Tài liệu ôn thi môn Lịch sử lớp 12 năm 2010

Chia sẻ: tienquy12a1

Trong lúc xã hội Việt Nam đang phân hóa sâu sắc do hậu quả của đợt khai thác lần thứ hai của Pháp thì cách mạng tháng Mười Nga thành công vang dội có tác dụng thúc đẩy cách mạng Việt Nam chuyển sang thời kỳ mới

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Tài liệu ôn thi môn Lịch sử lớp 12 năm 2010

CHƯƠNG I. VI T NAM T NĂM 1919 ð N NĂM 1930


Caâu 1. Phân tích b i c nh qu c t sau
Chi n tranh th gi i th nh t nh hư ng thu n l i ñ n cách m ng Vi t Nam.
H ng d n tr l i
- Trong lúc xã h i Vi t Nam ñang phân hoá sâu s c do h u qu c a ñ t khai thác l n hai c a
Pháp thì cách m ng tháng Mư i Nga thành công vang d i có tác d ng thúc ñ y cách m ng Vi t Nam
chuy n sang m t th i kì m i…
- H u qu c a Chi n tranh th gi i th nh t, kh ng ho ng kinh t các nư c tư b n ch nghĩa
và nh hư ng c a Cách m ng tháng Mư i Nga ñã làm cho phong trào ñ u tranh gi i phóng dân t c
các nư c phương ðông và phong trào ñ u tranh c a công nhân các nư c tư b n phương Tây phát tri n
m nh m và g n bó m t thi t v i nhau trong cu c ñ u tranh ch ng k thù chung là ch nghĩa ñ qu c.
- L c lư ng các m ng c a giai c p vô s n các nư c ñ u tìm con ñư ng t p h p nhau l i ñ thành
l p t ch c riêng c a mình. Do ñó tháng 3/1919, Qu c t C ng s n ñư c hình thành Mátxcơva, ñánh
d u giai ño n m i trong phong trào cách m ng th gi i.
- Pháp, ð ng Xã h i b phân hoá xâu s c. T i ð i h i Tua tháng 12/1920, m t b ph n tích
c c nh t b phi u tán thành gia nh p Qu c t C ng s n và tách ra ñ thành l p ð ng C ng s n Vi t
Nam. Các ð ng C ng s n n i ti p nhau ra ñ i (ð ng C ng s n Pháp 1920, ð ng C ng s n Trung Qu c
1921...), càng t o thêm ñi u ki n thu n l i cho vi c truy n bá ch nghĩa Mác - Lênin vào Vi t Nam.
- Cách m ng tháng Mư i Nga và s phát tr n c a phong trào Cách m ng vô s n th gi i ñã tác
ñ ng m nh m ñ n s l a ch n con ñư ng gi i phóng dân t c c a Nguy n Ái Qu c. Ngư i ñã tin theo
Qu c t C ng s n, gia nh p ð ng C ng s n Pháp và tích c c ñ truy n bá tư tư ng Mác - Lênin vào
Vi t Nam m ñư ng gi i quy t cu c kh ng ho ng v ñư ng l i gi i phóng dân t c Vi t Nam.

Caâu 2. Trình bày chính sách khai thác
thu c ñ a l n th hai c a th c dân Pháp và tác ñ ng c a chúng ñ n tình hình kinh t và
giai c p Vi t Nam.
H ng d n tr l i
1. Nguyên nhân và m c ñích : Sau Chi n tranh th gi i th nh t, ñ qu c Pháp tuy là nư c th ng tr n
nhưng b tàn phá n ng n , n n kinh t ki t qu . ð bù ñ p nh ng thi t h i to l n trong chi n tranh, trên
cơ s ñó khôi ph c l i ñ a v kinh t c a mình trong h th ng tư b n ch nghĩa. ð qu c Pháp v a bóc
l t nhân dân trong nư c, v a ti n hành “Chương trình khai thác l n hai” ðông Dương…
2. Chính sách khai thác thu c ñ a l n hai c a Pháp : ðông Dương, ch y u là Vi t Nam, Pháp
th c hi n khai thác thu c ñ a l n hai, t 1929 - 1933.
- Kinh t : Pháp ñ u tư m nh v i t c ñ nhanh, quy mô l n vào các ngành kinh t Vi t Nam, t
1924 - 1929, s v n ñ u tư kho ng 4 t phrăng.
Nông nghi p: ñ u tư nhi u nh t, ch y u m r ng di n tích ñ n ñi n cao su, nhi u công ty cao
su ñư c thành l p (ð t ñ , Misơlanh…)
Công nghi p: m mang các ngành d t, mu i, xay xát..., ñ c bi t là khai thác m (than…)
Thương nghi p: ngo i thương phát tri n, giao lưu buôn bán n i ñ a ñư c ñ y m nh.
Giao thông v n t i: Phát tri n, ñô th m r ng.
Ngân hàng ðông Dương: N m quy n ch huy kinh t ðông Dương, phát hành gi y b c và
cho vay lãi.
Tăng thu thu : ngân sách ðông Dương thu năm 1930 tăng g p 3 l n so v i 1912.
2. Chính sách chính tr ,văn hoá, giáo d c c a th c dân Pháp :
a. Chính tr : Pháp tăng cư ng chính sách cai tr và khai thác thu c ñ a. B máy ñàn áp, c nh sát, m t
thám, nhà tù ho t ñ ng ráo ri t. Ngoài ra còn c i cách chính tr - hành chính: ñưa thêm ngư i Vi t vào
làm các công s .
b. Văn hoá giáo d c :
H th ng giáo d c Pháp - Vi t ñư c m r ng. Cơ s xu t b n, in n ngày càng nhi u, ưu tiên
xu t b n các sách báo c vũ ch trương “Pháp - Vi t ñ hu ”.

- Trang 1 -
Các trào lưu tư tư ng, khoa h c - kĩ thu t, văn hoá, ngh thu t phương Tây vào Vi t Nam, t o ra
s chuy n m i v n i dung, phương pháp tư duy sáng tác. Các y u t văn hoá truy n th ng, văn
hoá m i ti n b và ngo i lai nô d ch cùng t n t i, ñan xen, ñ u tranh v i nhau.
3. K t qu :
- V kinh t : Th c dân Pháp ñã du nh p vào Vi t Nam thông qua quan h s n xu t tư b n ch
nghĩa, xen k v i quan h s n xu t phong ki n. Kinh t Vi t Nam phát tri n thêm m t bư c nhưng v n
b kìm h m và l thu c vào kinh t Pháp.
- V xã h i : Có s phân hoá sâu s c bên c nh giai c p cũ (ñ a ch , phong ki n, nông dân) xu t
hi n nh ng t ng l p, giai c p m i (tư s n, ti u tư s n, công nhân) v i nh ng l i ích khác nhau…

Caâu 3. Cho bi t thái ñ và kh năng c a
các t ng l p, giai c p trong xã h i Vi t Nam sau Chi n tranh th gi i th nh t. V n ñ này
ñã ñư c ñ ra trong Cương lĩnh chính tr ñ u tiên c a ð ng C ng s n Vi t Nam (tháng
2/1930) như th nào ?
H ng d n tr l i
1. ð c ñi m, kh năng cách m ng c a các giai c p :
- Giai c p ñ a ch :
+ Là ch d a ch y u c a th c dân Pháp, ñư c Pháp dung dư ng nên ngày càng câu k t ch t ch
v i Pháp trong vi c cư p ño t ru ng ñ t, tăng cư ng bóc l t v kinh t và ñàn áp v chính tr ñ i
v i nhân dân…
+ Tuy nhiên h là ngư i Vi t Nam, nên cũng có m t b ph n nh ho c cá nhân có tinh th n yêu
nư c và s n sàng tham gia cách m ng khi có ñi u ki n…
- Giai c p nông dân :
+ B ñ qu c, phong ki n chi m ño t ru ng ñ t, phá s n không l i thoát. Mâu thu n gi a nông dân
Vi t Nam v i ñ qu c phong ki n tay sai gay g t.
+ Do h n ch v ñ c ñi m giai c p, nên giai c p nông dân không th tr thành l c lư ng lãnh ñ o
cách m ng, so h là m t l c lư ng hăng hái, ñông ñ o nh t c a cách m ng.
- Giai c p tư s n : Ra ñ i sau chi n tranh th gi i l n th nh t và là “con ñ ” c a ch ñ thu c ñ a. Do
quy n l i kinh t và thái ñ chính tr nên giai c p tư s n Vi t Nam chia làm hai b ph n:
+ B ph n tư s n m i b n: Có quy n l i g n li n v i ñ qu c nên câu k t ch t ch v i ñ qu c.
+ B ph n tư s n dân t c: Có khuynh hư ng làm ăn riêng, kinh doanh ñ c l p,b Pháp chèn ép
nên ít nhi u có tinh th n dân t c, dân ch nhưng y u kém d th a hi p.
- Giai c p ti u tư s n thành th :
+ Phát tri n nhanh v s lư ng, có tinh th n dân t c ch ng Pháp và tay sai.
+ B ph n h c sinh, sinh viên, trí th c nh y c m v i th i cu c, tha thi t canh tân ñ t nư c, hăng
hái ñ u tranh vì ñ c l p t do c a dân t c.
- Giai c p công nhân :
+ Ra ñ i trong ñ t khai thác thu c ñ a l n th nh t, phát tri n nhanh chóng v s lư ng và ch t
lư ng trong ñ t khai thác thu c ñ a l n th hai (trư c chi n tranh có 10 v n, ñ n năm 1929 có
hơn 22 v n)
+ Ngoài nh ng ñ c ñi m chung c a giai c p công nhân qu c t , như ñ i di n cho l c lư ng s n
xu t ti n b nh t c a xã h i, có h tư tư ng riêng, có ñi u ki n lao ñ ng và sinh s ng t p trung,
có ý th c t ch c và k lu t cao, tinh th n cách m ng tri t ñ …, giai c p công nhân Vi t Nam
còn có nh ng ñ c ñi m riêng :
B ba t ng áp b c bóc l t c a ñ qu c, phong ki n và tư s n ngư i Vi t.
Có quan h t nhiên g n bó v i giai c p nông dân.
K th a truy n th ng yêu nư c anh hùng, b t khu t c a dân t c.
Có ñi u ki n ti p thu ch nghĩa Mác - Lênin và trào lưu cách m ng th gi i, ñ c bi t là Cách m ng
tháng Mư i Nga.
Do hoàn c nh ra ñ i, cùng v i nh ng ph m ch t nói trên, giai c p công nhân Vi t Nam s m tr
thành m t l c lư ng xã h i ñ c l p và tiên ti n nh t. Vì v y giai c p công nhân hoàn toàn có kh năng
n m l y ng n c lãnh ñ o cách m ng.

- Trang 2 -
Tóm l i : Sau chi n tranh th gi i th nh t, Vi t Nam di n ra nh ng bi n ñ i quan tr ng v
kinh t , xã h i, văn hoá, giáo d c. Mâu thu n trong xã h i Vi t Nam ti p t c di n ra sâu s c, trong ñó
ch y u là mâu thu n gi a nhân dân ta v i th c dân Pháp và ph n ñ ng tay sai. Cu c ñ u tranh ch ng ñ
qu c và tay sai ti p t c di n ra gay g t, phong phú v n i dung và hình th c.
2. Thái ñ chính tr , kh năng cách m ng ñư c c th hóa trong Cương lĩnh chính tr ñ u tiên c a
ð ng C ng s n Vi t Nam :
Giai c p ñ a ch phong ki n ph n ñ ng và t ng l p tư s n ph n cách m ng thì ph i ñánh ñ .
Ph i h t s c liên l c v i ti u tư s n, trung nông… ñ kéo h v phe vô s n.
ð i v i phú nông, trung, ti u ñ a ch và tư b n An Nam mà chưa rõ m t ph n cách m ng thì l i
d ng, ít ra cũng làm cho h trung l p.
D ng lên chính ph công nông binh; t ch c quân ñ i công nông.
ð ng c a giai c p vô s n là l c lư ng lãnh ñ o cách m ng. ð ng ph i có trách nhi m thu ph c
ñư c ñ i ña s giai c p c a mình, ph i làm cho giai c p mình lãnh ñ o ñư c qu n chúng.
T nh ng phân tích thái ñ chính tr , kh năng cách m ng c a các giai c p t ng l p trên, ð ng
ñã ñoàn k t h l i, t ch c h ñ u tranh ch ng ñ qu c phong ki n, ph n ñ ng.

Caâu 4. Nh ng mâu thu n cơ b n trong
xã h i Vi t Nam sau Chi n tranh th gi i th nh t ? Vì sao l i có nh ng mâu thu n ñó ?
H ng d n tr l i
- Sau Chi n tranh th gi i th nh t, xã h i Vi t Nam có hai mâu thu n cơ b n :
• Mâu thu n gi a dân t c Vi t Nam v i th c dân Pháp ðây là mâu thu n ch y u nh t.
• Mâu thu n gi a nông dân v i ñ a ch phong ki n.
- ð gi i quy t các mâu thu n ñó, cách m ng Vi t Nam ph i th c hi n hai nhi m v cơ b n :
+ ðánh ñ ñ qu c, giành ñ c l p dân t c là nhi m v hàng ñ u.
+ ðánh ñ ñ a ch phong ki n, giành ru ng ñ t cho nông dân.
+ Hai mâu thu n y v a là ngu n g c, v a là ñ ng l c n y sinh và thúc ñ y các phong trào yêu
nư c ch ng th c dân, phong ki n nư c ta.
* Nguyên nhân có nh ng mâu thu n ñó : Do th c dân Pháp ñ y m nh khai thác thu c ñ a, xã h i
ta phân hoá ngày càng sâu s c. Nh ng giai c p cũ (như giai c p ñ a ch phong ki n và nông dân v n
còn, gi xu t hi n thêm nh ng giai c p m i, nh ng t ng l p m i (ti u tư s n, tư s n và công nhân (vì
h có h tư tư ng riêng, ti n hành cu c ñ u tranh c u nư c theo con ñư ng riêng c a mình. ðó chính là
nh ng ñi u ki n m i bên trong, r t thu n l i cho cu c v n ñ ng gi i phóng dân t c nư c ta t sau
chi n tranh th gi i th nh t, mà xu hư ng t t y u ñưa t i thu n l i là con ñư ng cách m ng vô s n.

Caâu 5. Nêu nh ng ho t ñ ng yêu nư c
c a Phan B i Châu, Phan Châu Trinh và m t s ngư i Vi t Nam s ng nư c ngoài trong
nh ng năm 1920 - 1925.
H ng d n tr l i
Sau nh ng năm b n ba ho t ñ ng Nh t, Trung Qu c không thành công, Phan B i Châu b gi i
quân phi t Trung Qu c giam năm 1913 ñ n năm 1917 ñư c t do. nh hư ng c a Cách m ng
tháng Mư i Nga và s ra ñ i c a nư c Nga ñ i v i Phan B i Châu. Tháng 6/1925, Phan B i
Châu b Pháp b t t i Hàng Châu (Trung Qu c), ñưa v an trí Hu . Phan B i Châu không th
ti p t c cu c ñ u tranh m i c a dân t c.
Năm 1923 : Lê H ng Sơn , H Tùng M u l p t ch c Tâm tâm xã.
Ngày 19/6/1924, Ph m H ng Thái mưu sát Toàn quy n ñông Dương (Mécclanh) Sa Di n
(Qu ng Châu Trung Qu c). Vi c không thành, Ph m H ng Thái anh dũng hy sinh, ti ng bom
nhóm l i ng n l a chi n ñ u c a nhân dân ta”như chim én nh báo hi u múa xuân”
Năm 1922 : Phan Châu Trinh vi t “Th t ñi u thư” v ch 7 t i c a Kh i ð nh, ông lên án ch ñ
quân ch , hô hào “Khai dân trí, ch n dân khí, h u dân sinh”, di n thuy t ch ñ “ð o ñ c và
lu n lý ðông - Tây” ñư c nhân dân, thanh niên hư ng ng. Nhi u Vi t ki u t i Pháp ñã chuy n
tài li u ti n b v nư c. Năm 1925, ông l p”H i nh ng ngư i lao ñ ng trí th c ðông Dương”.


- Trang 3 -
Caâu 6. Nêu khái quát nh ng ho t ñ ng
c a giai c p tư s n và t ng l p ti u tư s n trí th c trong nh ng năm 1920 - 1925.
H ng d n tr l i
1. Giai c p tư s n :
T y chay tư s n Hoa ki u, v n ñ ng ngư i Vi t Nam mua hàng c a ngư i Vi t Nam, ñ u tranh
ch ng ñ c quy n c ng Sài Gòn, ñ c quy n xu t c ng lúa g o t i Nam Kỳ c a tư b n Pháp..
T p h p thành ð ng L p hi n (1923), ñưa ra m t s kh u hi u ñòi t do, dân ch nhưng khi
ñư c Pháp như ng b m t s quy n l i h s n sàng tho hi p v i chúng, ngoài ra còn nhóm
Nam Phong c a Ph m Quỳnh c vũ “quân ch l p hi n”, nhóm Trung B c tân văn c a Nguy n
Văn Vĩnh ñ cao “tr c tr ”…
2. T ng l p ti u tư s n trí th c :
ð u tranh ñòi quy n t do, dân ch , l p Vi t Nam nghĩa ñoàn, H i Ph c Vi t, ð ng Thanh niên
(ñ i bi u: Tôn Quang Phi t, ð ng Thai Mai, Tr n Huy Li u, Nguy n An Ninh…) ra ñ i báo
Chuông rè, An Nam tr , Ngư i nhà quê, H u Thanh, Ti ng Dân, nhà xu t b n ti n b như Nam
ñ ng thư xã (Hà N i), Cư ng h c thư xã (Sài Gòn), Quan h i tùng thư (Hu )…
Trong phong trào yêu nư c dân ch công khai th i kì này có m t s s ki n như v Ph m H ng
Thái mưu sát toàn quy n Méc-lanh (1924), cu c ñ u tranh ñ i nhà c m quy n Pháp th Phan
B i Châu (1925), các cu c truy ñi u, ñ tang Phan Châu Trinh (1926).

Caâu 7. Nêu khái quát phong trào ñ u
tranh c a giai c p công nhân Vi t Nam giai ño n 1920 - 1925.
H ng d n tr l i
Các cu c ñ u tranh c a công nhân ngày càng nhi u hơn nhưng v n còn l t , t phát, Sài Gòn
- Ch L n thành l p Công h i (bí m t) do Tôn ð c Th ng ñ ng ñ u…
B c Kì, các cu c bãi công n ra Nam ð nh, Hà N i, H i Dương,...trong năm 1922.
Cu c bãi công c a th máy xư ng Ba Son t i c ng Sài Gòn không ch u s a ch a chi n h m
Misơlê c a Pháp ñ ph n ñ i vi c chi n h m này ch binh lính sang ñàn áp phong trào ñ u
tranh c a nhân dân Trung Qu c (8/1925) v i yêu sách ñòi tăng lương 20% và ph i cho nh ng
công nhân b th i h i ñư c tr l i làm vi c ñánh d u bư c ti n m i c a phong trào công nhân.

Caâu 8. L p b ng th ng kê m c tiêu, tính
ch t c a giai c p tư s n, t ng l p ti u tư s n và giai c p công nhân Vi t Nam trong nh ng
năm 1920 - 1925 và nêu nh n xét.
H ng d n tr l i
Phong trào Tư s n dân t c Ti u tư s n Công nhân
Ch y u là ñòi quy n l i Ch ng cư ng quy n, áp b c N ng v m c ñích kinh t .
M c tiêu
v kinh t . và ñòi các quy n t do, dân
ch .
ð u tranh theo khuynh Theo khuynh hư ng dân ch - T phát
Tính ch t
hư ng dân ch tư s n, các tư s n, mang tính ch t yêu - Ti n d n ñ n t giác
ho t ñ ng c a h mang nư c, dân ch rõ r t.
tính ch t c i lương, th a
hi p.
+ Tích c c: ð u tranh + Tích c c: Có tác d ng Phong trào mang tính ch t
Nh n xét
ch ng s c nh tranh, chèn th c t nh lòng yêu nư c, t phát, do ñó chưa có s
ép c a tư s n nư c truy n bá tư tư ng t do dân ph i h p ñ u tranh các
ngoài… ch trong nhân dân, truy n nơi, chưa th y rõ v trí (vai
+ H n ch : Ho t ñ ng c a bá nh ng tư tư ng cách trò) c a giai c p công
h ch mang tính ch t c i m ng m i. nhân.
lương, gi i h n trong + H n ch : Phong trào
khuôn kh c a ch ñ th c không có m t t ch c lãnh

- Trang 4 -
dân, ph c v quy n l i c a ñ o th ng nh t, có b r ng,
các t ng l p trên.. thi u chi u sâu, ch b t phát
nh t th i, thi u cơ s v ng
ch c trong qu n chúng.

Caâu 9. T i sao Nguy n Ái Qu c l i ra ñi
tìm con ñư ng c u nư c m i ? Trình bày v quá trình ho t ñ ng t năm 1911 – 1930 và
nh ng c ng hi n c a Nguy n Ái Qu c ñ i v i cách m ng Vi t Nam.
H ng d n tr l i
1) T i sao Nguy n Ái Qu c l i ra ñi tìm con ñư ng c u nư c m i ?
Nguy n Ái Qu c tên th t là Nguy n Sinh Cung, sau ñ i là Nguy n T t Thành,sinh ngày
19/5/1890 t i Kim Liên, Nam ðàn, Ngh An. Cha là Nguy n Sinh S c, m là Hoàng Th Loan,
m t ngư i ph n ñ m ñang, chăm lo ch ng con h t m c…
Nguy n T t Thành t r t s m có trí ñu i th c dân Pháp, gi i phóng ñ ng bào…
Ngư i khâm ph c tinh th n yêu nư c c a các chí sĩ Phan ðình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan
B i Châu, Phan Chu Trinh,... nhưng l i không tán thành con ñư ng c u nư c c a h . Các phong
trào ðông Du, Duy Tân, các cu c kh i nghĩa ñ u b th c dân Pháp d p t t. cách m ng lâm vào
tình tr ng kh ng ho ng, thi u h n m t phương pháp cách m ng khoa h c. M t ñòi h i t t y u là
ph i tìm ra con ñư ng gi i phóng cho dân t c.
Trong b i c nh l ch s ñó, th y giáo Nguy n T t Thành ñã ra ñi tìm ñư ng c u dân, c u nư c,
gi i phóng cho dân t c Vi t Nam.
2) Nh ng ho t ñ ng c a Nguy n Ái Qu c t năm 1911 – 1930 :
a. T năm 1911 ñ n 1918 :
- Ngày 5/6/1911, Ngư i l y tên là Ba, xin làm vi c ph b p trên tàu ñô ñ c Latusơ Tơrêvin, r i
b n c ng Nhà R ng b t ñ u cu c hành trình tìm ñư ng c u nư c. Tháng 7/1911, Ngư i c p c ng
Mácxây c a Pháp.
- Năm 1912, Ngư i ti p t c ñi m t s nư c châu Âu, châu Phi và châu Mĩ…
- Năm 1917, Nguy n Ái Qu c tr l i Pháp. T i ñây, Ngư i tích c c ho t ñ ng t cáo th c dân
Pháp và tuyên truy n cho cách m ng Vi t Nam, tham gia vào phong trào công nhân Pháp, ti p nh n nh
hư ng Cách m ng Tháng Mư i Nga Tư tư ng c a Ngư i d n d n bi n ñ i.
- Tháng 11/1917, Cách m ng tháng Mư i Nga thành công ñã nh hư ng quy t ñ nh ñ n xu
hư ng ho t ñ ng c a Ngư i.
b. T năm 1919 ñ n 1923 :
- Ngày 18/6/1919 các nư c ñ qu c th ng tr n h p H i ngh Vécxai (Verseille) ñ chia nhau th
trư ng th gi i. Nguy n Ái Qu c g i t i H i ngh này B n yêu sách g m 8 ñi m ñòi các quy n t do
dân ch cho nhân dân Vi t Nam.
- Tháng 7/1920, Ngư i ñ c Sơ th o lu n cương v v n ñ dân t c và thu c ñ a c a Lênin. T ñó
Ngư i hoàn toàn tin theo Lênin, d t khoát ñ ng v Qu c t th ba.
- Tháng 12/1920, t i ð i h i c a ð ng Xã h i Pháp h p Tua, Nguy n Ái Qu c ñã b phi u tán
thành Qu c t th ba và l p ra ð ng C ng s n Pháp. Sau ñó Ngư i ñã tham gia ð ng C ng s n Pháp
và là ngư i c ng s n Vi t Nam ñ u tiên ñánh d u bư c ngo t trong ho t ñ ng Nguy n Ái Qu c, t ch
nghĩa yêu nư c ñ n ch nghĩa Mác - Lênin và ñi theo cách m ng vô s n S ki n ñó cũng ñánh d u
bư c m ñư ng gi i quy t cu c kh ng ho ng v ñư ng l i gi i phóng dân t c.
- Năm 1921, Nguy n Ái Qu c cùng v i m t s ngư i yêu nư c c a các thu c ñ a Pháp sáng l p
H i liên hi p thu c ñ a Pari ñ tuyên truy n, t p h p l c lư ng ch ng ch nghĩa ñ qu c.
- Năm 1922, ra báo Ngư i Cùng Kh (Le Paria)..
c. T năm 1923 ñ n 1924 :
- Tháng 6/1923, Ngư i ñi Liên Xô d H i ngh Qu c t nông dân, sau ñó làm vi c Qu c t
c ng s n vi t nhi u cho báo S Th t (Paravda) và T p chí Thư tín qu c t .
- Năm 1924, Ngư i d và ñ c tham lu n t i ð i h i Qu c t C ng s n l n th V. Sau ñó, Ngư i
t Liên Xô v Qu ng Châu ñ tr c ti p chu n b v chính tr , tư tư ng và t ch c cho vi c thành l p
chính ñ ng vô s n Vi t Nam.
d. T năm 1924 ñ n 1930 :

- Trang 5 -
- Ngày 11/11/1924, Ngư i v Qu ng Châu (Trung Qu c) tr c ti p tuyên truy n, giáo d c lý lu n,
xây d ng t ch c cách m ng gi i phóng dân t c Vi t Nam.
- Tháng 6/1925 : Thành l p H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên nh m t ch c và lãnh ñ o qu n
chúng ñ u tranh ch ng Pháp.
- Ngày 9/7/1925, Ngư i và m t s nhà yêu nư c Tri u Tiên, Inñônêxia l p ra H i Liên hi p các
dân t c b áp b c Á ðông.
- Ngày 6/1 ñ n ngày 3/2/1930, Ngư i ch trì H i ngh h p nh t ba t ch c c ng s n c ng s n,
so n th o Chính cương v n t t, Sách lư c v n t t c a ð ng C ng s n Vi t Nam…
Tác d ng c a nh ng ho t ñ ng trên ñ i v i cách m ng Vi t Nam :
* V chính tr : Trong giai ño n này, nh ng ho t ñ ng c a Ngư i ch y u trên m t tr n chính tr tư
tư ng nh m truy n bá ch nghĩa Mác - Lênin vào nư c ta nư vi t bài cho báo “Nhân ñ o”, “ð i s ng
công nhân” và “B n án ch ñ th c dân Pháp”. Nh ng tư tư ng mà ngư i truy n bá s là n n t ng tư
tư ng c a ð ng ta sau này. Nh ng tư tư ng ñó là:
Ch nghĩa tư b n, ch nghĩa ñ qu c là k thù chung c a giai c p vô s n và nhân dân các nư c
thu c ñ a.
Ch có làm cách m ng ñánh ñ ch nghĩa tư b n, ch nghĩa ñ qu c thì m i có th gi i phóng giai
c p vô s n và nhân dân các nư c thu c ñ a. ðó chính là m i quan h gi a cách m ng chính qu c
và cách m ng thu c ñ a.
Xác ñ nh giai c p công nhân và nông dân là l c lư ng nòng c t c a cách m ng.
Giai c p công nhân có ñ kh năng lãnh ñ o cách m ng thông qua ñ i tiên phong là ð ng c ng
s n ñư c vũ trang b ng h c thuy t Mác - Lênin.
* V t ch c :
- Khi v t i Qu ng Châu (Trung Qu c), ngư i ñã t p h p m t s thanh niên Vi t Nam yêu nư c
thành l p H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên là t ch c ti n thân c a ð ng C ng S n Vi t Nam.
Trong ñó có h t nhân là C ng s n ðoàn.
Tóm l i, nh ng ho t ñ ng c a Nguy n Ái Qu c ñã có tác d ng quy t ñ nh trong vi c chu n b
v chính tr , tư tư ng và t ch c cho vi c thành l p chính ð ng c a giai c p vô s n Vi t Nam.
3) Nh ng c ng hi n to l n c a Nguy n Ái Qu c ñ i v i dân t c :
Tìm ñư c con ñư ng c u nư c ñúng ñ n : K t h p ñ c l p dân t c v i ch nghĩa xã h i, k t h p
tinh th n yêu nư c v i tinh th n qu c t vô s n.
Chu n b v chính tr , tư tư ng, t ch c và cán b cho vi c thành l p ð ng C ng s n Vi t Nam
vào ñ u năm 1930.
Cùng ð ng C ng s n ðông Dương lãnh ñ o Cách m ng tháng Tám 1945 thành công, l p ra
nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa, m ra m t k nguyên m i trong l ch s dân t c.
Cùng ð ng C ng s n ðông Dương lãnh ñ o ñ u tranh b o v thành qu cách m ng, xây d ng
ch ñ m i trong nh ng năm ñ u tiên sau Cách m ng tháng Tám.
Cùng ð ng Lao ñ ng Vi t Nam lãnh ñ o cu c kháng chi n ch ng Pháp (1946 - 1954) th ng l i.
Cùng ð ng Lao ñ ng Vi t Nam lãnh ñ o cu c kháng chi n ch ng Mĩ, c u nư c và xây d ng
ch ñ ch nghĩa xã h i mi n B c…
M r ng : Theo anh (ch ), công lao to l n nh t c a lãnh t Nguy n Ái Qu c ñ i v i dân t c Vi t
Nam là gì ? T i sao ?
+ Ngư i ñã tìm ra con ñư ng c u nư c ñúng ñ n cho công cu c ñ u tranh gi i phóng dân t c Vi t
Nam : ðó là con ñư ng K t h p ñ c l p dân t c v i ch nghĩa xã h i, k t h p tinh th n yêu
nư c v i tinh th n qu c t vô s n.
+ Nh tìm ñư c con ñư ng c u nư c ñúng ñ n như ñã nêu trên, nên m i d n t i vi c thành l p
ð ng C ng s n Vi t Nam năm 1930, làm nên cu c Cách m ng tháng Tám 1945 thành công, ti n
hành cu c kháng chi n ch ng Pháp và ch ng Mĩ th ng l i.

