TCVN 2683 1991

Chia sẻ: minhphung21052

TCVN 2683 1991, Đất xây dựng –phương pháp lấy bao gói vận chuyển và bảo quản mẫu: xác định thành phần, các tính chất vật lí và cơ học….

Nội dung Text: TCVN 2683 1991

 

  1. TI£U CHUÈN VIÖT NAM tcvn 2683 : 1991  §Êt x©y dùng Ph−¬ng ph¸p lÊy, bao gãi, vËn chuyÓn vμ b¶o qu¶n mÉu Soils - Sampling, packing, transportation and curing of samples Tiªu chuÈn nμy thay thÕ TCVN 2683: 1978 Tiªu chuÈn nμy quy ®Þnh nh÷ng yªu cÇu vÒ ph−¬ng ph¸p lÊy, bao gãi, vËn chuyÓn vμ b¶o qu¶n c¸c mÉu ®Êt ®¸ ®Ó x¸c ®Þnh thμnh phÇn, c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ vμ c¬ häc khi dïng lμm nÒn vμ m«i tr−êng ph©n bè c«ng tr×nh x©y dùng. 1. Quy ®Þnh chung 1.1. MÉu ®Êt ®¸ ®−îc lÊy thμnh hai lo¹i: mÉu nguyªn tr¹ng (gi÷ nguyªn kÕt cÊu) vμ mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng (kÕt cÊu bÞ ph¸ ho¹i). 1.2. MÉu ®Êt ®¸ ®−îc coi lμ nguyªn tr¹ng, nÕu khi lÊy xong vÉn gi÷ ®−îc nguyªn kÕt cÊu, thμnh phÇn, tr¹ng th¸i vμ c¸c tÝnh chÊt nh− trong thiªn nhiªn (quy −íc bá qua ¶nh h−ëng cña sù thay ®æi tr¹ng th¸i øng suÊt khi t¸ch mÉu ra khái m«i tr−êng). MÉu kh«ng gi÷ nguyªn ®−îc kÕt cÊu, thμnh phÇn, tr¹ng th¸i vμ tÝnh chÊt lμ mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng. Trong kh¶o s¸t x©y dùng th−êng chØ lÊy mÉu nguyªn tr¹ng vμ mÉu cã kÕt cÊu kh«ng nguyªn vÑn nh−ng gi÷ ®−îc thμnh phÇn h¹t hoÆc ®é Èm. Ngoμi ra, cßn lÊy mÉu l−u ®Ó m« t¶ vμ l−u hå s¬. 1.3. MÉu ®Êt ®¸ ®−îc lÊy tõ c¸c c«ng tr×nh th¨m dß ®· lμm s¹ch (hè ®μo, hå mãng, hμo, vÕt lé, lç khoan v.v...) hoÆc ®¸y bån n−íc. 1.4. C¸c c«ng tr×nh khoan ®μo ph¶i ®−îc b¶o vÖ kh«ng cho n−íc mÆt vμ n−íc m−a thÊm vμo. 1.5. Sè l−îng vμ kÝch th−íc mÉu ®Êt ®¸ ph¶i ®ñ ®Ó tiÕn hμnh toμn bé c¸c thÝ nghiÖm trong phßng theo quy ®Þnh cña ph−¬ng ¸n kh¶o s¸t. 2. LÊy mÉu 2.1. LÊy mÉu nguyªn tr¹ng. 2.1.1. MÉu nguyªn tr¹ng ®−îc lÊy tõ hè khai ®μo vμ tõ lç khoan. §Ó lÊy mÉu, dïng dao, xÎng, èng cã ®Õ v¸t phÝa ngoμi (èng v¸t), cung d©y v.v... hoÆc èng mÉu nguyªn tr¹ng. 2.1.2. MÉu gi÷ nguyªn tr¹ng mμ kh«ng cÇn ®ãng hép th× lÊy thμnh d¹ng khèi lËp ph−¬ng hoÆc khèi ch÷ nhËt (th−êng cã kÝch th−íc 25 x 25 x 25 cm). 