Tài liệu TCXDVN 307 2003

Chia sẻ: Nguyen Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:15

0
45
lượt xem
15
download

Tài liệu TCXDVN 307 2003

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

TCXDVN 307 2003: Bê tông nặng - Phương pháp xác định hàm lượng xi măng trong bê tông đã đóng rắn : Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định gần đúng hàm lượng xi măng trong bê tông đã đóng rắn, áp dụng cho các loại bê tông nặng thông thường dùng xi măng Pooclăng và xi măng Pooclăng hỗn hợp.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tài liệu TCXDVN 307 2003

  1. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 Bé x©y dùng céng hoμ x· héi chñ nghÜa viÖt nam Sè 26 / 2003/ Q§-BXD §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc Hμ Néi , ngμy 8 th¸ng 12 n¨m 2003 QuyÕt ®Þnh cña Bé tr−ëng bé x©y dùng VÒ viÖc ban hμnh Tiªu chuÈn x©y dùng ViÖt Nam TCXD VN 307: 2003 '' Bª t«ng nÆng - Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n '' Bé tr−ëng bé x©y dùng - C¨n cø NghÞ ®Þnh sè 36/ 2003/ N§ - CP ngμy 04 / 04 / 2003 cña ChÝnh Phñ quy ®Þnh chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vμ c¬ cÊu tæ chøc cña Bé X©y dùng. - C¨n cö biªn b¶n sè 01/ BXD -KHCN ngμy 06 / 01 / 20032 cña Héi ®ång Khoa häc C«ng nghÖ chuyªn ngμnh nghiÖm thu tiªu chuÈn ''Bª t«ng nÆng - Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n '' - XÐt ®Ò nghÞ cña Vô tr−ëng Vô Khoa häc C«ng nghÖ vμ ViÖn tr−ëng ViÖn Khoa häc c«ng nghÖ X©y dùng. QuyÕt ®Þnh §iÒu 1 : Ban hμnh kÌm theo quyÕt ®Þnh nμy 01 Tiªu chuÈn X©y dùng ViÖt Nam TCXD VN 307: 2003 '' Bª t«ng nÆng - Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong kÕt cÊu bª t«ng cèt thÐp '' §iÒu 2 : QuyÕt ®Þnh nμy cã hiÖu lùc sau 15 ngμy kÓ tõ ngμy ®¨ng c«ng b¸o. §iÒu 3 : C¸c ¤ng : Ch¸nh V¨n phßng Bé, Vô tr−ëng Vô Khoa häc C«ng nghÖ , ViÖn tr−ëng ViÖn Khoa häc c«ng nghÖ X©y dùng vμ Thñ tr−ëng c¸c ®¬n vÞ cã liªn quan chÞu tr¸ch nhiÖm thi hμnh QuyÕt ®Þnh nμy ./. N¬i nhËn : KT/bé tr−ëng bé x©y dùng - Nh− ®iÒu 3 Thø tr−ëng - Tæng Côc TC§LCL - L−u VP&Vô KHCN GS,TSKH NguyÔn V¨n Liªn   Page 1 
  2. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 Biªn so¹n lÇn 1 Bª t«ng nÆng - Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n Heavy-weight Concrete – Method for Determination of Cement Content of Hardened Concrete 1. Ph¹m vi ¸p dông Tiªu chuÈn nμy quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gÇn ®óng hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n, ¸p dông cho c¸c lo¹i bª t«ng nÆng th«ng th−êng dïng xi m¨ng Poocl¨ng vμ xi m¨ng Poocl¨ng hçn hîp. 2. Tiªu chuÈn viÖn dÉn TCVN 3105 : 1993 Hçn hîp bª t«ng vμ bª t«ng nÆng - LÊy mÉu, chÕ t¹o vμ b¶o d−ìng mÉu thö; TCVN 3115 : 1993 Bª t«ng nÆng - Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch; TCVN 4851 : 1989 N−íc dïng ®Ó ph©n tÝch trong phßng thÝ nghiÖm; TCVN 4787: 1989 Xi m¨ng - Ph−¬ng ph¸p lÊy mÉu vμ chuÈn bÞ mÉu thö; TCVN 141 : 1998 Xi m¨ng - Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch thμnh phÇn ho¸ häc; TCVN 337 : 1986 C¸t x©y dùng - Ph−¬ng ph¸p lÊy mÉu; TCVN 1772 : 1987 §¸ d¨m, sái vμ sái d¨m trong x©y dùng - Ph−¬ng ph¸p thö . 3. Nguyªn t¾c x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n Hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®−îc x¸c ®Þnh tõ quan hÖ tû lÖ thuËn gi÷a l−îng Silic di«xit hoμ tan (SiO2 ht) vμ Canxi «xit (CaO) cña bª t«ng víi hμm l−îng SiO2 ht vμ CaO cña xi m¨ng. KÕt qu¶ cña ph−¬ng ph¸p nμy gÇn ®óng víi thùc tÕ nÕu phÇn lín l−îng SiO2ht vμ CaO trong bª t«ng lμ cña xi m¨ng. 4. LÊy mÉu vμ chuÈn bÞ mÉu thö 4.1 LÊy mÉu thö 4.1.1 LÊy mÉu bª t«ng   Page 2 