Caâu 10. S ra ñ i và ho t ñ ng c a H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên.
H ng d n tr l i
a. S ra ñ i : Cu i năm 1924, Nguy n Ái Qu c v Qu ng Châu, ti p xúc v i Tâm tâm xã...; tháng
6/1925, sáng l p H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên, chu n b ñi u ki n cho s ra ñ i c a m t ñ ng
C ng s n Vi t Nam.
b. Ho t ñ ng :

- Trang 6 -
- Cơ quan lãnh ñ o cao nh t là T ng b (Nguy n Ái Qu c, H Tùng M u, Lê H ng Sơn). Tr s
ñ t t i Qu ng Châu .
- Nguy n Ái Qu c m các l p hu n luy n chính tr t i Qu ng Châu, t năm 1925 ñ n năm 1927
ñã ñào t o ñư c 75 ngư i... S lư ng h i viên tăng nhanh, nh t là t khi có phong trào “vô s n
hóa” (1928)... H i ñã xây d ng cơ s kh p c nư c: các kỳ b Trung, B c, Nam…
- Ra báo Thanh niên và xu t b n tác ph m ðư ng cách m nh ñ ph c v công tác hu n luy n,
tuyên truy n. Tác ph m ðư ng cách m nh v ch ra nh ng v n ñ cơ b n v ñư ng l i cách m ng
gi i phóng dân t c Vi t Nam... Vi c truy n bá ch nghĩa Mác - Lênin ñư c ñ y m nh qua phong
trào “vô s n hoá”.
- ð n năm 1929, ñáp ng yêu c u c a phong trào công nhân và phong trào yêu nư c, chi b c ng
s n ñ u tiên ñư c thành l p t i Hà N i (3/1929). Sau ð i h i l n th nh t (5/1929), H i phân
hóa thành hai t ch c: ðông Dương c ng s n ñ ng (6/1929) và An Nam c ng s n ñ ng
(8/1929).
H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên là ti n thân c a ð ng C ng s n Vi t Nam…
M r ng : Vai trò c a H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên và s xu t hi n 3 t ch c C ng s n
ñ i v i s phát tri n c a phong trào công nhân :
- Ho t ñ ng c a H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên và Tân Vi t Cách m ng ð ng ñã có tác
d ng thúc ñ y phong trào công nhân phát tri n t “t phát” lên “t giác” : m l p hu n luy n cán b
nh m truy n bá Ch nghĩa Mác - Lênin, ra báo “Thanh niên”, phong trào “Vô s n hoá”...Phong trào t
năm 1928 phát tri n c v s lư ng và ch t lư ng
- S xu t hi n c a 3 t ch c C ng s n là m t bi u hi n trư ng thành c a giai c p công nhân. Giai
c p công nhân ñang tr thành m t l c lư ng chính tr ñ c l p ngày càng l n m nh ñi ñ u trên tr n tuy n
ñâú tranh ch ng ñ qu c và phong ki n tay sai nư c ta. ðây chính là bư c chu n b tr c ti p cho s
thành l p ð ng C ng s n ðông Dương.

Caâu 11. S ra ñ i và ho t ñ ng c a Tân Vi t Cách m ng ñ ng.
H ng d n tr l i
a. S ra ñ i: Ngày 14/7/1925 tù chính tr cũ Trung Kỳ: Lê Văn Huân, Nguy n ðình Kiên …
cùng nhóm sinh viên Cao ð ng Hà N i l p ra H i Ph c Vi t, sau ñ i thành Hưng Nam (11/1925)
Vi t Nam Cách m ng ñ ng Vi t Nam Cách m ng ð ng chí H i (7/1927). H i ñã nhi u l n bàn ñ
h p nh t v i H i Vi t Nam cách m ng thanh niên song không thành. ð n 14/7/1928, H i ñ i thành
Tân Vi t cách m ng ñ ng.
b. Ho t ñ ng:
- Ch trương: ñánh ñ d qu c ch nghĩa nh m thi t l p m t xã h i bình ñ ng và bác ái
- L c lư ng: nh ng trí th c nh và thanh niên ti u tư s n yêu nư c.
- ð a bàn h at ñ ng ch y u Trung Kỳ.
- ð ng Tân Vi t ra ñ i, ho t ñ ng trong ñi u ki n H i Vi t Nam cách m ng thanh niên phát tri n
m nh, tư tư ng cách m ng c a Nguy n Ai Qu c và ñư ng l i c a H i cu n hút nhi u ñ ng viên c a
Tân Vi t, m t s ñ ng viên tiên ti n chuy n sang H i Vi t Nam cách m ng thanh niên, s còn l i tích
c c chu n b ti n t i thành l p chính ñ ng CM theo h c thuy t Mác-Lênin.
Tân Vi t Cách m ng ñ ng có tác d ng góp ph n thúc ñ y s phát tri n các phong trào công
nhân, các t ng l p nhân dân trong phong trào dân t c, dân ch các ñ a phương có ñ ng h at ñ ng.

Caâu 12. S ra ñ i và ho t ñ ng c a Vi t Nam Qu c dân ñ ng.
H ng d n tr l i
a. S thành l p: Ngày 25/12/1927, Vi t Nam qu c dân ñ ng ñư c thành l p trên cơ s Nam ñ ng thư
xã; theo khuynh hư ng cách m ng dân ch tư s n. Lãnh t c a ð ng là Nguy n Thái H c... Lúc m i
thành l p, ð ng chưa có m c ñích, tôn ch rõ r t, mà ch nêu chung chung là: “trư c làm dân t c cách
m ng, sau làm th gi i cách m ng”.
b. Ho t ñ ng:




- Trang 7 -
- Chương trình hành ñ ng nêu nguyên t c c a ð ng là: “T do – Bình ñ ng – Bác ái”. Chương
trình ho t ñ ng c a ð ng chia thành 4 th i kì. Th i kì cu i là b t h p tác v i gi c, “ñánh ñu i gi c
Pháp, xoá b ngôi vua, thi t l p dân quy n”; ti n hành “cách m ng b ng s t và máu”...
- T ch c cơ s trong qu n chúng r t ít, ñ a bàn bó h p trong m t s ñ a phương B c Kỳ;
Trung Kỳ và Nam Kỳ không ñáng k .
- Tháng 2/1929 Vi t Nam Qu c dân ñ ng t ch c ám sát trùm m phu Bazanh Hà N i, b Pháp
kh ng b dã man. Trư c tình th b ñ ng, lãnh ñ o Vi t Nam Qu c dân ñ ng quy t ñ nh d c h t l c
lư ng th c hi n b o ñ ng cu i cùng “không thành công cũng thành nhân”.
- Trong tình th b ñ ng, Vi t Nam qu c dân ñ ng quy t ñ nh d c toàn b l c lư ng ti n hành
cu c kh i nghĩa Yên Bái (2/1930) v i ý tư ng “Không thành công cũng thành nhân!”. B th c dân Pháp
ñàn áp, cu c kh i nghĩa th t b i, k t thúc vai trò l ch s c a Vi t Nam qu c dân ñ ng.

Caâu 13. Ch ng t r ng phong trào công nhân nư c ta ñã phát tri n lên m t bư c cao hơn t
sau Chi n tranh th gi i th nh t. Cu c bãi công c a công nhân Ba Son (8/1925) có
nh ng ñi m gì m i so v i các phong trào trư c ñó ?
H ng d n tr l i
a. Giai ño n 1919 - 1925 : Các cu c ñ u tranh tuy l t và t phát nhưng ý th c giai c p ñang phát tri n.
+ 1920, công nhân Sài Gòn – Ch L n thành l p Công h i, do Tôn ð c Th ng ñ ng ñ u.
+ 1922, công nhân viên ch c các s công thương B c Kì ñòi ngh ch nh t có tr lương.
+ 1924, nhi u cu c bãi công c a công nhân Nam ð nh, Hà N i, H i Dương.
+ 1925, n i b t nh t là cu c bãi công c a th máy xư ng Ba Son.
b. Giai ño n 1925 - 1929 :
- T năm 1926 ñ n năm 1927 : Liên ti p n ra nhi u cu c bãi công c a công nhân viên ch c và
h c sinh h c ngh . L n nh t là cu c bãi công c a công nhân s i Nam ð nh, ñ n ñi n Cam Tiêm,
Phú Ri ng…
- T năm 1928 ñ n 1929 : Phong trào ñã có tính th ng nh t trong toàn qu c, có 30 cu c bãi công
n ra t B c chí Nam: Nhà máy xi măng, nhà máy s i H i Phòng, nhà máy s i Nam ð nh....Các
phong trào th i kì này ñã liên k t ñư c nhi u ngành, nhi u ñ a phương, trình ñ giác ng c a
công nhân ñã ñư c nâng cao. Giai c p công nhân tr thành m t l c lư ng chính tr ñ c l p.
c. Cu c bãi công c a th máy xư ng Ba Son (tháng 8/1925) có m c ñích ngăn c n tàu Pháp ñưa lính
sang ñàn áp cách m ng Trung Qu c. Cu c bãi công th ng l i ñã ñánh d u m t bư c ti n m i c a
phong trào công nhân nư c ta. Giai c p công nhân t ñây ñã ñ u tranh có t ch c và có m c ñích
chính tr rõ ràng.


Caâu 14. Hãy gi i thích vì sao phong trào yêu nư c theo khuynh hư ng dân ch tư s n
Vi t Nam trong nh ng năm 1919 - 1930 l i b th t b i nhanh chóng ? S th t b i c a
phong trào yêu nư c theo khuynh hư ng dân ch tư s n trong giai ño n trên nói lên ñi u
gì ?
H ng d n tr l i
a. Nguyên nhân th t b i c a phong trào yêu nư c theo khuynh hư ng dân ch tư s n nư c ta...
- Các phong trào theo khuynh hư ng dân ch tư s n tiêu bi u là ho t ñ ng c a Vi t Nam Qu c
dân ñ ng, ñã phát tri n m nh t sau Chi n tranh th gi i th nh t ñ u l n lư t ñi ñ n th t b i do :
• Giai c p tư s n dân t c Vi t Nam non kém v kinh t , què qu t v chính tr .
• Khuynh hư ng chính chính tr theo con ñư ng dân ch tư s n dân t c Vi t Nam không ñáp
ng ñư c yêu c u khách quan c a s nghi p gi i phóng dân t c c a nhân dân ta.
• T ch c non kém, không ñ s c ñ ch ng ñ trư c m i th ño n kh ng b c a k thù ñ t n
t i và phát tri n.
- S th t b i c a phong trào dân t c theo khuynh hư ng dân ch tư san b t ngu n t nguyên nhân
sâu xa và cơ s kinh t và giai c p xã h i Vi t Nam sau Chi n tranh th gi i th nh t.
- Kh i nghĩa Yên Bái như m t ng n ñèn tàn trong phong trào ñ u tranh c a tư s n dân t c. Trư c
khi t t, nó bùng cháy m t l n cu i ñ r i không bao gi cháy n a. ðây là m t s ki n ñánh d u s ch m


- Trang 8 -
d t các phong trào yêu nư c ñi theo khuynh hư ng dân ch tư s n ñ như ng ch cho phong trào yêu
nư c theo con ñư ng Cách m ng vô s n Vi t Nam.
b. S th t b i c a phong trào yêu nư c theo khuynh hư ng dân ch tư s n trong giai ño n trên
trên nói lên : Con ñư ng gi i phóng dân t c theo khuynh hư ng dân ch tư s n là không thành công.
“Mu n c u nư c và gi i phóng dân t c không có con ñư ng nào khác con ñư ng cách m ng vô s n”.

Caâu 15. T i sao năm 1929, Vi t Nam l i di n ra cu c ñ u tranh xung quanh v n ñ thành
l p ð ng C ng s n ? Cho bi t k t qu c a cu c ñ u tranh này.
H ng d n tr l i
1) Nguyên nhân di n ra cu c ñ u tranh xung quanh v n ñ thành l p ð ng C ng s n Vi t Nam :
a- Năm 1929, phong trào ñ u tranh c a công nhân, nông dân, ti u tư s n và các t ng l p yêu nư c
khác phát tri n m nh m , k t thành m t làn sóng dân t c dân ch ngày càng lan r ng.
- H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên ñã không còn ñ kh năng ñ ti p t c lãnh ñ o cách
m ng… Yêu c u l ch s ñ t ra ph i thành l p m t chính ñ ng nhưng nh n th c ñó di n ra không
ñ ng ñ u trong các h i viên c a t ch c này…
b- B c Kỳ là nơi phong trào cách m ng phát tri n m nh nh t nư c, có s lư ng h i viên c a t
ch c Vi t Nam Cách m ng thanh niên ñông…Vì th h s m nh n th y s c n thi t ph i thành l p m t
chính ñ ng vô s n.Tháng 3/1929, s h i viên tiên ti n B c kỳ ñã h p t i Hà N i và l p ra chi b C ng
s n ñ u tiên…, ti n hành v n ñ ng ñ thành l p m t ñ ng c ng s n.
- Phong trào cách m ng Trung Kỳ, Nam Kỳ phát tri n không m nh b ng B c Kỳ, do ñó
nh ng ngư i ñ ng ñ u t ch c Thanh niên chưa nhìn th y yêu c u c p thi t ph i thành l p chính ñ ng
vô s n…
- T i ð i h i l n th nh t c a H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên (5/1929) Hương C ng
(Trung Qu c) di n ra cu c ñ u tranh gay g t xung quanh v n ñ thành l p ð ng. ð i bi u B c Kỳ ñưa
ra yêu c u thành l p ñ ng c ng s n nhưng không ñư c ch p nh n, h b ñ i h i ra v .
2) K t qu c a cu c ñ u tranh :
- Tháng 6/1929, ñ i bi u các t ch c cơ s c ng s n B c Kỳ h p t i s nhà 312, ph Khâm
Thiên (Hà N i) quy t ñ nh thành l p ðông Dương C ng s n ñ ng…
- Kho ng tháng 8/1929, T ng b Thanh niên và Kỳ b Vi t Nam Cách m ng Thanh niên Nam
Kì cũng ñã nh n th c ñư c yêu c u ph i thành l p ñ ng C ng s n nên quy t ñ nh thành l p An Nam
C ng s n ð ng.
- Tháng 9/1929, nh ng ngư i giác ng c ng s n trong t ch c Tân Vi t tuyên b thành l p ðông
Dương C ng s n Liên ñoàn.
- S ra ñ i c a ba t ch c c ng s n ch ng t ch nghĩa Mác- Lênin ñã th m sâu vào phong trào
công nhân, phong trào yêu nư c Vi t Nam. ði u ki n cho s thành l p ð ng ñã chín mu i…
- Các t ch c ho t ñ ng riêng r , tranh giành nh hư ng l n nhau gây b t l i cho phong trào. ð u
1930, Nguy n Ái Qu c tri u t p H i ngh h p nh t ba t ch c thành ð ng C ng s n Vi t Nam…

Caâu 16. Trình bày hoàn c nh l ch, n i dung, ý nghĩa và nguyên nhân thành công c a H i
ngh h p nh t các t ch c c ng s n Vi t Nam ngày 6/1/1930.
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh :
- Ba t ch c c ng s n Vi t Nam ra ñ i năm 1929 ho t ñ ng riêng r , tranh giành nh hư ng
c a nhau, làm phong trào cách m ng trong nư c có nguy cơ chia r l n.
- Nguy n Ái Qu c ñư c tin H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên phân li t thành hai ð ng
c ng s n, li n r i kh i Xiêm, sang Trung Qu c ñ th ng nh t các t ch c c ng s n.
2. N i dung h i ngh :
V i cương v là phái viên c a Qu c t c ng s n, Nguy n Ai Qu c tri u t p H i ngh h p nh t
ð ng C u Long (Hương C ng) t ngày 6/1/1930.
- Nguy n Ái Qu c phê phán nh ng quan ñi m sai l m c a các t ch c c ng s n riêng l và nêu
chương trình h i ngh ..



- Trang 9 -
- H i ngh ñã nh t trí th ng nh t các t ch c c ng s n thành ð ng c ng s n Vi t Nam, thông
qua Chính cương v n t t, sách lư c v n t t c a ð ng do Nguy n Ai Qu c so n th o (Cương
lĩnh chính tr d u tiên c a ð ng c ng s n Vi t Nam).
- Ngày 08/02/1930, các ñ i bi u v nư c. Ban ch p hành Trung ương lâm th i c a ð ng thành
l p g m 7 y viên do Tr nh ðình C u ñ ng ñ u.
- Ngày 24/02/1930, ðông Dương c ng s n Liên ñoàn ñư c k t n p vào ð ng c ng s n Vi t Nam.
Sau này, ð i h i toàn qu c l n th III c a ð ng Lao ñ ng Vi t Nam quy t ñ nh l y ngày
3/2/1930 làm ngày k ni m thành l p ð ng.
3. Ý nghĩa c a H i ngh : H i ngh có ý nghĩa như m t ñ i h i thành l p ð ng, thông qua ñư ng l i
Cách m ng (tuy còn sơ lư c).
4. Nguyên nhân thành công c a h i ngh :
Gi a các ñ i bi u các t ch c không có mâu thu n v ý th c h , ñ u có xu hư ng vô s n, ñ u
tuân theo ñi u l c a qu c t C ng s n.
ðáp ng ñúng nhu c u th c ti n c a Cách m ng lúc ñó.
Do ñư c s quan tâm c a Qu c t C ng s n và uy tín cao c a lãnh t Nguy n Ái Qu c.

Caâu 17. Phân tích ý nghĩa l ch s c a s ki n ð ng C ng s n Vi t Nam ñư c thành l p vào
ñ u năm 1930.
H ng d n tr l i
- ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i là m t bư c ngo t vĩ ñ i trong l ch s cách m ng Vi t Nam, là
s n ph m c a s k t h p ch nghĩa Mác - Lênin v i phong trào công nhân và phong trào yêu nư c Vi t
Nam trong ba th p niên ñ u c a th k XX.
- Ch m d t tình tr ng kh ng ho ng v ñư ng l i và giai c p lãnh ñ o cách m ng...
- Ch ng t r ng giai c p công nhân Vi t Nam ñã trư ng thành và ñ s c lãnh ñ o cách m ng...
- ð ng ra ñ i làm cho công nhân Vi t Nam th c s tr thành m t b ph n khăng khít c a cách
m ng th gi i. K t ñây giai c p công nhân và nhân dân lao ñ ng Vi t Nam tham gia vào s nghi p
ñ u tranh gi i phóng loài ngư i m t cách t giác và có t ch c.
- ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i kh ng ñ nh quy n lãnh ñ o tuy t ñ i c a giai c p công nhân
mà ñ i tiêu phong c a nó là ð ng C ng s n Vi t Nam, là s chu n b t t y u ñ u tiên cho nh ng bư c
nh y v t vĩ ñ i và nh ng th ng l i vang d i c a công nhân Vi t Nam v sau.

Caâu 18. Trình bày n i dung cơ b n c a Chính cương v n t t, Sách lư c v n t t do Nguy n
Ái Qu c kh i th o ñ u năm 1930 và cho bi t vì sao nói ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i là
m t bư c ngo t l ch s vĩ ñ i c a cách m ng Vi t Nam.
H ng d n tr l i
1. N i dung c a Chính cương v n t t, Sách lư c v n t t :
Chính cương v n t t, Sách lư c v n t t do Nguy n Ái Qu c so n th o và ñư c H i ngh thành
l p ð ng thông qua là Cương lĩnh chính tr ñ u tiên c a ð ng C ng s n Vi t Nam. Nh ng ñi m ch
y u c a Cương lĩnh chính tr ñ u tiên:
Chi n lư c cách m ng: ti n hành “ tư s n dân quy n cách m ng và th ñ a cách m ng ñ ñi
t i xã h i c ng s n”.
Nhi m v cách m ng: ñánh ñ ñ qu c Pháp, b n phong ki n, tư s n ph n cách m ng, làm
cho nu c Vi t Nam ñ c l p t do, l p chính ph công, nông, binh và quân ñ i công nông; t ch
thu s n nghi p c a ñ qu c và ph n cách m ng chia cho dân cày nghèo, ti n hành cách m ng
ru ng ñ t.
L c lư ng cách m ng: công nông, ti u tư s n, trí th c, l i d ng ho c turng l p phú nông, ñ a
ch , tư s n. Cách m ng ph i liên l c v i các dân t c b áp b c và vô s n th gi i.
Lãnh ñ o cách m ng: ð ng c ng s n Vi t Nam: ñ i ti n phong c a giai c p vô s n.
Tuy còn v n t t, song ñây là cương lĩnh gi i phóng dân t c sáng t o, k t h p ñúng ñ n v n
ñ dân t c và giai c p. ð c l p, t do là tư tư ng ch y u c a cương lĩnh.
2. T i sao nói : ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i là m t bư c ngo t l ch s vĩ ñ i c a cách m ng
Vi t Nam ?

- Trang 10 -
o ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i v i t ch c th ng nh t ñã v ch ra ñư ng l i cách m ng ñúng
ñ n : làm cách m ng dân t c dân ch nhân dân, ti n lên ch nghĩa xã h i.
o V ch ra phương hư ng cách m ng ñúng ñ n : s d ng b o l c c a qu n chúng theo quan ñi m
ch nghĩa Mác - Lênin.
o Cách m ng Vi t Nam tr thành m t b ph n khăng khít c a cách m ng th gi i, Vi t Nam có
nhi u ñ ng minh m i và cũng góp ph n mình vào s nghi p cách m ng th gi i.

Caâu 19. B ng nh ng s ki n l ch s c th , hãy nêu rõ vai trò c a Nguy n Ái Qu c trong
quá trình thành l p ð ng C ng s n Vi t Nam.
H ng d n tr l i
Vai trò c a Nguy n Ái Qu c trong quá trình thành l p ð ng C ng s n Vi t Nam ñư c th hi n
qua các s ki n sau :
Tìm ñư c con ñư ng c u nư c:
• Tháng 7 năm 1920, ñ c Sơ th o l n th nh t nh ng lu n cương v v n ñ dân t c và v n ñ
thu c ñ a c a Lênin...
• Tháng 12 năm 1920, tham gia ð i h i Tua, b phi u tán thành gia nh p Qu c t C ng s n và
thành l p ð ng C ng s n Pháp.
Truy n bá ch nghĩa Mác Lênin vào Vi t Nam: Vi t sách báo...
ðào t o cán b :
• Năm 1925 thành l p H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên. Báo Thanh niên và sách ðư ng
Kách m nh ñã trang b lí lu n gi i phóng dân t c cho cán b c a H i.
• Năm 1928, nhi u cán b c a H i tham gia phong trào ”vô s n hóa” tham gia tuyên truy n và
v n ñ ng cách m ng.
ð u năm 1930, ch trì H i ngh h p nh t ð ng t i C u Long...
So n th o Cương lĩnh chính tr ñ u tiên c a ð ng: Chính cương v n t t, Sách lư c v n t t,...

Caâu 20. So sánh m t s ñi m ch y u trong n i dung Cương lĩnh chính tr ñ u tiên c a
ð ng v i Lu n cương chính tr năm 1930 ñ th y rõ s ñúng ñ n c a văn ki n trư c và
s h n ch c a văn ki n sau.
H ng d n tr l i
* B ng so sánh :
Cương lĩnh Lu n cương
N i dung
(Nguy n Ái Qu c, 3/2/1930) (Tr n Phú, 10/1930)
Hai giai ño n c a cách Cách m ng tư s n dân quy n và cách Cách m ng tư s n dân quy n và cách
m ng Vi t Nam m ng xã h i ch nghĩa. m ng xã h i ch nghĩa.
Nhi m v cách m ng Ch ng ñ qu c, ch ng phong ki n ðánh ñ phong ki n, ñánh ñ ñ
qu c.
L c lư ng cách m ng Công - nông, liên l c v i trí th c, Công - nông.
ti u tư s n, trung nông.
Vai trò lãnh ñ o c a Nhân t quy t ñ nh m i th ng l i c a Nhân t quy t ñ nh m i th ng l i c a
ñ ng. cách m ng Vi t Nam. cách m ng Vi t Nam.
V trí cách m ng Là m t b ph n c a cách m ng th Quan h m t thi t v i cách m ng th
gi i. gi i.
Phương th c cách T p h p t ch c qu n chúng ñ u
m ng tranh.

Nh n xét : Qua b ng so sánh chúng ta th y, Lu n cương chính tr ti p thu nh ng v n ñ cơ b n c a
văn ki n thành l p ð ng và b sung thêm phương pháp cách m ng, song hai v n ñ nhi m v và l c
lư ng c a cách m ng tư s n dân quy n còn h n ch : ñ t nhi m v ch ng phong ki n lên trên ch ng ñ

- Trang 11 -
qu c và không th y kh năng cách m ng c a các t ng l p khác trong xã h i Vi t Nam. Nh ng h n ch
này ph i tr i qua m t quá trình ñ u tranh trong th c ti n m i kh c ph c ñư c.
CHƯƠNG II. VI T NAM T NĂM 1930 ð N NĂM 1945


Caâu 21. Trình bày nh ng nét chính v phong trào cách m ng 1930 - 1931 v i ñ nh cao là Xô
vi t - Ngh Tĩnh : nguyên nhân bùng n , tóm lư c di n bi n, ý nghĩa và bài h c kinh
nghi m.
H ng d n tr l i
1/ Nguyên nhân bùng n phong trào cách m ng 1930 – 1931 :
- Cu c kh ng ho ng kinh t th gi i (1929 - 1933) ñã tác ñ ng m nh m ñ n Vi t Nam, làm cho
n n kinh t Vi t Nam tiêu ñi u, sơ xác, ñ i s ng c a nhân dân lao ñ ng h t s c cơ c c. T sau cu c
kh i nghĩa Yên Bái th c dân Pháp thi hành chính sách ”kh ng b tr ng” hòng d p t t phong trào cách
m ng. Tác ñ ng c a cu c kh ng ho ng kinh t cùng v i chính sách kh ng b tr ng c a th c dân Pháp
càng nung n u lòng căm thù, nâng cao tinh th n cách m ng c a nhân dân ta.
- Mâu thu n xã h i gay g t (dân t c Vi t Nam > < th c dân Pháp, nông dân > < ñ a ch phong
ki n). ðó là nguyên nhân sâu sa và tr c ti p ñưa ñ n cao trào cách m ng (1930 - 1931)
- nh hư ng c a phong trào Cách m ng qu c t ñ i v i Vi t Nam.
- ð ng C ng s n Vi t Nam ra ñ i k p th i lãnh ñ o giai c p công nhân và nhân dân lao ñ ng
nư c ta ñ ng lên ñ u tranh ch ng ñ qu c Pháp và phong ki n tay sai, giành ñ c l p t do.
M r ng : Trong các nguyên nhân trên, nguyên nhân ð ng ra ñ i và lãnh ñ o là nguyên nhân cơ
b n và quy t ñ nh nh t là ch y u và quy t ñ nh nh t. B i vì, n u không có s lãnh ñ o c a ð ng thì mâu
thu n lúc ñó nhi u nh t cùng ch d n ñ n nh ng cu c ñ u tranh nh , l t , t phát, không th tr thành m t
cao trào t giác (1930 - 1931).
2/ Di n bi n phong trào :
a. Phong trào trên toàn qu c:
o Trong b i c nh kh ng ho ng kinh t – xã h i, Pháp ñàn áp ñ m máu kh i nghĩa Yên Bái, ð ng
C ng s n Vi t Nam ra ñ i k p th i lãnh ñ o phong trào ñ u tranh c a công nông trong c nư c
o Tháng 2/1930 bãi công c a công nhân ñ n ñi n cao su Phú Ri ng. Hà N i, ngày 22/02 có
treo c ñ , búa li m.
o Tháng 3 và tháng 4 có cu c ñ u tranh c a công nhân nhà máy s i Nam ð nh, nhà máy diêm và
cưa B n Th y .
o Nhân ngày Qu c t lao ñ ng 1/5, c nư c bùng n nhi u cu c ñ u tranh .
o L n ñ u tiên công nhân Vi t Nam bi u tình k ni m ngày Qu c t lao ñ ng, ñ u tranh ñòi
quy n l i cho nhân dân lao ñ ng trong nư c, th hi n tình ñoàn k t cách m ng v i nhân dân
lao ñ ng th gi i.
o Tháng 6 ñ n tháng 8/1930 c nư c có 121 cu c ñ u tranh.
b. Phong trào Ngh Tĩnh:
o Tháng 9/1930 phong trào ñ u tranh dâng cao, nh t là hai t nh Ngh An và Hà Tĩnh. Nông
dân bi u tình có vũ trang t v v i hàng nghìn ngư i kéo ñ n huy n l , t nh l ñòi gi m thu
các huy n Nam ðàn, Thanh Chương, Di n Châu, Anh Sơn (Ngh An), Kỳ Anh (Hà Tĩnh) …
ñư c công nhân Vinh - B n Th y hư ng ng .
o Tiêu bi u là cu c bi u tình c a 8000 nông dân Hưng Nguyên (Ngh An) ngày 12/09/1930 v i
kh u hi u: “ð ñ o ch nghĩa ñ qu c !”. ð n g n Vinh, con s lên t i 3 v n ngư i, x p hàng
dài 4 km. Pháp ñàn áp dã man: cho máy bay ném bom làm ch t 217 ngư i, b thương 126
ngư i. Chính quy n th c dân, phong ki n b tê li t, tan rã nhi u huy n, xã .
o Nhi u c p y ð ng thôn xã lãnh ñ o nhân dân làm ch v n m nh, t qu n lý ñ i s ng chính
tr , kinh t , văn hóa xã h i ñ a phương, làm ch c năng c a chính quy n: Xô vi t Ngh - Tĩnh.
3/ Ý nghĩa l ch s và bài h c kinh nghi m :
a. Ý nghĩa l ch s
Kh ng ñ nh ñư ng l i ñúng ñ n c a ð ng, quy n lãnh ñ o c a giai c p công nhân ñ i v i cách
m ng các nư c ðông Dương.