2.1.3. MÉu ph¶i ®ãng hép míi gi÷ ®−îc nguyªn tr¹ng th× lÊy b»ng èng v¸t, ®¶m b¶o theo yªu cÇu cña ®iÒu 2- l.5. ChiÒu cao èng v¸t kh«ng ®−îc nhá h¬n ®−êng kÝnh èng. 2.1.4. Cho phÐp lÊy mÉu nguyªn tr¹ng cña ®Êt lo¹i sÐt cøng vμ nöa cøng, còng nh− ®Êt hßn lín, b»ng c¸ch chôp vμ Ên ®Çu hép chøa mÉu vμo khèi ®Êt. 2.1.5. Khi khoan, èng mÉu nguyªn tr¹ng ph¶i ®¶m b¶o lÊy ®−îc mÉu cã ®é Èm tù nhiªn víi ®−êng kÝnh (c¹nh) t−¬ng øng víi thiÕt bÞ thÝ nghiÖm. Khi chän kÝch th−íc èng mÉu, cÇn xÐt ®Õn ph¹m vi ph¸ hñy xung quanh mÉu nguyªn tr¹ng. BÒ réng cña ph¹m vi nμy ®−îc lÊy b»ng 3mm ®èi víi ®¸ bÒn vòng, 5mm ®èi víi ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i tõ dÎo ch¶y ®Õn ch¶y, 10mm ®èi víi ®Êt lo¹i c¸t vμ ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i tõ dÎo mÒm ®Òn cøng, 20mm ®èi víi ®Êt hßn lín. Page 1 
  2. TI£U CHUÈN VIÖT NAM tcvn 2683 : 1991  §−êng kÝnh tèi thiÓu cña mÉu nguyªn tr¹ng nªu nh− sau: ®èi víi ®¸ - 50mm, ®Êt lo¹i c¸t vμ lo¹i sÐt - 90mm, ®Êt hßn lín - 200mm. ChiÒu cao mÉu kh«ng nhá h¬n ®−êng kÝnh vμ nªn lín h¬n 200mm. 2.1.6. Khi lÊy mÉu tõ lç khoan b»ng èng mÉu nguyªn tr¹ng, chiÒu dμi cña èng kh«ng v−ît qu¸ 2,0 ®èi víi ®¸, l,5m ®èi víi ®Êt hßn lín vμ 0,7m ®ãi víi ®Êt lo¹i sÐt vμ ®Êt lo¹i c¸t 2.1.7. MÉu nguyªn tr¹ng cña ®¸ bÒn v÷ng kh«ng bÞ ph¸ hñy do t¸c ®éng c¬ häc cña dông cô khoan vμ cña dung dÞch röa th× ®−îc lÊy b»ng ph−¬ng ph¸p khoan xo¸y, víi èng mÉu ®¬n. Cho phÐp sö dông n−íc lμ hoÆc dung dÞch sÐt lμm n−íc röa, röa. MÉu nguyªn tr¹ng cña c¸c lo¹i d¸t kh¸c ph¶i lÊy b»ng èng mÉu kÐp, cã èng trong kh«ng quay mμ chØ tÞnh tiÕn, víi ®iÒu kiÖn chØ dïng dung dÞch sÐt lμm n−íc röa vμ ®¶m b¶o chÕ ®é khoan nh− sau: - T¶i träng däc trôc: 600 – 1000kG. - Tèc ®é quay nhá h¬n l00 vßng/phót. 2.1.8. MÉu cã thμnh phÇn, tr¹ng th¸i vμ tÝnh chÊt ®Æc biÖt (th−êng yÕu vÒ mÆt chÞu lùc) ph¶i ®−îc lÊy trong qu¸ tr×nh khoan kh«ng dïng n−íc röa, kh«ng ®æ n−íc vμo lç khoan vμ ph¶i dïng biÖn ph¸p c¸ch li víi nh÷ng líp ®Êt chøa n−íc hoÆc kh«ng æn ®Þnh. 2.1.9. MÉu nguyªn tr¹ng cña ®Êt c¸t chÆt vμ chÆt võa, ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i cøng vμ nöa cøng ph¶i lÊy b»ng èng mÉu chôp. èng mÉu ph¶i cã èng lãt bªn trong kh«ng quay ®Ó chøa mÉu. Tèc ®é quay cña èng ngoμi khi lÊy mÉu kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 60 vßng/phót, t¶i träng däc trôc t¸c dông lªn èng mÉu kh«ng v−ît qu¸ 0,1 tÊn. Khi khoan kh« kh«ng ®¹t hiÖu qu¶ mong muèn, nÕu ®Êt kh«ng cã tÝnh lón sËp (do bÞ Èm −ít), ®−îc phÐp khoan xoay, dïng chÊt láng röa vμ lÊy mÉu b»ng èng ®ãng 2.1.10. MÉu ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i dÎo cøng ®−îc lÊy b»ng ph−¬ng ph¸p khoan Ên, ë èng mÉu h×nh trô cã thμnh máng (bÒ dμy kh«ng qu¸ 3mm). Tèc ®é Ên dông cô kh«ng v−ît qu¸ 2m/phót. §Õ c¾t cña èng mÉu ph¶i ®−îc v¸t nhän ë phÝa nguμi mét