  3. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 MÉu thö ®−îc lÊy b»ng ph−¬ng ph¸p khoan hoÆc c¾t b»ng thiÕt bÞ thÝch hîp. MÉu ®−îc lÊy t¹i c¸c vÞ trÝ bª t«ng ®¹i diÖn cho toμn khèi. Tr¸nh lÊy mÉu t¹i vÞ trÝ cã cèt thÐp vμ kh«ng lÊy mÉu t¹i vÞ trÝ bª t«ng cã dÊu hiÖu bÞ ¨n mßn hay rçng, rç .v.v... MÉu ®−îc lÊy ë d¹ng côc, m¶nh víi kÝch th−íc theo mét c¹nh bÊt kú ph¶i lín h¬n Ýt nhÊt 4 lÇn kÝch th−íc lín nhÊt cña h¹t cèt liÖu, khèi l−îng tèi thiÓu cña mét côc (m¶nh) kh«ng nhá h¬n 1kg. Tæng l−îng mÉu ®−îc lÊy tõ mét vμi vÞ trÝ trong mét vïng ®¹i diÖn cã khèi l−îng kh«ng nhá h¬n 4,0 kg øng víi kÝch th−íc lín nhÊt cña h¹t cèt liÖu nhá h¬n hoÆc b»ng 20 mm vμ 8,0 kg øng víi kÝch th−íc lín nhÊt cña h¹t cèt liÖu lín h¬n hoÆc b»ng 40 mm. Chó thÝch: Trong tr−êng hîp kh«ng thÓ lÊy ®−îc c¸c côc, m¶nh cã kÝch th−íc ®¶m b¶o quy ®Þnh nh− trªn (v× lý do kÕt cÊu hay cÊu kiÖn cã kÝch th−íc nhá) th× cho phÐp lÊy côc, m¶nh nhá h¬n nh−ng kÝch th−íc mét c¹nh bÊt kú cña nã ph¶i lín h¬n tèi thiÓu 3 lÇn kÝch th−íc lín nhÊt cña h¹t cèt liÖu øng víi Dmax nhá h¬n hoÆc b»ng 20mm vμ 2,5 lÇn øng víi Dmax lín h¬n hoÆc b»ng 40mm. Khèi l−îng cña mét côc, m¶nh vμ tæng l−îng mÉu ph¶i ®¶m b¶o nh− ®· quy ®Þnh. 4.1.2 LÊy mÉu vËt liÖu ®Çu vμo CÇn lÊy c¸c mÉu vËt liÖu ®Çu vμo ®· sö dông ®Ó chÕ t¹o bª t«ng nh− xi m¨ng, cèt liÖu. C¸ch lÊy mÉu trung b×nh cña vËt liÖu rêi ¸p dông theo c¸c tiªu chuÈn ViÖt Nam t−¬ng øng: - LÊy mÉu xi m¨ng theo TCVN 141: 1998; - LÊy mÉu c¸t theo TCVN 337:1986; - LÊy mÉu cèt liÖu lín theo TCVN 1772:1987. Khèi l−îng mÉu tèi thiÓu cÇn lÊy cho tõng lo¹i vËt liÖu rêi nh− sau: + Xi m¨ng: 200 g; + C¸t: 0,5 kg; + Cèt liÖu lín: 1,0 kg øng víi Dmax b»ng 20mm vμ 5,0kg øng víi Dmax b»ng 40mm.   Page 3 
  4. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 B¶o qu¶n mÉu trong c¸c tói kÝn tr−íc khi chuyÓn ®Õn phßng thÝ nghiÖm víi ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin cã liªn quan ®Õn mÉu thö gåm: tªn c«ng tr×nh, ®Þa ®iÓm thi c«ng, vÞ trÝ lÊy mÉu, ngμy lÊy mÉu, m¸c bª t«ng, nguån gèc, tû lÖ c¸c vËt liÖu sö dông khi chÕ t¹o bª t«ng. L−u ý tr−íc khi tiÕn hμnh ®Ëp, nghiÒn vμ rót gän mÉu cÇn lùa chän 1 ®Õn 2 côc bª t«ng nguyªn vÑn ®Ó x¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch theo môc 5. 4.2 ChuÈn bÞ mÉu thö 4.2.1 ThiÕt bÞ: - M¸y ®Ëp hμm hoÆc bóa; - M¸y nghiÒn bi hoÆc nghiÒn l¾c (hoÆc c¸c thiÕt bÞ ®Ëp, nghiÒn cã tÝnh n¨ng t−¬ng tù); - ThiÕt bÞ chia mÉu; - Tñ sÊy cã nhiÖt ®é ®Õn 200oC; - Nam ch©m; - Sμng cã kÝch th−íc lç sμng 0,15 mm, 5mm vμ 50mm. 4.2.2 Gia c«ng mÉu thö C¸c khèi, m¶nh bª t«ng lÊy tõ cÊu kiÖn ®−îc lμm s¹ch bôi bÈn trªn bÒ mÆt (cã thÓ dïng l¹i c¸c côc, m¶nh bª t«ng ®· sö dông ®Ó x¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch cña bª t«ng). SÊy mÉu ë nhiÖt ®é (105 ± 5)oC trong thêi gian (24 ± 2) giê. Sau khi sÊy ®Ó nguéi mÉu ®Õn nhiÖt ®é phßng thÝ nghiÖm. §Ëp mÉu bª t«ng thμnh côc nhá kÝch th−íc kho¶ng 50mm (h¹n chÕ ®Ëp vì c¸c h¹t cèt liÖu lín). Trén ®Òu vμ chia l−îng mÉu thμnh hai phÇn. PhÇn A chiÕm kho¶ng 3/4, phÇn B chiÕm kho¶ng 1/4. L−u gi÷ phÇn B trong tói kÝn ®Ó x¸c ®Þnh lo¹i cèt liÖu lín theo môc 4.2.3. Chó thÝch: Trong tr−êng hîp lÊy ®−îc mÉu cèt liÖu gåm c¸t vμ cèt liÖu lín tõ nguån ®· sö dông ®Ó chÕ t¹o bª t«ng th× kh«ng cÇn chia mÉu bª t«ng thμnh hai phÇn A vμ B. Toμn bé sè mÉu nμy ®−îc dïng ®Ó ph©n tÝch hμm l−îng xi m¨ng.   Page 4 
  5. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 Dïng c¸c thiÕt bÞ ®Ëp nghiÒn phï hîp tiÕp tôc ®Ëp nhá phÇn mÉu A (hoÆc toμn bé mÉu) ®Õn kÝch th−íc lät qua sμng 5mm. Trén ®Òu vμ rót gän theo ph−¬ng ph¸p chia t− ®Ó lÊy kho¶ng 500g mÉu (khèi l−îng mÉu cßn l¹i ®−îc l−u trong c¸c tói kÝn ®Ó cã thÓ dïng trong c¸c tr−êng hîp cÇn ph©n tÝch l¹i). TiÕp tôc dïng c¸c thiÕt bÞ ®Ëp nghiÒn phï hîp ®Ó nghiÒn nhá mÉu qua sμng 0,15mm vμ rót gän chia t− ®Ó lÊy tèi thiÓu 200g. Trong qu¸ tr×nh ®Ëp, nghiÒn mÉu cÇn tr¸nh lμm mÊt m¸t mÉu thö ¶nh h−ëng ®Õn kÕt qu¶ thÝ nghiÖm. Thao t¸c xö lý mÉu cÇn thùc hiÖn nhanh ®Ó tr¸nh qu¸ tr×nh cacbonat ho¸ do t¸c ®éng cña kh«ng khÝ. MÉu ®· nghiÒn nhá ®−îc ®ùng trong b¸t sø hoÆc vËt liÖu kh« phï hîp, dïng thanh nam ch©m khuÊy ®Òu xung quanh ®Ó lo¹i s¾t bÞ lÉn trong qu¸ tr×nh gia c«ng mÉu. SÊy mÉu ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi vμ ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm. Tr−êng hîp cã thÓ lÊy ®−îc c¸c vËt liÖu thμnh phÇn ®· sö dông ®Ó chÕ t¹o bª t«ng, tiÕn hμnh quy tr×nh ®Ëp nghiÒn t−¬ng tù nh− ®· nªu trªn (riªng xi m¨ng chØ cÇn sÊy mÉu ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi vμ ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm). 4.2.3 Tr−êng hîp kh«ng lÊy ®−îc c¸c mÉu cèt liÖu th× cÇn t¸ch cèt liÖu lín vμ v÷a xi m¨ng tõ phÇn mÉu B (môc 4.2.2) b»ng mét trong hai ph−¬ng ph¸p sau ®©y: Ph−¬ng ph¸p 1: Nung nãng mÉu bª t«ng ë nhiÖt ®é (300÷400)oC trong vßng 3 giê, sau ®ã ng©m ngay vμo n−íc l¹nh trong 1 giê. Lμm theo quy tr×nh nμy trong 3÷4 chu kú cho tíi khi cã thÓ t¸ch riªng rÏ ®−îc c¸c h¹t cèt liÖu lín khái v÷a xi m¨ng b¸m vμo bÒ mÆt h¹t (lÊy c¸c h¹t cã kÝch th−íc trªn sμng 5mm); Ph−¬ng ph¸p 2: Dïng thiÕt bÞ phï hîp (bóa, ®ôc, dao ...) c¹o s¹ch phÇn v÷a xi m¨ng b¸m trªn cèt liÖu vμ lÊy c¸c h¹t cèt liÖu cã kÝch th−íc trªn sμng 5mm.   Page 5 
  6. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 TiÕn hμnh ®Ëp, rót gän, nghiÒn vμ sö lý c¸c mÉu cèt liÖu lín nμy nh− quy tr×nh ®· nªu ë ®iÒu 4.2.2. PhÇn v÷a xi m¨ng sau khi t¸ch ra ®−îc l−u trong c¸c tói kÝn ®Ó x¸c ®Þnh nguån gèc lo¹i c¸t nÕu cÇn (®iÒu 8.1.2). 5. X¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch cña bª t«ng Khèi l−îng thÓ tÝch bª t«ng ®−îc x¸c ®Þnh ë tr¹ng th¸i kh« trªn côc mÉu nguyªn vÑn cã kÝch th−íc tèi thiÓu lín h¬n 4 lÇn Dmax cèt liÖu (cã thÓ lÊy trong sè mÉu dïng ®Ó x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng hoÆc mét côc mÉu riªng biÖt kh¸c). MÉu ®−îc lμm s¹ch bôi bÈn sau ®ã tiÕn hμnh x¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch bª t«ng ë tr¹ng th¸i sÊy kh« theo quy tr×nh nªu trong TCVN 3115 :1993. 6. X¸c ®Þnh hμm l−îng canxi «xit (CaO) vμ silic di«xit hoμ tan (SiO2 ht) cña mÉu thö 6.1 Quy ®Þnh chung 6.1.1 N−íc dïng trong qu¸ tr×nh thö nghiÖm lμ n−íc cÊt theo TCVN 4851:1989; 6.1.2 Ho¸ chÊt dïng trong thö nghiÖm cã ®é tinh khiÕt kh«ng thÊp h¬n "tinh khiÕt ph©n tÝch" (TKPT); 6.1.3 Hãa chÊt pha lo·ng theo tû lÖ thÓ tÝch ®−îc ®Æt trong ngoÆc ®¬n; VÝ dô: HCl (1+3) lμ dung dÞch gåm 1 thÓ tÝch HCl ®Ëm ®Æc trén ®Òu víi 3 thÓ tÝch n−íc cÊt. 6.1.4 Mçi mÉu ®Òu ®−îc thÝ nghiÖm song song trªn hai l−îng c©n cña mÉu thö. KÕt qu¶ thÝ nghiÖm lμ trung b×nh céng cña hai lÇn thÝ nghiÖm nÕu chªnh lÖnh gi÷a mçi kÕt qu¶ ph©n tÝch so víi gi¸ trÞ trung b×nh kh«ng lín h¬n 0,25% cho tr−êng hîp x¸c ®Þnh hμm l−îng SiO2 ht vμ 0,60% cho tr−êng hîp x¸c ®Þnh hμm l−îng CaO. 6.1.5 TÊt c¶ c¸c mÉu bét bª t«ng, xi m¨ng, cèt liÖu hay cèt liÖu lín t¸ch ra tõ bª t«ng ®Òu ®−îc ph©n tÝch c¶ hai chØ tiªu CaO vμ SiO2 ht. 6.2 ThiÕt bÞ 6.2.1 C©n ph©n tÝch cã ®é chÝnh x¸c ®Õn 0,0002g; 6.2.2 Lß nung cã bé phËn tù ng¾t ®¹t nhiÖt ®é ®Õn 1100oC;   Page 6 
  7. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 6.2.3 BÕp ®un c¸ch thñy, bÕp ®iÖn; 6.2.4 ChÐn b¹ch kim dung tÝch 30ml hoÆc 50ml; 6.2.5 B¸t sø ®¸y b»ng dung tÝch 250ml; 6.2.6 GiÊy läc ®Þnh l−îng kh«ng tro: + Ch¶y nhanh, ®−êng kÝnh lç trung b×nh 20μm + Ch¶y trung b×nh, ®−êng kÝnh lç trung b×nh 7μm 6.2.7 Tñ hót h¬i ®éc; 6.2.8 B×nh hót Èm ®−êng kÝnh 140mm hoÆc 200mm; 6.2.9 B×nh ®Þnh møc 250ml vμ 500ml; 6.2.10 Pipet 10ml, 25ml, 50ml vμ 100ml; 6.2.11 Buret 10ml, 20ml vμ 25ml; 6.2.12 Cèc thuû tinh 250ml vμ 500ml. 6.3 Ho¸ chÊt 6.3.1 Axit clohydric HCl ®Ëm ®Æc (d = 1,19) (TKPT); 6.3.2 Dung dÞch axit clohydric HCl (1+1); 6.3.3 Dung dÞch axit clohydric HCl (1+9); 6.3.4 Axit fluohydric HF (d = 1,12; 38-40%) (TKPT); 6.3.5 Axit sunfuric H2SO4 ®Ëm ®Æc (d = 1,84) (TKPT); 6.3.6 Dung dÞch kali hydroxit KOH 25%. Hoμ tan 250g KOH r¾n trong 500ml n−íc, ®Ó nguéi vμ pha lo·ng thμnh 1 lÝt, b¶o qu¶n trong b×nh polyetylen; 6.3.7 Dung dÞch EDTA 0,01M. Pha tõ èng chuÈn; 6.3.8 Dung dÞch natri cacbonat Na2CO3 5%. Hoμ tan 50g Na2CO3 khan trong 500ml n−íc vμ pha lo·ng thμnh 1 lÝt; 6.3.9 Dung dÞch kali cyanua KCN 5%. Hoμ tan 5g KCN trong 100ml n−íc; 6.3.10 Hçn hîp chØ thÞ fluorexon 1%. NghiÒn mÞn vμ trén ®Òu 0,1g fluorexon víi 10g kali clorua KCl vμ b¶o qu¶n trong lä thuû tinh mμu; 6.3.11 Amoni clorua NH4Cl tinh thÓ;   Page 7 
  8. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 6.3.12 Dung dÞch amoni clorua NH4Cl 1g/l. Hßa tan 1g amoni clorua trong 1lÝt n−íc; 6.3.13 Dung dÞch amoni hydroxit NH4OH (1+1); 6.3.14 Dung dÞch b¹c nitrat AgNO3 0,5%. 6.4 TiÕn hμnh thö 6.4.1 ChuÈn bÞ mÉu MÉu sau khi ®· chuÈn bÞ theo môc 4.2.2 ®−îc sÊy kh« ë nhiÖt ®é 105±5oC ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi vμ ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm 6.4.2 X¸c ®Þnh hμm l−îng SiO2 hoμ tan 6.4.2.1 Nguyªn t¾c Hoμ tan mÉu b»ng dung dÞch axit clohydric lo·ng, läc lÊy phÇn cÆn kh«ng tan, xö lý cÆn b»ng dung dÞch natri cacbonat, läc, c« c¹n dung dÞch ®Ó t¸ch n−íc cña axit silisic. Nung kÕt tña ë 1000±50oC, råi xö lý b»ng dung dÞch axit fluohydric ®Ó t¸ch silic ë d¹ng hîp chÊt dÔ bay h¬i lμ silic tetra florua. 6.4.2.2 Quy tr×nh thö 6.4.2.2.1 C©n 5 g mÉu ®· chuÈn bÞ theo ®iÒu 6.4.1 (chÝnh x¸c ®Õn 0,0002 g) cho vμo cèc 250 ml, thªm tõ tõ 100 ml dung dÞch axit clohydric HCl (1+9) vμo cèc vμ khuÊy ®Òu, ®Õn khi ngõng sñi bät th× thªm 10ml axit clohydric ®Æc. Sö dông m¸y khuÊy tõ vμ khuÊy mÉu ë nhiÖt ®é phßng trong 20 phót. 6.4.2.2.2 §Ó l¾ng vμ läc qua giÊy läc kh«ng tro ch¶y trung b×nh. Dïng dung dÞch axit clohydric lo·ng (1+49) röa cÆn vμ thμnh cèc (2÷3) lÇn, gi÷ l¹i dung dÞch läc. Thªm (5÷10) ml axit clohydric ®Æc vμo dung dÞch läc. 6.4.2.2.3 ChuyÓn giÊy läc cã chøa cÆn tõ phÔu läc vμo cèc vμ thªm 100ml dung dÞch natri cacbonat 5%, ®un c¸ch thñy 15 phót, thØnh tho¶ng khuÊy vμ dÇm giÊy läc. 6.4.2.2.4 §Ó l¾ng vμ läc dung dÞch qua giÊy läc kh«ng tro ch¶y trung b×nh, chuyÓn tÊt c¶ cÆn cßn b¸m trªn thμnh cèc vμ con tõ cña m¸y khuÊy tõ vμo phÔu läc sau ®ã röa b»ng dung dÞch amoni clorua nãng 6 lÇn, 2 lÇn b»ng dung dÞch axit clohydric lo·ng (1+49) nãng vμ 2 lÇn b»ng n−íc cÊt nãng. Gi÷ l¹i dung dÞch läc lÇn thø hai.   Page 8 
  9. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 6.4.2.2.5 Trén lÉn n−íc läc cña hai lÇn röa (®iÒu 6.4.2.2.2 vμ 6.4.2.2.4). Trong n−íc läc lóc nμy cã chøa silic ë d¹ng axit silisic. 6.4.2.2.6 Cho n−íc läc (®iÒu 6.4.2.2.5) vμo chÐn sø vμ c« cho ®Õn kh« trªn bÕp c¸ch thñy hoÆc bÕp c¸ch c¸t. Sau khi mÉu ®· kh«, tiÕp tôc c« ®Õn kh« kiÖt thªm kho¶ng (45÷60) phót n÷a. Sau ®ã thªm (10 ÷ 20)ml dung dÞch axit clohydric (1+1) lªn phÇn kh« vμ ®un tiÕp 10 phót trªn bÕp c¸ch thñy. Pha lo·ng dung dÞch b»ng (10÷20) ml n−íc cÊt nãng vμ läc ngay qua giÊy läc kh«ng tro ch¶y trung b×nh. Dïng n−íc cÊt nãng röa chÐn sø vμ phÇn cÆn trªn giÊy läc cho ®Õn hÕt ion clorua trong n−íc röa (thö b»ng dung dÞch AgNO3 0,5%, nÕu n−íc läc trong lμ ®−îc). Gi÷ l¹i giÊy läc vμ phÇn cÆn. 6.4.2.2.7 ChuyÓn n−íc läc vμ n−íc röa vμo b×nh ®Þnh møc vμ ®Þnh møc ®Õn 500ml (dung dÞch A). Dung dÞch nμy dïng ®Ó x¸c ®Þnh canxi oxit. 6.4.2.2.8 ChuyÓn giÊy läc cã cÆn vμo chÐn b¹ch kim, sÊy vμ ®èt ch¸y giÊy läc trªn bÕp ®iÖn. Nung chÐn ë nhiÖt ®é (1000 ± 50)o C trong 1 giê 30 phót, lÊy chÐn ra ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm ®Õn nhiÖt ®é phßng vμ c©n chÐn. Nung l¹i ë nhiÖt ®é trªn ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi, ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm vμ c©n (g1). 6.4.2.2.9 TÈm −ít cÆn trong chÐn b»ng vμi giät n−íc, thªm 1 giät dung dÞch axit sunfuric ®Æc vμ 10ml axit fluohydric ®Æc, c« trªn bÕp ®iÖn ®Õn kh« kiÖt vμ ngõng bèc h¬i tr¾ng. Nung chÐn ë nhiÖt ®é (1000 ± 50)o C trong 30 phót, lμm nguéi chÐn trong b×nh hót Èm ®Õn nhiÖt ®é phßng vμ c©n (g2). 6.4.2.2.10 TÝnh kÕt qu¶: Hμm l−îng silic dioxit hßa tan (SiO2 ht) tÝnh b»ng % theo c«ng thøc: (g 1 − g 2 ) SiO2 ht = × 100 (1) g Trong ®ã: g1 – Khèi l−îng chÐn b¹ch kim, kÕt tña silic dioxit vμ cÆn t¹p chÊt; g g2 – Khèi l−îng chÐn b¹ch kim vμ cÆn t¹p chÊt; g g – Khèi l−îng mÉu lÊy ®Ó ph©n tÝch; g 6.4.3 X¸c ®Þnh hμm l−îng canxi oxit (CaO)   Page 9 
  10. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 6.4.3.1 Nguyªn t¾c Canxi vμ magiª ®−îc t¸ch khái s¾t, nh«m, titan b»ng amoni hydroxit. ChuÈn ®é l−îng canxi b»ng dung dÞch EDTA víi chØ thÞ fluorexon trong m«i tr−êng kiÒm. 6.4.3.2 Quy tr×nh thö 6.4.3.2.1 Dïng pipet lÊy vμo cèc 100ml dung dÞch A (®iÒu 6.4.2.2.7), thªm vμo cèc 1g amoni clorua, ®un nãng dung dÞch ®Õn nhiÖt ®é (60÷70)oC, nhá tõ tõ dung dÞch amoni hydroxit (1+1) vμ khuÊy ®Õn khi xuÊt hiÖn kÕt tña hydroxit, cho d− 1 giät amoni hydroxit. §un nãng dung dÞch ë nhiÖt ®é (70 ÷80)oC trong thêi gian tõ (45÷60) phót ®Ó ®«ng tô kÕt tña vμ lo¹i amoni hydroxit d−. Läc dung dÞch cßn nãng qua giÊy läc vμo b×nh ®Þnh møc 250ml. Dïng dung dÞch amoni nitrat 2% ®un nãng ®Õn (60 ÷ 70)oC röa kÕt tña ®Õn hÕt ion Cl- (thö b»ng dung dÞch AgNO3 0,5%), thªm n−íc cÊt ®Õn v¹ch møc (dung dÞch B). 6.4.3.2.2 LÊy vμo cèc 25ml dung dÞch B, thªm 80ml n−íc cÊt, 20ml dung dÞch kali hydroxit 25%, 2ml dung dÞch kali cyanua 5% vμ kho¶ng 0,1g chØ thÞ fluorexon, ®Æt cèc trªn mét nÒn mμu ®en, dïng dung dÞch EDTA 0,01M chuÈn ®é cho ®Õn khi dung dÞch chuyÓn tõ mμu xanh huúnh quang sang mμu hång, ghi l¹i thÓ tÝch EDTA tiªu tèn (V1). 6.4.3.2.3 TiÕn hμnh t−¬ng tù nh− ®iÒu 6.4.2.2.1 vμ 6.4.2.2.2 víi 100ml n−íc cÊt lμm mÉu tr¾ng, ghi l¹i thÓ tÝch dung dÞch EDTA tiªu tèn khi chuÈn ®é mÉu tr¾ng (V2). 6.4.3.2.4 TÝnh kÕt qu¶: Hμm l−îng canxi oxit (CaO) tÝnh b»ng % theo c«ng thøc: 0,00056 × 50 × (V1 − V 2 ) CaO = × 100 (2) g Trong ®ã: V1 - ThÓ tÝch dung dÞch EDTA 0,01M tiªu tèn khi chuÈn ®é mÉu thö; ml V2 - ThÓ tÝch dung dÞch EDTA 0,01M tiªu tèn khi chuÈn ®é mÉu tr¾ng; ml 0,00056 - Khèi l−îng canxi oxit t−¬ng øng víi 1ml dung dÞch EDTA 0,01M; g 50 - HÖ sè chuÈn ®é; g - Khèi l−îng mÉu lÊy ®Ó ph©n tÝch; g   Page 10 
  11. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 7. TÝnh to¸n vμ lùa chän kÕt qu¶ Ph−¬ng ph¸p tÝnh to¸n vμ lùa chän kÕt qu¶ x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®−îc ¸p dông theo tõng tr−êng hîp, cô thÓ lμ: 7.1 Trong tr−êng hîp lÊy ®−îc tÊt c¶ c¸c mÉu vËt liÖu ®Çu vμo gåm xi m¨ng, c¸t, cèt liÖu lín, tr×nh tù tÝnh to¸n vμ lùa chän kÕt qu¶ ®−îc tiÕn hμnh nh− sau: 7.1.1 Xem xÐt hμm l−îng CaO cã trong cèt liÖu (cèt liÖu lín vμ c¸t), nÕu thÊy bÊt kú lo¹i cèt liÖu nμo cã hμm l−îng nμy lín h¬n hoÆc b»ng 35% th× l−îng xi m¨ng chØ tÝnh dùa trªn sè liÖu ph©n tÝch SiO2 hoμ tan x¸c ®Þnh ë ®iÒu 6.4.2 theo c«ng thøc sau: SiO2ht BT - SiO2ht CL XM1 = x 100 (%) (3) SiO2ht XM - 1,23 SiO2ht CL XM1 x γBT XM2 = (kg/m3 bª t«ng) (4) 100 Trong ®ã: XM1 : L−îng xi m¨ng trong bª t«ng tÝnh theo tû lÖ % khèi l−îng XM2 : L−îng xi m¨ng trong bª t«ng tÝnh theo ®¬n vÞ kg/m3 bª t«ng γBT : Khèi l−îng thÓ tÝch ë tr¹ng th¸i sÊy kh« cña bª t«ng (x¸c ®Þnh theo môc 5), kg/m3 SiO2ht BT: L−îng SiO2 hoμ tan trong mÉu bª t«ng (x¸c ®Þnh theo môc 6.4.2), % SiO2ht XM: L−îng SiO2 hoμ tan trong mÉu xi m¨ng (x¸c ®Þnh theo môc 6.4.2), % SiO2ht CL: L−îng SiO2 hoμ tan trung b×nh trong cèt liÖu (gåm c¸t vμ cèt liÖu lín) x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: SiO2ht c x C + SiO2ht CLLxCLL SiO2ht CL = x 100 (%) (5) C + CLL   Page 11 
  12. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 Trong ®ã: SiO2ht C vμ SiO2ht CLL: L−îng silic di«xit hoμ tan trong c¸t vμ cèt liÖu lín ®−îc x¸c ®Þnh theo môc 6.4.2, % C vμ CLL: Hμm l−îng c¸t vμ cèt liÖu lín (kg) trong 1m3 bª t«ng ®−îc gi¶ ®Þnh ë mét tû lÖ thÝch hîp. Trong tr−êng hîp kh«ng gi¶ ®Þnh ®−îc th× cã thÓ lÊy hμm l−îng c¸t b»ng 650 kg/m3 bª t«ng vμ cèt liÖu lín b»ng 1190 kg/m3 bª t«ng. 7.1.2 Trong tr−êng hîp hμm l−îng CaO trong cèt liÖu nhá h¬n 35%, l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®−îc tÝnh to¸n dùa trªn c¶ hai sè liÖu ph©n tÝch SiO2 ht vμ CaO x¸c ®Þnh theo môc 6.4.2 vμ 6.4.3. Quy tr×nh tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng theo chØ sè CaO ¸p dông t−¬ng tù nh− môc 7.1.1 nh−ng trong c¸c c«ng thøc (3) vμ (5) thay thÕ c¸c gi¸ trÞ SiO2ht cña bª t«ng, xi m¨ng, c¸t vμ cèt liÖu lín (c¶ gi¸ trÞ trung b×nh cña cèt liÖu) b»ng c¸c gi¸ trÞ CaO t−¬ng øng. KÕt qu¶ ®−îc lùa chän nh− sau: 7.1.2.1 NÕu hai gi¸ trÞ hμm l−îng xi m¨ng ph©n tÝch theo thμnh phÇn SiO2ht vμ CaO kh«ng lÖch qu¸ 25kg/m3 th× tÝnh gi¸ trÞ trung b×nh; 7.1.2.2 Trong tr−êng hîp hμm l−îng CaO trong cèt liÖu nhá h¬n 5% khuyÕn c¸o chän kÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng theo thμnh phÇn CaO. 7.1.3 NÕu cã nghi ngê vÒ ®é chÝnh x¸c cña kÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng xi m¨ng theo môc 7.1.1 vμ 7.1.2 th× tiÕp tôc biÖn luËn theo môc 8. 7.2 Trong tr−êng hîp kh«ng lÊy ®−îc ®ñ c¸c lo¹i vËt liÖu ®Çu vμo th× ph−¬ng ph¸p tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng vμ lùa chän kÕt qu¶ ®−îc thùc hiÖn t−¬ng tù nh− môc 7.1. nh−ng ph¶i gi¶ ®Þnh (hoÆc x¸c ®Þnh) hμm l−îng SiO2 ht, CaO trong cèt liÖu lín, c¸t vμ xi m¨ng nh− sau: - §èi víi cèt liÖu lín: LÊy kÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng SiO2 ht vμ CaO cña h¹t cèt liÖu t¸ch tõ mÉu bª t«ng l−u theo môc 4.2.3; - §èi víi c¸t: Hμm l−îng CaO lÊy b»ng 1,0% vμ SiO2 ht lÊy b»ng 1,0%; - §èi víi xi m¨ng:   Page 12 
  13. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 + NÕu lμ xi m¨ng Poocl¨ng th−êng (PC) hμm l−îng SiO2ht lÊy b»ng 21% vμ hμm l−îng CaO lÊy b»ng 63,5% + NÕu lμ xi m¨ng Poocl¨ng hçn hîp (PCB): LÊy theo c¸c sè liÖu cña nhμ s¶n xuÊt vÒ hμm l−îng CaO vμ SiO2 ht trong lo¹i xi m¨ng ®ã t¹i thêi ®iÓm x©y dùng c«ng tr×nh. Chó thÝch: C¸t cã thÓ cã nguån gèc tõ ®¸ Cacbonat (c¸t nghiÒn), khi ®ã nÕu gi¶ ®Þnh hμm l−îng CaO b»ng 1,0% sÏ g©y sai sè lín trong kÕt qu¶ tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng. §Ó lo¹i trõ kh¶ n¨ng nμy xem biÖn luËn vμ ®¸nh gi¸ sai sè thÝ nghiÖm ë môc 8.1.2. §èi víi xi m¨ng PCB 30 nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc nhμ m¸y s¶n xuÊt th× khã cã thÓ gi¶ ®Þnh ®−îc chÝnh x¸c hμm l−îng CaO vμ SiO2 ht trong xi m¨ng vμ ®iÒu nμy còng cã thÓ g©y ra sai sè trong kÕt qu¶ tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng. 8. BiÖn luËn vμ ®¸nh gi¸ sai sè thÝ nghiÖm NÕu xÐt thÊy kÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng theo c¸c môc 7.1, 7.2 cßn sai lÖch nhiÒu so víi thùc tÕ dù kiÕn th× tiÕp tôc xem xÐt lo¹i trõ c¸c sai sè cã thÓ g©y ra sai lÖch kÕt qu¶ nh− sau: 8.1. KiÓm tra sai sè xuÊt ph¸t tõ kÕt qu¶ ph©n tÝch hoÆc gi¶ ®Þnh hμm l−îng CaO, SiO2 ht cña vËt liÖu ®Çu vμo b»ng c¸ch: - Víi c¸c sè liÖu ®−îc ph©n tÝch trùc tiÕp: LÆp l¹i ph©n tÝch thμnh phÇn ho¸ vËt liÖu ®Çu vμo ®Ó chän lùa kÕt qu¶ ph©n tÝch chÝnh x¸c h¬n vμ tÝnh to¸n l¹i hμm l−îng xi m¨ng. - Víi c¸c sè liÖu gi¶ ®Þnh: NÕu cã nghi ngê vÒ kh¶ n¨ng c¸t cã thÓ cã hμm l−îng CaO cao th× cã thÓ lÊy mÉu v÷a xi m¨ng ®· ®−îc t¸ch ra bª t«ng theo môc 4.2.3, nghiÒn mÞn vμ hoμ tan trong dung dÞch axit HCl (tû lÖ pha lo·ng 1:10). NÕu thÊy hÇu hÕt bét v÷a xi m¨ng tan trong axit th× cã thÓ kh¼ng ®Þnh c¸t cã hμm l−îng CaO cao vμ khi ®ã kh«ng lÊy kÕt qu¶ tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng theo chØ sè CaO. 8.2 KiÓm tra sai sè xuÊt ph¸t tõ c¸c c«ng ®o¹n ®Ëp, rót gän, nghiÒn mÉu vμ ph©n tÝch ho¸ mÉu bª t«ng b»ng c¸ch lÊy mÉu l−u ë môc 4.2.2, tiÕp tôc nghiÒn mÞn, ph©n tÝch ho¸ vμ ¸p c¸c sè liÖu cña vËt liÖu ®Çu vμo nh− ®· sö dông tr−íc ®ã ®Ó tÝnh to¸n l¹i hμm l−îng xi m¨ng. Trong tr−êng hîp sai lÖch gi÷a hai lÇn thö kh«ng v−ît qu¸ 40kg xi m¨ng /m3 bª t«ng th× cã thÓ kh¼ng ®Þnh sai sè do c¸c c«ng ®o¹n thÝ nghiÖm nμy g©y ra (nÕu cã) ë   Page 13 
  14. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 møc chÊp nhËn ®−îc vμ cÇn t×m nguyªn nh©n g©y ra sai lÖch kÕt qu¶ ë c¸c lý do kh¸c. Trong tr−êng hîp sai lÖch kÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng xi m¨ng gi÷a hai lÇn thÝ nghiÖm v−ît qu¸ 40kg xi m¨ng /m3 bª t«ng th× hoÆc cã thÓ ghi nhËn gi¸ trÞ nμy vμo biªn b¶n thö kÌm theo chó thÝch vÒ sai sè thÝ nghiÖm hoÆc tiÕn hμnh thÝ nghiÖm l¹i lÇn thø ba ®Ó kiÓm chøng víi hai lÇn tr−íc, chän kÕt qu¶ nμo chÝnh x¸c h¬n. 8.3 Trong tr−êng hîp ®· lo¹i trõ mäi kh¶ n¨ng g©y sai lÖch kÕt qu¶ nh− ®· nªu ë c¸c môc 8.1, 8.2 mμ vÉn cßn nghi ngê vÒ kÕt qu¶ tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng th× cã thÓ tiÕn hμnh lÊy l¹i mÉu tõ kÕt cÊu vμ thÝ nghiÖm l¹i hoÆc kh«ng thÝ nghiÖm l¹i, ghi nhËn c¸c kÕt qu¶ ®· tÝnh to¸n vμ kiÕn dù c¸c nguyªn nh©n bÊt kh¶ kh¸ng g©y ra sai lÖch kÕt qu¶ nh−: kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc chÝnh x¸c thμnh phÇn ho¸ cña xi m¨ng PCB, trong bª t«ng cã thÓ cßn lÉn mét sè d¹ng vËt liÖu cã thμnh phÇn CaO hay SiO2 hoμ tan cao mμ ch−a tÝnh tíi ®−îc ... L−u ý lμ b¶n th©n ph−¬ng ph¸p tÝnh to¸n hμm l−îng xi m¨ng theo tiªu chuÈn nμy lu«n tiÒm Èn mét sai lÖch kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh so víi gi¸ trÞ thùc tÕ. Chó thÝch: Ph−¬ng ph¸p thÝ nghiÖm x¸c ®Þnh hμm l−îng xi m¨ng trong bª t«ng ®· ®ãng r¾n trong ®iÒu kiÖn ViÖt Nam lu«n cã thÓ tiÒm Èn sai lÖch ngÉu nhiªn so víi gi¸ thùc tÕ kho¶ng ±50kg xi m¨ng /1m3 bª t«ng 9. Biªn b¶n thö Biªn b¶n thö cÇn ghi c¸c néi dung sau: - Tªn c«ng tr×nh, vÞ trÝ lÊy mÉu; - Ngμy th¸ng thi c«ng; - Ngμy th¸ng lÊy mÉu; - Ngμy th¸ng thÝ nghiÖm; - Tiªu chuÈn ¸p dông; - KÕt qu¶ x¸c ®Þnh khèi l−îng thÓ tÝch cña bª t«ng; - KÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng silic di«xit hoμ tan SiO2 ht cña bª t«ng vμ c¸c vËt liÖu chÕ t¹o bª t«ng nÕu cã ; - KÕt qu¶ ph©n tÝch hμm l−îng canxi «xit CaO cña bª t«ng vμ c¸c vËt liÖu chÕ t¹o bª t«ng nÕu cã;   Page 14 
  15. TI£U CHUÈN X¢Y DùNG ViÖt nam Tcxdvn 307 : 2003 - L−îng xi m¨ng trong 1 m3 bª t«ng tÝnh theo SiO2 ht; - L−îng xi m¨ng trong 1 m3 bª t«ng tÝnh theo CaO; - Gi¸ trÞ l−îng xi m¨ng phï hîp lùa chän chÝnh thøc (lý do lùa chän gi¸ trÞ phï hîp); - C¸c nguyªn nh©n cã thÓ g©y nªn sai sè thÝ nghiÖm nÕu cã; - Tªn phßng thÝ nghiÖm, ng−êi thÝ nghiÖm vμ kiÓm tra.   Page 15 
Đồng bộ tài khoản