- Trang 12 -
Kh i liên minh công nông hình thành.
Là cu c t p dư t ñ u tiên cho T ng kh i nghĩa tháng Tám sau này .
ðư c ñánh giá cao trong phong trào c ng s n và công nhân qu c t .
Qu c t C ng s n công nh n: ð ng C ng s n ðông Dương là phân b ñ c l p tr c thu c
Qu c t C ng s n.
b. Bài h c kinh nghi m: ð l i bài h c quý v công tác tư tư ng, xây d ng kh i liên minh công nông,
m t tr n dân t c th ng nh t, t ch c lãnh ñ o qu n chúng ñ u tranh …

Caâu 22. Ch ng minh r ng Xô Vi t Ngh - Tĩnh là hình thái sơ khai c a chính quy n công
nông nư c ta, là chính quy n c a dân, do dân và vì dân.
H ng d n tr l i
a. Sau khi thành l p chính quy n Xô vi t Ngh - Tĩnh ñã ñem l i nhi u l i ích căn b n cho nhân dân :
Kinh t : Chia ru ng ñ t cho nông dân, b t ñ a ch b tô chính, gi m tô ph , bãi b các th thu
c a ñ qu c, phong ki n.
Chính tr : Th c hi n các quy n t do, dân ch , l p các t ch c qu n chúng, các ñ i t v ñ
và tòa án nhân dân ñư c thành l p... Thông qua các cu c mít tinh, h i ngh ñ tuyên truy n,
giáo d c ý th c chính tr cho qu n chúng nhân dân.
Quân s : M i làng ñ u có nh ng ñ i t v vũ trang.
Xã h i : Phát ñ ng phong trào ñ i s ng m i, bài tr mê tín d ñoan, h t c t n kém phi n ph c.
Tr t t xã h i ñư c ñ m b o, n n tr m cư p không còn.
* H n ch :
- Chưa l p ñư c chính quy n hoàn ch nh, chưa tri t ñ gi i quy t ru ng ñ t cho nông dân.
- Chưa tri t ñ gi quy t ru ng ñ t cho nông dân.
* Ý nghĩa :
- Tuy m i thành l p m t s xã, t n t i 4 ñ n 5 tháng song Xô Vi t Ngh - Tĩnh ñã t rõ b n ch t
Cách m ng và tính ưu vi t. ðó là m t chính quy n c a dân, do dân và vì dân.
- Dư i s lãnh ñ o c a ð ng, giai c p công - nông ñoàn k t v i các t ng l p nhân dân khác có
kh năng l t ñ n n th ng tr c a ñ qu c và phong ki n ñ xây d ng cu c s ng m i.

Caâu 23. Phong trào dân ch 1936 - 1939 ñã di n ra trong hoàn c nh l ch s như th nào ?
Hãy trình bày ch trương c a ð ng C ng s n ðông Dương và các hình th c ñ u tranh
trong th i kì này.
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh l ch s phong trào 1936 – 1939 :
a. Tình hình chính tr
- Th gi i :
Nh ng năm 30 c a th k XX, th l c phát xít c m quy n ð c, Italia, Nh t B n ch y ñua
vũ trang, chu n b chi n tranh th gi i.
07/1935, ð i h i l n VII - Qu c t C ng s n xác ñ nh nhi m v ch ng ch nghĩa phát xít, ñ u
tranh giành dân ch , b o v hòa bình, thành l p M t tr n nhân dân r ng rãi.
04/1936, M t tr n nhân dân lên c m quy n Pháp, thi hành c i cách ti n b thu c ñ a: ð i
v i ðông Dương, Pháp c phái ñoàn sang ñi u tra tình hình, c Toàn quy n m i, n i r ng
quy n t do báo chí …
- Vi t Nam: Có nhi u ñ ng phái chính tr ho t ñ ng: ñ ng cách m ng, ñ ng theo xu hư ng c i lương,
ñ ng ph n ñ ng …, nhưng ð ng C ng s n ðông Dương là ð ng m nh nh t, có t ch c ch t ch , ch
trương rõ ràng.
b. Tình hình kinh t - xã h i
- Kinh t :
+ Nông nghi p: Tư b n Pháp chi m ño t ru ng ñ t, ch y u tr ng cao su, ñay, gai, bông …
+ Công nghi p: ð y m nh khai m . S n lư ng ngành d t, xi măng, ch c t rư u tăng. Các ngành
ít phát tri n là ñi n, nư c, cơ khí, ñư ng, gi y, diêm...
+ Thương nghi p: Th c dân ñ c quy n bán thu c phi n, rư u, mu i và xu t nh p kh u.


- Trang 13 -
Nh ng năm 1936 - 1939 là th i kỳ ph c h i và phát tri n kinh t Vi t Nam. Tuy nhiên kinh t
Vi t Nam v n l c h u và l thu c kinh t Pháp.
- Xã h i :
+ Công nhân: th t nghi p, lương gi m.
+ Nông dân: không ñ ru ng cày, ch u m c ñ a tô cao và bóc l t c a ñ a ch , cư ng hào…
+ Tư s n dân t c: ít v n, ch u thu cao, b tư b n Pháp chèn ép .
+ Ti u tư s n trí th c: th t nghi p, lương th p .
+ Các t ng l p lao ñ ng khác: ch u thu khóa n ng n , sinh ho t ñ t ñ .
ð i s ng ña s nhân dân khó khăn nên hăng hái tham gia ñ u tranh ñòi t do, cơm áo dư i s
lãnh ñ o c a ð ng C ng s n ðông Dương .
2. Phong trào dân ch 1936 - 1939 :
a/ Ch trương c a ð ng trong nh ng năm 1936 - 1939 th hi n Ngh quy t tháng 7/1936 c a H i
ngh Ban Ch p hành Trung ương ð ng C ng s n ðông Dương do Lê H ng Phong ch trì Thư ng H i
(Trung Qu c ) và H i ngh Trung ương các năm 1937, 1938.
Nhi m v chi n lư c và m c tiêu: Ch ng ñ qu c và phong ki n .
Nhi m v tr c ti p, trư c m t: ð u tranh ch ng ch ñ ph n ñ ng thu c ñ a, ch ng phát xít,
ch ng nguy cơ chi n tranh, ñòi t do, dân sinh, dân ch , cơm áo, hòa bình.
Hình th c ñ u tranh: K t h p các hình th c công khai và bí m t, h p pháp và b t h p pháp.
Ch trương: Thành l p M t tr n th ng nh t nhân dân ph n ñ ðông Dương. Tháng 3/1938, ñ i
thành M t tr n th ng nh t dân ch ðông Dương, g i t t là M t tr n dân ch ðông Dương.
b/ Nh ng phong trào ñ u tranh tiêu bi u :
- Phong trào ðông Dương ð i h i :
+ Năm 1936, ð ng phát ñ ng các t ng l p nhân dân h i h p th o ra b n nguy n v ng g i t i
phái ñoàn Chính ph Pháp ti n t i tri u t p ðông Dương ð i h i (8/1936).
+ Các y ban hành ñ ng thành l p Nam kỳ, B c kỳ, Trung kì ( Nam kì có hơn 600 y ban
hành ñ ng thành l p, phát truy n ñơn, ra báo, mít tinh, th o lu n dân ch , dân sinh… )
+ Tháng 9/1936 Pháp gi i tán y ban hành ñ ng, c m h i h p, t ch thu các báo.
- Phong trào ñ u tranh ñòi t do, dân sinh, dân ch : Trong nh ng năm 1937 - 1939, các cu c mít
tinh bi u tình ñòi các quy n s ng c a các t ng l p nhân dân. Tiêu bi u là cu c ñ u tranh vào ngày Qu c
t lao ñ ng 01/05/1938, l n ñ u tiên nhi u cu c mít tinh t ch c công khai Hà N i và nhi u nơi khác,
thu hút ñông ñ o qu n chúng tham gia.
- ð u tranh ngh trư ng: Là m t hình th c ñ u tranh m i m c a ð ng:
+ ð ng v n ñ ng ngư i ti n b trong hàng ngũ trí th c phong ki n, tư s n dân t c ra ng c vào
Vi n dân bi u B c kỳ, Trung kỳ, H i ñ ng kinh t - lý tài ðông Dương, H i ñ ng qu n h t
Nam kỳ.
+ M c tiêu: M r ng l c lư ng M t tr n dân ch và v ch tr n chính sách ph n ñ ng c a th c
dân, tay sai, bênh v c quy n l i c a nhân dân.
- ð u tranh trên lĩnh v c báo chí
+ T năm 1937 báo chí công khai c a ð ng b ng ti ng Vi t: Tin t c, ð i nay…, b ng ti ng
Pháp: Lao ñ ng), Tranh ñ u báo chí ñã tr thành mũi xung kích trong nh ng phong trào l n
c a cu c v n ñ ng dân ch , dân sinh th i kỳ 1936 - 1939.
+ Nhi u sách chính tr – lý lu n xu t b n công khai ho c ñưa t Pháp v . Nhi u tác ph m văn
h c hi n th c phê phán ra ñ i như: Bư c ñư ng cùng, T t ñèn, S ñ . Thơ cách m ng, k ch
ð i cô L u…
c/ K t qu : Thu k t qu to l n v văn hóa - tư tư ng: ñông ñ o các t ng l p nhân dân ñư c giác ng
v con ñư ng cách m ng…

Caâu 24. Trình bày ý nghĩa l ch s và bài h c kinh nghi m c a phong trào dân ch 1936 - 1939.
H ng d n tr l i
1. Ý nghĩa c a phong trào dân ch 1936 - 1939 :
+ Là phong trào qu n chúng r ng l n, có t ch c, dư i s lãnh ñ o c a ð ng C ng s n ðông
Dương.


- Trang 14 -
+ Bu c chính quy n th c dân ph i như ng b m t s yêu sách v dân sinh, dân ch ; qu n chúng
ñư c giác ng v chính tr , tr thành l c lư ng chính tr hùng h u c a cách m ng; cán b ñ c
t p h p và trư ng thành.
+ Là m t cu c t ng di n t p, chu n b cho T ng kh i nghĩa tháng Tám sau này.
2. Bài h c kinh nghi m c a phong trào dân ch 1936 - 1939 :
+ V vi c xây d ng M t tr n dân t c th ng nh t.
+ T ch c, lãnh ñ o qu n chúng ñ u tranh công khai, h p pháp.
+ ð u tranh tư tư ng trong n i b ð ng và v i các ñ ng phái chính tr ph n ñ ng.
+ ð ng th y ñư c h n ch trong công tác m t tr n, dân t c…
M r ng : Theo anh (ch ), ý nghĩa quan tr ng nh t c a cu c v n ñ ng dân ch 1936 - 1939 v i
cách m ng Vi t Nam là gì ?
Ý nghĩa quan tr ng nh t c a cu c v n ñ ng dân ch 1936 - 1939 v i cách m ng Vi t Nam : ñây
là cu c di n t p th hai chu n b cho Cách m ng tháng Tám 1945.

Caâu 25. So sánh ch trương, sách lư c cách m ng c a ð ng C ng s n ðông Dương và hình
th c ñ u tranh gi a th i kì 1930 - 1931 v i th i kì 1936 - 1939.
H ng d n tr l i
Phong trào cách m ng Cao trào dân ch
N i dung
1930 – 1931 1936 – 1939
Nh n ñ nh k thù ð qu c và phong ki n Th c dân Pháp ph n ñ ng và tay sai.

M c tiêu ñ u tranh ðòi “ð c l p dân t c” và “Ngư i ðòi “T do, dân ch , cơm áo, hoà
cày có ru ng” bình”.

T p h p l c lư ng Liên minh công - nông. M t tr n Dân ch ðông Dương,
t p h p m i l c lư ng dân ch , yêu
nư c và ti n b .
Ch y u công nhân - nông dân. Các giai c p, các t ng l p (công nhân,
L c lư ng tham gia
nông dân, trí th c, dân nghèo thành
th ), các gi i, các l a tu i, các ñoàn th ,
các h i...
Phương pháp và - Chính tr : Bão công, bi u tình. - Chính tr , công khai :
hình th c ñ u tranh - B o ñ ng vũ trang : ðánh phá + Thu th p nguy n v ng c a nhân
huy n l , ñ n ñi n, nhà ga, tr i dân...
giam,... + Xu t b n sách báo...
- N a h p pháp.
ð a bàn Nông thôn và các trung tâm công Ch y u thành th .
nghi p.


Caâu 26. Trình bày nh ng nét chính v tình hình Vi t Nam trong nh ng năm ñ u sau Chi n
tranh th gi i th hai.
H ng d n tr l i
1. Tình hình chính tr :
+ Th gi i :
Ngày 1/9/1939 : Chi n tranh th gi i th hai bùng n , ngày 3/9/1939: Pháp tuyên chi n v i ð c.
Tháng 6/1940, Pháp ñ u hàng ð c.
+ Vi t Nam :
• ðông Dương, ðô ñ c ðơcu làm Toàn quy n th c hi n m t lo t chính sách vơ vét s c ngư i,
s c c a c a Vi t Nam ñ d c vào cu c chi n tranh .




- Trang 15 -
• Cu i tháng 9/1940, Nh t vư t biên gi i Vi t – Trung vào mi n B c Vi t Nam, Pháp ñ u hàng.
Nh t gi nguyên b máy th ng tr c a Pháp ñ vơ vét kinh t ph c v cho chi n tranh, ñàn áp
cách m ng. Vi t Nam ñ t dư i ách th ng tr c a Nh t – Pháp.
• Tháng 12/1941 : Pháp cam k t h p tác v i Nh t v m i phương di n.
• T tháng 9/1940, Pháp – Nh t câu k t v i nhau ñ áp b c bóc l t nhân dân ðông Dương
nhưng bì mâu thu n quy n l i, cho nên chúng ñ u nh m ng m chu n b ñ i phó nhau.
• Vi t Nam, bên c nh ñ ng phái thân Pháp còn có ñ ng phái thân Nh t như : ð i Vi t, Ph c
Qu c …ra s c tuyên truy n l a b p v văn minh, s c m nh Nh t B n, thuy t ð i ðông Á, d n
ñư ng cho Nh t h t c ng Pháp.
• Tháng 6/1941, ð c t n công Liên Xô. Năm 1945, châu Âu : phát xít ð c b th t b i n ng n ;
châu Á – Thái Bình Dương, Nh t b thua to nhi u nơi.
• ðông Dương, ngày 9/3/1945 Nh t ñ o chính Pháp. L i d ng cơ h i ñó, các ñ ng phái chính
tr Vi t Nam tăng cư ng ho t ñ ng. Qu n chúng nhân dân s c sôi khí th , s n sàng vùng lên
kh i nghĩa.
2. Tình hình kinh t - xã h i :
* Kinh t :
Chính sách c a Pháp Chính sách c a Nh t
• ð u tháng 9/1939, Toàn quy n Catơru • Pháp bu c ph i ñ cho Nh t s d ng phương ti n giao
ra l nh t ng ñ ng viên nh m “cung c p thông, ki m soát ñư ng s t, tàu bi n. Nh t b t Pháp
cho m u qu c ti m l c t i ña c a ðông trong 4 năm 6 tháng n p kho n ti n 723.786.000 ñ ng.
Dương v quân s , nhân l c, các s n • Cư p ru ng ñ t c a nông dân, b t nông dân nh lúa,
ph m và nguyên li u”. ngô ñ tr ng ñay, th u d u ph c v cho nhu c u chi n
• Pháp thi hành chính sách “Kinh t ch tranh .
huy” : tăng m c thu cũ, ñ t thêm thu • Bu c Pháp xu t c ng các nguyên li u chi n tranh sang
m i …, sa th i b t công nhân, viên Nh t v i giá r như : than, s t, cao su, xi măng…
ch c, gi m ti n lương, tăng gi làm…, • Công ty c a Nh t ñ u tư vào nh ng ngành ph c v
ki m soát g t gao s n xu t, phân ph i, cho quân s như măng-gan, s t, ph t phát, crôm.
n ñ nh giá c .
* Xã h i :
• Chính sách bóc l t c a Pháp – Nh t ñ y nhân dân ta t i ch cùng c c : Cu i 1944 ñ u năm
1945 có t i 2 tri u ñ ng bào ta ch t ñói .
• Các giai c p, t ng l p nư c ta, tr tay sai ñ qu c, ñ i ñ a ch và tư s n m i b n ñ u b nh
hư ng b i chính sách bóc l t c a Pháp - Nh t .
ð ng C ng s n ðông Dương ph i k p th i, ñ ra ñư ng l i ñ u tranh phù h p.
M r ng : ði m gi ng và khác nhau trong m c ñích c a chính sách bóc l t c a th c dân Pháp
và phát xít Nh t là gì ?
Gi ng : th ño n c a chúng nh m che ñ y hành vi áp b c bóc l t nhân dân Vi t Nam, l a b p
nhân dân ta l m tư ng chúng là “b n” ch không ph i là “k thù”.
Khác : Th ño n chính tr c a Pháp nh m c ng c ách th ng tr c a Pháp ðông Dương còn
trong khi ñó th ño n c a Nh t là làm ch d a cho vi c Nh t cai tr ðông Dương vì Nh t m i
xâm lư c và nh y vào ðông Dương.

Caâu 27. Nêu hoàn c nh, n i dung cơ b n và ý nghĩa l ch s c a H i ngh Ban Ch p hành
Trung ương ð ng C ng s n ðông Dương tháng 11/1939.
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh :
• Ngày 1/9/1939, Chi n tranh th gi i th hai bùng n , ð c t n công Pháp. Tháng 6/1940, Pháp
ñ u hàng.
• Tháng 9/1940: phát xít Nh t nh y vào ðông Dương, c u k t v i Pháp ñ vơ vét tài l c và ñàn
áp cách m ng Vi t Nam Nhân dân Vi t Nam ph i gánh ch u ách th ng tr c a hai t ng áp
b c Pháp – Nh t.


- Trang 16 -
• ð ng trư c tình hình m i, Ban ch p hành Trung ương ð ng C ng s n ðông Dương h p H i
ngh l n th 6 (8/11/1939) h p t i Bà ði m (Hóc Môn – Gia ð nh) do T ng Bí thư Nguy n
Văn C ch trì.
b. N i dung cơ b n c a Ngh quy t H i ngh Ban Ch p hành Trung ương ð ng C ng s n ðông
Dương tháng 11/1939 :
Xác ñ nh k thù trư c m t là ñ qu c phát xít.
ð t nhi m v gi i phóng dân t c lên hàng ñ u.
T m gác kh u hi u cách m ng ru ng ñ t, thay kh u hi u "Chính quy n công nông" b ng kh u
hi u "Chính ph C ng hoà Dân ch ðông Dương".
Ch trương thành l p M t tr n dân t c Th ng nh t Ph n ñ ðông Dương, nh m ñoàn k t r ng
rãi các t ng l p, giai c p, các dân t c ðông Dương, chĩa mũi nh n vào k thù ch y u trư c
m t là ñ qu c phát xít.
Phân tích n i dung s chuy n hư ng ch ñ o chi n lư c ?
o Lu n cương chính tr (1930) c a ð ng ñã ñ ra hai nhi m v chi n lư c “ñánh ñ ñ qu c và
phong ki n”. Hai nhi m v này có m i quan h ch t ch v i nhau.
o Trong m t giai ño n 1939 - 1941, ð ng C ng s n ñã k p th i chuy n hư ng ch ñ o chi n
lư c: t p chung mũi nh n vào k thù ch y u trư c m t là ch nghĩa ñ qu c - phát xít, ñ t
nhi m v gi i phóng dân t c lên hàng ñ u, t m rút “Cách m ng ru ng ñ t”, thay kh u hi u
“Chính ph công - nông” b ng “Chính ph C ng hoà Dân ch ðông Dương”
c. Ý nghĩa: H i ngh Ban Ch p hành Trung ương ð ng l n th VI ñánh d u s chuy n hư ng ñúng ñ n
v ch ñ o chi n lư c cách m ng. ð ng C ng s n ðông Dương giương cao ng n c gi i phóng dân t c,
ñoàn k t r ng rãi các t ng l p, giai c p và dân t c ðông Dương trong cùng m t M t trân Dân t c Th ng
nh t, m ñư ng ñi t i th ng l i c a Cách m ng Tháng Tám năm 1945.

Caâu 28. Nêu hoàn c nh và n i dung cơ b n c a H i ngh l n th 8 c a Ban Ch p hành
Trung ương ð ng C ng s n ðông Dương tháng 5/1941. Theo anh (ch ), H i ngh Trung
ương ð ng tháng 5/1941 có ý nghĩa quan tr ng như th nào ?
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh l ch s : Ngày 28/01/1941, lãnh t Nguy n Ái Qu c tr v nư c tr c ti p lãnh ñ o cách
m ng, tri u t p H i ngh Ban Ch p hành Trung ương ð ng l n th 8 P c Bó (Cao B ng) t ngày 10
ñ n 19/5/1941.
b. N i dung :
• Kh ng ñ nh ch trương ñúng ñ n c a H i ngh 6 và 7 nhưng ñ cao hơn n a nhi m v gi i
phóng dân t c và ñưa nhi m v này lên hàng ñ u.
• T m gác kh u hi u "ðánh ñ ñ a ch , chia ru ng ñ t cho dân cày" thay b ng kh u hi u "T ch
thu ru ng ñ t c a b n ñ qu c và Vi t gian chia cho dân cày nghèo”, gi m tô, gi m t c ...
• Ch trương thành l p m t tr n dân t c th ng nh t riêng cho t ng nư c Vi t Nam, Lào,
Campuchia.
• Nhi m v trung tâm c a ð ng trong giai ño n này: chu n b kh i nghĩa vũ trang
• B u Ban Ch p hành Trung ương do Trư ng Chinh làm T ng Bí thư.
• Ngày 19/05/1941, thành l p M t tr n Vi t Minh. Năm tháng sau, Tuyên ngôn, Chương trình,
ði u l Vi t Minh ñư c công b chính th c.
c. Ý nghĩa : H i ngh Ban Ch p hành Trung ương ð ng l n th 8 có ý nghĩa quan tr ng. Ngh quy t
c a H i ngh l n 8 ñã hoàn ch nh vi c chuy n hư ng ch ñ o chi n lư c và sách lư c cách m ng ñã ñ
ra H i ngh Ban Ch p hàng Trung ương l n th 6 (11/1939). Nó có tác d ng quy t ñ nh trong vi c
v n ñ ng toàn ð ng, toàn dân chu n b ti n t i Cách m ng tháng Tám.
M r ng :
V n ñ 1 : T i sao ñ n tháng 2/1941, Nguy n Ái Qu c m i v nư c ?
+ Trong th i gian Qu ng Châu (1925 – 1926), Nguy n Ái Qu c thành l p H i Vi t Nam Cách
m ng thanh niên. ð n tháng 2/1930, Ngư i ñã tri u t p h i ngh h p nh t ba t ch c C ng s n
Vi t Nam t i Hương C ng. Nguy n Ái Qu c chưa v nư c b i vì Cách m ng Vi t Nam chưa
có th i cơ giành th ng l i.


- Trang 17 -
+ ð n tháng 9/1939, th chi n th hai (1945) bùng n , phe ñ ng minh và các dân t c tiên b trên
th gi i nh n r ng ch nghĩa Phát xít s th t b i và lúc ñó th i cơ c a các dân t c thu c ñ a
giành ñ c l p s ñ n.
+ Vì th tháng 2/1941, Nguy n Ái Qu c m i v nư c lãnh ñ o Cách m ng chu n b m i ñi u ki n
ñ ñón th i cơ giành ñ c l p hoàn toàn.
V n ñ 2 : Theo anh (ch ), trong các ch trương c a H i ngh l n 8 Ban Ch p hành Trung ương
ð ng C ng s n ðông Dương (5/1941), ch chương nào là quan tr ng nh t ? Vì sao ?
+ Ch trương quan tr ng nh t là : Trư c h t ph i làm sao gi i phóng cho ñư c các dân t c ðông
Dương kh i ách Pháp - Nh t. Vì v y h i ngh quy t ñ nh t m gác kh u hi u “ñánh ñ ñ a ch ,
chia ru ng ñ t cho dân cày”, thay b ng các kh u hi u t ch thu ru ng ñ t c a b n ñ qu c và
Vi t gian chia cho dân cày nghèo, gi m tô, gi m t c, chia l i ru ng công ti n t i th c hi n
“ngư i cày có ru ng”
+ B i vì : “N u không gi i quy t ñư c v n ñ dân t c gi i phóng, không ñòi ñư c ñ c l p t do
cho toàn th dân t c, thì ch ng nh ng toàn th qu c gia dân t c còn ch u mãi ki p ng a trâu,
mà quy n l i c a b ph n giai c p ñ n v n năm cũng không ñòi l i ñư c”.

Caâu 29. B ng ki n th c v kh i nghĩa B c Sơn, kh i nghĩa Nam Kì và binh bi n ðô
Lương, hãy hoàn thi n b ng sau:
Kh i nghĩa Kh i nghĩa Binh bi n
B c Sơn Nam Kì ðô Lương
Nguyên nhân
Di n bi n chính
K t qu
Ba s ki n trên có ý nghĩa l ch s như th nào ?
H ng d n tr l i
* Hoàn thành b ng :
Kh i nghĩa B c Sơn Kh i nghĩa Nam Kì Binh bi n ðô Lương
- Ngày 22/9/1940, phát xít - Pháp ñã b t binh lính Vi t - T i Ngh An, binh lính
Nguyên Nh t ñánh vào L ng Sơn. Nam làm bia ñ ñ n cho ngư i Vi t b t bình trư c
nhân Quân Pháp ñây b ch y qua chúng biên gi i Lào và vi c b b t làm bia ñ ñ n
châu B c Sơn. ð ng b B c Campuchia, gây ra s b t cho Pháp.
Sơn ñã lãnh ñ o nhân dân bình trong nhân dân Nam Kì.
kh i nghĩa.
- Nhân dân ñã tư c vũ khí và - ð ng b Nam Kì quy t ñ nh - Ngày 13/1/1941, Binh sĩ
Di n bi n gi i tán chính quy n ñ ch, t kh i nghĩa. ðêm 22 r ng ngư i Vi t ñ n ch
chính vũ trang, thành l p chính ngày 23/11/1940, nhân dân R ng, do ð i Cung lãnh
quy n cách m ng các t nh Nam B ñ ng lo t ñ o ñã n i d y chi m ñ n
(27/9/1940). Quân kh i nghĩa n i d y, tri t h nhi u ñ n ðô Lương, r i ti n v
l p căn c quân s , U ban b t c a ñ ch. Nhi u nơi, thành ph Vinh song k
ch huy, t ch thu tài s n c a chính quy n nhân dân và tòa ho ch ñã không th c hi n
ñ qu c và tay sai chia cho án cách m ng ñư c thành ñư c....
dân nghèo… l p...
- Kh i nghĩa ñã th t b i song - Th c dân Pháp ñã ñàn áp - Cu c binh bi n th t b i
K t qu ñ i du kích B c Sơn ñã ra ñ i kh i nghĩa tàn kh c, cơ s do l c lư ng c a Pháp
và sau ñó phát tri n thành ð ng b t n th t n ng. Nhưng m nh. ð i Cung b b t, b
C u qu c quân, ho t ñ ng lá c ñ sao vàng ñã l n ñ u tra t n dã man và b x t
vùng B c Sơn và Võ Nhai. tiên xu t hi n trong kh i cùng 10 ñ ng chí.
nghĩa.
* Ý nghĩa : Các cu c kh i nghĩa và binh bi n trên ñã ñ l i cho ð ng ta nh ng bài h c kinh nghi m b
ích v kh i nghĩa vũ trang, v xây d ng l c lư ng vũ trang và chi n tranh du kích, tr c ti p chu n b cho
Cách m ng tháng Tám….

- Trang 18 -
Caâu 30. Trình bày công cu c chu n b kh i nghĩa c a ð ng C ng s n ðông Dương và nhân
dân Vi t Nam k t sau H i ngh l n th 8 c a Ban Ch p hành Trung ương (tháng
5/1941). Nêu ý nghĩa c a công cu c chu n b ñó.
H ng d n tr l i
1. Xây d ng l c lư ng cho cu c kh i nghĩa vũ trang :
a) Xây d ng l c lư ng chính tr :
• Nhi m v c p bách: v n ñ ng qu n chúng tham gia Vi t Minh. Cao B ng là nơi thí ñi m xây
d ng các H i C u qu c. Năm 1942 kh p 9 châu c a Cao B ng ñ u có H i C u qu c. y ban
Vi t Minh t nh Cao B ng và y ban Vi t Minh liên t nh Cao - B c - L ng ñư c thành l p.
• mi n B c và mi n Trung, các "H i ph n ñ " chuy n sang các "H i c u qu c", nhi u "H i
c u qu c" m i ñư c thành l p.
• Năm 1943, ð ng ñưa ra b n "ð cương văn hóa Vi t Nam" và v n ñ ng thành l p H i văn hóa
c u qu c Vi t Nam (cu i 1944) và ð ng dân ch Vi t Nam ñ ng trong M t tr n Vi t Minh
(6/1944). ð ng cũng tăng cư ng v n ñ ng binh lính Vi t và ngo i ki u ðông Dương ch ng
phát xít.
b) Xây d ng l c lư ng vũ trang: Sau kh i nghĩa B c Sơn, ñ i du kích B c Sơn thành l p, ho t ñ ng
t i căn c B c Sơn - Võ Nhai. Năm 1941, các ñ i du kích B c Sơn th ng nh t thành Trung ñ i C u
qu c quân s I (01/05/1941), phát ñ ng chi n tranh du kích trong 8 tháng. Ngày 15/9/1941, Trung ñ i
C u qu c quân II ra ñ i.
c) Xây d ng căn c ñ a cách m ng: 2 căn c ñ a ñ u tiên c a cách m ng nư c ta là:
• H i ngh Trung ương l n th 7 (11/1940) ch trương xây d ng B c Sơn – Võ Nhai thành căn
c ñ a cách m ng .
• 1941, sau khi v nư c, Nguy n Ai Qu c ch n Cao B ng ñ xây d ng căn c ñ a.
• T 1943, cu c chi n tranh th gi i chuy n bi n có l i cho cách m ng, s th t b i c a phát xít
ñã rõ ràng, ð ng ñ y m nh chu n b cho kh i nghĩa giành chính quy n.
2. Công tác chu n b T ng kh i nghĩa :
- Tháng 02/1943, Ban Thư ng v Trung ương ð ng h p v ch ra k ho ch chu n b toàn di n
cho kh i nghĩa vũ trang. Kh p nông thôn, thành th mi n B c, các ñoàn th Vi t Minh, các H i C u
qu c ñư c xây d ng và c ng c .
- căn c B c Sơn - Võ Nhai, Trung ñ i c u qu c quân III ra ñ i (25/02/1944).
- căn c Cao B ng, các ñ i t v vũ trang, ñ i du kích thành l p. Năm 1943, 19 ban xung
phong “Nam ti n” ñư c l p ra ñ liên l c v i căn c ñ a B c Sơn – Võ Nhai và phát tri n l c lư ng
xu ng mi n xuôi .
- 07/05/1944: T ng b Vi t Minh ra ch th “s a so n kh i nghĩa”
- 22/12/1944, theo ch th c a H Chí Minh, ð i Vi t Nam tuyên truy n gi i phóng quân thành
l p. Hai ngày sau, ñ i th ng hai tr n Phay Kh t và Nà Ng n.
3. Ý nghĩa :
o L c lư ng chính tr và vũ trang c nư c ñư c xây d ng và phát tri n m nh, s n sàng n i d y
khi th i cơ ñ n.
o Công vi c chu n b cho kh i nghĩa vũ trang giành chính quy n ñư c ti n hành g p rút, t o ñi u
ki n thu n l i cho kh i nghĩa giành th ng l i nhanh chóng.

Caâu 31. Cho bi t hoàn c nh l ch s và di n bi n kh i nghĩa t ng ph n t tháng 3 ñ n tháng
8/1945. Tác d ng c a cao trào kháng Nh t c u nư c ñ i v i T ng kh i nghĩa tháng Tám
năm 1945 như th nào ?
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh l ch s và di n bi n kh i nghĩa t ng ph n t tháng 3 ñ n tháng 8/1945 :
a. Hoàn c nh l ch s :
* Th gi i :
- ð u 1945, Liên Xô ñánh b i phát xít ð c, gi i phóng các nư c Trung và ðông Âu.
- châu Á - Thái Bình Dương, Nh t th t b i n ng n .

- Trang 19 -
- ðông Dương, l c lư ng Pháp theo phái ð Gôn ch th i cơ ph n công Nh t, mâu thu n
Nh t - Pháp tr nên gay g t.
* Trong nư c :
- T i 09/03/1945, Nh t ñ o chính Pháp, Pháp ñ u hàng. Nh t tuyên b : “giúp các dân t c
ðông Dương xây d ng n n ñ c l p”, d ng Chính ph bù nhìn Tr n Tr ng Kim, ñưa B o ð i làm “Qu c
trư ng”. Th c ch t là ñ c chi m ðông Dương, tăng cư ng vơ vét, bóc l t và ñàn áp dã man nh ng
ngư i cách m ng.
- Ngày 12/03/1945, Ban Thư ng v Trung ương ð ng ra ch th : “Nh t – Pháp b n nhau và
hành ñông c a chúng ta”, nh n ñ nh :
• K thù chính c a nhân dân ðông Dương: phát xít Nh t.
• Kh u hi u: “ðánh ñu i phát xít Nh t”.
• Hình th c ñ u tranh: t b t h p tác bãi công, bãi th ñ n bi u tình,th uy, vũ trang du kích
và s n sàng chuy n qua t ng kh i nghĩa khi có ñi u ki n .
• Ch trương “Phát ñ ng m t cao trào kháng Nh t c u nư c m nh m làm ti n ñ cho cu c
t ng kh i nghĩa”.
b. Di n bi n kh i nghĩa t ng ph n:
+ căn c ñ a Cao - B c - L ng, Vi t Nam tuyên truy n gi i phóng quân và C u qu c quân
ph i h p v i l c lư ng chính tr c a qu n chúng gi i phóng hàng lo t xã, châu, huy n, chính
quy n nhân dân ñư c thành l p.
+ B c Kỳ, trư c n n ñói tr m tr ng, ð ng ch trương “Phá kho thóc, gi i quy t n n ñói”,
ñáp ng nguy n v ng c p bách c a nông dân, t o thành phong trào ñ u tranh m nh m chưa
t ng có.
+ Vi t Minh lãnh ñ o qu n chúng n i d y Hi p Hòa (B c Giang), Tiên Du (B c Ninh), B n
Yên Nhân (Hưng Yên) .
+ Qu ng Ngãi, tù chính tr nhà lao Ba Tơ n i d y, l p chính quy n cách m ng, t ch c ñ i
du kích Ba Tơ. Hàng ngàn cán b cách m ng b giam trong nhà tù Hà N i, Buôn Mê Thu t,
H i An ñ u tranh ñòi t do, n i d y phá nhà giam, ra ngoài ho t ñ ng.
+ Nam Kỳ, Vi t Minh ho t ñ ng m nh m M Tho, H u Giang.
2. Tác d ng :
Qua cao trào, l c lư ng chính tr và l c lư ng vũ trang c nư c phát tri n m nh, t o th i cơ
cho T ng kh i nghĩa mau chóng chín mu i.
Là cu c t p dư t l n, có tác d ng chu n b tr c ti p cho T ng kh i nghĩa tháng Tám 1945
th ng l i.

Caâu 32. Phân tích th i cơ ch quan và khách quan trong Cách m ng tháng Tám 1945.
ð ng C ng s n ðông Dương và lãnh t H Chí Minh ñã ch p th i cơ “ngàn năm có m t”
ñ phát ñ ng qu n n i d y giành chính quy n như th nào ?
H ng d n tr l i
1. Th i cơ l ch s :
* Khách quan:
- Ngày 09/08/1945, H ng quân Liên Xô tiêu di t ñ i quân Quan ðông c a Nh t ðông B c
Trung Qu c .
- Ngày 14/08/1945, H i ñ ng t i cao chi n tranh và n i các Nh t quy t ñ nh ñ u hàng ð ng
minh không ñi u ki n. Trưa 15/08/1945, Nh t hoàng tuyên b ñ u hàng. B n Nh t ðông Dương và
tay sai Nh t hoang mang.
ði u ki n khách quan có l i cho T ng kh i nghĩa ñã ñ n. ð ng ñã t n d ng cơ h i ngàn năm
có m t này ñ ti n hành T ng kh i nghĩa tháng Tám giành th ng l i nhanh chóng và ít ñ máu.
* Ch quan: L c lư ng cách m ng ñã chu n b s n sàng :
- Ngày 13/08/1945, Trung ương ð ng và T ng b Vi t Minh thành l p y ban kh i nghĩa Toàn
qu c, ban b : “ Quân l nh s 1”, phát l nh T ng kh i nghĩa trong c nư c.
- T ngày 14 ñ n 15/08/1945, H i ngh toàn qu c c a ð ng h p Tân Trào (Tuyên Quang),
quy t ñ nh phát ñ ng t ng kh i nghĩa trong c nư c, giành chính quy n trư c khi quân ð ng minh vào
ðông Dương, nh ng v n ñ ñ i n i, ñ i ngo i sau khi giành ñư c chính quy n.

- Trang 20 -
- T ngày 16 ñ n 17/08/1945, ð i h i qu c dân Tân Trào tán thành ch trương T ng kh i
nghĩa c a ð ng, thông qua 10 chính sách c a Vi t Minh, c ra y ban dân t c gi i phóng Vi t Nam do
H Chí Minh làm Ch t ch, l y lá c ñ sao vàng năm cánh làm Qu c kỳ, bài Ti n quân ca làm Qu c ca.
2. T ng kh i nghĩa tháng Tám năm 1945 :
- Gi a tháng 8/1945, khí th cách m ng s c sôi trong c nư c. T ngày 14/08/1945, m t s c p
b ð ng, Vi t Minh, tuy chưa nh n ñư c l nh T ng kh i nghĩa nhưng căn c tình hình c th c a ñ a
phương và v n d ng ch th : “Nh t - Pháp b n nhau và hành ñ ng c a chúng ta”, phát ñ ng nhân dân
kh i nghĩa nhi u xã, huy n thu c các t nh ñ ng b ng châu th sông H ng, Thanh Hóa, Ngh An, Hà
Tĩnh, Th a Thiên - Hu , Khánh Hòa …
- 14/08/1945: kh i nghĩa Qu ng Ngãi th ng l i.
- Chi u 16/08/1945, theo l nh c a y ban kh i nghĩa, m t ñơn v gi i phóng quân do Võ
Nguyên Giáp ch huy, t Tân Trào v th xã Thái Nguyên, m ñ u cu c T ng kh i nghĩa.
- 18/ 8/ 1945, B c Giang, H i Dương, Hà Tĩnh, Qu ng Nam giành chính quy n t nh l .
* Giành chính quy n Hà N i
- Chi u 17/08/1945, qu n chúng mít tinh t i Nhà hát thành ph , hô vang kh u hi u : “ ng h
Vi t Minh”, “ð ñ o bù nhìn”, “Vi t Nam ñ c l p”.
- y ban kh i nghĩa Hà N i quy t ñ nh giành chính quy n vào 19/8/1945.
+ 18/08, c ñ sao vàng xu t hi n trên các ñư ng ph chính.
+ 19/08, hàng ch c v n nhân dân xu ng ñư ng bi u dương l c lư ng, chi m các cơ quan ñ u
não c a ñ ch: Ph Khâm sai B c B , S C nh sát Trung ương, S Bưu ñi n,… .T i 19/8/1945 kh i
nghĩa th ng l i.
* Giành chính quy n Hu :
- Ngày 20/08/1945, y ban kh i nghĩa t nh ñư c thành l p, quy t ñ nh giành chính quy n vào
ngày 23/08. Hàng ch c v n nhân dân bi u tình th uy chi m các công s . Chính quy n v tay nhân dân.
- Chi u 30/08/1945, vua B o ð i thoái v , ch ñ phong ki n s p ñ .
* Giành chính quy n Sài Gòn :
- X y Nam Kỳ quy t ñ nh kh i nghĩa ngày 25/08 .
- Sáng 25/08/1945, các ñơn v “Xung phong công ñoàn”, “ Thanh niên ti n phong”, công nhân,
nông dân các t nh Gia ð nh, Biên Hòa, Th D u M t, M Tho kéo v thành ph , chi m S M t thám,
S C nh sát, Nhà ga, Bưu ñi n, Nhà máy ñi n … giành chính quy n.
- ð ng Nai Thư ng và Hà Tiên là nh ng ñ a phương giành chính quy n mu n nh t
(28/08/1945).
Nh n xét : T ng kh i nghĩa ñã giành ñư c th ng l i trên c nư c trong vòng n a tháng, t
ngày 14 ñ n ngày 28/08/1945 (tương ñ i nhanh và ít ñ máu). Th ng l i các ñ a phương : Hà N i,
Hu , Sài Gòn có ý nghĩa quy t ñ nh th ng l i c a T ng kh i nghĩa.
M r ng :
V n ñ 1. Cơ h i ngàn năm có m t mà ð ng và nhân dân ta ñã t n d ng khi phát ñ ng T ng kh i
nghĩa tháng Tám năm 1945 là gì ? Tác d ng c a cơ h i ñó như th nào?
+ Cơ h i ngàn năm có m t mà ð ng và nhân dân ta ñã t n d ng khi phát ñ ng T ng kh i nghĩa
tháng Tám năm 1945 ñó là hoàn c nh thu n l i c a Chi n tranh th gi i th hai: H ng quân
Liên Xô và quân ð ng minh ñã ñánh tan phát xít ð c, Nh t, góp ph n quy t ñ nh vào th ng l i
chung c a các l c lư ng hòa bình dân ch trên th gi i. K thù chính c a nhân dân ðông
Dương lúc này là phát xít Nh t ñã g c ngã.
+ Tác d ng: T ng kh i nghĩa giành chính quy n m t cách nhanh chóng và ít ñ máu.
V n ñ 2. T i sao có th kh ng ñ nh : Cách m ng tháng Tám nư c ta năm 1945 là m t cu c
cách m ng dân t c dân ch nhân nhân ?
+ Cách m ng tháng Tám năm 1945 Vi t Nam n ra vào th i ñ i quá ñ t ch nghĩa tư b n
lên ch nghĩa xã h i trên ph m vi toàn th gi i, m ñ u b ng cu c Cách m ng xã h i ch
nghĩa tháng Mư i Nga (1917).
+ Nhi m v cách m ng c a nó là ph i ñánh ñu i b n ñ qu c, l t ñ ch ñ phong ki n ñ
giành ñ c l p dân t c dân t c, ru ng ñ t cho dân cày, r i sau ñó m ñư ng ti n lên ch
nghĩa xã h i, b qua th i kỳ phát tri n tư b n ch nghĩa.
+ L c lư ng lãnh ñ o cách m ng là do giai c p vô s n.

- Trang 21 -
+ L c lư ng tham gia cách m ng bao g m b n giai c p là: giai c p công nhân, giai c p nông
dân, giai c p ti u tư s n, giai c p tư s n dân t c song ñ ng l c ch y u là công – nông.
+ K t qu : Cách m ng tháng Tám ñã ñánh ñu i b n ñ qu c, gi i phóng dân t c, t ch thu
ñư c m t ph n ru ng ñ t c a b n ñ qu c và b n Vi t gian ph n ñ ng ñ t m giao cho dân
cày nghèo cày c y và ban b ñư c quy n t do dân ch cho nhân dân.
Như v y, Cách m ng tháng Tám trư c h t ch là m t cu c Cách m ng gi i phóng dân
t c, song vì gi i phóng dân t c là nhi m v cơ b n nh t c a m t trong hai nhi m v cơ b n c a m t
cu c Cách m ng dân t c dân ch nhân dân mà n u hoàn thành nhi m v này thì t t y u s m
ñư ng ñi ñ n hoàn thành nhi m v ti p theo. Vì th chúng ta có th nói Cách m ng tháng Tám là
m t cu c cách m ng dân t c dân ch nhân dân.

Caâu 33. S ra ñ i c a nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa và ý nghĩa c a s ki n ñó.
H ng d n tr l i
* S ra ñ i c a nư c Vi t Nam Dân ch C ng hoà :
- Ngày 25/08/1945, Ch t ch H Chí Minh cùng v i Trung ương ð ng và y ban dân t c gi i
phóng Vi t Nam t Tân Trào v ñ n Hà N i.
- Ngày 28/08/1945, y ban dân t c gi i phóng Vi t Nam c i t thành Chính ph lâm th i nư c
Vi t Nam Dân ch C ng hòa.
- Sau khi Cách m ng tháng Tám thành công, ngày 02/09/1945, Chính ph lâm th i ra m t qu c
dân th ñô Hà N i. Ch t ch H Chí Minh thay m t Chính ph lâm th i ñ c b n Tuyên ngôn ñ c l p,
khai sinh nư c Vi t Nam Dân ch C ng hoà.
* Ý nghĩa:
o Nư c Vi t Nam dân ch c ng hoà ra ñ i là m t bi n c l ch s vĩ ñ i c a dân t c, nó phá tan
xi ng xích c a nô l Pháp - Nh t và phong ki n l p nên Vi t Nam dân ch c ng hoà.
o T m t nư c thu c ñ a chúng ta ñã giành ñư c ñ c l p, t do và chính quy n cách m ng.
o M ra k nguyên m i trong l ch s : k nguyên ñ c l p, t do g n li n v i ch nghĩa xã h i.
o Th ng l i ñ u tiên trong th i ñ i m i c a m t dân t c như c ti u ñã t gi i phóng kh i ách
ñ qu c.
o ð ng th i v i s ra ñ i c a nư c Vi t Nam Dân ch C ng hoà, nhà nư c dân ch nhân dân
ñ u tiên ðông Nam Á ñã c vũ m nh m tinh th n ñ u tranh c a nhân dân các nư c thu c
ñ a và n a thu c ñ a trên th gi i, nh t là châu á và châu Phi.

Caâu 34. Nêu nguyên nhân th ng l i, ý nghĩa l ch s và bài h c kinh nghi m c a Cách m ng
tháng Tám năm 1945.
H ng d n tr l i
1. Ý nghĩa l ch s :
a. ð i v i dân t c Vi t Nam :
• M ra bư c ngo t l n trong l ch s dân t c ta, phá tan xi ng xích nô l c a Pháp - Nh t, l t
nhào ngai vàng phong ki n, l p nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa.
• ðánh d u bư c phát tri n nh y v t c a cách m ng Vi t Nam, m ñ u k nguyên m i ñ c l p,
t do; nhân dân lao ñ ng n m chính quy n, làm ch ñ t nư c, làm ch v n m nh dân t c; k
nguyên gi i phóng dân t c g n li n v i gi i phóng xã h i.
b. ð i v i th gi i :
• Góp ph n vào chi n th ng ch nghĩa phát xít trong Chi n tranh th gi i th hai.
• C vũ m nh m các dân t c thu c ñ a ñ u tranh t gi i phóng, có nh hư ng to l n ñ n Miên
và Lào.
2. Nguyên nhân th ng l i :
a. Nguyên nhân khách quan: Chi n th ng c a ð ng minh trong chi n tranh ch ng phát xít,
nh t là chi n th ng ð c và Nh t c a Liên Xô, ñã c vũ tinh th n, ni m tin cho nhân dân ta trong ñ u
tranh gi i phóng dân t c, t o th i cơ ñ nhân dân ta ñ ng lên T ng kh i nghĩa.
b. Nguyên nhân ch quan:


- Trang 22 -
o Dân t c ta có truy n th ng yêu nư c n ng nàn, khi ð ng C ng s n ðông Dương, Vi t Minh
ph t cao c c u nư c thì toàn dân nh t t ñ ng lên c u nư c, c u nhà.
o ð ng ñã ñ ra ñư ng l i chi n lư c, ch ñ o chi n lư c và sách lư c ñúng ñ n trên cơ s lý
lu n Mác - Lênin ñư c v n d ng sáng t o vào hoàn c nh Vi t Nam.
o ð ng có quá trình chu n b su t 15 năm, qua các phong trào cách m ng 1930 - 1931, 1936 -
1939 và thoái trào cách m ng 1932 - 1935, ñã rút nh ng bài h c kinh nghi m thành công và
th t b i, nh t là quá trình xây d ng l c lư ng chính tr , vũ trang, căn c ñ a trong th i kỳ v n
ñ ng gi i phóng dân t c 1939 - 1945.
o Toàn ð ng, toàn dân nh t trí, quy t tâm giành ñ c l p t do, linh h at, sáng t o ch ñ o kh i
nghĩa, ch p th i cơ phát ñ ng qu n chúng n i d y giành chính quy n.
3. Bài h c kinh nghi m :
ð ng ñã v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác - Lênin vào th c ti n Vi t Nam, k p th i thay ñ i
ch trương ch ñ o chi n lư c cho phù h p; gi i quy t ñúng ñ n m i quan h gi a nhi m v
dân t c và dân ch , ñ cao v n ñ dân t c, ñ t nhi m v gi i phóng dân t c lên hàng ñ u.
ðoàn k t các l c lư ng cách m ng trong m t tr n dân t c th ng nh t, trên cơ s liên minh
công nông, t o nên s c m nh toàn dân, phân hóa và cô l p cao ñ k thù ñ ti n t i tiêu di t
chúng.
K t h p ñ u tranh chính tr v i vũ trang, k t h p chi n tranh du kích, ñ u tranh chính tr và
kh i nghĩa t ng ph n, kh i nghĩa nông thôn và thành th , ti n t i T ng kh i nghĩa.
ð ng luôn k t h p ñ u tranh và xây d ng ñ ngày càng v ng m nh v t ch c, tư tư ng và
chính tr , ñ năng l c và uy tín lãnh ñ o cách m ng thành công.


CHƯƠNG III. VI T NAM T NĂM 1946 ð N NĂM 1954


Caâu 35. Tình hình Vi t Nam sau Cách m ng tháng Tám 1945 có nh ng thu n l i và khó
khăn gì ?
H ng d n tr l i
1. Thu n l i :
• Có chính quy n cách m ng c a nhân dân.
• Nhân dân làm ch v n m nh c a mình, ph n kh i, tin tư ng, quy t tâm b o v ch ñ m i.
• Có s lãnh ñ o sáng su t, dày d n kinh nghi m c a ð ng C ng s n ðông Dương và Lãnh
t H Chí Minh.
• Phong trào cách m ng trên th gi i phát tri n m nh.
2. Khó khăn :
a. V ñ i n i : Ngay sau khi giành ñư c ñ c l p, nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa ph i ñ i m t
v i muôn vàn khó khăn:
+ N n ñói :
• H u qu n n ñói năm 1945 v n chưa kh c ph c n i. ðê v do lũ l t ñ n tháng 8/1945 v n
chưa khôi ph c, h n hán làm cho 50% di n tích ñ t không th cày c y.
• Công thương nghi p ñình ñ n, giá c sinh ho t ñ t ñ .
• N n ñói m i có nguy cơ x y ra trong năm 1946.
+N nd t:
• Hơn 90% dân s không bi t ch .
• Các t n n xã h i như mê tín d ñoan, rư u chè, c b c...tràn lan.
+ Ngân sách c n ki t
• Ngân sách qu c gia tr ng r ng: Còn 1,2 tri u ñ ng, trong ñó có ñ n m t n a là ti n rách
không dùng ñư c.
• H th ng ngân hàng v n còn b Nh t ki m soát.



- Trang 23 -
• Quân Tư ng ñưa vào lưu hành ñ ng “Qu c t ”, “Quan kim” làm r i lo n n n tài chính
nư c ta.
b. V ñ i ngo i :
+ Mi n B c (t vĩ tuy n 16 tr ra) : Hơn 20 v n quân Tư ng và các ñ ng phái tay sai c a
chúng như: Vi t Nam Qu c dân ð ng (Vi t Qu c), Vi t Nam cách m ng ñ ng chí h i (Vi t Cách)
tràn vào nư c ta v i mưu ñ tiêu di t ð ng C ng S n ðông Dương, l p nên chính quy n tay sai c a
chúng. D a vào quân Tư ng, các ñ ng phái này ñã l p nên chính quy n ph i ñ ng Yên Bái, Móng
Cái, Vĩnh Yên.
+ Mi n Nam (t vĩ tuy n 16 tr vào)
• Quân ñ i Anh ñã d n ñư ng cho th c dân Pháp quay tr l i xâm lư c Vi t Nam.
• Các l c lư ng ph n ñ ng thân Pháp như ð ng ð i Vi t, m t s giáo phái...ho t ñ ng tr
l i và ch ng phá cách m ng.
• Ngoài ra, còn có 6 v n quân Nh t trên kh p ñ t nư c.....
Nh ng khó khăn v ñ i n i và ñ i ngo i trên là m t thách th c quá l n ñ i v i Chính ph
Vi t Nam Dân ch C ng hòa ñang còn non tr lúc b y gi . Vi t Nam lúc này như ñang trong
tình th “ngàn cân treo s i tóc”.

Caâu 36. Nh ng khó khăn c a cách m ng Vi t Nam sau Cách m ng tháng Tám 1945 ñã
ñư c ð ng và Chính ph cách m ng gi i quy t như th nào ? Nêu k t qu và ý nghĩa.
H ng d n tr l i
1. Bư c ñ u xây d ng chính quy n cách m ng, gi i quy t n n ñói, n n d t và khó khăn v tài
chính :
a. Xây d ng chính quy n cách m ng :
+ Chính tr :
- Ngày 06/01/1946, hơn 90% c tri trong c nư c ñi b phi u b u Qu c h i.
- Ngày 02/03/1946, Qu c h i thông qua danh sách Chính ph liên hi p kháng chi n do Ch
t ch H Chí Minh ñ ng ñ u, l p ra Ban d thào Hi n pháp.
- Ngày 09/11/1946: Ban hành Hi n pháp ñ u tiên.
- Các ñ a phương thu c B c B và Trung B b u c h i ñ ng nhân dân các c p (t nh, huy n,
xã) theo nguyên t c ph thông ñ u phi u.
+ Quân s :
- L c lư ng vũ trang ñư c xây d ng.
- Vi t Nam gi i phóng quân ñ i thành V qu c ñoàn (9/1945), r i Quân ñ i qu c gia Vi t
Nam (22/ 5/1946). Cu i năm 1945, l c lương dân quân t v tăng lên hàng ch c v n ngư i.
b. Gi i quy t n n ñói
+ Bi n pháp c p th i:
- H Ch t ch kêu g i “như ng cơm s áo”, l p “ Hũ g o c u ñói”, t ch c “Ngày ñ ng tâm”.
- Quyên góp, ñi u hòa thóc g o gi a các ñ a phương trong c nư c, nghiêm tr nh ng k ñ u
cơ tích tr , không dùng g o, ngô, khoai, s n ñ n u rư u.
+ Bi n pháp lâu dài :
- Tăng gia s n xu t “T c ñ t t c vàng”, “ Không m t t c ñ t b hoang”.
- B thu thân và các th thu vô lý.
- Gi m tô, thu ru ng ñ t 25 %, chia l i ru ng ñ t công.
S n xu t nông nghi p nhanh chóng ñư c ph c h i, n n ñói b ñ y lùi.
c. Gi i quy t n n d t :
- Ngày 8/ 9/1945, H Ch T ch ký s c l nh l p Nha Bình dân h c v , kêu g i nhân dân xóa
n n mù ch . ð n ngày 8/9/1946, trên toàn qu c g n 76 nghìn l p h c, xóa mù ch cho hơn
2,5 tri u ngư i .
- Trư ng h c các c p ph thông và ñ i h c s m khai gi ng, n i dung và phương pháp giáo
d c ñư c ñ i m i theo tinh th n dân t c dân ch .
d. Gi i quy t khó khăn v tài chính :

- Trang 24 -
- Kêu g i tinh th n t nguy n ñóng góp c a nhân dân c nư c qua “Qu ñ c l p” và “Tu n l
vàng”, thu ñư c 370 kg vàng, 20 tri u ñ ng vào “Qu ñ c l p”, 40 tri u ñ ng vào “Qu ñ m
ph qu c phòng”.
- Ngày 31/01 /1946, Chính ph ra s c l nh phát hành ti n Vi t Nam.
- Ngày 23/11/1946. Qu c h i cho lưu hành ti n Vi t Nam trong c nư c.
2. ð u tranh ch ng ngo i xâm, n i ph n, b o v chính quy n cách m ng :
a. Kháng chi n ch ng th c dân Pháp tr l i xâm lư c mi n Nam :
- Ngày 02/09/1945, nhân dân Sài Gòn – Ch L n t ch c mít tinh chào m ng “ngày ñ c
l p”, Pháp x súng vào ñám ñông là nhi u ngư i ch t và b thương.
- ðêm 22 r ng sáng 23/09/1945, ñư c s giúp ñ c a quân Anh, Pháp ñánh úp tr s y
ban nhân dân Nam B và cơ quan t v thành ph Sài Gòn, xâm lư c nư c ta l n th hai .
- Quân dân Nam B nh t t ñ ng lên chi n ñ u ch ng quân xâm lư c, bao vây Pháp trong
thành ph . T 5/10/1945, Pháp phá vòng vây Sài Gòn - Ch L n, m r ng ñánh chi m Nam B và
Nam Trung B .
- ð ng, Chính ph và H Ch t ch lãnh ñ o c nư c chi vi n cho Nam B và Nam Trung b
kháng chi n: huy ñ ng các “ñoàn quân Nam ti n” sát cánh cùng nhân dân Nam Trung B chi n
ñ u; t ch c quyên góp giúp nhân dân Nam B và Nam Trung B kháng chi n.
b. ð u tranh v i Trung hoa Qu c dân ð ng và b n ph n cách m ng mi n B c :
a. ð i v i quân Trung Hoa Qu c dân ñ ng.
- ð ng, Chính ph và H Ch t ch ch trương t m th i hòa hoãn, tránh xung ñ t v i quân
Trung Hoa Qu c dân ñ ng.
- Qu c h i khóa I ñ ng ý:
+ Cho tay sai Tư ng 70 gh trong Qu c h i cùng 4 gh B trư ng trong Chính ph liên
hi p, cho Nguy n H i Th n (lãnh t Vi t Cách) gi ch c Phó Ch t ch nư c.
+ Kinh t : cung c p m t ph n lương th c th c ph m, phương ti n giao thông v n t i, nh n
tiêu ti n Trung Qu c.
b. ð i v i các t ch c ph n cách m ng, tay sai: ta kiên quy t v ch tr n âm mưu và hành
ñ ng chia r , phá ho i c a chúng, ban hành m t s s c l nh tr n áp b n ph n cách m ng.
c. Ý nghĩa: h n ch m c th p nh t các ho t ñ ng ch ng phá c a Trung Hoa Qu c dân ñ ng
và tay sai, làm th t b i âm mưu l t ñ chính quy n cách m ng c a chúng .
c. Hòa hoãn v i Pháp nh m ñ y quân Trung Hoa Qu c dân ñ ng ra kh i nư c ta :
+ Nguyên nhân vi c ta hòa hoãn v i th c dân Pháp (Hoàn c nh ký k t Hi p ñ nh Sơ b Vi t - Pháp
06/03/1946) :
- Ngày 28/2/1946, Pháp và Trung Hoa Qu c dân ñ ng ký Hi p ư c Hoa - Pháp, theo ñó
Pháp như ng m t s quy n l i kinh t , chính tr cho Trung Hoa ñ thay quân Trung Hoa g i giáp
quân Nh t B c Kỳ.
- Hi p ư c Hoa - Pháp ñã ñ t nhân dân ta trư c s l a ch n: ho c c m súng chi n ñ u ch ng
th c dân Pháp, ho c hòa hoãn, nhân như ng Pháp ñ tránh tình tr ng ph i ñ i phó m t lúc v i nhi u
k thù.
- ð ng quy t ñ nh ch n con ñư ng hòa hoãn v i Pháp, ký Hi p ñ nh Sơ b ngày 6/3/1946.
+ N i dung Hi p ñ nh Sơ b 6/3/1946
• Pháp công nh n nư c Vi t Nam là qu c gia t do, có Chính ph , ngh vi n, quân ñ i, tài
chính riêng và là thành viên c a Liên bang ðông Dương trong kh i Liên hi p Pháp .
• Chính ph Vi t Nam th a thu n cho 15.000 quân Pháp gi i giáp quân Nh t mi n B c
• Hai bên ng ng xung ñ t mi n Nam, t o thu n l i ñi ñ n ñàm phán chính th c .
+ Ý nghĩa :
- Ta tránh ñư c vi c ph i ñương ñ u cùng lúc v i nhi u k thù, ñ y ñư c 20 v n quân Trung
Hoa Qu c dân ñ ng và tay sai ra kh i nư c ta.
- Có thêm th i gian hòa bình ñ c ng c , chu n b m i m t cho kháng chi n lâu dài ch ng
Pháp.
+ T m ư c Vi t - Pháp ngày 14 /9/1946


- Trang 25 -
- Sau hi p ñ nh Sơ b , Pháp tăng cư ng các ho t ñ ng khiêu khích, ch ng phá ta, quan h
Vi t - Pháp căng th ng, có nguy cơ x y ra chi n tranh.
- H Ch t ch ký v i Pháp T m ư c 14/09/1946, nhân như ng cho Pháp m t s quy n l i
kinh t , văn hóa, t o ñi u ki n cho ta có thêm th i gian xây d ng, c ng c l c lư ng, chu n b vào
cu c kháng chi n toàn qu c ch ng Pháp lâu dài.
Ý nghĩa c a nh ng bi n pháp trên ñ i v i cu c kháng chi n ch ng Pháp :
ð ra ch ch trương sáng su t, tài tình (c ng r n v nguyên t t, m m d o v phương
pháp, bi t l i d ng mâu thu n k thù, không cho chúng t p trung l c lư ng ch ng ta…)
ñưa nư c ta vư t qua m i khó khăn, chu n b s n sàng bư c vào cu c kháng chi n ch ng
Pháp.
Xây d ng và c ng c ñư c chính quy n cách m ng t trung ương ñ n ñ a phương – l c
lư ng ch ñ o kháng chi n sau này.
Xây d ng và c ng c ñư c l c lư ng kháng chi n (v qu c ñoàn, dân quân, t v ).
Xây d ng ñư c cơ s kinh t - xã h i ph c v kháng chi n.
Th t ch t hơn n a kh i ñoàn k t - ki n qu c.
C ng c thêm ni m tin c a nhân dân ñ i v i chính quy n cách m ng.
M r ng : ð giành ñư c th ng l i trong vi c xây d ng và b o v chính quy n, gi gìn ñ c
l p dân t c thì ngoài s lãnh ñ o ñúng ñăn, tài tình c a ð ng và ch t ch H Chí Minh, theo
anh (ch ) còn có nguyên nhân nào khác r t quan tr ng ? Vì sao ?
+ Nguyên nhân quan tr ng : nhân dân ta ñã tin tư ng làm theo s lãnh ñ o c a ð ng C ng
s n ðông Dương là r t quan tr ng vì : Nhân dân ta ñã nh n th y s lãnh ñ o c a ð ng là
sáng su t, tài tình nên quy t tâm theo ð ng.
+ Nhân dân ta hi u rõ n i kh nh c c a nhân dân m t nư c nên quy t tâm chi n ñ u b o v
thành qu cách m ng.

Caâu 37. Ch trương và bi n pháp c a ð ng C ng s n ðông Dương và Chính ph Vi t Nam
Dân ch C ng hoà ñ i phó v i th c dân Pháp và Tư ng trong th i gian trư c và sau
Hi p ñ nh sơ b (6/3/1946) có gì khác nhau ? T i sao có s khác nhau ñó ?
H ng d n tr l i
- Sau khi Cách m ng tháng Tám 1945 thành công, nư c ta ñ ng trư c m t thù trong gi c
ngoài, ñ c bi t là Pháp và Tư ng. M c dù chúng có mưu ñ khác nhưng ñ u có âm mưu chung là
l t ñ chính quy n cách m ng, bi n nư c ta thành thu c ñ a c a chúng.
- Trư c tình hình ñó, ð ng và Chính ph ta ñã ñ ra bi n pháp ñ i phó. N u trư c Hi p ñ nh
sơ b (6/3/1946) ta ch trương hòa hoãn v i Tư ng và ñánh Pháp mi n Nam thì sau Hi p ñ nh sơ
b (6/3/1946) ta ch trương hòa hoãn c Pháp l n Tư ng th hi n qua Hi p ñ nh sơ b (6/3/1946)
và T m ư c (14/9/1946).
- Có s khác nhau ñó là vì:
+ Do Pháp và Tư ng b t tay c u k t v i nhau ch ng l i ta, ký Hi p ư c Hoa Pháp (2/1946),
theo ñó quân Pháp ra B c ñ quân Tư ng rút v nư c. Trong tình hình ñó, n u ta ñánh Pháp mi n
B c khi quân Tư ng chưa rút v nư c thì Tư ng s ñ ng v Pháp ñánh l i ta. N u hòa hoãn v i
Pháp ta ch ng nh ng tránh ñư c cu c chi n ñ u b t l i mà còn th c hi n ñư c m c tiêu ñu i quân
Tư ng ra kh i nư c ta.
+ Vi c nhân như ng v i Pháp, bu c chúng ph i công nh n Vi t Nam là qu c gia t do, làm
cơ s pháp lý ñ ta ti p t c ñ u tranh v i Pháp.
+ Ta có thêm th i gian hòa hoãn c n thi t ñ ti p t c xây d ng, c ng c chính quy n và m i
m t khác chu n b cho cu c chi n ñ u ch ng Pháp lâu dài v sau.
+ ð t thi n chí hòa bình, ñáp ng mong mu n c a nhân dân Pháp và nhân dân th gi i
không mu n chi n tranh x y ra, do ñó ta có th tranh th ñư c s ñ ng tình ng h c a nhân dân
Pháp và nhân dân th gi i.



- Trang 26 -
Caâu 38. Nêu nh ng s ki n tiêu bi u v công cu c xây d ng chính quy n, ñ u tranh ch ng
thù trong và gi c ngoài, b o v chính quy n cách m ng trong năm ñ u sau Cách m ng
tháng Tám (1945 - 1946).
H ng d n tr l i
Th i gian S ki n
02/09/1945 Thành l p nư c Vi t Nam Dân ch C ng hoà.
23/09/1945 Nam B kháng chi n
06/01/1946 T ng tuy n c b u qu c h i ñ u tiên trong c nư c.
28/02/1946 Hi p ư c Hoa – Pháp ñư c kí k t
06/03/1946 Ch t ch H Chí Minh kí v i chính ph Pháp Hi p ñ nh sơ b
14/09/1946 B n T m ư c ñư c kí k t
23/11/1946 Qu c h i quy t ñ nh cho lưu hành ti n Vi t Nam m i.
19/12/1946 Toàn qu c kháng chi n bùng n .

Caâu 39. T i sao ð ng và Chính ph phát ñ ng phong trào toàn qu c kháng chi n ch ng
th c dân Pháp vào ngày 19/12/1946 ? Nêu ñư ng l i kháng chi n do ð ng C ng s n ðông
Dương ñ ra trong nh ng năm 1946 - 1947.
H ng d n tr l i
1. Nguyên nhân d n ñ n vi c ð ng và Chính ph phát ñ ng phong trào toàn qu c kháng
chi n ch ng th c dân Pháp vào ngày 19/12/1946 là do s b i ư c c a th c dân Pháp :
- Sau khi kí Hi p ñ nh Sơ b 6/3/1946 và T m ư c 14/9/1946, th c dân Pháp v n chu n b
xâm lư c nư c ta.
o Ti n công các phòng tuy n c a ta Nam B và Nam Trung B .
o Tháng 11/1946, Pháp khiêu khích ta H i Phòng, L ng Sơn.
o Hà N i, Pháp n súng, ñ t nhà Thông tin, chi m ñóng B tài chính, tàn sát ñ m máu
m t s nơi.
- Ngày 18 và 19/12/1946, Pháp g i t i h u thư ñòi ta ñ Pháp gi gìn tr t t Hà N i, n u
không, ch m nh t sáng 20/12/1946, Pháp s chuy n sang hành ñ ng.
2. ðư ng l i kháng chi n ch ng Pháp c a ð ng :
- Ngày 18 và 19/12/1946, H i ngh b t thư ng Trung ương ð ng quy t ñ nh phát ñ ng c
nư c kháng chi n.
- 20 gi ngày 19/12/1946, công nhân nhà máy ñi n Yên Ph (Hà N i) phá máy, t t ñi n làm
tín hi u ti n công, cu c kháng chi n toàn qu c ch ng Pháp bùng n . H Ch t ch ra L i kêu g i
toàn qu c kháng chi n :
“ Chúng ta mu n hòa bình, chúng ta ph i nhân như ng. Nhưng chúng ta càng nhân như ng,
th c dân Pháp càng l n t i, vì chúng quy t tâm cư p nư c ta l n n a !
Không ! Chúng ta thà hy sinh t t c , ch nh t ñ nh không ch u m t nư c, nh t ñ nh không ch u
làm nô l .
… B t kỳ ñàn ông, ñàn bà, b t kỳ ngư i già, ngư i tr , không chia tôn giáo, ñ ng phái, dân t c.
H là ngư i Vi t Nam thì ph i ñ ng lên ñánh th c dân Pháp ñ c u T qu c. Ai có súng dùng súng.
Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cu c, thu ng, g y g c. Ai cũng ph i ra s c ch ng
gi c Pháp c u nư c”.
- Ngày 21/12/1946, H Ch t ch g i thư ñ n nhân dân Vi t Nam và nhân dân Pháp và các
nư c ð ng minh, kh ng ñ nh ni m tin vào th ng l i c a cu c kháng chi n ch ng Pháp.
- Tháng 9/1947, tác ph m Kháng chi n nh t ñ nh th ng l i c a T ng bí thư ð ng C ng s n
ðông Dương Trư ng Chinh ñư c xu t b n.
* N i dung cơ b n c a ñư ng l i kháng chi n ch ng Pháp : L i kêu g i toàn qu c kháng
chi n c a Ch t ch H Chí Minh (19/12/1946), Ch th Toàn dân kháng chi n c a Ban Thư ng v
Trung ương ð ng (2/12/1946) và tác ph m Kháng chi n nh t ñ nh th ng l i (9/1947) là nh ng văn
li n l ch s v ñư ng l i kháng chi n, nêu rõ tính ch t, m c ñích, n i dung và phương châm c a
cu c kháng chi n ch ng Pháp: kháng chi n toàn dân, toàn di n, trư ng kỳ, t l c cánh sinh và
tranh th s ng h c a qu c t .

- Trang 27 -
Kháng chi n toàn dân: toàn dân kháng chi n, toàn dân ñánh gi c theo kh u hi u: “M i
ngư i dân là m t chi n sĩ, m i làng xã là m t pháo ñài”.
Kháng chi n toàn di n: kháng chi n trên t t c các m t tr n: quân s , chính tr , kinh t ,
văn hoá xã h i và ngo i giao.
Kháng chi n trư ng kỳ : áp d ng chi n lư c ñánh lâu dài, d a vào s c m nh c a mình là
chính, v i ưu th tuy t ñ i c a ta v chính tr và tinh th n ñ kh c ph c d n nh ng
như c ñi m v v t ch t k thu t khi n cho ta càng ñánh càng m ch, ñ ch càng ñánh càng
suy y u d n d n, làm cho thay ñ i tương quan l c lư ng gi a ta và ñ ch, cu i cùng ñánh
b i chúng.
Kháng chi n t l c cánh sinh là chính nh m phát huy cao ñ kh năng ti m tàng c a dân
t c, tránh l i bên ngoài, ñ ng th i ra s c tranh th s ng h c a qu c t .
ðư ng l i kháng chi n ñúng ñ n là ng n c ñ toàn ð ng, toàn dân, ñ ng viên cao nh t
s c m nh c a toàn dân ñánh th ng k thù xâm lư c.
M r ng : Phân tích tính ch t chính nghĩa và tính nhân dân trong cu c kháng chi n ch ng
Pháp c a nhân ta.
+ Sơ lư c ñôi nét v cu c kháng chi n ch ng Pháp c a nhân dân ta.
+ Tính chính nghĩa : nhân dân ta ñ u tranh ch ng th c dân Pháp xâm lư c, góp ph n vàp
th ng l i c a phong trào gi i phóng dân t c trên th th i, vì hòa bình, ti n b nhân lo i,
ñư c nhân dân th gi i ñ ng tình ng h ...
+ Tính nhân dân : m i t ng l p nhân dân tham gia kháng chi n, chính sách ñoàn k t dân t c
c a ð ng C ng s n ðông Dương...

Caâu 40. Cu c chi n ñ u c a quân dân ta trong nh ng tháng ñ u kháng chi n toàn qu c
ch ng th c dân Pháp ñã di n ra như th nào ? ð ng C ng s n ðông Dương và Chính
ph nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa ñã làm gì ñ chu n b cho cu c kháng chi n lâu
dài ?
H ng d n tr l i
1. Cu c chi n ñ u các ñô th :
* ðô th là nơi t p trung s c m nh c a nhân dân ta cho nên Pháp luôn tìm cách khiêu khích,
gây h n. Chính vì v y cu c kháng chi n ch ng Pháp xâm lư c di n ra trư c tiên các ñô th là :
ð tiêu hao sinh l c ñ ch và giam ñ ch trong thành ph .
T o ñi u ki n cho l c lư ng ta rút v chi n khu an toàn.
Ta có th i gian xây d ng nông thôn thành căn c kháng chi n.
a. Kháng chi n th ñô Hà N i :
- Ngày 19/12/1946, Trung ương ð ng C ng s n ðông Dương ñã ch th cho các m t tr n
trong c nư c “Ch trong vòng 24 gi là cùng, gi c Pháp s n súng. T t c s n sàng !.” Cu c chi n
ñ u Hà N i b t ñ u, quân dân ta ti n công các v trí quân Pháp, d ng chư ng ng i v t ngăn ñ ch
và t n cư ngư i già, tr em ra ngo i thành.
- T ngày 19/12 ñ n 29/12/1946, nh ng cu c chi n quy t li t di n ra n i thành như B c
B ph , Bưu ñi n B H , ñ u c u Long Biên, ga Hàng C , ch ð ng Xuân... . Quân dân ta ñánh
g n 40 tr n, di t 370 tên ñ ch.
- T 30/2/1946 ñ n 7/2/1947, ñ ch ph n công, ta ph i chuy n l c lư ng v Liên khu I.
- Ngày 17/02/1947, Trung ñoàn th ñô rút v căn c an toàn.
* K t qu : Trong 60 ngày ñêm, Hà N i chi n ñ u g n 200 tr n, gi t và làm b thương hàng
ngàn ñ ch, phá h y nhi u xe cơ gi i, 5 máy bay …, giam chân ñ ch trong thành ph m t th i gian
dài ñ h u phương huy ñ ng kháng chi n, b o v Trung ương ð ng.
b. Kháng chi n các ñô th khác.
- B c Giang, B c Ninh, Nam ð nh, Vinh, Hu , ðà N ng …quân ta bao vây, ti n công tiêu
di t ñ ch. T o ñi u ki n cho c nư c ñi vào cu c kháng chi n lâu dài .
- Quân dân Nam B , Nam Trung B ñ y m nh chi n tranh du kích, ch n ñánh ñ ch trên các
tuy n giao thông, phá cơ s h u c n c a chúng.

- Trang 28 -
2. Tích c c chu n b cho cu c kháng chi n lâu dài :
a. Công tác di chuy n, th c hi n “Tiêu th kháng chi n” :
- Chuy n các cơ quan ð ng, Chính ph , v n chuy n móc, nguyên v t li u …v Vi t B c .
- Kh u hi u: “Vư n không nhà tr ng”, “T n cư cũng là kháng chi n”, “Phá ho i ñ kháng
chi n”, phá nhà c a, ñư ng sá, c u c ng… không cho ñ ch s d ng.
b. Xây d ng l c lư ng m i m t cho cu c kháng chi n lâu dài :
- ð ng, Chính ph xây d ng l c lư ng kháng chi n v m i m t :
+ Chính tr : L p y ban kháng chi n hành chính, th c hi n kháng chi n ki n qu c; l p H i
Liên hi p qu c dân Vi t Nam.
+ Kinh t : duy trì và phát tri n s n xu t .
+ Quân s : quy ñ nh vi c tuy n quân tham gia các l c lư ng chi n ñ u.
+ Văn hóa : ti p t c duy trì và phát tri n phong trào bình dân h c v , trư ng ph thông các
c p v n gi ng d y, h c t p trong hoàn c nh chi n tranh .

Caâu 41. Trình bày di n bi n, k t qu và ý nghĩa c a Chi n d ch Vi t B c thu - ñông 1947.
Sau chi n th ng Vi t B c thu - ñông 1947, cu c kháng chi n toàn dân, toàn di n c a quân
dân ta ñã ñư c ñ y m nh như th nào ?
H ng d n tr l i
1. Chi n th ng Vi t B c thu - ñông 1947 :
a. Hoàn c nh l ch s : Tháng 3/1947, Bôlae sang làm Cao y Pháp ðông Dương, v ch k ho ch
ti n công Vi t B c, tiêu di t cơ quan ñ u não kháng chi n và quân ch l c, tri t ñư ng liên l c qu c
t c a ta, nhanh chóng giành th ng l i quân s , l p chính ph bù nhìn và k t thúc chi n tranh.
b. Âm mưu c a Pháp : Huy ñ ng 12.000 quân và h u h t máy bay ðông Dương ti n công Vi t
B c.
- Sáng ngày 7/10/1947 :
+ Quân dù Pháp chi m B c C n, Ch M i, Ch ð n …
+ Quân cơ gi i t L ng Sơn theo ñư ng s 4 lên Cao B ng, r i vòng xu ng B c C n theo
ñư ng s 3, bao vây phía ñông và b c Vi t B c.
- Ngày 9/10/1947, b binh và lính th y ñánh b Pháp t Hà N i ngư c sông H ng, sông Lô
lên Tuyên Quang, ñánh ðài Th , bao vây phía tây Vi t B c.
T o th g ng kìm bao vây Vi t B c.
c. Di n bi n :
- Ngày 15/10/1947, ð ng ch th : “Ph i phá tan cu c ti n công mùa ñông c a gi c Pháp”.
- Trên kh p các m t tr n, quân dân ta anh dũng chi n ñ u ñ y lui ñ ch:
+ M t tr n ñư ng s 3, ta ñánh hơn 20 tr n, bu c Pháp rút kh i Ch ð n, Ch Rã... cu i
tháng 11/1947.
+ M t tr n ñư ng s 4, ta ph c kích B n Sao – ñèo Bông Lau (30/10/1947), phá h y 27 xe,
b t s ng 240 ñ ch. ðư ng s 4 tr thành “con ñư ng ch t”, ñ ch lâm vào th cô l p ph i rút kh i
B n Thi.
+ M t tr n sông Lô, ta ch n ñánh ñ ch ðoan Hùng (25/10), Khe Lau (10/11), ñánh chìm
nhi u tàu chi n, canô ñ ch .
B gãy hai g ng kìm ðông - Tây c a Pháp. Ngày 19/12/947, Pháp ph i rút kh i Vi t B c.
- các m t tr n khác: quân ta ki m ch , không cho ñ ch t p trung binh l c vào các chi n
trư ng chính.
d. K t qu và ý nghĩa :
* K t qu :
- Ta tiêu di t hơn 6000 tên ñ ch, b n rơi 16 máy bay, b n chìm 11 tàu chi n và ca nô.
- Tinh th n binh lính Pháp hoang mang, dư lu n Pháp ph n n .
- Cơ quan ñ u não kháng chi n ñư c b o toàn, b ñ i ch l c c a ta trư ng thành.
* Ý nghĩa :


- Trang 29 -
- Cu c kháng chi n ch ng Pháp chuy n sang giai ño n m i: Pháp bu c ph i chuy n t “ñánh
nhanh th ng nhanh” sang “ñánh lâu dài” v i ta.
- L c lư ng so sánh gi a ta và ñ ch b t ñ u thay ñ i theo chi u hư ng có l i cho ta.
2. ð y m nh kháng chi n toàn dân, toàn di n :
ð ng và Chính ph th c hi n phương châm chi n lư c “ñánh lâu dài”, phá âm mưu m i c a
ñ ch, tăng cư ng l c lư ng vũ trang nhân dân, ñ y m nh cu c kháng chi n toàn dân toàn di n.
- Quân s , ch trương v n ñ ng nhân dân th c hi n vũ trang toàn dân, phát ñ ng chi n tranh
du kích.
- Chính tr , năm 1949, quy t ñ nh t ch c b u c H i ñ ng nhân dân và U ban kháng chi n
hành chính các c p. Tháng 6/1949, Vi t Minh và H i Liên Vi t quy t ñ nh ti n t i th ng nh t hai
t ch c t cơ s ñ n trung ương.
- Kinh t , ch trương v a ra s c phá ho i kinh t ñ ch v a ñ y m nh xây d ng và b o v n n
kinh t dân ch nhân dân có kh năng t c p t túc.
- Văn hoá, giáo d c, năm 1848, T ng bí thư Trư ng Chinh ñ c báo cáo “Ch nghĩa Mác và
v n ñ n văn hoá Vi t Nam”, nên rõ n n văn hoá m i cách m ng Vi t Nam ñư c xây d ng theo
phương châm : Dân t c - Khoa h c - ð i chúng. Tháng 7/1970, Chính ph ñ ra ch trương c i
cách giáo d c ph thông, thay h th ng giáo d c 12 năm b ng h th ng giáo d c 9 năm, hư ng giáo
d c ph c v kháng chi n và ki n qu c, ñ t n n móng cho n n giáo d c dân t c dân ch nhân dân.
M r ng : T i sao nói v i chi n th ng Vi t B c, quân và dân ta ñã ñánh b i hoàn toàn chi n
lư c “ñánh nhanh th ng nhanh” c a th c dân Pháp ?
+ Ngay t ñ u cu c chi n tranh, Pháp th c hi n âm mưu ñánh nhanh th ng nhanh. Cu c t n
công lên Vi t B c n m trong âm mưu ñó, nhưng th c dân Pháp không ñ t ñư c nh ng m c
tiêu chi n lư c ñ ra là tiêu di t cơ quan ñ u não kháng chi n và b ñ i ch l c c a ta,
nhanh chóng k t thúc chi n tranh.
+ V i chi n th ng Vi t B c, quân dân ta ñã ñánh b i hoàn toàn chi n lư c ñánh nhanh th ng
nhanh c a ñ ch, bu c chúng ph i chuy n sang ñánh lâu dài v i ta.

Caâu 42. Chi n d ch Biên gi i thu - ñông 1950 c a quân dân ta ñư c m ra trong b i c nh
như th nào ? Nêu di n bi n, k t qu c a chi n d ch. Theo anh (ch ), v ý nghĩa, chi n
d ch Biên gi i thu ñông 1950 có gì khác v i chi n d ch Vi t B c thu - ñông 1947 ?
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh l ch s m i c a cu c kháng chi n :
* Thu n l i :
- Ngày 1/10/1949, cách m ng Trung Qu c thành công, nư c C ng hoà Nhân dân Trung Hoa
ra ñ i và ñ t quan h ngo i giao v i ta (18/1/1950)
- Ngày 14/1/1950, H Ch t ch tuyên b s n sang ñ t quan h ngo i giao v i các nư c. T
tháng 1/1950, Liên Xô và các nư c xã h i ch nghĩa ñ t quan h ngo i giao v i ta. Cu c kháng
chi n c a ta ñư c s ng h và ñ ng tình c a nhân dân th gi i.
* Khó khăn :
- M can thi p sâu vào ðông Dương:
+ Công nh n chính ph B o ð i
+ Tháng 5/1950, ñ ng ý vi n tr cho Pháp
+ L p phái ñoàn c v n quân s (MAAG) Vi t Nam
- Ngày 13/5/1949. M giúp Pháp th c hi n k ho ch Rơve
+ Tăng cư ng h th ng phòng ng trên ñư ng s 4, c t ñ t liên l c c a ta v i qu c t .
+ L p hành lang ðông – Tây (H i Phòng – Hà N i – Hòa Bình – Sơn La)
+ Cô l p và chu n b t n công Vi t B c l n th hai, k t thúc chi n tranh.
2. Cu c ti n công ñ ch biên gi i phía b c c a quân ta :
a. Ch trương c a Ta: Tháng 6/1950, ta ch ñ ng m chi n d ch Biên gi i nh m:
- Tiêu di t m t b ph n quan tr ng sinh l c ñ ch
- Khai thông biên gi i, m ñư ng thông sang Trung Qu c và th gi i dân ch

- Trang 30 -
- M r ng và c ng c căn c Vi t B c, t o ñà thúc ñ y kháng chi n ti n lên.
b. Di n bi n :
- Ngày 16/9/1950, ta ti n công ðông Khê, ñ n ngày 18/09, ta chi m ðông Khê Th t Khê
b uy hi p, Cao B ng b cô l p, h th ng phòng ng c a Pháp trên ñư ng s 4 b c t làm ñôi.
- Pháp ph i rút quân t Cao B ng v theo ñư ng s 4 và t Th t Khê lên chi m l i ðông
Khê và ñón cánh quân t Cao B ng v .
- T ngày 1 ñ n ngày 8/10, ta ch n ñánh, tiêu di t hai binh ñoàn ñ ch, bu c chúng ph i rút
kh i Th t Khê v Na S m (8/10).
- Ngày 13/10/1950, ñ ch rút kh i Na S m, cu c hành quân c a ñ ch Thái Nguyên cũng b
ñ p tan.
- T 17 22/10/1950, Pháp rút kh i ð ng ðăng, L ng Sơn, L c Bình, ðình L p, An Châu.
- Ph i h p v i m t tr n Biên gi i, ta ho t ñ ng m nh t ng n sông H ng, Tây B c, ðư ng
s 6, s 12, bu c ñ ch ph i rút kh i th xã Hoà Bình. Phong trào du kích phát tri n m nh Bình -
Tr - Thiên, Liên khu V và Nam B .
c. K t qu : K ho ch Rơve phá s n.
- Ta ñã lo i kh i vòng chi n ñ u 8.000 ñ ch, thu trên 3.000 t n vũ khí và phương ti n chi n
tranh.
- Gi i phóng biên gi i Vi t – Trung dài 750 km v i 35 v n dân, khai thông con ñư ng n i
nư c ta v i các nư c xã h i ch nghĩa.
- Ch c th ng “hành lang ðông – Tây” c a Pháp
d. Ý nghĩa l ch s c a chi n d ch Biên gi i thu - ñông năm 1950 khác v i ý nghĩa l ch s chi n
d ch Vi t B c thu - ñông năm 1947 nh ng ñi m sau :
Chi n d ch Vi t B c thu - ñông 1947 : Ta ñánh b i k ho ch ñánh nhanh th ng nhanh,
bu c Pháp ph i ñánh lâu dài.
Chi n d ch Biên gi i thu - ñông 1950 :
+ Pháp : b ñ ng, lúng túng nhi u m t.
+ Ta : m ra bư c phát tri n m i c a cu c kháng chi n : Quân ñ i ta trư ng thành, giành
th ch ñ ng trên chi n trư ng chính B c b .

Caâu 43. T i sao nói t sau chi n th ng Biên gi i thu - ñông năm 1950 cu c kháng chi n
ch ng Pháp c a nhân dân ta ñã có nh ng bư c phát tri n m i, gi v ng và phát huy
quy n ch ñ ng trên chi n trư ng chính B c ðông Dương ?
H ng d n tr l i
+ T sau năm 1950, cu c chi n tranh xâm lư c c a th c dân Pháp ngày càng ñư c ñ y
m nh, ñ ng th i Mĩ ngày càng can thi p sâu hơn, c u k t ch t ch v i Pháp trong nh ng âm mưu
và hành ñ ng m i. Tuy nhiên, ñây cũng chính là giai ño n mà l c lư ng kháng chi n c a chúng ta
không ng ng trư ng thành v m i m t, quân dân ta ñã giành nhi u th ng l i to l n và toàn di n,
ti p t c gi v ng quy n ch ñ ng trên chi n trư ng.
+ V chính tr , t ngày 11 ñ n 19/2/1951, ð i h i ñ i bi u l n th II c a ð ng C ng s n
ðông Dương ñã h p t i Chiêm Hóa - Tuyên Quang. ð i h i ñã thông qua hai b n báo cáo quan
tr ng là Báo cáo chính tr và báo cáo Bàn v cách m ng Vi t Nam, kh ng ñ nh ñư ng l i kháng
chi n ch ng Pháp c a ð ng, nêu rõ nhi m v cơ b n c a cách m ng Vi t Nam. ð i h i cũng ñã
thông qua Tuyên ngôn, Chính cương, ði u l m i...
+ ð i h i ñ i bi u l n th hai ñã ñánh d u bư c phát tri n m i trong quá trình trư ng thành
và lãnh ñ o cách m ng c a ð ng ta, là “ð i h i kháng chi n th ng l i”.
+ Trong nh ng năm 1951 - 1953 h u phương kháng chi n c a chúng ta ñã phát tri n v m i
m t.
+ Ngày 3/3/1951 M t tr n Liên Vi t ñã ñư c th ng nh t t M t tr n Vi t Minh và H i Liên
Vi t. Ngày 11/3/1951, Liên minh nhân dân Vi t - Miên - Lào ñã ñư c thành l p ñ tăng cư ng kh i
ñoàn k t ba nư c trong ñ u tranh ch ng k thù chung. Sau các s ki n ñó, m t phong trào thi ñua
yêu nư c ñã lan r ng làm n y n nhi u ñơn v , cá nhân ưu tú.

- Trang 31 -
+ V kinh t , cu c v n ñ ng lao ñ ng s n xu t và th c hành ti t ki m ñã t o nên m t kh i
lư ng s n ph m l n. ð có th b i dư ng s c dân, ta ñã th c hi n 5 ñ t gi m tô và 1 ñ t c i cách
ru ng ñ t.
+ V văn hóa giáo d c, y t , chúng ta cũng có nh ng thành tích ñáng k , có tính qu n chúng
r ng l n, góp ph n t o thêm s c m nh cho cu c kháng chi n.
+ Chính v i nh ng ti m l c ñó, chúng ta ñã m các chi n d ch trung du và ñ ng b ng B c
B , th c hi n ti n công gi v ng quy n ch ñ ng chi n lư c trên chi n trư ng. T cu i năm 1950
ñ n gi a năm 1951, ta liên ti p m các chi n d ch: Chi n d ch Tr n Hưng ð o (Chi n d ch trung
du), chi n d ch Hoàng Hoa Thám (chi n d ch ðư ng s 18), chi n d ch Quang Trung (chi n d ch
Hà - Nam - Ninh). Trong ñông xuân 1951 - 1952, ta m chi n d ch ph n công và ti n công ñ ch
Hòa Bình. Sau ñó là chi n d ch Tây B c thu ñông 1952 và chi n d ch Thư ng Lào xuân hè 1953.
Có th nói các chi n d ch quân s trong giai ño n 1951 - 1953 c a quân và dân ta ñã ñ y
ñ ch lùi sâu và th b ñ ng ñ i phó, gi v ng quy n ch ñ ng chi n lư c trên chi n trư ng chính
B c B , t o th và l c m i cho nh ng th ng l i quy t ñ nh c a cu c kháng chi n.

Caâu 44. Trình bày âm mưu và hành ñ ng m i c a Pháp – Mĩ k t sau th t b i chi n d ch
Biên gi i thu - ñông năm 1950.
H ng d n tr l i
1. M can thi p sâu vào cu c chi n tranh xâm lư c ðông Dương :
- T tháng 5/1949, M t ng bư c can thi p sâu vào xâm lư c ðông Dương.
+ 23/12/1950, ký v i Pháp Hi p ñ nh phòng th chung ðông Dương, vi n tr quân s , kinh
t – tài chính cho Pháp và bù nhìn, t ng bư c thay Pháp ðông Dương .
+ Tháng 9/1951, ký v i B o ð i “Hi p ư c h p tác kinh t Vi t - M ” nh m ràng bu c B o
ð i vào M .
- Vi n tr c a M chi m t l ngày càng cao:1950 là 52 t phrăng – chi m 19 % ngân sách;
1953 là 285 t phrăng – chi m 43 % ngân sách.
- Các phái ñoàn vi n tr kinh t , c v n quân s M ñ n Vi t Nam ngày càng nhi u. Các
trung tâm, trư ng hu n luy n M tuy n ch n ngư i Vi t Nam sang M h c.
2. K ho ch ð Lát ñơ Tátxinhi :
- Ngày 6/12/1950, ð i tư ng ð Lát ñơ Tátxinhi làm T ng ch huy quân ñ i vi n chinh,
kiêm Cao u Pháp ðông Dương, d a vào vi n tr M , ñ ra k ho ch m i, mong k t thúc nhanh
chi n tranh.
* K ho ch có 4 ñi m chính :
T p trung quân Âu - Phi xây d ng m t l c lư ng cơ ñ ng m nh, phát tri n ngu
quân, xây d ng “quân ñ i qu c gia”.
Xây d ng phòng tuy n công s xi măng c t s t ( boong ke), l p “vành ñai tr ng”
bao quanh trung du và ñ ng b ng B c B nh m ngăn ch n ch l c ta và ki m soát ta
ñưa nhân, tài, v t l c ra vùng t do.
Ti n hành “chi n tranh t ng l c”, bình ñ nh vùng t m chi m, vơ vét s c ngư i, s c
c a c a nhân dân ta ñ tăng cư ng l c lư ng c a chúng.
ðánh phá h u phương c a ta.
Làm cho cu c ñ u tranh c a ta vùng sau lưng ñ ch tr nên khó khăn, ph c t p.

Caâu 45. Nêu nh ng quy t ñ nh chính và ý nghĩa l ch s c a ð i h i ñ i bi u l n th II c a
ð ng C ng s n ðông Dương (2/1951).
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh :
- T ngày 11 ñ n 19/2/1951, ð i h i ñ i bi u toàn qu c l n II c a ð ng C ng s n ðông
Dương h p Vinh Quang – Chiêm Hóa (Tuyên Quang), thông qua hai b n báo cáo quan tr ng:
+ Báo cáo chính tr do H Ch t ch trình bày t ng k t kinh nghi m ñ u tranh c a ð ng


- Trang 32 -
+ Báo cáo Bàn v cách m ng Vi t Nam do T ng Bí thư Trư ng Chinh trình bày, nêu rõ
nhi m v cơ b n c a cách m ng Vi t Nam là ñánh ñu i ñ qu c, tay sai, giành ñ c l p và th ng
nh t hoàn toàn cho dân t c, phát tri n ch ñ dân ch nhân dân, gây d ng cơ s cho ch nghĩa xã
h i Vi t Nam.
2. N i dung :
- Tách ð ng C ng s n ðông Dương, thành l p Vi t Nam, Lào, Campuchia m i nư c m t
ð ng Mác - Lênin riêng phù h p v i t ng dân t c .
- Vi t Nam, l p ð ng Lao ñ ng Vi t Nam và ñưa ð ng ho t ñ ng công khai.
- Thông qua Tuyên ngôn, Chính cương, ði u l m i; xu t b n báo Nhân dân, cơ quan
Trung ương c a ð ng .
- B u ra Ban Ch p hành Trung ương ð ng và B Chính tr do H Chí Minh làm Ch t ch và
Trư ng Chinh làm T ng Bí thư .
Ý nghĩa: ñánh d u bư c phát tri n m i trong quá trình lãnh ñ o và trư ng thành c a ð ng.

Caâu 46. Ch ng minh th ch ñ ng ñánh ñ ch trên chi n trư ng chính B c b c a quân ta
v n ñư c gi v ng sau chi n th ng Biên gi i thu - ñông 1950 ñ n trư c ðông - Xuân
1953 - 1954.
H ng d n tr l i
1. V i chi n d ch Biên gi i thu - ñông 1950, quân ñ i ta ñã giành ñư c th ch ñ ng trên
chi n trư ng chính (B c B ), m ra bư c phát tri n m i c a cu c kháng chi n ch ng Pháp. ð gi
v ng quy n ch ñ ng trên chi n trư ng chính B c B và ñ y ñ ch lùi sâu vào th b ñ ng, ñ i phó,
trong th i gian t cu i năm 1950 ñ n trư c ñông - xuân 1953 - 1954, quân dân ta liên t c m các
cu c ti n công quy mô l n.
2. T cu i năm 1950 ñ n gi a năm1951, quân ta m ba chi n d ch Tr n Hưng ð o (...),
Hoàng Hoa Thám (...) và chi n d ch Quang Trung (...) ñánh vào phòng tuy n kiên c c a ñ ch
trung du và ñ ng b ng, lo i kh i vòng chi n ñ u nhi u sinh l c ñ ch, phá v t ng m ng k ho ch
bình ñ nh c a Pháp, song k t qu chi n ñ u còn h n ch .
3. V i phương châm chi n lư c “ñánh ch c th ng” và phương hư ng chi n lư c “tránh ch
m nh, ñánh ch y u”, ta m các chi n d ch:
a. Chi n d ch Hòa Bình ñông - xuân 1951 - 1952. K t qu sau hơn ba tháng chi n ñ u, ta
gi i phóng hoàn toàn khu v c Hòa Bình – Sông ðà r ng 2000 km2 v i 15 v n dân. Các căn c du
kích ñư c m r ng...
b. Chi n d ch Tây B c thu - ñông 1952, k t qu ta gi i phóng 28.000 km2 v i 25 v n dân,
phá m t ph n âm mưu l p “x Thái t tr ” c a ñ ch.
c. Chi n d ch Thư ng Lào xuân - hè 1953 : ð u năm 1953, quân ñ i Vi t Nam cùng v i
quân ñ i Lào ph i h p m chi n d ch Thư ng Lào. K t qu ta ñã giái phóng toàn b t nh S m Nưa,
m t ph n t nh Xiêng Kho ng và t nh Phongxalỳ v i trên 30 v n dân.
d. Nhìn chung, t sau chi n th ng Biên gi i thu - ñông 1950, ta ñã giành, gi và phát tri n
quy n ch ñ ng chi n lư c trên chi n trư ng chính, tiêu hao thêm nhi u sinh l c ñ ch, gi i phóng
nhi u vùng ñ t r ng l n, l c lư ng ngày càng phát tri n m nh v i 3 th quân.
Nh ng th ng l i trên ñây ñã ñưa cu c kháng chi n ch ng Pháp phát tri n lên m t bư c m i,
t o ra th và l c cho quân và dân ta ph i h p v i quân và dân Lào, Campuchia phá tan k ho ch
Nava trong ñông - xuân 1953 - 1954, bu c Pháp ph i ch m d t chi n tranh xâm lư c ðông
Dương.

Caâu 47. Nêu v n t t các s ki n có ý nghĩa chi n lư c c a quân dân ta trên các m t tr n
quân s , chính tr , kinh t , văn hoá - giáo d c trong kháng chi n ch ng Pháp t thu -
ñông 1950 ñ n ñông - xuân 1953 - 1954.
H ng d n tr l i
Th i gian S ki n


- Trang 33 -
1. Quân s - 9/1950 - Chi n d ch Biên gi i.
- 23/ 2/1952 - Chi n d ch Hoà Bình k t thúc.
- 14/10/1952 - Chi n d ch Tây B c.
- 8/4/1953 - Chi n d ch Thư ng Lào.
2. Chính tr - 2/1951 - ð i h i ñ i bi u toàn qu c l n th hai c a ð ng. ð ng quy t
ñ nh ra ho t ñ ng công khai, l y tên là ð ng Lao ñ ng Vi t Nam.
- 3/3/951 - Vi t Minh và H i Liên Vi t th ng nh t thành M t tr n Liên Vi t.
- 11/3/1951 - Liên minh nhân dân Vi t – Miên – Lào ñư c thành l p.
3. Kinh t - 1952 - V n ñ ng tăng gia s n xu t, th c hành ti t ki m.
- 12/1953 - Thông qua “Lu t c i cách giáo d c.
4. Văn hoá, giáo d c - 7/1950 Th c hi n c i cách giáo d c.


Caâu 48. Trình bày di n bi n cu c Ti n công chi n lư c ðông - Xuân 1953 - 1954 c a quân
dân ta.
H ng d n tr l i
a. Ch trương, k ho ch quân s ðông - Xuân 1953 - 1954 c a ta :
Cu i tháng 9/1953, B Chính tr h p bàn k ho ch quân s trong ðông - Xuân 1953 - 1954.
+ Nhi m v : tiêu di t ñ ch là chính.
+ Phương hư ng chi n lư c: T p trung l c lư ng m nh ng cu c ti n công vào nh ng
hư ng quan tr ng v chi n lư c mà ñ ch tương ñ i y u, nh m tiêu di t sinh l c ñ ch, gi i phóng ñ t
ñai, bu c chúng ph i phân tán l c lư ng, t o ñi u ki n thu n l i ñ ta tiêu di t ñ ch.
b. Di n bi n :
- Ngày 10/12/1953, ch l c ta ti n công Lai Châu, gi i phóng toàn b th xã (tr ði n Biên)
Nava bu c ph i ñưa 6 ti u ñoàn cơ ñ ng tăng cư ng ði n Biên Ph . ði n Biên Ph thành nơi t p
trung binh th hai c a Pháp.
- Tháng 12/1953, liên quân Lào - Vi t ti n công Trung Lào, gi i phóng Thà Kh t, uy hi p
Xavannakhet và Sênô. Nava bu c ph i tăng vi n cho Sênô. Sênô tr thành nơi t p trung binh l c
th ba c a Pháp.
- Tháng 1/1954, liên quân Lào - Vi t ti n công Thư ng Lào, gi i phóng lưu v c sông N m
Hu và toàn t nh Phong Xalì. Nava ñưa quân t ñ ng b ng B c B tăng cư ng cho Luông Phabang
và Mư ng Sài. Luông Phabang và Mư ng Sài thành nơi t p trung binh l c th tư c a Pháp.
- Tháng 2/1954, ta ti n công B c Tây Nguyên, gi i phóng Kon Tum, uy hi p Plâyku. Pháp
bu c ph i tăng cư ng l c lư ng cho Plâyku và Plâyku tr thành nơi t p trung binh l c th năm.
- Ph i h p v i m t tr n chính, vùng sau lưng ñ ch, phong trào du kích phát tri n m nh
Nam B , Nam Trung B , Bình - Tr -Thiên, ñ ng b ng B c B …
c. Ý nghĩa:
- K ho ch Nava bư c ñ u phá s n: Pháp b phân tán làm 5 nơi.
- Chu n b v v t ch t và tinh th n cho ta m cu c ti n công quy t ñ nh vào ði n Biên Ph .

Caâu 49. Âm mưu c a Pháp - M trong vi c chi m ñóng, xây d ng t p ñoàn c ñi m ði n
Biên Ph . T i sao ta m chi n d ch ði n Biên Ph ? Chi n d ch ñã di n ra và giành ñư c
th ng l i như th nào ? Ý nghĩa c a th ng l i ñó.
H ng d n tr l i
a. Âm mưu c a Pháp, M :
- ði n Biên Ph có v trí chi n lư c then ch t ðông Dương và ðông Nam Á nên Pháp c
n m gi . Nava xây d ng ði n Biên Ph thành m t t p ñoàn c ñi m m nh nh t ðông Dương. Pháp
t p trung ñây 16.200 quân, ñ lo i binh ch ng, ñư c b trí thành ba phân khu v i 49 c ñi m.
+ Phân khu B c g m các c ñi m ð c L p, B n Kéo
+ Phân khu Trung tâm Mư ng Thanh, nơi ñ t cơ quan ch huy, t p trung 2/3 l c lư ng, có sân
bay và h th ng pháo binh.

- Trang 34 -
+ Phân khu Nam H ng Cúm, có tr n ñ a pháo, sân bay.
- Pháp và M coi ði n Biên Ph là “m t pháo ñài b t kh xâm ph m”, trung tâm c a k ho ch
Nava.
b. Ch trương c a ta :
- Tháng 12/1953, ð ng quy t ñ nh m Chi n d ch ði n Biên Ph nh m tiêu di t l c lư ng
ñ ch, gi i phóng Tây B c, t o ñi u ki n cho Lào gi i phóng B c Lào.
- Ta huy ñ ng m t l c lư ng l n chu n b cho chi n d ch: kho ng 55.000 quân, hàng ch c
ngàn t n vũ khí, ñ n dư c; lương th c, cùng nhi u ô tô v n t i, thuy n bè… chuy n ra m t tr n.
- ð u tháng 3 công tác chu n b m i m t ñã hoàn t t. Quân ta n súng m màn cu c t n công
t p ñoàn c ñi m ði n Biên Ph (13/3/1954).
c. Di n bi n : Chi n d ch ði n Biên Ph di n ra qua 3 ñ t
- ð t 1, t ngày 13/3 ñ n 17/3/1954: Ta ti n công tiêu di t các căn c Him Lam và toàn b
phân khu B c, lo i kh i vòng chi n 2.000 ñ ch.
- ð t 2, t ngày 30/3 ñ n 26/4/1954: Ta ti n công phía ñông khu Trung tâm Mư ng Thanh:
E1, D1, C1, C2, A1 …,chi m ph n l n các căn c c a ñ ch, t o ñi u ki n bao vây, chia c t, kh ng
ch ñ ch. M kh n c p vi n tr cho Pháp và ñe d a ném bom nguyên t ði n Biên Ph . Ta kh c
ph c khó khăn v ti p t , quy t tâm giành th ng l i.
- ð t 3, t ngày 1/05 ñ n 7/5/1954: Ta ti n công khu Trung tâm Mư ng Thanh và phân khu
Nam, tiêu di t các căn c còn l i c a ñ ch. Chi u 7/5, ta ñánh vào s ch huy ñ ch. 17 gi 30 ngày
7/5/1954, Tư ng ðơ Caxtơri cùng toàn b Ban tham mưu ñ ch ñ u hàng và b b t s ng. Lá c
“Quy t chi n quy t th ng” c a ta tung bay trên nóc h m Tư ng ðơ Caxtơri. T p ñoàn c ñi m ði n
Biên Ph b tiêu di t.
- Các chi n trư ng toàn qu c ñã ph i h p ch t ch nh m phân tán, tiêu hao, kìm chân ñ ch,
t o ñi u ki n cho ði n Biên Ph giành th ng l i .
d. K t qu : Trong cu c Ti n công chi n lư c ðông - Xuân 1953 - 1954 và Chi n d ch l ch s
ði n Biên Ph , ta ñã lo i kh i vòng chi n ñ u 128.000 ñ ch, 162 máy bay, thu nhi u vũ khí, gi i
phóng nhi u vùng r ng l n. Riêng t i ði n Biên Ph , ta lo i kh i vòng chi n 16.200 ñ ch, b n rơi
62 máy bay, thu toàn b vũ khí, phương ti n chi n tranh.
e. Ý nghĩa : Th ng l i cùa cu c Ti n công chi n lư c ðông - Xuân 1953 - 1954 và Chi n d ch l ch
s ði n Biên Ph ñ p tan hoàn toàn k ho ch Nava, giáng ñòn quy t ñ nh vào ý chí xâm lư c c a
Pháp, làm xoay chuy n c c di n chi n tranh ðông Dương, t o ñi u ki n thu n l i cho cu c ñ u
tranh ngo i giao c a ta giành th ng l i. Chi n th ng ði n Biên Ph “ñã ghi vào l ch s dân t c
như m t B ch ð ng, m t Chi Lăng hay m t ð ng ða th k XX và ñi vào l ch s th gi i như m t
chi n công chói l i, ñ t phá thành trì c a h th ng nô d ch thu c ñ a c a ch nghĩa ñ qu c”.
M r ng :
V n ñ 1. Hãy gi i thích vì sao ði n Biên Ph là khâu chính c a k ho ch Nava ?
- ð n 1953, sau 8 năm ti n hành chi n tranh xâm lư c ðông Dương, l c lư ng c a Pháp ñã
ch u nhi u th t b i n ng n . Pháp ngày càng l thu c vào Mĩ. ðư c Mĩ giúp, Pháp th c hi n
k ho ch Nava trong 18 tháng, hòng giành th ng l i bu c ta ph i ñàm phán theo ñi u ki n
có l i cho chúng.
- K ho ch Nava g m hai bư c : mu n th c hi n ñi u quan tr ng nh t là ph i t p trung kh i
cơ ñ ng m nh (44 ti u toàn) m i có th giành th ng l i v i ta trong tr n quy t chi n
chi n lư c.
- Pháp và M xây d ng ði n Biên Ph tr thành t p ñoàn c ñi m m nh nh t ðông Dương,
nh m chi m l y m t ñ a bàn quan tr ng ñ kh ng ch Tây B c Vi t Nam, Thư ng Lào,
ñ ng th i làm căn c quân s ñ t ñó làm bàn ñ p xâm lư c ðông Dương và ðông Nam Á
sau này.
- Tháng 2/1953, B Chính tr ð ng Lao ñ ng Vi t Nam ch n ði n Biên Ph làm tr n quy t
chi n chi n lư c. Như v y, c Ta và l n Pháp ñ u ch n ði n Biên Ph làm tr n then ch t ñ
k t thúc chi n tranh. ði n Biên Ph là khâu chính c a k ho ch Nava.


- Trang 35 -
V n ñ 2. T i sao nói : Th ng l i ði n Biên Ph ñã có tác d ng quy t ñ nh ñ i v i th ng l i
c a H i ngh Giơnevơ ?
- Th c t l ch s nư c ta ñã ch ng minh r ng : ch có ñánh tan ý chí xâm lư c c a k ñ ch thì
chúng m i ch u thương lư ng th c s ñ ch m d t chi n tranh, l p l i hòa bình.
- Th ng l i bàn h i ngh , ch có th ñư c th c hi n khi chúng có th c l c, khi chúng ta ñã
th ng, ñã m nh, ñã ñè b p ñư c ý chí xâm lư c c a k thù.
- Cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp xâm lư c ñang ñi ñ n h i k t thúc. Ta và Pháp ti n
hành ñàm phán Giơnevơ. Do thái ñ c a Pháp v n chưa t b ý chí xâm lư c, nên không
thành th t ñàm phán... ð n khi th t b i ði n Biên Ph , ý chí xâm lư c b ñánh tan, Pháp
m i ch u kí k t v i Ta Hi p ñ nh Giơnevơ. Do v y, th ng l i ði n Biên Ph có tác
d ng quy t ñ nh...

Caâu 50. Cho bi t n i dung cơ b n và ý nghĩa l ch s c a Hi p ñ nh Giơnevơ 1954 v ðông
Dương.
H ng d n tr l i
1. H i ngh Giơnevơ :
- ðông - xuân 1953 - 1954, cùng v i cu c ti n công quân s , ð ng và Chính ph ñ y m nh
ñ u tranh ngo i giao.
- Tháng 1/1954, H i ngh Ngo i trư ng Liên Xô, M , Anh, Pháp Béc-lin th a thu n tri u
t p h i ngh Giơnevơ gi i quy t v n ñ Tri u Tiên và l p l i hòa bình ðông Dương.
- Ngày 8/5/1954, H i ngh Giơnevơ b t ñ u bàn v v n ñ l p l i hòa bình ðông Dương.
Phái ñoàn ta do Phó th tư ng Ph m Văn ð ng làm Trư ng ñoàn ñư c chính th c m i h p.
- Cu c ñ u tranh trên bàn h i ngh di n ra gay g t do l p trư ng thi u thi n chí và ngoan c
c a Pháp – M ; L p trư ng ta là gi i quy t v n ñ quân s và chính tr cho ba nư c ðông Dương
trên cơ s ñ c l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th .
- Căn c vào ñi u ki n c th c a cu c kháng chi n cũng như so sánh l c lư ng gi a ta và
Pháp và xu th gi i quy t tranh ch p b ng thương lư ng, Vi t Nam ñã ký Hi p ñ nh Giơnevơ ngày
21/7/1954.
- Tuy nhiên, ñ i di n Mĩ không kí mà ra tuyên b riêng cam k t tôn tr ng Hi p ñ nh nhưng
không ch u s ràng bu c c a Hi p ñ nh.
2. Hi p ñ nh Giơnevơ :
* N i dung cơ b n :
• Các nư c tham d H i ngh cam k t tôn tr ng ñ c l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n
lãnh th c a Vi t Nam, Lào, Campuchia; không can thi p vào công vi c n i b c a ba nư c.
• Các bên tham chi n ng ng b n , l p l i hòa bình trên toàn ðông Dương
• Th c hi n di chuy n, t p k t quân ñ i hai vùng:
o Vi t Nam, l y vĩ tuy n 17 (d c theo sông B n H i – Qu ng Tr ) làm gi i tuy n
quân s t m th i cùng v i m t khu phi quân s hai bên gi i tuy n.
o Lào, t p k t S m Nưa và Phong Xalì .
o Campuchia, l c lư ng kháng chi n ph c viên t i ch , không có vùng t p k t .
• C m ñưa quân ñ i, nhân viên quân s , vũ khí nư c ngoài vào ðông Dương, không ñư c ñ t
căn c quân s ðông Dương. Các nư c ðông Dương không ñư c tham gia liên minh quân
s và không ñ cho nư c khác dùng lãnh th vào vi c gây chi n tranh ho c xâm lư c.
• Vi t Nam ti n t i th ng nh t b ng t ng tuy n c t do trong c nư c vào tháng 7/1956 dư i
s ki m soát c a m t y ban qu c t do n ð làm Ch t ch.
• Trách nhi m thi hành Hi p ñ nh thu c v nh ng ngư i ký Hi p ñ nh và nh ng ngư i k t c h .
* Ý nghĩa và h n ch :
- Hi p ñ nh Giơnevơ 1954 v ðông Dương là văn b n pháp lý qu c t ghi nh n các quy n
dân t c cơ b n c a nhân dân ðông Dương và ñư c các cư ng qu c, các nư c tham d H i ngh tôn
tr ng.


- Trang 36 -
- ðánh d u th ng l i c a cu c kháng chi n ch ng Pháp, song chưa tr n v n vì m i gi i
phóng ñư c mi n B c. Cu c ñ u tranh cách m ng v n ph i ti p t c ñ gi i phóng mi n Nam, th ng
nh t ñ t nư c.
- Pháp bu c ph i ch m d t chi n tranh, rút quân ñ i v nư c. M th t b i trong âm mưu kéo
dài, m r ng, qu c t hóa chi n tranh xâm lư c ðông Dương.

Caâu 51. Phân tích nguyên nhân th ng l i và ý nghĩa l ch s c a cu c kháng chi n ch ng
Pháp (1946 - 1954).
H ng d n tr l i
1. Ý nghĩa l ch s :
a. ð i v i dân t c
- Ch m d t cu c chi n tranh xâm lư c và ách th ng tr th c dân c a Pháp trong g n m t th
k trên ñ t nư c ta;
- Mi n B c ñư c gi i phóng, chuy n sang giai ño n cách m ng xã h i ch nghĩa, t o cơ s ñ
nhân dân ta gi i phóng mi n Nam, th ng nh t T qu c.
b. ð i v i th gi i
- Giáng ñòn n ng n vào tham v ng xâm lư c, nô d ch c a ch nghĩa ñ qu c sau Chi n tranh
th gi i th hai.
- Góp ph n làm tan rã h th ng thu c ñ a, c vũ m nh m phong trào gi i phóng dân t c trên
th gi i Á, Phi, M Latinh.
2. Nguyên nhân th ng l i :
- Quan tr ng nh t là có s lãnh ñ o sáng su t c a ð ng, ñ ng ñ u là Ch t ch H Chí v i
ñư ng l i chính tr , quân s và ñư ng l i kháng chi n ñúng ñ n, sáng t o.
- Toàn dân, toàn quân ta ñoàn k t dũng c m trong chi n ñ u, lao ñ ng, s n xu t .
- Có h th ng chính quy n dân ch nhân dân trong c nư c, có m t tr n dân t c th ng nh t,
có l c lư ng vũ trang s m xây d ng và không ng ng l n m nh, có h u phương r ng l n,
v ng ch c v m i m t.
- Vi t Nam, Lào và Campuchia liên minh chi n ñ u ch ng k thù chung.
- S ñ ng tình, ng h , giúp ñ c a Trung Qu c, Liên Xô và các nư c dân ch nhân dân
khác, c a nhân dân Pháp và loài ngư i ti n b .


CHƯƠNG IV. VI T NAM T NĂM 1954 ð N NĂM 1975


Caâu 52. T i sao sau Hi p ñ nh Giơnevơ năm 1954 v ðông Dương, nư c Vi t Nam b chia
c t làm hai mi n v i hai ch ñ chính tr khác nhau ? Hãy cho bi t nhi m v chi n lư c
c a cách m ng m i mi n B c, Nam trong th i kì 1954 - 1975 và m i quan h cách m ng
gi a hai mi n.
H ng d n tr l i
1. Tình hình nư c ta sau Hi p ñ nh Giơnevơ năm 1954 v ðông Dương :
a. Mi n B c :
• Ngày 10/10/1954, quân ta ti p qu n Hà N i.
• Ngày 1/1/1955, Trung ương ð ng, Chính ph và H Ch t ch tr v Th ñô .
• Ngày 13/5/1955, lính Pháp cu i cùng r i kh i H i Phòng, mi n B c hoàn toàn gi i phóng.
b. Mi n Nam :
• Gi a tháng 5/1956, Pháp rút kh i mi n Nam khi chưa th c hi n hi p thương t ng tuy n c
th ng nh t Vi t Nam theo ñi u kho n c a Hi p ñ nh Giơnevơ..



- Trang 37 -
• M thay Pháp, ñưa tay sai Ngô ðình Di m lên n m chính quy n mi n Nam, âm mưu chia
c t Vi t Nam, bi n mi n Nam Vi t Nam thành thu c ñ a ki u m i, căn c quân s ðông
Dương và ðông Nam Á.
2. Nhi m v :
- Trong tình hình ñ t nư c t m th i b chia c t làm hai mi n, m i mi n có m t nhi m v
chi n lư c khác nhau:
+ Mi n B c ti n hành cách m ng xã h i ch nghĩa.
+ Mi n Nam ti p t c cu c cách m ng dân t c dân ch nhân dân.
- Quan h cách m ng gi a hai mi n: m i mi n th c hi n m t chi n lư c cách m ng khác
nhau, nhưng có quan h m t thi t v i nhau.
+ ð u nh m th c hi n m t nhi m v chi n lư c chung là ñánh Mĩ và tay sai, nh m gi i
phóng mi n Nam, th ng nh t ñ t nư c, t o ñi u ki n cho c nư c ñi lên ch nghĩa xã h i.
+ Là quan h gi a h u phương và ti n tuy n; ph i h p, tác ñ ng thúc ñ y l n nhau, t o ñi u
ki n cho nhau.Th ng l i c a cách m ng m i mi n ñ u là th ng l i chung.

Caâu 53. Phong trào “ð ng kh i” (1959 - 1960) mi n Nam ñã n ra trong hoàn c nh nào ?
Nêu di n bi n, k t qu và ý nghĩa.
H ng d n tr l i
a. Nguyên nhân bùng n :
- 1957-1959: chính quy n Ngô ðình Di m ban hành chính sách “t c ng, di t c ng”, ra ñ o
lu t 10/59 ñ t c ng s n ra ngoài vòng pháp lu t, lê máy chém kh p mi n Nam làm l c lư ng cách
m ng b t n th t n ng, ñòi h i ph i có bi n pháp quy t li t ñ ñưa cách m ng vư t qua khó khăn.
- Tháng 01/1959, H i ngh Trung ương ð ng 15 xác ñ nh: cách m ng mi n Nam không có
con ñư ng nào khác là s d ng b o l c cách m ng ñánh ñ chính quy n M - Di m. Phương hư ng
cơ b n là kh i nghĩa giành chính quy n v tay nhân dân b ng l c lư ng vũ trang.
b. Di n bi n :
Lúc ñ u phong trào n ra l t t ng ñ a phương như Vĩnh Th nh, Bác Ái (2/1959), Trà
B ng (8/1959)…, sau lan kh p mi n Nam thành cao trào cách m ng, tiêu bi u là cu c
“ð ng kh i” B n Tre.
Ngày 17/1/1960, “ð ng kh i” n ra 3 xã ð nh Thu , Phư c Hi p, Bình Khánh (huy n
M Cày, t nh B n Tre), t ñó lan kh p huy n M Cày và t nh B n Tre (huy n Gi ng
Trôm, Ba Tri, Châu Thành…)
Qu n chúng gi i tán chính quy n ñ ch, l p y ban nhân dân t qu n, l p l c lư ng vũ
trang, t ch thu ru ng ñ t c a ñ a ch , cư ng hào chia cho dân cày nghèo.
Phong trào lan kh p Nam B , Tây Nguyên và m t s nơi Trung Trung b . Cu i năm
1960, ta làm ch 600/1298 xã Nam B , 3.200/5721 thôn Tây Nguyên, 904/3829 thôn
Trung Trung b .
c. Ý nghĩa :
* ð i v i M - Di m:
- Giáng ñòn n ng n vào chính sách th c dân m i c a M .
- Làm lung lay t n g c ch ñ tay sai Ngô ðình Di m.
* V phía Ta:
- ðánh d u bư c phát tri n nh y v t c a cách m ng Vi t Nam: t th gi gìn l c lư ng
sang th ti n công.
- T khí th ñó, ngày 20/12/1960, M t tr n dân t c gi i phóng mi n Nam Vi t Nam ra ñ i,
ñoàn k t toàn dân ñ u tranh ch ng M - Di m, l p chính quy n cách m ng dư i hình th c y ban
nhân dân t qu n.
M r ng : Vì sao nói : phong trào “ð ng kh i” (1959 - 1960) ñư c coi là m c ñánh d u bư c
phát tri n nh y v t c a cách m ng mi n Nam ?