gãc l00, cã ®−êng kÝnh trong nhá h¬n ®−êng kÝnh trong cña èng chøa mÉu lμ 2 mm. 2.1.11. MÉu ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i dÎo mÒm, dÎo ch¶y vμ ch¶y, còng nh− mÉu c¸t, ph¶i lÊy b»ng ph−¬ng ph¸p khoan Ên, víi èng mÉu nguyªn tr¹ng cã c¬ cÊu gi÷ mÉu hë hoÆc kÝn. §Ó lÊy, Ên èng mÉu vμo ®Êt víi tèc ®é kh«ng v−ît qu¸ 0,5m/phót. §−êng kÝnh trong (c¹nh) cña ®Õ c¾t èng mÉu ph¶i nhá h¬n ®−êng kÝnh trong (c¹nh) cña èng chøa mÉu 0,5- l,0mm. 2.1.12. §èi víi ®Êt yÕu cho phÐp sö dông èng mÉu pitt«ng (kiÓu c¬ cÊu gi÷ kh«ng) ®Ó lÊy mÉu. 2.2. LÊy mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng. 2.2.1. MÉu kh«ng nguyªn tr¹ng ®−îc lÊy tõ c«ng tr×nh khai ®μo, b»ng dao, xÎng v.v cßn khi khoan th× b»ng mòi khoan hoÆc èng mÉu. 2.2.2. MÉu ®¸ bÒn v÷ng ®−îc lÊy b»ng ph−¬ng ph¸p næ hoÆc b»ng lâi mÇu khi khoan. 2.2.3. MÉu ®¸ nøt nÎ vμ ®¸t c¸c lo¹i ®−îc lÊy tõ c¸c c«ng tr×nh khai ®μo, b»ng dao, xÎng v.v hoÆc tõ lç khoan, b»ng èng mÉu, mòi khoan. 2.2.4. §èi víi nh÷ng lo¹i ®Êt ph©n líp máng, víi bÒ dμy cña mçi líp hoÆc thÊu kÝnh nhá h¬n 5cm, cho phÐp lay mÉu tõ c«ng tr×nh khai ®μo b»ng ph−¬ng ph¸p v¹ch luèng. 2.2.5. §èi víi ®Êt b·o hßa n−íc mμ kh«ng cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn, khi lÊy mÉu b»ng Page 2 
  3. TI£U CHUÈN VIÖT NAM tcvn 2683 : 1991  ph−¬ng ph¸p khoan xoay lÊy l«i, cho phÐp sö dông dÞch sÐt cã khèi l−îng riªng kh«ng nhá h¬n 1,2g/cm3. 2.2.6. §èi víi ®Êt ®¸ cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn, ph¶i tiÕn hμnh khoan kh«, kh«ng ®−îc ®æ n−íc vμo lç khoan vμ ph¶i gi¶m tèc ®é quay cña dông cô khoan (nhá h¬n 100 vßng phót). 2.3. MÉu l−u MÉu l−u cña ®¸ ®−îc lÊy liªn tôc d−íi d¹ng lâi khoan. MÉu l−u cña ®Êt ®−îc lÊy c¸ch nhau 0,5 m theo ®é s©u, víi kÝch th−íc 5 x 5 x 5. §Æc biÖt lÊy mÉu chó ý ë ®é s©u chuyÓn líp ®Êt. 3. Bao gãi mÉu 3.1. MÉu kh«ng nguyªn tr¹ng 3.1.1. MÉu ®Êt kh«ng nguyªn tr¹ng vμ kh«ng cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn ®−îc dùng trong hép hoÆc tói, ®¶m b¶o gi÷ ®−îc c¸c h¹t ®Êt nhá (th−êng dïng c¸c tói b»ng chÊt dÎo, v¶i dμy hoÆc giÊy kh«ng thÊm n−íc). 3.1.2. MÉu ®Êt kh«ng nguyªn tr¹ng nh−ng cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn ph¶i cho vμo hép kim lo¹i kh«ng gØ, hoÆc hép nhùa cã n¾p ®Ëy kÝn. §−îc phÐp ®ùng mÉu lo¹i nμy vμo tói chÊt dÎo víi ®iÒu kiÖn ph¶i c©n mÉu ngay sau khi lÊy. 3.1.3. Bªn trong hép (hoÆc tói) cïng víi mÉu ph¶i ®Æt phiÒu mÉu ®· ®−îc gãi kÝn b»ng giÊy kh«ng thÊm n−íc vμ tÈm parafin, hoÆc b»ng hai lÇn tói chÊt dÎo hμn kÝn mÐp. PhiÕu mÉu thø hai ®−îc d¸n lªn hép mÉu. Cho phÐp viÕt néi dung cña phiÕu mÉu lªn hép mÉu. 3.2. MÉu nguyªn tr¹ng 3.2.1. §èi víi mÉu nguyªn tr¹ng kh«ng ®ùng vμo hép, cÇn c¸ch li ngay víi kh«ng khÝ bªn ngoμi b»ng c¸ch quÐt parafm nãng ch¶y, theo tr×nh tù sau: Bäc kÝn phiÕu mÉu thø nhÊt b»ng giÊy kh«ng thÊm n−íc, tÈm parafm, råi ®Æt lªn mÆt trªn cña mÉu, tiÕp ®ã quÐt parafin lªn toμn mÉu. TÊm parafm phiÕu mÉu thø hai vμ d¸n lªn mÆt bªn cña mÉu, l¹i quÐt phñ lªn mét líp parafin n÷a. 3.2.2. MÉu ®Êt lÊy vμo hép cøng hoÆc èng v¸t ph¶i ®−îc bao gãi ngay. Hai ®Çu cña hép ®−îc ®Ëy b»ng n¾p kÝn, cã ®Öm cao su. NÕu kh«ng cã ®Öm cao su, chç tiÕp xóc gi÷a n¾p vμ hép ph¶i ®−îc lãt b»ng hai líp vËt liÖu c¸ch li hoÆc phñ kÝn b»ng parafim nãng ch¶y. Tr−íc khi ®Ëy n¾p, ®Æt phiÕu mÉu thø nhÊt lªn trªn mÉu. D¸n phiÕu mÉu thø hai lªn mÆt bªn cña hép cøng vμ nhÊt thiÕt ph¶i ®¸nh dÊu mÆt trªn. Parafin dïng ®Ó c¸ch li mÉu nguyªn tr¹ng víi kh«ng khÝ bªn ngoμi ph¶i cã nhiÖt ®é nãng ch¶y 57 - 600C. §Ó t¨ng tÝnh dÎo cña parafm, ph¶i trén thªm 35 – 50% nhùa ®−êng (theo khèi l−îng). Chó thÝch: Cho phÐp sö dông hçn hîp cã ®ñ tÝnh chÊt c¸ch li vμ ®é dÎo thay thÕ, nh− hçn hîp gåm 60% parafin víi nhùa ®−êng, 25% s¸p, 10% nhùa th«ng vμ 5% dÇu kho¸ng, hoÆc hçn hîp gåm 37,5% s¸p, 37,5% nhùa th«ng, 25% «xit s¾t. 3.3. Trªn phiÕu m©u ph¶i ghi râ: Tªn c¬ quan kh¶o s¸t; Tªn c«ng tr×nh (khu vùc) kh¶o s¸t; TÝn vμ sè hiÖu c«ng tr×nh th¨m dß; Sè hiÖu mÉu; §é s©u lÊy mÉu Tªn, thμnh phÇn, mÇu s¾c vμ tr¹ng th¸i cña ®Êt X¸c ®Þnh theo m¾t th−êng ë hiÖn tr−êng; Chøc danh, hä tªn, ch÷ kÝ cña ng−êi lÊy mÉu; Ngμy, th¸ng, n¨m lÊy mÉu. Ph¶i ghi râ phÔu mÉu b»ng bót ch× ®en th−êng ®Ó khái bÞ nhoÌ hoÆc mÆt 3.4. MÉu hå s¬ ph¶i ®−îc xÕp liªn tôc vμo hép gç cã ng¨n « theo kho¶ng ®é s©u vμ nªn cã n¾p ®Ëy. Trªn hép gç ph¶i ghi râ tªn c«ng tr×nh (khu vùc) kh¶o s¸t, sè hiÖu lç khoan hoÆc hè th¨m dß, kho¶ng ®é s©u lÊy mÉu. Page 3 
  4. TI£U CHUÈN VIÖT NAM tcvn 2683 : 1991  3.5. Khi vËn chuyÓn ®Õn phßng thÝ nghiÖm, ph¶i cho mÉu vμo hßm, träng l−îng mçi hßm kh«ng nªn qu¸ 40 kg. Khi xÕp mÉu vμo hßm, ph¶i chÌn nh÷ng kho¶ng trèng gi÷a c¸c m©u b»ng Èm, vá bμo, hoÆc vËt liÖu cã tÝnh chÊt t−¬ng tù, sao cho thËt chÆt khÝt. §Æt mÉu c¸ch thμnh hßm kho¶ng 3 - 4cm vμ gi÷a kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c mÉu lμ 2-3cm. Ngay d−íi n¾p hßm ®Æt mét b¶ng liÖt kª (®−îc gãi trong giÊy kh«ng thÊm n−íc). §¸nh sè hßm kÌm ghi chó vμ kÝ hiÖu cÇn l−u ý: "Trªn", "Kh«ng nÐm”, “Kh«ng ®¶o lËt", "Tr¸nh m−a n¾ng", vμ tªn, ®Þa chØ ng−êi göi, ng−êi nhËn. 4. VËn chuyÓn vμ b¶o qu¶n 4.1. Khi vËn chuyÓn, kh«ng ®−îc ®Ó mÉu nguyªn tr¹ng chÞu c¸c t¸c ®éng ®éng sù thay ®æi ®ét ngét cña nhiÖt ®é. 4.2. CÊm b¶o qu¶n vμ thÝ nghiÖm nh÷ng mÉu thiÓu hå s¬ nh− yªu cÇu ë c¸c ®iÒu 3.3 vμ 3.4. 4.3. MÉu kh«ng nguyªn tr¹ng nh−ng cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn, còng nh− mÉu nguyªn tr¹ng ®· ®−îc ®ãng gãi ph¶i ®−îc xÕp ®Æt vμ b¶o qu¶n trong phßng ®¶m b¶o ®−îc c¸c yªu cÇu sau ®©y: a) Kh«ng khÝ cã ®é Èm t−¬ng ®èi kh«ng thÊp h¬n 80% vμ nhiÖt ®é h¬n 200C; b) Kh«ng cã t¸c ®éng lùc ®ét biÕn. Khi b¶o qu¶n mÉu trong phßng ph¶i l−u ý ®Ó: - MÉu ®−îc xÕp thμnh mét hμng trªn gi¸ ®ùng, phiÕu mÉu h−íng lªn trªn - C¸c mÉu nguyªn tr¹ng kh«ng xÕp s¸t nhau, kh«ng s¸t thμnh gi¸; - Toμn bé mÆt d−íi cña mÉu ®−îc ®Æt khÝt lªn gi¸; - MÉu nguyªn tr¹ng kh«ng bÞ bÊt cø vËt g× ®Ì lªn. 4.4. Thêi h¹n b¶o qu¶n mÉu nguyªn tr¹ng (tõ thêi ®iÓm lÊy mÉu ®Õn khi b¾t ®Çu thÝ nghiÖm) ë trong phßng ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu cña ®iÒu 4.3- kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 2 th¸ng ®èi víi ®¸ bÒn v÷ng, ®Êt c¸t Ýt Èm, còng nh− ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i cøng vμ nöa cøng; mét th¸ng - ®èi víi ®¸ nöa cøng, ®Êt hßn lín, c¸t Èm, ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i dÎo cøng vμ dÎo mÒm; 15 ngμy - ®èi víi than bïn, bïn vμ ®Êt lo¹i sÐt cã tr¹ng th¸i ch¶y vμ dÎo ch¶y. 4.5. Thêi h¹n b¶o qu¶n mÉu nguyªn tr¹ng ®· ®−îc bao gãi (tõ thêi ®iÓm lÊy ®Õn lóc b¾t ®Çu thÝ nghiÖm) khi kh«ng cã phßng l−u tr÷ tháa m·n ®iÒu 4.3 kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 15 ngμy; riªng ®èi víi than bïn, ®¸t than bïn vμ bïn - kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 5 ngμy. 4.6. Thêi h¹n b¶o qu¶n mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng nh−ng cÇn gi÷ ®é Èm tù nhiªn ®· ®−îc bao gãi - kh«ng qu¸ 2 ngμy. NÕu mÉu ®· ®−îc c©n ngay sau khi lÊy, cho phÐp b¶o qu¶n ®Õn 5 ngμy. 4.7. MÉu nguyªn tr¹ng bÞ háng líp c¸ch li, bao gãi hoÆc b¶o qu¶n kh«ng theo ®óng quy ®Þnh - cho phÐp thÝ nghiÖm nh− mÉu kh«ng nguyªn tr¹ng (trõ chØ tiªu ®é Èm). 4.8. Thêi gian l−u mÉu hå s¬ phô thuéc vμo cÊp c«ng tr×nh x©y dùng, møc ®é phøc t¹p cña ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ do chñ ®Çu t− quyÕt ®Þnh. ViÖc hñy bá mÉu l−u ph¶i do Héi ®ång chuyªn m«n xem xÐt. Page 4 
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản