoâ) Goàm baép, ñaäu ñoã, caùc loaïi döa, baàu bí, ôùt, khoai lang. 8. Trung taâm khôûi nguyeân Nam Myõ Goàm: Khoai taây, baép, ñaäu phoïng, döùa, bí ñao, boâng, caø chua, saén, cao su. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 9
  10. III. SÖÏ NHAÄP NOÄI GIOÁNG Ñöa moät gioáng caây töø nöôùc ngoaøi veà troàng trong nöôùc. Ñöa moät kieåu gen, moät nhoùm caùc kieåu gen cuûa thöïc vaät vaøo moät moâi tröôøng môùi chöa heà ñöôïc gieo troàng. Ñeå vieäc nhaäp noäi gioáng thaønh coâng ta caàn chuù yù: • Nhaäp noäi gioáng phaûi döïa treân cô sôû tính traïng quyù. • Nhaäp noäi gioáng töø nhöõng trung taâm khôûi nguyeân caây troàng. • Nhaäp noäi gioáng phaûi döïa treân söï thuaàn hoùa: töï nhieân hay nhaân taïo (vai troø tích cöïc cuûa con ngöôøi). • Duøng caây non tuoåi (caây lai F1). • Chuyeån gioáng daàn daàn. Nhaäp noäi gioáng phaûi döïa treân caùc ñieàu kieän sinh thaùi.: • Nhieät ñoä: toái cao, toái thích, toái thaáp. • Chieáu saùng: ngaøy daøi, ngaøy trung bình, ngaøy ngaén. • Ñoä aåm, ñaát ñai, saâu beänh haïi. Nhaäp noäi gioáng caây laáy phaàn dinh döôõng laøm saûn phaåm deã thaønh coâng hôn gioáng caây laáy quaû, laáy haït. Ví duï: caûi baép, haønh taây, daâu. IV. Moái quan heä giöõa caùc loaïi hình sinh thaùi vaø nhaäp noäi gioáng Loaïi hình sinh thaùi: Laø moät quaàn theå caây troàng thích hôïp vôùi moät ñieàu kieän sinh thaùi nhaát ñònh. Caùc loaïi hình sinh thaùi: a. Sinh thaùi khí haäu: vuøng cao, vuøng trung du, vuøng ven bieån, vuøng ñoàng baèng. Ví duï: Baép (vuøng nuùi) chòu laïnh, chòu haïn, reã phaùt trieån maïnh, caây to, naêng suaát cao, thích öùng toát. Baép ñoàng baèng: khoâng chòu laïnh, khoâng chòu haïn vaø reã phaùt trieån keùm. b. Sinh thaùi thoå nhöôõng: vuøng chua maën, vuøng ñaát baïc maøu, vuøng cao, vuøng ven bieån. c. Loaïi hình sinh thaùi soáng chung (troàng xen, troàng goái). Ví duï: caùc sinh taàng thöïc vaät trong röøng d. Loaïi hình sinh thaùi canh taùc. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 10
  11. V. Phöông phaùp nhaäp noäi gioáng 1. Thu thaäp vaät lieäu nhaäp noäi - Thoâng qua chöông trình thöû nghieäm gioáng quoác teá. - Xin töø Vieän taøi nguyeân di truyeàn quoác teá. - Caùc coâng ty gioáng nöôùc ngoaøi. - Nhieàu vieän nghieân cöùu caây troàng caùc nöôùc. 2. Troàng thí nghieäm: 1 – 2 naêm 3. Löïa choïn vaø boài döôõng gioáng nhaäp noäi 4. Taêng cöôøng coâng taùc kieåm ñònh vaø phoøng choáng saâu beänh. VI. ÖU KHUYEÁT ÑIEÅM CUÛA COÂNG TAÙC NHAÄP NOÄI 1. Öu ñieåm: - Phaùt trieån gioáng môùi toát (ña daïng) - Nhaän tröïc tieáp gioáng toát - Thu thaäp vaät lieäu khôûi ñaàu (lai taïo, xöû lyù ñoät bieán) - Giaù trò thaåm myõ (caây caûnh, caây trang trí, thaûm coû,…) 2. Khuyeát ñieåm: - Nhaäp theo caùc loaøi coû daïi môùi - Du nhaäp caùc loaïi beänh môùi (beänh ñoám laù khoai taây ôû Chaâu AÂu, beänh gæ saét caø pheâ, beänh thoái noõn chuoái) - Du nhaäp caùc saâu haïi môùi. + ÔÛ cuû khoai taây (YÙ) + Reäp ôû taùo, cam, chanh (AÁn Ñoä). DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 11
  12. VII. SÖÏ THUAÀN HOÙA GIOÁNG Laø moät quaù trình chuyeån caùc loaøi caây hoang daïi thaønh caùc loaøi caây troàng khaùc nhau döôùi söï chaêm soùc vaø quaûn lí cuûa con ngöôøi qua nhieàu theá heä nhôø choïn loïc nhaân taïo vaø choïn loïc töï nhieân. Muoán nhaäp noäi gioáng thaønh coâng phaûi döïa vaøo söï thuaàn hoùa (duøng caây lai non tuoåi, chuyeån gioáng daàn daàn). VIII. NHÖÕNG THAY ÑOÅI CUÛA CAÂY TROÀNG TRONG QUAÙ TRÌNH THUAÀN HOÙA Giaûm ñaëc tính ruïng hoa, quaû, haït. Haïn cheá mieân traïng Giaûm ñoäc toá hoaëc caùc chaát khaùc (vò ñaéng cuûa baàu bí) Thay ñoåi kieåu hình: taêng khaû naêng ñeû nhaùnh, ñaâm caønh... Taêng hoaëc giaûm chieàu cao caây, thôøi gian sinh tröôûng ngaén: ví duï: mía, luùa mì, luùa. Taêng kích thöôùc quaû, taêng naêng suaát do gaây ña boäi (khoai taây, luùa mì, khoai lang, thuoác laù). DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 12
  13. Baøi 3: VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU I. KHAÙI NIEÄM VEÀ VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU Vaät lieäu khôûi ñaàu trong choïn gioáng laø nhöõng caây daïi hay caây troàng ñöôïc söû duïng ñeå taïo ra gioáng môùi baèng nhöõng phöông phaùp choïn gioáng thích hôïp. Tuøy thuoäc vaøo soá löôïng vaø chaát löôïng cuûa vaät lieäu khôûi ñaàu seõ daãn ñeán söï thaønh coâng cuûa vieäc choïn taïo gioáng nhanh hay chaäm DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 13
  14. II. PHAÂN LOAÏI VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU 1. Döïa vaøo heä thoáng phaân loaïi thöïc vaät. Hoï (Familia) - hoï phuï (sub familia) - chi (genus) - loaøi (species) - loaøi phuï (sub species) - bieán chuûng (varietas) - daïng (forma) theo caùc chæ tieâu sinh vaät hoïc 2. Döïa vaøo teá baøo hoïc: (döïa vaøo soá 2n nhieãm saéc theå) 3. Döïa vaøo nguoàn goác: Ñòa phöông Vaät lieäu khôûi ñaàu Nhaäp noäi Gioáng môùi taïo thaønh III. THU THAÄP, CHÆNH LYÙ, NGHIEÂN CÖÙU VAØ BAÛO QUAÛN VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU Ñöôïc tieán haønh thöôøng xuyeân. Do cô quan chuyeân traùch ôû caùc quoác gia vaø caùc caùn boä khoa hoïc chuyeân saâu phuï traùch Ví duï: Vieän VIR (Lieân Xoâ) giöõ 300.000 gioáng caây Vieän luùa quoác teá IRRI giöõ treân 50.000 gioáng luùa Vieät Nam coù Trung taâm Taøi nguyeân thöïc vaät Vieät - Nga (Vieän KHKHNNVN) Khi thu thaäp: Thu thaäp töø gaàn ñeán xa: gaàn söû duïng tröïc tieáp: xa söû duïng giaùn tieáp. Thu thaäp taïi caùc trung taâm khôûi nguyeân caây troàng Thu thaäp ñaày ñuû caùc daïng. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 14
  15. 1. Phöông phaùp thu thaäp vaät lieäu khôûi ñaàu Do caùc caùn boä noâng nghieäp vaø sinh hoïc, caùc ñoaøn chuyeân moân ñieàu tra thu thaäp quyõ gen (ñònh kyø), khi thu thaäp caàn chuù yù: Ghi roõ : o Teân gioáng, teân loaøi, teân ñòa phöông, teân khoa hoïc. o Tính traïng chính, phaåm chaát, naêng suaát, tính choáng chòu, ñieàu kieän sinh thaùi, cheá ñoä canh taùc (nôi nguyeân saûn). o Teân ngöôøi thu, chöùc vuï chuyeân moân, thôøi gian thu. o Saûn xuaát luùc naøo, thôøi gian kieåm dòch caùc loaïi saâu beänh nguy hieåm. Tuøy theo kích thöôùc haït coù theå thu töø 30 – 1.000 gr. Thu xong caàn ñoùng goùi caån thaän, gôûi veà nôi chuyeân traùch kòp thôøi. 2. Chænh lí vaät lieäu khôûi ñaàu Goàm caùc böôùc : - Ñaêng kyù vaø ñaùnh soá: soá thöù töï, teân gioáng, caùc teân khaùc, ñòa ñieåm thu thaäp, ngaøy thaùng thu thaäp, vuï saûn xuaát, ñaëc ñieåm maãu gioáng… - Chænh lyù: tính traïng, teân (maãu ñaïi dieän nhaát), gioáng coøn nghi caàn nghieân cöùu theo doõi tieáp tuïc. - Kieåm tra tyû leä naûy maàm neáu < 55% phaûi gieo laïi. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 15
  16. 3. Nghieân cöùu vaät lieäu khôûi ñaàu (khaâu quan troïng) - Moâ taû tính traïng chaát löôïng. - Nghieân cöùu sô boä tính traïng soá löôïng. - Nghieân cöùu sô boä yeâu caàu ngoaïi caûnh cuûa vaät lieäu khôûi ñaàu (ñoä aåm, aùnh saùng, ñaát ñai, phöông phaùp canh taùc...) - Nghieân cöùu sô boä caùc ñaëc tính choáng chòu. - Nghieân cöùu sô boä caùc ñaëc tính ñaëc bieät + Haøm löôïng caùc chaát + Chaát löôïng ñaëc bieät cuûa caùc loaïi caây laáy sôïi nhö ñoä daøi, ñoä mòn. + Tính choáng beänh (ñaïo oân, moác söông, beänh virus, tính chòu laïnh). 4. Baûo quaûn vaät lieäu khôûi ñaàu Caát giöõ trong phoøng ôû nhieät ñoä, aåm ñoä bình thöôøng (30 – 1.000gr thôøi gian baûo quaûn döôùi 1 naêm) Caát giöõ trong ñieàu kieän ñaëc bieät (nhieät ñoä, aåm ñoä theo yù) : Kho laïnh 50C, -50C, - 150C, - 200C, caát giöõ moät löôïng lôùn haït gioáng trong 10 – 20 naêm (vieän VIR, IRRI). Giöõ gioáng baèng bieän phaùp troàng troït. Giöõ gioáng baèng nuoâi caáy moâ. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 16
  17. IV. SÖÛ DUÏNG MOÄT SOÁ DAÏNG VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU 1. Söû duïng gioáng ñòa phöông laøm vaät lieäu khôûi ñaàu Ñaëc ñieåm: Naêng suaát oån ñònh, thích nghi cao vôùi ñieàu kieän ñòa phöông, choáng chòu cao vôùi saâu beänh, ñieàu kieän baát thuaän, quaàn theå phöùc taïp, naèm ôû traïng thaùi caân baèng quaàn theå (goàm nhieàu daïng sinh hoïc coù phaûn öùng khaùc nhau ñoái vôùi khí haäu, thôøi tieát, ñaëc tính choáng chòu). Söû duïng: Choïn loïc tröïc tieáp: choïn daïng toát nhaát, hôïp sinh thaùi Duøng trong toå hôïp lai- Gaây ñoät bieán- Gaây ña boäi… 2. Söû duïng taäp ñoaøn thu thaäp gioáng caây troàng theá giôùi laøm vaät lieäu khôûi ñaàu: Ñaëc ñieåm: Phong phuù, ña daïng, soá löôïng lôùn, quyõ gen quyù. Ví duï: ÔÛ luùa coù taäp ñoaøn gioáng choáng beänh ñaïo oân, taäp ñoaøn gioáng luùa söû duïng nöôùc trôøi, taäp ñoaøn luùa chòu chua maën, taäp ñoaøn luùa coù phaåm chaát gaïo toát. Söû duïng: Thoâng qua khaûo nghieäm choïn caùc gioáng toát, phuø hôïp vôùi ñieàu kieän sinh thaùi cuûa ñòa phöông, coù theå söû duïng: - Tröïc tieáp - Giaùn tieáp: lai, gaây ña boäi, gaây ñoät bieán. 3. Söû duïng caùc daïng caây daïi laøm vaät lieäu khôûi ñaàu Ñaëc ñieåm: Coù khaû naêng thích nghi cao vôùi ñieàu kieän soáng haïn, maën, uùng, chua, reùt, mieãn dòch vôùi nhieàu beänh nguy hieåm nhö: virus, moác söông (ôû khoai taây, caø chua), phaán traéng (thuoác laù), heùo ruõ (boâng vaûi). Choáng saâu beänh, coù nhieàu quaû, nhieàu haït, haøm löôïng toát . Söû duïng: lai taïo, lai 1 laàn, lai nhieàu laàn. Khoù khaên: khoù lai, tính traïng khoâng mong muoán thöôøng coù ôû con lai. 4. Söû duïng quaàn theå lai laøm vaät lieäu khôûi ñaàu Ñaëc ñieåm: coù lyù lòch roõ raøng, coù gen quyù cuûa boá meï, deã daøng ñaùp öùng yeâu caàu choïn gioáng. Söû duïng: lai trong loaøi, lai xa . . . DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 17
  18. 5. Söû duïng quaàn theå caùc doøng töï phoái laøm vaät lieäu khôûi ñaàu ÔÛ caùc caây giao phaán: baép, baép caûi, cuû caûi ñöôøng, haønh taây, caùc loaïi döa, baàu bí: lai caùc doøng töï phoái gioáng öu theá lai, gioáng lai toång hôïp, gioáng lai hoãn hôïp. Ví duï: gioáng baép caûi KK Cross, gioáng haønh taây Granes coù öu theá lai cao. 6. Söû duïng quaàn theå caùc daïng ñoät bieán, ña boäi laøm vaät lieäu khôûi ñaàu Baèng phöông phaùp choïn loïc caù theå qua phaân laäp taïo ra caùc loaïi hình ñoät bieán, coù tính traïng toát gioáng môùi 1. Sau ñoù ñem lai, gaây ñoät bieán, ña boäi gioáng môùi 2. V. MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ CAÀN LÖU YÙ KHI SÖÛ DUÏNG VAÄT LIEÄU KHÔÛI ÑAÀU Söï khaùc bieät cuûa boá meï veà thôøi gian sinh tröôûng. Tính choáng chòu ñieàu kieän ngoaïi caûnh saâu beänh Ñaëc ñieåm nôû hoa, thuï phaán Tính choáng ñoã - Khaû naêng troàng daøy - Khaû naêng cô giôùi hoùa Haøm löôïng dinh döôõng, maøu saéc, kích thöôùc (hoa, quaû, haït)... Ñieàu kieän canh taùc: töôùi, khoâng töôùi, quaûng canh, thaâm canh. Yeáu toá caáu thaønh naêng suaát. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 18
  19. Baøi 4 LAI HÖÕU TÍNH I. KHAÙI NIEÄM VAØ YÙ NGHÓA Lai höõu tính laø phöông phaùp taïo ra bieán dò toå hôïp. Gioáng lai toå hôïp ñöôïc caùc ñaëc tính toát cuûa hai hoaëc nhieàu boá meï. Taïo ra nhieàu loaïi hình môùi. Do taùc ñoäng coäng goäp caùc gen (tính traïng soá löôïng) caây lai coù tính traïng vöôït xa boá meï (öu theá lai F1) Tuøy huyeát thoáng vaø ñieàu kieän gaàn xa veà ñòa lyù, ta phaân bieät: Lai gaàn: lai caùc caù theå cuøng loaøi Lai xa: lai giöõa caùc caù theå khaùc loaøi vaø khaùc loaïi hình sinh thaùi. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 19
  20. 1. Cô sôû lyù luaän cuûa lai gioáng Lai laø phaù vôõ tính baûo thuû veà maët di truyeàn cuûa boá meï taïo bieán dò môùi coù ñònh höôùng, töø ñoù choïn loïc, boài döôõng, tích luõy, cuõng coá bieán dò toát taïo thaønh gioáng môùi. Cô sôû: döïa vaøo taùi toå hôïp gen, taùc ñoäng qua laïi cuûa caùc gen trong heä thoáng ña gen taïo tính traïng môùi. Khoâng coâng nhaän lai voâ tính (gheùp) laø söï ñoàng hoùa caùc teá baøo dinh döôõng giöõa goác gheùp vaø caønh gheùp (khoâng coù trao ñoåi gen): khoâng thay ñoåi baûn chaát di truyeàn, khoâng taïo gioáng lai. 2. Ñaëc ñieåm cuûa caây lai Mang ñaëc ñieåm di truyeàn phöùc taïp. Coù khaû naêng bieán dò raát lôùn. Coù söùc soáng khoûe hôn boá meï: choáng chòu khaù, naêng suaát cao, phaåm chaát toát. DOWNLOAD» AGRIVIET.COM 20
Đồng bộ tài khoản