- Trang 38 -
+ “ð ng Kh i” th ng l i ñã làm lung lay t n g c ch ñ Mĩ - Di m mi n Nam nư c ta và
là th ng l i có ý nghĩa quy t ñ nh c a công nhân mi n Nam trong vi c ñánh b i chi n lư c
“Chi n tranh m t phía” c a Mĩ và tay sai.
+ Th ng l i c a phong trào “ð ng Kh i” ñã làm cho l c lư ng vũ trang cách m ng mi n
Nam xu t hi n. Hai l c lư ng chính tr và l c lư ng vũ trang ñ u l n m nh.
+ Vùng gi i phóng mi n Nam nư c ta ra ñ i. Hàng ngàn xã, thôn, p mi n Nam ñư c
gi i phóng. Nhân dân ñã giành quy n làm ch . Ngày 20/12/1960, M t tr n Gi i phóng
mi n Nam ra ñ i. M t tr n ch trương: ñoàn k t toàn dân, kiên quy t ñ u tranh ch ng ð
qu c M xâm lư c và tay sai Ngô ðình Di m, thành l p chính quy n liên minh dân t c dân
ch r ng rãi mi n Nam, th c hi n ñ c l p dân t c, t do dân ch , c i thi n dân sinh, gi
v ng hoà bình, thi hành chính sách trung l p, ti n t i hoà bình th ng nh t T qu c.
+ Cách m ng mi n Nam ñi t th gi gìn, b o v l c lư ng và cơ s cách m ng sang th i kỳ
ti n công ñ ñánh ñ ch ñ th ng tr c a Mĩ - Di m, gi i phóng mi n Nam, hoàn thành
cu c cách m ng dân t c dân ch nhân dân trong c nư c.
+ V i t t c nh ng ñi m ñó, cu c “ð ng kh i” (1959 - 1960) ñư c coi là m c ñánh d u bư c
phát tri n nh y v t c a cách m ng mi n Nam nư c ta.

Caâu 54. ð i h i ñ i bi u toàn qu c l n th III c a ð ng Lao ñ ng Vi t Nam h p trong b i
c nh l ch s như th nào ? Nêu n i dung và ý nghĩa c a ð i h i.
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh l ch s : Gi a lúc cách m ng hai mi n Nam – B c có nh ng bư c ti n quan tr ng,
ð ng Lao ñ ng Vi t Nam t ch c ð i h i ñ i bi u toàn qu c l n th III t ngày 5 ñ n 10/9/1960
t i Hà N i.
b. N i dung :
- ð ra nhi m v chi n lư c cho cách m ng c nư c và t ng mi n
+ Mi n B c: cách m ng xã h i ch nghĩa có vai trò quy t ñ nh nh t .
+ Mi n Nam: Cách m ng dân t c dân ch nhân dân có vai trò quy t ñ nh tr c ti p.
+ Cách m ng hai mi n có quan h m t thi t, g n bó nhau nh m hoàn thành cách m ng dân
t c dân ch nhân dân trong c nư c, th c hi n hòa bình th ng nh t nư c nhà.
- Th o lu n báo cáo chính tr , báo cáo s a ñ i ñi u l ð ng.
- Thông qua k h ach 5 năm l n th nh t (1961 - 1965) xây d ng CNXH mi n B c.
- B u Ban Ch p hành Trung ương ð ng Lao ñ ng Vi t Nam do H Chí Minh làm Ch t ch
và Lê Du n làm Bí thư th nh t.
Ý nghĩa: Là ð i h i xây d ng ch nghĩa xã h i mi n B c, th c hi n hòa bình th ng nh t
nư c nhà.

Caâu 55. Âm mưu và th ño n c a Mĩ khi ti n hành “Chi n tranh ñ c bi t” (1961 - 1965)
mi n Nam Vi t Nam. Quân dân mi n Nam ñã chi n ñ u ch ng chi n lư c “Chi n tranh
ñ c bi t” và giành ñư c th ng l i như th nào ?
H ng d n tr l i
1. Chi n lư c “Chi n tranh ñ c bi t” c a M mi n Nam
a. B i c nh l ch s : Cu i 1960, sau phong trào “ð ng kh i” mi n Nam, M ñ ra và th c hi n
“Chi n tranh ñ c bi t” (1960 - 1965) mi n Nam Vi t Nam. Trong khi ñó, trên th gi i, phong trào
gi i phóng dân t c dâng lên m nh m ñe do h th ng thu c ñ a c a ch nghĩa ñ qu c.
ð ñ i phóng l i T ng th ng Mĩ G.Kenơñi ñã ñ ra chi n lư c toàn c u “Ph n ng linh
ho t” và ti n hành chi n lư c “Chi n tranh ñ c bi t.
b. Âm mưu
- Là hình th c chi n tranh xâm lư c th c dân ki u m i, ñư c ti n hành b ng quân ñ i tay sai,
dư i s ch huy c a h th ng “c v n” M , d a vào vũ khí, trang b k thu t, phương ti n
chi n tranh c a M , nh m ch ng l i phong trào cách m ng c a nhân dân ta.
- Âm mưu cơ b n: “dùng ngư i Vi t ñánh ngư i Vi t”

- Trang 39 -
c. Th ño n:
- ð ra k ho ch Xtalây – Taylo : Bình ñ nh mi n Nam trong 18 tháng.
- Tăng vi n tr quân s cho Di m, tăng cư ng c v n M và l c lư ng quân ñ i Sài Gòn.
- Ti n hành d n dân l p “ p chi n lư c”, trang b hi n ñ i, s d ng ph bi n các chi n thu t
m i như “tr c thăng v n” và “thi t xa v n”.
- Thành l p B ch huy quân s M mi n Nam (MACV).
- M nhi u cu c hành quân càn quét nh m tiêu di t l c lư ng cách m ng, ti n hành nhi u
ho t ñ ng phá ho i mi n B c, phong t a biên gi i, vùng bi n nh m ngăn ch n s chi vi n
c a mi n B c cho mi n Nam.
2. Mi n Nam chi n ñ u ch ng “Chi n tranh ñ c bi t” c a M
M t tr n dân t c gi i phóng mi n Nam Vi t Nam và ð ng lãnh ñ o nhân dân ta k t h p ñ u
tranh chính tr v i ñ u tranh vũ trang, n i d y ti n công ñ ch trên ba vùng chi n lư c (r ng núi,
nông thôn ñ ng b ng và ñô th ), b ng ba mũi giáp công (chính tr , quân s , binh v n).
a. ðánh b i k ho ch Xtalây – Taylo (1961 – 1963): bình ñ nh mi n Nam trong 18 tháng.
- 1961 - 1962: quân gi i phóng ñ y lùi nhi u cu c ti n công c a ñ ch.
ð u tranh ch ng và phá “ p chi n lư c”: di n ra gay go quy t li t gi a ta và ñ ch. Ta
phá “ p chi n lư c” ñi ñôi v i d ng làng chi n ñ u. Cu i năm 1962, ta ki m soát trên
n a t ng s p v i 70% nông dân mi n Nam.
ð u tranh quân s : Ngày 2/1/1963, quân dân ta th ng l n tr n p B c (M Tho), ñánh
b i cu c hành quân càn quét c a 2000 M - Ng y Sài Gòn có c v n M ch huy v i
phương ti n chi n tranh hi n ñ i.
ð u tranh chính tr : di n ra m nh m kh p các ñô th l n, n i b t là ñ u tranh c a “ñ i
quân tóc dài”, c a các “tín ñ ” Ph t giáo…
Góp ph n ñ y nhanh quá trình suy s p c a chính quy n Ngô ðình Di m.
- Ngày 1/11/1963, M gi t dây cho các tư ng lĩnh Sài Gòn ñ o chính l t ñ Ngô ðình Di m.
Chính quy n Sài Gòn lâm vào tình tr ng kh ng ho ng.
b. ðánh b i k ho ch Giônxơn - Mác Namara : Tăng cư ng vi n tr quân s , n ñ nh chính quy n
Sài Gòn, bình ñ nh mi n Nam có tr ng ñi m trong hai năm (1964 – 1965).
ðánh phá “ p chi n lư c”: t ng m ng l n “ p chi n lư c” c a ñ ch b phá v , làm phá
s n cơ b n “xương s ng” c a chi n tranh ñ c bi t. Cu i năm 1964, ñ ch ch còn ki m soát
ñư c 3.300 p, t i tháng 6/1965, gi m xu ng m c th p nh t, ch còn ki m soát 2.200 p.
Vùng gi i phóng ngày càng m r ng, tr thành h u phương tr c ti p c a cách m ng. T i
vùng gi i phóng, chính quy n cách m ng các c p ñư c thành l p, ru ng ñ t c a Vi t gian
b t ch thu ñư c chia cho dân cày nghèo.
V quân s : ðông - Xuân 1964 - 1965, ta th ng l n tr n Bình Giã (2/12/1964), lo i
1700 tên ñ ch kh i vòng chi n, ñánh b i chi n lư c “tr c thăng v n” và “thi t xa v n”.
Sau ñó, ta ti p t c giành th ng l i An Lão, Ba Gia, ð ng Xoài...
Làm phá s n v cơ b n chi n lư c “Chi n tranh ñ c bi t” c a M .
3. Ý nghĩa :
- M ñã th t b i trong vi c s d ng mi n Nam Vi t Nam làm thí ñi m m t lo i hình chi n
tranh ñ ñàn áp phong trào cách m ng trên th gi i.
- M bu c ph i chuy n sang chi n lư c “Chi n tranh c c b ” (t c th a nh n s th t b i c a
chi n tranh ñ c bi t).
- Ch ng t ñư ng l i lãnh ñ o c a ð ng là ñúng ñ n và s trư ng thành nhanh chóng c a
Quân Gi i phóng mi n Nam Vi t Nam.
M r ng : Theo anh (ch ), nh ng nguyên nhân ch y u nào ñã d n t i th ng l i c a quân
dân mi n Nam trong vi c ch ng l i “Chi n tranh ñ c bi t” ?
+ S lãnh ñ o c a ð ng Lao ñ ng Vi t Nam…
+ Căm thù trư c nh ng t i ác to l n c a Mĩ và tay sai, nhân dân ta ñã quy t tâm chi n ñ u, s n
sàng hy sinh…
+ S ñ ng tình ng h c a nhân dân yêu chu ng hòa bình th gi i.


- Trang 40 -
Caâu 56. B ng nh ng s ki n l ch s , anh (ch ) hãy ch ng minh câu nói c a Ch t ch H Chí
Minh t i H i ngh Chính tr ñ c bi t (3/1964) : “Trong 10 năm qua, mi n B c nư c ta ñã
ti n hành nh ng bư c dài chưa t ng th y trong l ch s dân t c. ð t nư c, xã h i và con
ngư i ñ u ñ i m i.”
H ng d n tr l i
1. T năm 1954 ñ n năm 1957, sau khi mi n B c hoàn toàn gi i phóng, ñã b t tay vào
công cu c c i cách ru ng ñ t, khôi ph c kinh t , hàn g n v t thương chi n tranh. Qua 5 ñ t c i cách
ru ng ñ t, giai c p ño ch căn b n b xoá b . Nông dân ñã làm ch nông thôn, nguy n v ng lâu
ñ i c a nhân dân là “ngư i cày có ru ng” ñã ñư c th c hi n.
- Công cu c khôi ph c kinh t ñư c toàn dân tích c c hư ng ng và tri n hai trong t t c các
ngành. Trong nông nghi p, nông dân hăng hái khai kh n ru ng ñ t b hoang, b o ñ m cày c y h t
ru ng ñ t v ng ch , tăng thêm ñàn trâu bò, s m thêm nông c . H th ng ñê ñi u ñư c tu b . Trong
công nghi p, giai c p công nhân ñã nhanh chóng khôi ph c và m h u h t các cơ s công nghi p.
Các ngành th công nghi p mi n B c cũng ñư c khôi ph c nhanh chóng. Trong thương nghi p, h
th ng m u d ch qu c doanh và h p tác xã mua bán ñư c m r ng, ñã cung c p ngày càng nhi u m t
hàng cho nhân dân; giao lưu hàng hoá gi a các ñ a phương ngày càng phát tri n; ho t ñ ng ngo i
thương d n d n t p trung vào tay Nhà nư c. Giao thông v n t i ñư c chú tr ng.
- Văn hoá giáo d c ñư c ñ y m nh. H th ng y t chăm sóc s c kho cho nhân dân ñư c
Nhà nư c quan tâm xây d ng . N p s ng lành m nh, gi gìn v sinh ñư c v n ñ ng th c hi n
kh p m i nơi.
2. T năm 1958 ñ n năm 1960, mi n B c th c hi n c i cách quan h s n xu t, bư c ñ u
phát tri n kinh t - văn hoá. Mi n B c l y c i t p xã h i ch nghĩa làm tr ng tâm: c i t o ñ i v i
công nghi p, th công nghi p, thương nghi p nh , công thương nghi p tư b n tư doanh, trong ñó
khâu chính là h p tác hoá nông nghi p. K t qu c i t o là ñã xoá b cơ b n ch ñ ngư i bóc l t
ngư i, có tác d ng thúc ñ y s n xu t phát tri n, nh t là trong ñi u ki n chi n tranh, h p tác xã ñã
b o ñ i s ng v t ch t, tinh th n cho ngư i ra ñi chi n ñ u, ph c v chi n ñ u.
3. T năm 1961 ñ n năm 1965, mi n B c bư c vào th c hi n k ho ch Nhà nư c 5 năm
l n th nh t, mi n B c chuy n sang l y xây d ng ch nghĩa xã h i làm tr ng tâm. Nhi m v cơ b n
c a k ho ch 5 năm là ra s c phát tri n công nghi p và nông nghi p, tiêp t c công cu c c i t o xã
h i ch nghĩa, c ng c và tăng cư ng thành ph n kinh t qu c danh, c i thi n m t bư c ñ i s ng
v t ch t và văn hoá c a nhân dân lao ñ ng, c ng c qu c phòng, tăng cư ng tr t t và an ninh
xã h i.
Công nghi p ñư c ưu tiên xây d ng, giá tr s n lư ng công nghi p n ng năm 1965 tăng 3
l n so v i 1960, công nghi p qu c doanh chi m t tr ng 93% t ng giá tr s n lư ng công
nghi p mi n B c.
Nông nghi p: ñ i b ph n nông dân tham gia h p tác xã nông nghi p. Nông dân bư c ñ u
th c áp d ng khoa h c - kĩ thu t vào s n xu t nông nghi p. H th ng tu nông phát tri n,
trong ñó có công trình B c - Hưng - H i. Nhi u h p tác xã và vư t năng su t 5 t n thóc
trên 1 hécta gieo tr ng.
Thương nghi p ñư c ưu tiên phát tri n, góp ph n phát tri n kinh t ù, c ng c quan h s n
xu t m i, n ñ nh và c i thi n ñ i s ng nhân dân.
Giao thông ñư ng b , ñư ng s t, ñư ng liên t nh, liên huy n, ñư ng sông, ñư ng hàng
không ñư c c ng c . Vi c ñi l i trong nư c và giao thông qu c t thu n l i hơn trư c.
Giáo d c t ph thông ñ n ñ i h c phát tri n nhanh.
Y t ñư c ñ u tư phát tri n, xây d ng kho ng 6.000 cơ s .
- Chi vi n cho mi n Nam c nhân l c và v t l c ñ chi n ñ u và xây d ng vùng gi i phóng.
Trong 5 năm, m t kh i lư ng vũ khí, ñ n dư t,...ñư c chuy n vào chi n trư ng. Ngày càng có
nhi u ñơn v vũ trang, cán b quân s và cán b các ngành ñư c ñưa vào mi n Nam tham gia chi n
ñ u, ph c v chi n ñ u và xây d ng vùng gi i phóng.
Nh ng thành t u ñ t ñư c trong vi c th c hi n k ho ch 5 năm (1961 – 1965) và nói
chung trong 10 năm (1954 - 1964) ñã làm thay ñ i b m t xã h i mi n B c. T i H i ngh Chính tr

- Trang 41 -
ñ c bi t (3/1964), Ch t ch H Chí Minh nói : “Trong 10 năm qua, mi n B c nư c ta ñã ti n hành
nh ng bư c dài chưa t ng th y trong l ch s dân t c. ð t nư c, xã h i và con ngư i ñ u ñ i m i.”
Ngày 7/2/1965, M gây chi n tranh phá ho i mi n B c l n th nh t, mi n B c chuy n
hư ng xây d ng và phát tri n kinh t cho phù h p v i ñi u ki n chi n tranh.

Caâu 57. ð qu c Mĩ th c hi n âm mưu và th ño n gì trong vi c ti n hành chi n lư c
“Chi n tranh c c b ” (1965 - 1968) mi n Nam ? Quân dân ta mi n Nam ñã giành
ñư c nh ng th ng l i gì trong chi n ñ u ch ng chi n lư c “Chi n tranh c c b ” ? Nêu ý
nghĩa c a th ng l i V n Tư ng (8/1965).
H ng d n tr l i
1. Chi n lư c “Chi n tranh c c b ” c a Mĩ mi n Nam :
a. Âm mưu
Gi a 1965, trư c nguy cơ chi n lư c “chi n tranh ñ c bi t” b phá s n, M ph i chuy n
sang chi n lư c “chi n tranh c c b ” mi n Nam và m r ng phá ho i ra mi n B c.
ðây là hình th c chi n tranh xâm lư c th c dân ki u m i, ñư c ti n hành b ng l c lư ng
vi n chinh M là ch y u cùng quân ñ ng minh và quân ñ i Sài Gòn v i các phương
ti n chi n tranh hi n ñ i. Quân s lúc cao nh t (1969) lên ñ n 1,5 tri u tên (M hơn 0,5
tri u).
b. Th ño n : M t ñưa quân vào mi n Nam và tăng cư ng phát tri n ng y quân. V i ưu
th v quân s , M cho m cu c hành quân “tìm, di t” vào V n Tư ng và 2 cu c ph n công 2 mùa
khô 1965 - 1966 và 1966 - 1967 nh m “tìm di t” và “bình ñ nh” vào vùng căn c kháng chi n.
2. Quân dân mi n Nam chi n ñ u ch ng “Chi n tranh c c b ” : Quân dân ta chi n ñ u ch ng
“chi n tranh c c b ” b ng s c m nh c dân t c, c a ti n tuy n và h u phương v i ý chí quy t chi n
quy t th ng gi c M xâm lư c.
a. Quân s :
* Tr n V n Tư ng (Quãng Ngãi )
- 18/08/1965: M huy ñ ng 9000 quân t n công V n Tư ng.
- K t qu : Sau 1 ngày chi n ñ u, ta lo i kh i vòng chi n 900 ñ ch, 22 xe tăng, 13 máy bay.
- Ý nghĩa: V n Tư ng ñư c coi là “ p B c” ñ i v i M , m ñ u cho cao trào “tìm M
ñánh, tìm ng y di t” trên kh p mi n Nam.
* Cu c t n công 2 mùa khô :
- 1965 - 1966 :
+ M huy ñ ng 72 v n quân (22 v n M và ñ ng minh), m 450 cu c hành quân, trong ñó có
5 cu c hành quân “tìm di t” l n, nh m vào hai hư ng chi n lư c chính: Liên khu V và
ðông Nam B .
+ Ta t n công kh p nơi, giành nhi u th ng l i, lo i kh i vòng chi n 104.000 ñ ch (có 45.500
M và ñ ng minh), b n rơi 1430 máy bay.
- 1966 - 1967 :
+ M huy ñ ng 98 v n quân (44 v n M và ñ ng minh), m 895 cu c hành quân, có 3 cu c
hành quân “bình ñ nh” và “tìm di t” l n, tiêu bi u là Gian-xơn Xi-ti ñánh vào căn c
Dương Minh Châu nh m tiêu di t quân ch l c và cơ quan ñ u não c a ta.
+ Ta t n công kh p nơi, ñ p tan cu c hành quân “tìm di t” và “bình ñ nh” c a M , lo i kh i
vòng chi n 151.000 ñ ch (73.500 M và ñ ng minh), b n rơi 1231 máy bay.
b. Chính tr :
+ Kh p nơi t thành th ñ n nông thôn , nhân dân n i d y ñ u tranh tr ng tr ác ôn, phá p
chi n lư c, ñòi M rút v nư c , ñòi t do dân ch .
+ Uy tín M t tr n dân t c gi i phóng mi n nam Vi t Nam lên cao. Cương lĩnh c a m t tr n
ñư c 41 nư c, 12 t ch c qu c t và 5 t ch c khu v c ng h .

Caâu 58. Cu c T ng ti n công và n i d y Xuân M u Thân 1968 mi n Nam Vi t Nam di n
ra trong hoàn c nh nào ? Nêu khái quát di n bi n, k t qu và ý nghĩa.

- Trang 42 -
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh l ch s : Bư c vào mùa xuân năm 1968, xu t phát t nh n ñ nh so sánh l c
lư ng thay ñ i có l i cho ta sau hai mùa khô, ñ ng th i l i dung mâu thu n Mĩ trong năm b u c
t ng th ng (1968), ta ch trương m m t cu c T ng ti n công và n i d y trên toàn mi n Nam, tr ng
tâm là ñô th .
b. M c tiêu: Tiêu di t b ph n quan tr ng quân vi n chinh M , làm s p ñ ng y quy n,
bu c M ph i ti n hành ñàm phán, rút quân v qu c
c. Di n bi n : 3 ñ t
* ð t 1: T 30/1/1968 ñ n 25/02/1968: Ta ñ ng lo t t n công 37/44 t nh, 4/6 ñô th , 64/242
qu n.
- T i Sài Gòn: Ta t n công các v trí ñ u não c a ñ ch (Dinh ð c l p,Toà ñ i s M , B
t ng tham mưu Ng y, T ng nha c nh sát Sài Gòn , sân bay Tân Sơn Nh t ,ñài phát thanh…).
- K t qu : Ta lo i kh i vòng chi n 147.000 ñ ch (43000 M ), phá h y kh i lư ng l n v t
ch t và các phương ti n chi n tranh c a ñ ch.
* ð t 2 (tháng 5, 6) và ñ t 3 (tháng 8, 9): Ta g p nhi u khó khăn và t n th t…
* Nguyên nhân : Do ta “ch quan trong ñánh giá tình hình, ñ ra yêu c u chưa sát v i th c
t …, không k p th i ki m ñi m rút kinh nghi m ñ ñánh giá tình hình và có ch trương chuy n
hư ng k p th i, ch m th y nh ng c g ng m i c a ñ ch và khó khăn lúc ñó c a ta”.
d. Ý nghĩa :
- Làm lung lay ý chí xâm lư c c a M .
- Bu c M ph i tuyên b “phi M hoá” chi n tranh (t c th a nh n th t b i chi n tranh c c
b ) và ch m d t chi n tranh phá ho i mi n B c, ch p nh n ñ n bàn h i ngh Pari ñàm phán v ch m
d t chi n tranh Vi t Nam.

Caâu 59. Phân tích nh ng ñi m gi ng nhau và khác nhau gi a hai chi n lư c “Chi n tranh
ñ c bi t” và “Chi n tranh c c b ” c a Mĩ mi n Nam Vi t Nam.
H ng d n tr l i
T năm 1961 ñ n 1968, Mĩ liên t c ti n hành các chi n lư c chi n tranh xâm lư c Vi t Nam:
“Chi n tranh ñ c bi t” (1961 - 1965) và “Chi n tranh c c b ” (1965 - 1968), gi a hai chi n lư c
này có nh ng ñi m gi ng và khác nhau :
* Gi ng nhau: (âm mưu) ð u là hình th c chi n tranh xâm lư c th c dân m i n m trong
chi n lư c toàn c u "Ph n ng linh ho t" nh m bi n mi n Nam thành thu c ñ a ki u m i, ch ng l i
cách m ng và nhân dân ta...
* Khác nhau: (th ño n)
+ L c lư ng:
• “Chi n tranh ñ c bi t” ñư c ti n hành b ng quân ñ i Sài Gòn, dư i s ch huy c a “c
v n” Mĩ, ñư c M trang b phương ti n chi n tranh và cung c p USD...
• “Chi n tranh c c b ” ñư c ti n hành b ng quân vi n chinh Mĩ, quân ñ ng minh và quân
ñ i Sài Gòn (trong ñó quân Mĩ gi vai trò quan tr ng)...
+ Tính ch t ác li t : “Chi n tranh ñ c bi t” mi n Nam, còn “Chi n tranh c c b ” m r ng
c hai mi n Nam - B c.
+ Bi n pháp:
• “Chi n tranh ñ c bi t” ñư c th c hi n v i hai k ho ch: “Xtalây - Taylo” và “Giônxơn -
Mác Namara” v i các bi n pháp như: xây d ng quân ñ i Sài Gòn, d n dân l p “ p chi n
lư c”...
• “Chi n tranh c c b ” ñư c th c hi n b ng nh ng cu c hành quân “bình ñ nh”, “tìm di t”
v i hai cu c ph n công chi n lư c mùa khô 1965 - 1966 và 1966 - 1967, nh m tiêu di t
l c lư ng cách m ng...
+ Qui mô:
• “Chi n tranh ñ c bi t” ch ti n hành mi n Nam ...



- Trang 43 -
• “Chi n tranh c c b ” v a ti n hành Mi n Nam ñ ng th i gây chi n tranh phá ho i
Mi n B c ...

Caâu 60. T năm 1965 ñ n năm 1968, quân dân ta mi n B c ñã chi n ñ u và s n xu t như
th nào và ñã ñáp ng nh ng yêu c u gì c a cách m ng c nư c ?
H ng d n tr l i
1. M ti n hành chi n tranh b ng không quân và h i quân phá ho i mi n B c :
- Ngày 5/8/1964, M d ng lên "s ki n v nh B c B " cho máy bay ném bom, b n phá m t
s nơi mi n B c (c a sông Gianh, Vinh - B n Th y)...
- Ngày 7/2/1965, M ném bom th xã ð ng H i, ñ o C n C ... chính th c gây ra cu c chi n
tranh phá ho i b ng không quân và h i quân ñ i v i mi n B c.
* Âm mưu:
- Phá ti m l c kinh t - qu c phòng, phá công cu c xây d ng CNXH mi n B c.
- Ngăn ch n chi vi n t bên ngoài vào mi n B c và t mi n B c vào mi n Nam.
- Uy hi p tinh th n, làm lung lay quy t tâm ch ng M c a nhân dân Vi t Nam.
2. Mi n B c chi n ñ u ch ng chi n tranh phá ho i, v a s n xu t v a làm nghĩa v h u
phương :
a. Mi n B c chi n ñ u ch ng chi n tranh phá ho i
- Chuy n m i ho t ñ ng sang th i chi n, quân s hóa toàn dân, ñ p công s , ñào h m, sơ
tán... ñ tránh thi t h i v ngư i và c a, ti p t c chi n ñ u và s n xu t. H ñ ch ñ n là ñánh, ai
không tr c ti p chi n ñ u thì ph c v s n xu t.
- Chú tr ng : ñ y m nh kinh t ñ a phương (công − nông nghi p, giao thông v n t i) ñ m
b o ph c v chi n tranh.
- V i tinh th n “Không có gì quý hơn ñ c l p t do”, quân dân mi n B c thi ñua ch ng M ,
ñ t nhi u thành tích l n trong chi n ñ u và s n xu t. Sau hơn 4 năm (5.08.1964 − 01.11. 1968),
mi n B c b n rơi 3.243 máy bay (6 B52, 3 F111), lo i kh i vòng chi n hàng ngàn phi công, b n
chìm 143 tàu chi n. Ngày 1/11/1968, M bu c ph i ngưng ném bom mi n B c.
b. Mi n B c v a s n xu t v a làm nghĩa v h u phương:
* S n xu t :
- Nông nghi p: di n tích canh tác ñư c m r ng, năng su t tăng, ñ t “ba m c tiêu” (5 t n
thóc, 2 ñ u l n, 1 lao ñ ng/ 1ha/1 năm).
- Công nghi p: năng l c s n xu t m t s ngành ñư c gi v ng, ñáp ng nhu c u thi t y u
c a s n xu t và ñ i s ng.
- Giao thông v n t i: ñ m b o thư ng xuyên thông su t.
* Làm nghĩa v h u phương :
- Mi n B c ph n ñ u “M i ngư i làm vi c b ng hai”. Vì ti n tuy n kêu g i, h u phương s n
sàng ñáp l i: “Thóc không thi u m t cân, quân không thi u m t ngư i”.
- Tuy n ñư ng H Chí Minh trên b và trên bi n b t ñ u khai thông (tháng 5/1959), n i li n
h u phương v i ti n tuy n. Trong 4 năm (1965 - 1968) ñưa hơn 30 v n cán b , b ñ i vào Nam
chi n ñ u và xây d ng vùng gi i phóng, cùng hàng ch c v n t n vũ khí, ñ n dư c, lương th c,
thu c men…, tăng g p 10 l n so v i trư c.

Caâu 61. Âm mưu và th ño n c a Mĩ trong chi n lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh” và
“ðông Dương hóa chi n tranh”. Nêu nh ng th ng l i chung c a nhân dân ba nư c Vi t
Nam, Lào, Campuchia trên các m t tr n quân s , chính tr , ngo i giao trong chi n ñ u
ch ng “Vi t Nam hóa chi n tranh” và “ðông Dương hóa chi n tranh”c a Mĩ (1969 -
1973).
H ng d n tr l i
1. Chi n lư c “Vi t Nam hóa” và “ðông Dương hóa” chi n tranh c a M



- Trang 44 -
a. B i c nh : ð u năm 1969, T ng th ng Níchxơn v a lên n m chính quy n ñã ñ ra chi n
lư c toàn c u “Ngăn ñe th c t ”. Sau th t b i c a chi n lư c “Chi n tranh c c b ”, M ph i chuy n
sang chi n lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh” và “ðông Dương hóa chi n tranh”.
b. Âm mưu :
- ðây là hình th c chi n tranh th c dân ki u m i ñư c ti n hành b ng quân ñ i Sài Gòn là
ch y u, có s ph i h p c a h a l c và không quân M , v n do M ch huy b ng h th ng
c v n.
- M r ng xâm lư c Lào và Campuchia, th c hi n âm mưu “Dùng ngư i ðông Dương ñánh
ngư i ðông Dương”.
- M tăng vi n tr giúp quân s ng y tăng lên 1 tri u ngư i cùng v i trang thi t b hi n ñ i
ñ quân ng y t gánh vác ñư c chi n tranh.
- L i d ng mâu thu n Trung - Xô, tho hi p v i Trung Qu c, hoà hoãn v i Liên Xô nh m
h n ch s giúp ñ c a các nư c ñó ñ i v i cu c kháng chi n c a nhân dân ta.
2. Chi n ñ u ch ng chi n lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh” và “ðông Dương hóa chi n tranh”
c aM .
- Chi n ñ u ch ng “Vi t Nam hóa chi n tranh” là ch ng l i cu c chi n tranh toàn di n ñư c
tăng cư ng và m r ng ra toàn ðông Dương. Ta v a chi n ñ u trên chi n trư ng v a ñ u tranh trên
bàn ñàm phán v i ñ ch.
- Năm 1969, th c hi n Di chúc c a Bác H , c nư c ñ y m nh cu c kháng chi n ch ng M
c u nư c.
a. Th ng l i v chính tr , ngo i giao :
+ Ngày 6/6/1969, Chính ph cách m ng lâm th i C ng hòa mi n Nam Vi t Nam thành l p,
ñư c 23 nư c công nh n, 21 nư c ñ t quan h ngo i giao.
+ Trong hai năm 1970 – 1971, nhân dân ta cùng v i nhân dân hai nư c Campuchia và Lào
ñã giành ñư c nh ng th ng l i có ý nghĩa chi n lư c trên m t tr n quân s và chính tr .
+ Ngày 24 ñ n 25/4/1970: H i ngh c p cao 3 nư c ðông Dương h p nh m ñ i phó vi c
Mĩ ch ñ o b tay sai làm ñ o chính l t ñ Chính ph trung l p c a Xihanúc (18/3/1970)
ñ chu n b cho bư c phiêu lưu quân s m i; bi u th quy t tâm ñoàn k t ch ng M .
+ các nơi khác, phong trào ñ u tranh c a các t ng l p nhân dân và sinh viên, h c sinh n
ra liên t c.
+ Qu n chúng n i d y phá “ p chi n lư c”, ch ng “bình ñ nh”. ð u năm 1971, cách m ng
làm ch thêm 3600 p v i 3 tri u dân
b. Th ng l i quân s :
+ T ngày 30/4 – 30/6/1970, quân dân Vi t – Campuchia ñ p tan cu c hành quân xâm lư c
Campuchia c a 10 v n M và quân Sài Gòn, lo i kh i vòng chi n 17.000 ñ ch, gi i phóng
5 t nh ñông b c v i 4,5 tri u dân.
+ T 12/2 ñ n 23/3/1971, quân dân Vi t – Lào ñ p tan cu c hành quân “Lam Sơn 719” c a
M và quân Sài Gòn, lo i kh i vòng chi n 22.000 ñ ch, gi v ng hành lang chi n lư c
c a cách m ng ðông Dương.
+ Th ng l i trên m t tr n quân s ñã h tr và thúc ñ y phong trào ñ u tranh chính tr ,
ch ng “bình ñ nh”.

Caâu 62. Tóm t t hoàn c nh, di n bi n, k t qu và ý nghĩa c a cu c ti n công chi n lư c
năm 1972 c a quân và dân ta mi n Nam.
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh l ch s :
- Trong 2 năm 1970 - 1971, ta ñã giành nhi u th ng l i trên các m t tr n quân s , chính tr ,
ngo i giao.
- Cách m ng mi n Nam ñã có nh ng ñi u ki n và th i cơ thu n l i cho m t cu c ti n công
chi n lư c m i
b. Di n bi n và k t qu :

- Trang 45 -
- Ngày 30/3/1972: Ta b t ng m cu c ti n công chi n lư c, ñánh vào Qu ng Tr , l y Qu ng
Tr làm hư ng t n công ch y u, r i phát tri n r ng kh p mi n Nam, di t 20 v n quân Sài Gòn, gi i
phóng vùng ñ t ñai r ng l n.
- Sau ñó, ñ ch ph n công m nh, gây cho ta nhi u thi t h i. M ti n hành tr l i chi n tranh
phá ho i mi n B c t ngày 6/4/1972.
c. Ý nghĩa.
- M ra bư c ngo t c a cu c kháng chi n ch ng Mĩ, giáng ñòn m nh m vào quân ngu và
qu c sách “bình ñ nh”…
- Bu c M ph i tuyên b “M hóa” tr l i cu c chi n tranh (t c th a nh n s th t b i c a
chi n lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh”).

Caâu 63. Quân và dân mi n B c ñã ñánh b i cu c t p kích b ng không quân c a ñ qu c Mĩ
cu i năm 1972 như th nào ? Nêu k t qu và ý nghĩa.
H ng d n tr l i
a. Hoàn c nh :
- Ngày 6/4/1972, M ném bom m t s nơi thu c khu IV cũ. Ngày 16.04, chính th c ti n
hành chi n tranh không quân phá ho i mi n B c l n II, sau ñó phong t a c ng H i Phòng, các c a
sông, lu ng l ch, vùng bi n mi n B c.
b. Âm mưu :
- Phá ti m l c kinh t - qu c phòng, phá công cu c xây d ng CNXH mi n B c.
- Ngăn ch n chi vi n t bên ngoài vào mi n B c và t mi n B c vào mi n Nam.
- Uy hi p tinh th n, làm lung lay quy t tâm ch ng M c a nhân dân Vi t Nam.
- C u nguy cho chi n lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh”
b. Di n bi n và k t qu :
+ Nh ñư c chu n b trư c và v i tư th s n sàng chi n ñ u, mi n B c ti p t c chuy n sang
kinh t th i chi n, ñ m b o liên t c s n xu t và giao thông chi n lư c.
+ T 14/12/1972, sau 2 tháng ngưng ném bom ñ h tr cho mưu ñ chính tr và ngo i giao m i,
Nixon m cu c t p kích b n phá d d i Hà N i, H i Phòng b ng B52 trong 12 ngày ñêm (t 18/12/1972
ñ n 29/12/1972) nh m giành th ng l i quân s quy t ñ nh, bu c ta ký hi p ñ nh có l i cho M .
- Quân dân mi n B c ñánh b i cu c t p kích c a M , làm nên tr n : “ði n Biên Ph trên
không”. Ta h 81 máy bay (34 chi c B52, 5 chi c F111), b t s ng 43 phi công. Tính chung trong
chi n tranh phá ho i l n II, ta h 735 máy bay (61 B52, 10 F111), 125 tàu chi n, lo i kh i vòng
chi n hàng trăm phi công.
Tr n “ði n Biên Ph trên không” là tr n th ng quy t ñ nh c a ta, ñã bu c M ph i tuyên
b ng ng h ng các ho t ñ ng ch ng phá mi n B c (15/1/1973) và kí Hi p ñ nh Pari (27/1/1973).

Caâu 64. T năm 1969 ñ n năm 1973, mi n B c ñã ñ t ñư c nh ng thành t u gì trong vi c
th c hi n nhi m v khôi ph c, phát tri n kinh t - xã h i và ñã th c hi n nghĩa v c a
h u phương như th nào ñ i v i ti n tuy n mi n Nam ?
H ng d n tr l i
1. Mi n B c khôi ph c và phát tri n kinh t - xã h i :
- Nông nghi p: Chính ph ch trương khuy n khích s n xu t, chú tr ng chăn nuôi, s n xu t,
thâm canh tăng v (5 t n/ha), s n lư ng lương th c năm 1970 tăng hơn 60 v n t n so v i 1968.
- Công nghi p : Khôi ph c và xây d ng, ưu tiên th y ñi n Thác Bà (Hòa Bình) (phát ñi n
tháng 10/1971). Giá tr s n lư ng 1971 tăng 142% so v i 1968.
- Giao thông v n t i : nhanh chóng khôi ph c.
- Văn hóa, giáo d c, y t : ph c h i và phát tri n.
2. Mi n B c chi vi n mi n Nam :
- ð m b o ti p nh n hàng vi n tr t bên ngoài và chi vi n theo yêu c u c a ti n tuy n mi n
Nam, c Lào và Campuchia.


- Trang 46 -
- 1969 - 1971: hàng ch c v n thanh niên nh p ngũ 60% vào mi n Nam, Lào, Campuchia.
Năm 1972, 22 v n thanh niên nh p ngũ vào chi n trư ng ðông Dương.
- Vi n tr kh i lư ng v t ch t tăng 1,6 l n trư c kia (1972 : tăng 1,7 l n so v i 1971).

Caâu 65. ði n vào hai b ng th ng kê dư i ñây nh ng s ki n thích h p :
B ng 1 : Âm mưu c a M trong vi c th c hi n 3 chi n lư c chi n tranh xâm lư c mi n
Nam t 1961 ñ n 1973.
Tên chi n lư c Hình th c Âm mưu Th ño n Ph m vi th c hi n




B ng 2 : Nh ng th ng l i tiêu bi u c a quân dân mi n Nam nh m làm phá s n các chi n
lư c chi n tranh xâm lư c c a Mĩ.
Tên chi n lư c Chi n th ng m ñ u Chi n th ng k t thúc K t qu




H ng d n tr l i
B ng 1 : Âm mưu c a M trong vi c th c hi n 3 chi n lư c chi n tranh xâm lư c mi n
Nam t năm 1961 ñ n năm 1973.
Tên chi n Hình th c Âm mưu Th ño n Ph m vi
lư c th c hi n
- Ti n hành b ng + Tăng c v n M : Mi n
Chi n tranh Chi n quân ñ i ng y + c - 1960 : 1100 Nam
ñ c bi t tranh xâm v n Mĩ ch huy + vũ - 1964 : 26.000
(1961 – 1965) lư c th c khí phương ti n + L p B ch huy quân ñ i
dân ki u chi n tranh c a M Mĩ Sài Gòn (MACV)
m i. - Dùng ngư i Vi t 8/2/1962
ñánh ngư i Vi t. + Tăng quân ng y :
- 1961 : 170.000
- 1964 : 560.000
+ ð y m nh “Tìm di t và
binh ñ nh”.
Chi n + Ti n hành b ng + Tăng quân Mĩ : - Mi n
Chi n tranh tranh xâm quân vi n chinh Mĩ - 1965 : 200.000 Nam
c cb lư c th c + quân chư h u + - 1967 : 537.000
(1965 – 1968) dân ki u ng y quân. + Hành quân tìm di t :
m i. + Quân M : gi vai - “Ánh sáng sao” vào V n
trò quan tr ng Tư ng. - Mi n
- 2 cu c ph n công chi n lư c B c
mùa khô 1965 – 1967.
- ð y m nh bình ñ nh.
- Th c hi n “chi n tranh phá
ho i mi n B c”.
Vi t Nam hóa Chi n + Ti n hành b ng + Rút quân Mĩ.
chi n tranh tranh xâm quân ng y + c v n + Tăng vi n tr quân s , kinh Ba nư c
(1969 – 1973) lư c th c Mĩ + vũ khí + t ðông
dân m i phương ti n chi n + Tăng ñ u tư v n k thu t. Dương
tranh c a Mĩ. + M r ng chi n tranh ra
+ Dùng ngư i Vi t mi n B c, Lào, Campuchia.
ñánh ngư i Vi t, + C u k t v i nư c l n xã h i

- Trang 47 -
gi m xương máu ch nghĩa cô l p ta.
ngư i Mĩ.
B ng 2 : Nh ng th ng l i tiêu bi u c a quân dân mi n Nam nh m làm phá s n các chi n
lư c chi n tranh xâm lư c c a Mĩ.
Tên chi n Chi n th ng m ñ u Chi n th ng k t thúc K t qu
lư c
Chi n tranh + p B c (M Tho) ngày - Bình Giã (Bà R a) ngày + Chi n lư c “chi n
ñ c bi t 2/1/1963 : di t 450 ñ ch, 8 2/12/1964 : di t 1700 ñ ch tranh ñ c bi t” b
máy bay, 3 xe b c thép phá h y nhi u phương ti n phá s n.
(1961 - 1965)
chi n tranh.

Chi n tranh + V n Tư ng (Qu ng Ngãi) + Cu c t ng ti n công và + Chi n lư c “chi n
c cb (18/8/1965) : di t 900 ñ ch, n i d y Xuân M u Thân tranh c c b ” b phá
22 xe tăng + 13 máy bay (1968) : di t 150.000 ñ ch s n.
(1965 - 1968)
+ Ch m d t ném
bom mi n B c
thương thuy t v i ta
Pari

Vi t Nam hóa + ðánh b i cu c hành quân + Cu c t ng ti n công và + Chi n lư c “Vi t
chi n tranh c a M ng y ðông B c n i d y 1972 : di t 20 v n Nam hóa” chi n
(1969 - 1973) Campuchia (t ngày tên ñ ch tranh b phá s n.
30/4/1970 ñ n ngày + M ph i ký Hi p
30/6/1970) tiêu di t 17.000 ñ nh Pari
ñ ch, gi i phóng 5 t nh (27/1/1973) ch m
ðông B c Campuchia d t chi n tranh


Caâu 66. Cho bi t hoàn c nh l ch s , n i dung cơ b n và ý nghĩa c a Hi p ñ nh Pari năm
1973 v vi c ch m d t chi n tranh, l p l i hòa bình Vi t Nam.
H ng d n tr l i
1. Hoàn c nh l ch s :
ð u năm 1967, sau th ng l i trong hai mùa khô 1965 - 1966 và 1966 - 1967, ta ch trương
m thêm m t tr n ti n công ngo i giao. M c tiêu ngo i giao trư c m t là ñòi Mĩ ch m d t không
ñi u ki n chi n tranh phá ho i mi n B c, coi ñó là ñi u ki n ñ ñi ñ n thương lư ng bàn h i ngh .
Năm 1968, sau M u Thân 1968 và th ng l i c a ta trong chi n tranh phá ho i II, M ph i
thương lư ng v i ta t 13/5/1968 (T 25/1/1969, gi a 4 bên g m M + Vi t Nam C ng hòa và
Vi t Nam Dân ch C ng hòa + M t tr n dân t c gi i phóng mi n Nam Vi t Nam)
- Sau nhi u cu c ti p xúc, l p trư ng hai bên quá xa nhau: Vi t Nam ñòi M và ñ ng minh
rút quân, tôn tr ng các quy n dân t c cơ b n và quy n t quy t c a nhân dân Vi t Nam. Ngư c l i,
M ñòi mi n B c rút quân và t ch i ký d th o Hi p ñ nh dù ñã th a thu n (10/1972)
- Tháng 12/1972, M m cu c t p kích b ng máy bay chi n lư c B52 vào Hà N i và H i
Phòng trong 12 ngày ñêm. Vi t Nam ñ p tan cu c t p kích b ng không quân c a M , làm nên tr n
“ði n Biên Ph trên không”, bu c M ph i tr l i ký Hi p ñ nh Pari.
- Ngày 27/1/1973, Hi p ñ nh Pari v ch m d t chi n tranh Vi t Nam ñư c ký k t gi a 4
B trư ng ñ i di n các Chính ph tham d h i ngh .
2. N i dung cơ b n c a Hi p ñ nh Pari :
Hoa Kỳ và các nư c cam k t tôn tr ng ñ c l p, ch quy n th ng nh t và toàn v n lãnh th
c a Vi t Nam.


- Trang 48 -
Hai bên ng ng b n mi n Nam lúc 24 gi ngày 27/01/1973 và Hoa Kì cam k t ch m d t
m i ho t ñ ng ch ng phá mi n B c Vi t Nam.
Hoa Kỳ rút h t quân ñ i c a mình và quân ñ ng minh trong vòng 60 ngày k t khi kí hi p
ñ nh, hu b các căn c quân s M , cam k t không ti p t c can thi p vào n i b c a mi n
Nam Vi t Nam.
Nhân dân mi n Nam t quy t ñ nh tương lai chính tr thông qua t ng tuy n c t do, không
có s can thi p c a nư c ngoài.
Hai mi n Nam - B c Vi t Nam s thương lư ng v vi c th ng nh t ñ t nư c, không có s
can thi p c a nư c ngoài.
Hai bên ng ng b n, trao tr cho nhau tù binh và dân thư ng b b t.
Các bên công nh n th c t mi n Nam Vi t Nam có 2 chính quy n, 2 quân ñ i, 2 vùng ki m
soát và 3 l c lư ng chính tr (l c lư ng cách m ng, l c lư ng hoà bình trung l p và l c
lư ng chính quy n Sài Gòn).
Hoa Kỳ cam k t góp ph n vào vi c hàn g n v t thương chi n tranh Vi t Nam và ðông
Dương, ti n t i thi t l p quan h m i, bình ñ ng và cùng có l i gi a hai nư c.
3. Ý nghĩa l ch s
- Là th ng l i c a s k t h p gi a ñ u tranh chính tr , quân s , ngo i giao, là k t qu c a
cu c ñ u tranh kiên cư ng, b t khu t c a quân dân ta trên c 2 mi n ñ t nư c.
- M ra bư c ngo t m i cho cách m ng Vi t Nam, t o th i cơ thu n l i ñ nhân dân ta ti n
lên gi i phóng hoàn toàn mi n Nam.

Caâu 67. Mi n B c ñã th c hi n nh ng nhi m v gì sau Hi p ñ nh Pari năm 1973 v Vi t
Nam ? Nêu k t qu và ý nghĩa.
H ng d n tr l i
- Sau Hi p ñ nh Pari 1973, thay ñ i so sánh l c lư ng mi n Nam có l i cho cách m ng.
Mi n B c tr l i hòa bình, v a ti n hành kh c ph c h u qu chi n tranh, khôi ph c và phát tri n
kinh t - xã h i, v a ti p t c chi vi n cho ti n tuy n mi n Nam.
- Trong hai năm 1973 - 1974 :
+ Mi n B c cơ b n khôi ph c m i m t, kinh t có bư c phát tri n. ð n cu i năm 1974, s n
xu t công nông nghi p trên m t s m t ñã ñ t và vư t m c năm 1964 và 1971, ñ i s ng nhân dân
n ñ nh.
+ ðưa vào chi n trư ng 20 v n b ñ i. ð t xu t trong hai tháng ñ u năm 1975, mi n B c
ñưa vào Nam 57.000 b ñ i cùng kh i lư ng v t ch t - k thu t kh ng l , ñáp ng ñ y ñ và k p
th i nhu c u to l n và c p bách c a cu c T ng ti n công chi n lư c.

Caâu 68. Trong nh ng năm ñ u sau Hi p ñ nh Pari 1973 v Vi t Nam, cu c ñ u tranh c a
nhân dân ta mi n Nam ch ng âm mưu, hành ñ ng m i c a Mĩ và chính quy n Vi t
Nam C ng hòa ñã di n ra như th nào ? Nêu ý nghĩa c a chi n th ng Phư c Long
(6/1/1975).
H ng d n tr l i
- Sau Hi p ñ nh Pari 1973, Mĩ v n ti p t c vi n tr quân s , kinh t cho chính quy n Sài
Gòn. Chính quy n Sài Gòn ngang nhiên phá ho i Hi p ñ nh Pari, ti n hành chi n d ch “tràn ng p
lãnh th ”, m nh ng cu c hành quân “bình ñ nh - l n chi m” vùng gi i phóng c a ta, ti p t c chi n
lư c “Vi t Nam hóa chi n tranh”.
- Nhân dân mi n Nam ti p t c ch ng âm mưu và hành ñ ng m i c a Mĩ và chính quy n Sài
Gòn, ñ t m t s k t qu nh t ñ nh. Nhưng do không ñánh giá h t âm mưu c a ñ ch, do quá nh n
m nh ñ n hòa bình, hòa h p dân t c…, nên t i m t s ñ a bàn quan tr ng, ta b m t ñ t, m t dân.
- Tháng 7/1973, H i ngh Trung ương l n th 21 nêu rõ nhi m v cơ b n c a cách m ng
mi n Nam trong giai ño n hi n t i là ti p t c cách m ng dân t c, dân ch nhân dân b ng con
ñư ng cách m ng b o l c, ph i n m v ng chi n lư c ti n công, kiên quy t ñ u tranh trên c ba


- Trang 49 -
m t tr n: quân s , chính tr , ngo i giao. Th c hi n ngh quy t 21, quân dân mi n Nam kiên quy t
ñánh tr ñ ch, b o v và m r ng vùng gi i phóng.
- Cu i năm 1974 ñ u năm 1975, ta m ñ t ho t ñ ng quân s ðông – Xuân vào hư ng Nam
B , tr ng tâm là ñ ng b ng sông C u Long và ðông Nam B , giành th ng l i l n trong chi n
d ch ñánh ðư ng 14 - Phư c Long, lo i kh i vòng chi n 3000 ñ ch, gi i phóng ðư ng 14, th xã
và toàn t nh Phư c Long. Chính quy n Sài Gòn ph n ng m nh, ñưa quân chi m l i nhưng th t
b i, còn Mĩ ch ph n ng y u t, dùng áp l c t xa.
- Nhân dân mi n Nam ñ y m nh ñ u tranh chính tr , ngo i giao, t cáo Mĩ và chính quy n
Sài Gòn vi ph m Hi p ñ nh Paris, nêu cao tính chính nghĩa cu c chi n ñ u c a nhân dân ta, ñòi l t
ñ chính quy n Nguy n Văn thi u, th c hi n các quy n t do, dân ch .
- T i vùng gi i phóng, nhân dân ta ra s c khôi ph c và ñ y m nh s n xu t, tăng ngu n d
tr chi n lư c cho cu c chi n ñ u hoàn thành gi i phóng mi n Nam.

Caâu 69. ð ng Lao ñ ng Vi t Nam ñã căn c vào ñi u ki n như th nào ñ ñ ra k ho ch
gi i phóng hoàn toàn mi n Nam ? N i dung c a k ho ch ñó là gì ? Khái quát di n bi n
cu c T ng ti n công và n i d y Xuân 1975 c a quân dân ta mi n Nam Vi t Nam.
H ng d n tr l i
1. Ch trương, k ho ch gi i phóng mi n Nam :
Cu i năm 1974 ñ u năm 1975, trong tình hình so sánh l c lư ng mi n Nam thay ñ i có
l i cho cách m ng, B chính tr Trung ương ð ng ñ ra k ho ch gi i phóng mi n Nam trong hai
năm 1975 - 1976, nhưng nh n m nh “c năm 1975 là th i cơ” và “n u th i cơ ñ n vào ñ u ho c
cu i năm 1975 thì l p t c gi i phóng mi n Nam trong năm 1975”.
2. Cu c T ng ti n công và n i d y Xuân 1975 :
a. Chi n d ch Tây Nguyên (4/3 ñ n 24/3/1975) :
- Tây Nguyên là ñ a bàn chi n lư c quan tr ng mà ta và ñ ch c n m gi . Nhưng do nh n
ñ nh sai hư ng ti n công c a ta, ñ ch ch t gi ñây m t l c lư ng m ng... B Chính tr quy t ñ nh
ch n Tây Nguyên làm hư ng ti n công ch y u trong năm 1975.
- Ngày 10/3/1975, sau khi ñánh nghi binh Pleiku, Kontum, ta ti n công và gi i phóng buôn
Mê Thu t. Ngày 12.03, ñ ch ph n công chi m l i nhưng không thành.
- Ngày 14/3/1975, Nguy n Văn Thi u ra l nh rút quân kh i Tây Nguyên v gi vùng duyên
h i mi n Trung. Trên ñư ng rút ch y, chúng b quân ta truy kích tiêu di t.
- Ngày 24/03/1975, ta gi i phóng Tây Nguyên v i 60 v n dân.
Ý nghĩa : Chi n d ch Tây Nguyên th ng l i ñã chuy n cu c kháng chi n ch ng M c u
nư c sang giai ño n m i: t ti n công chi n lư c Tây Nguyên phát tri n thành T ng ti n công
chi n lư c trên toàn chi n trư ng mi n Nam.
b. Chi n d ch Hu − ðà N ng (21/3 ñ n 29/03/1975) :
- Trong khi chi n d ch Tây Nguyên ti p di n, B chính tr quy t ñ nh gi i phóng hoàn toàn mi n
Nam, trư c h t là chi n d ch gi i phóng Hu − ðà N ng.
- Phát hi n ñ ch co c m Hu , ngày 21/03 quân ta ñánh th ng vào căn c , ch n ñư ng rút
ch y và bao vây ñ ch trong thành ph .
- 25/03, ta t n công vào Hu và hôm sau (26/03) gi i phóng Hu và toàn t nh Th a Thiên.
- Trong cùng th i gian, ta gi i phóng th xã Tam Kỳ, Qu ng Ngãi, Chu Lai, uy hi p ðà N ng
t phía Nam. ðà N ng rơi vào th cô l p, hơn 10 v n quân ñ ch b d n v ñây tr nên h n lo n,
m t h t kh năng chi n ñ u.
- Sáng 29/3 quân ta ti n công ðà N ng, ñ n 3 gi chi u ta chi m toàn b thành ph .
- Cùng th i gian này, các t nh còn l i ven bi n mi n Trung, Nam Tây Nguyên, m t s t nh
Nam B l n lư t ñư c gi i phóng.
c. Chi n d ch H Chí Minh l ch s (26/4 ñ n 30/4/1975) :
- Sau hai chi n d ch, B chính tr nh n ñ nh: "Th i cơ chi n lư c m i ñã ñ n, ta có ñi u ki n
hoàn thành s m quy t tâm gi i phóng mi n Nam... trư c tháng 5/1975" v i phương châm “ th n


- Trang 50 -
t c, táo b o, b t ng , ch c th ng”. Chi n d ch gi i phóng Sài Gòn ñư c mang tên “Chi n d ch H
Chí Minh”.
- Trư c khi m chi n d ch H Chí Minh, quân ta ñánh Xuân Lôc, Phan Rang – nh ng căn c
phòng th tr ng y u c a ñ ch ñ b o v phía ñông Sài Gòn, làm M – ngu ho ng lo n.
- 18/4/1975 : T ng th ng M ra l nh di t n ngư i M .
- 21/4, Nguy n Văn Thi u t ch c t ng th ng.
- 17 gi ngày 26/4, quân ta m ñ u chi n d ch, 5 cánh quân ti n vào trung tâm Sài Gòn, ñánh
chi m các cơ quan ñ u não c a ñ ch.
- 10 gi 45 phút ngày 30/4, xe tăng c a ta ti n vào Dinh ð c L p, b t s ng taòn b Chính
ph Trung ương Sài Gòn. Dương Văn Minh tuyên b ñ u hàng không ñi u ki n.
- 11 gi 30 phút cùng ngày, lá c cách m ng tung bay trên tòa nhà Ph t ng th ng, chi n d ch
H Chí Minh toàn th ng.
- Các t nh còn l i c a Nam B , nhân dân ñã nh t t n i d y và ti n công theo phương th c xã gi i
phóng xã, huy n gi i phóng huy n, t nh gi i phóng t nh .
- Ngày 2/5/1975, mi n Nam hoàn toàn gi i phóng.
M r ng : S ch ñ o quân s tài tình c a ð ng ta trong cu c T ng ti n công và n i d y
Xuân 1975 ñư c th hi n nh ng ñi m nào ? Hãy nêu và phân tích.
• Bi t ch p ñúng th i cơ và ñ ra ch trương chính xác, k p th i (phân tích).
• K t h p t ch c ti n công và n i d y (phân tích).
• Ch ñ o s ph i h p gi a chi n trư ng chính và ph (phân tích).
• Ngh thu t tác chi n tài gi i và ñiêu luy n c a Quân ñ i Nhân dân Vi t Nam ñư c th
hi n qua vi c :
+ Ch n ñi m ti n công : Buôn Ma Thu t (phân tích).
+ Ngh thu t nghi binh, gi bí m t, ñánh b t ng .
+ Ngh thu t chi c t chi n d ch.
+ Linh ho t trong chi n ñ u.

Caâu 70. Trình bày nguyên nhân th ng l i và ý nghĩa l ch s c a cu c kháng chi n ch ng Mĩ
c u nư c (1954 - 1975).
H ng d n tr l i
1. Ý nghĩa l ch s :
K t thúc 21 năm chi n ñ u ch ng M và 30 năm chi n tranh gi i phóng dân t c, b o v T
qu c t sau Cách m ng tháng Tám 1945, ch m d t ách th ng tr c a ch nghĩa ñ qu c và
ch ñ phong ki n nư c ta, hoàn thành cách m ng dân t c dân ch nhân dân, th ng nh t
ñ t nư c.
M ra m t k nguyên m i c a l ch s dân t c: ñ t nư c ñ c l p, th ng nh t, ñi lên CNXH.
Tác ñ ng m nh ñ n tình hình nư c M và th gi i, c vũ phong trào cách m ng th gi i,
nh t là phong trào gi i phóng dân t c.
2. Nguyên nhân th ng l i :
Nguyên nhân chính là do có s lãnh ñ o sáng su t c a ð ng ñ ng ñ u là Ch t ch H
Chí Minh v i ñư ng l i chính tr , quân s ñ c l p, t ch , ñư ng l i cách m ng ñúng
ñ n, sáng t o, phương pháp ñ u tranh linh ho t, k t h p ñ u tranh quân s , chính tr ,
ngo i giao…
Nhân dân ta giàu lòng yêu nư c, ñoàn k t nh t trí, lao ñ ng c n cù, chi n ñ u dũng c m vì
s nghi p cách m ng.
H u phương mi n B c ñáp ng k p th i các yêu c u c a cu c chi n ñ u hai mi n.
S ph i h p chi n ñ u và ñoàn k t giúp ñ c a ba dân t c ðông Dương.
S ñ ng tình ng h , giúp ñ c a các l c lư ng cách m ng, hòa bình, dân ch trên th gi i,
nh t là c a Liên Xô, Trung Qu c và các nư c xã h i ch nghĩa khác.
Nhân dân M và nhân dân th gi i ph n ñ i cu c chi n tranh xâm lư c Vi t Nam c a M .


- Trang 51 -
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản