TCVN 51: 1984

Chia sẻ: kieuphong21052

TCVN 51: 1984. Thoát nước - Mạng lưới bên ngoài và công trình - Tiêu chuẩn thiết kế

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: TCVN 51: 1984

 

  1. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 Tiªu chuÈn b¾t buéc ¸p dông toµn phÇn - Nhãm H Tho¸t n|íc - M¹ng l|íi bªn ngoµi vµ c«ng tr×nh - Tiªu chuÈn thiÕt kÕ Drainage-External networks and facilities - Design standard Tiªu chuÈn nµy quy ®Þnh c¸c yªu cÇu khi thiÕt kÕ míi vµ thiÕt kÕ c¶i t¹o m¹ng l|íi tho¸t n|íc bªn ngoµi vµ c«ng tr×nh Khi thiÕt kÕ hÖ thèng tho¸t n|íc ngoµi viÖc ph¶i tu©n theo tiªu chuÈn nµy cßn ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh cña Nhµ n|íc vÒ nguyªn t¾c vÖ sinh khi x¶ n|íc th¶i vµo s«ng, hå. 1. Quy ®Þnh chung. 1.1. Khi thiÕt kÕ hÖ thèng tho¸t n|íc ph¶i xem xÐt c¸c gi¶i ph¸p c¬ b¶n cña s¬ ®å tho¸t n|íc ®|îc lùa chän phï hîp víi thiÕt kÕ quy ho¹ch cña c¸c khu d©n c| vµ c«ng nghiÖp, mÆt b»ng tæng thÓ cña c¸c côm c«ng nghiÖp v.v... C¸c ph|¬ng ¸n thiÕt kÕ ph¶i chó ý tíi kh¶ n¨ng hîp t¸c vµ quan hÖ c«ng nghiÖp gi÷a c¸c ngµnh s¶n xuÊt vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña ®èi t|îng cÇn ®|îc tho¸t n|íc. Ph¶i chó ý tíi kh¶ n¨ng tËn dông n|íc th¶i ®· ®|îc lµm s¹ch ®Ó sö dông trong c«ng nghiÖp vµ n«ng, ng| nghiÖp v.v:.. 1.2. Khi lùa chän s¬ ®å vµ hÖ thèng tho¸t n|íc ph¶i ®¸nh gi¸ vÒ mÆt kinh tÕ, kÜ thuËt, møc ®é ®¶m b¶o vÖ sinh cña c¸c c«ng tr×nh tho¸t n|íc hiÖn cã vµ kh¶ n¨ng tiÕp tôc sö dông chung. 1.3. Khi thiÕt kÕ tho¸t n|íc cho c¸c ®iÓm d©n c|, cho phÐp sö dông c¸c kiÓu hÖ thèng tho¸t n|íc: chung, riªng mét nöa, riªng hoµn toµn hoÆc hÖ thèng kÕt hîp tïy theo ®Þa h×nh, ®iÒu kiÖn khÝ hËu, yªu cÇu vÖ sinh cña c«ng tr×nh tho¸t n|íc hiÖn cã; trªn c¬ së so s¸nh c¸c chØ tiªu kinh tÕ kÜ thuËt. 1.4. §èi víi hÖ thèng tho¸t n|íc m|a, nÕu ®iÒu kiÖn cho phÐp cã thÓ sö dông hÖ thèng m- |¬ng m¸ng hë vµ ph¶i chó ý xö lÝ phÇn n|íc m|a bÞ nhiÔm bÈn nhiÒu nhÊt. Ghi chó: Khi thiÕt kÕ hÖ thèng tho¸t n|íc m|a cÇn l|u ý ®Õn c¸c quy ®Þnh trong ch|¬ng "ChuÈn bÞ kÜ thuËt khu ®Êt x©y dùng" cña quy ph¹m vµ tiªu chuÈn thiÕt kÕ quy ho¹ch x©y dùng ®« thÞ 20 TCN 82: 1981. 1.5. HÖ thèng tho¸t n|íc cña c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp th|êng thiÕt kÕ theo kiÓu riªng hoµn toµn, nh|ng trong mäi tr|êng hîp ph¶i xem xÐt kh¶ n¨ng kÕt hîp tho¸t n|íc toµn bé hoÆc mét phÇn n|íc th¶i s¶n xuÊt víi n|íc th¶i sinh ho¹t. 1.6. Khi thiÕt kÕ tho¸t n|íc cho c¸c xÝ nghiÖp cÇn xem xÐt: - Kh¶ n¨ng thu håi vµ sö dông c¸c chÊt quÝ cã trong n|íc th¶i; - Kh¶ n¨ng gi¶m khèi l|îng n|íc th¶i s¶n xuÊt b»ng c¸ch ¸p dông qu¸ tr×nh c«ng nghÖ hîp lÝ, sö dông hÖ thèng cÊp n|íc tuÇn hoµn toµn bé, mét phÇn hoÆc lÊy n|íc th¶i cña ph©n x|ëng nµy ®Ó sö dông cho ph©n x|ëng kh¸c. Ghi chó: ChØ cho phÐp sö dông n|íc th¶i sinh ho¹t ®· ®|îc lµm s¹ch vµ khö trïng ®Ó cÊp n|íc cho s¶n xuÊt.
  2. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 1.7. N|íc th¶i kh«ng bÞ nhiÔm bÈn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cÇn nghiªn cøu ®Ó sö dông l¹i (trong hÖ thèng cÊp n|íc tuÇn hoµn). Khi kh«ng thÓ sö dông l¹i th× cho phÐp x¶ vµo vùc n|íc (s«ng, hå v.v..) hoÆc vµo hÖ thèng tho¸t n|íc m|a. 1.8. ViÖc x¶ n|íc th¶i s¶n xuÊt vµo hÖ thèng tho¸t n|íc sinh ho¹t cña ®« thÞ vµ lµm s¹ch hçn hîp n|íc th¶i ®ã ph¶i c¨n cø vµo thµnh phÇn c¸c chÊt cã trong n|íc th¶i s¶n xuÊt vµ tÝnh to¸n c¸c chØ tiªu kinh tÕ kÜ thuËt vµ yªu cÇu vÖ sinh. Trong tr|êng hîp nµy, n|íc th¶i s¶n xuÊt ph¶i ®¶m b¶o c¸c ®iÒu kiÖn sau: - Kh«ng ¶nh h|ëng xÊu tíi sù ho¹t ®éng cña ®|êng èng tho¸t n|íc vµ c«ng tr×nh lµm s¹ch n|íc th¶i. - Cã nång ®é chÊt l¬ löng vµ chÊt næi kh«ng qu¸ 500 mg/l; - Kh«ng chøa c¸c chÊt cã thÓ ph¸ huû vËt liÖu lµm èng vµ nh÷ng bé phËn kh¸c cña c«ng tr×nh tho¸t n|íc; - Kh«ng chøa c¸c chÊt cã kh¶ n¨ng dÝnh b¸m lªn thµnh èng hoÆc lµm t¾c èng tho¸t n|íc; - Kh«ng chøa c¸c chÊt dÔ ch¸y (dÇu, x¨ng...) vµ nh÷ng chÊt khÝ hoµ tan cã thÓ t¹o thµnh hçn hîp næ trong ®|êng èng hay c«ng tr×nh tho¸t n|íc; - Kh«ng chøa c¸c chÊt ®éc cã nång ®é ¶nh h|ëng xÊu tíi qu¸ tr×nh lµm s¹ch sinh häc hoÆc tíi viÖc x¶ n|íc th¶i vµo vùc n|íc (s«ng, hå...) - NhiÖt ®é kh«ng qu¸ 40oC Ghi chó: NÕu n|íc th¶i s¶n xuÊt kh«ng ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu nãi trªn ph¶i lµm s¹ch s¬ bé. Møc ®é lµm s¹ch s¬ bé cÇn tho¶ thuËn víi c¬ quan thiÕt kÕ vµ qu¶n lý hÖ thèng tho¸t n|íc. 1.9. Khi nèi m¹ng l|íi tho¸t n|íc th¶i s¶n xuÊt cña tõng xÝ nghiÖp vµo m¹ng l|íi tho¸t n|íc cña ®« thÞ th× mçi xÝ nghiÖp ph¶i cã èng x¶ riªng vµ cã giÕng kiÓm tra ®Æt ngoµi ph¹m vi xÝ nghiÖp. Ghi chó: Cho phÐp ®Æt èng dÉn chung n|íc th¶i s¶n xuÊt cña mét vµi xÝ nghiÖp sau giÕng kiÓm tra cña tõng xÝ nghiÖp. 1.10. N|íc th¶i cã chøa c¸c chÊt phãng x¹, c¸c chÊt ®éc vµ vi trïng g©y bÖnh tr|íc khi vµo m¹ng l|íi tho¸t n|íc cöa khu d©n c| ph¶i ®|îc khö ®éc vµ khö trïng. 1.11. Kh«ng cho phÐp nhiÒu lo¹i n|íc th¶i vµo cïng mét m¹ng l|íi tho¸t n|íc, nÕu nh| viÖc trén c¸c lo¹i n|íc th¶i víi nhau cã thÓ t¹o thµnh c¸c chÊt ®éc, khÝ næ hoÆc t¹o thµnh c¸c chÊt kh«ng tan víi sè l|îng lín. 1.12. Kh«ng ®|îc x¶ n|íc th¶i s¶n xuÊt cã nång ®é nhiÔm bÈn cao tËp trung thµnh tõng ®ît. Tr|êng hîp khèi l|îng vµ thµnh phÇn n|íc th¶i thay ®æi qu¸ lín trong ngµy cÇn ph¶i thiÕt kÕ bÓ ®iÒu hoµ. 1.13. S¬ ®å c«ng nghÖ vµ ph|¬ng ph¸p lµm s¹ch, c¸c th«ng sè ®Ó tÝnh to¸n c«ng tr×nh lµm s¹ch n|íc th¶i s¶n xuÊt vµ xö lÝ cÆn l¾ng ngoµi viÖc tu©n thñ c¸c quy ®Þnh trong tiªu chuÈn nµy cÇn ¸p dông c¸c tiªu chuÈn thiÕt kÕ x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp cña ngµnh c«ng nghiÖp t|¬ng øng, c¸c tµi liÖu cña c¸c c¬ quan nghiªn cøu khoa häc vµ kinh nghiÖm qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh t|¬ng tù ®ang ho¹t ®éng. 1.14. §iÒu kiÖn x¶ n|íc th¶i vµo s«ng hå ®|îc x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n trªn c¬ së tháa m·n c¸c yªu cÇu trong nguyªn t¾c vÖ sinh khi x¶ n|íc th¶i vµo s«ng, hå.
  3. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 Ph|¬ng ph¸p tÝnh to¸n cÇn cã sù tho¶ thuËn cña c¬ quan qu¶n lý vÖ sinh vµ b¶o vÖ nguån n|íc. 1.15. C¸c c«ng tr×nh lµm s¹ch n|íc th¶i cña c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp nªn bè trÝ trong ph¹m vi ®Êt ®ai cña xÝ nghiÖp. 1.16. Kho¶ng c¸ch ly vÖ sinh tõ c¸c c«ng tr×nh lµm s¹ch vµ tr¹m b¬m n|íc th¶i tíi ranh giíi x©y dùng nhµ ë, nhµ c«ng céng vµ c¸c xÝ nghiÖp thùc phÈm (cã xÐt tíi kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña c¸c ®èi t|îng ®ã) quy ®Þnh nh| sau: - §èi víi c¸c c«ng tr×nh tho¸t n|íc cña khu d©n c| lÊy theo b¶ng I. - §èi víi c¸c c«ng tr×nh lµm s¹ch vµ tr¹m b¬m n|íc th¶i s¶n xuÊt kh«ng n»m trong ®Þa giíi cña xÝ nghiÖp, nÕu ®|îc b¬m vµ lµm s¹ch riªng hoÆc kÕt hîp b¬m vµ lµm s¹ch cïng víi n|íc th¶i sinh ho¹t th× lÊy theo tiªu chuÈn vÖ sinh quy ®Þnh khi thiÕt kÕ c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp do nhµ n|íc hay c¸c bé chñ qu¶n ban hµnh, nh|ng kh«ng ®|îc thÊp h¬n quy ®Þnh trong b¶ng l. B¶ng l Khu vùc b¶o vÖ vÖ sinh tÝnh b»ng m theo c«ng suÊt tÝnh to¸n cña c«ng tr×nh ngh×n m3/ngµy Tªn c«ng tr×nh Tõ 0,2 ®Õn Tõ 5 ®Õn 0,2 Tõ 50 ®Õn 280 5 50 1. C«ng tr×nh lµm s¹ch c¬ häc vµ sinh häc cã nÒn ph¬i bïn. 150 200 400 500 2. C«ng tr×nh lµm s¹ch c¬ häc vµ sinh häc cã c«ng nghÖ xö lÝ cho trong nhµ kÝn. 100 150 300 400 3. B·i t¾m 200 300 500 1000 4. C¸nh ®ång t|íi 150 200 400 1000 5. Hå sinh häc 200 200 - - 6. M|¬ng «xy 150 - - - 7. Tr¹m b¬m 15 20 20 30 Ghi chó: 1 - Kho¶ng c¸ch li vÖ sinh ®èi víi c¸c c«ng tr×nh cã c«ng suÊt trªn 280000 m3/ngµy hoÆc khi gi¶m bít c¸c c«ng tr×nh trong s¬ ®å c«ng nghÖ lµm s¹ch n|íc th¶i vµ xö lÝ cÆn l¾ng ®· ®|îc quy ®Þnh th× x¸c ®Þnh theo sù tho¶ thuËn víi c¬ quan qu¶n lÝ vÖ sinh. 2- NÕu trong ®Þa giíi cña tr¹m lµm s¹ch n|íc th¶i kh«ng cã s©n ph¬i bïn th× kho¶ng c¸ch ly vÖ sinh cho phÐp gi¶m ®i 30% so víi c¸c quy ®Þnh trong b¶ng 1. 3- Kho¶ng c¸ch li vÖ sinh cña c¸c c«ng tr×nh lµm s¹ch c¬ häc vµ sinh häc c«ng suÊt ®Õn 50 m3/ngµy, b·i läc diÖn tÝch ®Õn 0,5 ha nªn lÊy b»ng 100m. 4- Kho¶ng c¸ch li vª sinh cña b·i läc ng©m c«ng suÊt d|íi 15m/ngµy lÊy b»ng 15m. 5- Kho¶ng c¸ch li vÖ sinh cña b·i thÊm ngÇm vµ thÊm ®Êt sái lÊy b»ng 25m, cña bÓ tù ho¹i 5m, giÕng thÊm 8m, cña c¸c c«ng tr×nh lµm s¹ch kiÓu «xy ho¸ hoµn toµn - 50m. 6- Kho¶ng c¸ch li vÖ sinh trong b¶ng 1 cho phÐp lÊy t¨ng lªn nh|ng kh«ng qu¸ hai lÇn nÕu khu d©n c| x©y dùng ë cuèi h|íng giã so víi tr¹m xö lÝ, cho phÐp gi¶m ®i nh|ng kh«ng qu¸ 25% nÕu khu d©n c| x©y dùng ë vÞ trÝ cã h|íng giã thuËn lîi theo quan ®iÓm vÖ sinh. 7- NÕu x¶ cÆn ch|a ®|îc xö lÝ lªn s©n ph¬i bïn th× kho¶ng c¸ch li vÖ sinh ph¶i lÊy theo quy ®Þnh cña c¬ quan qu¶n lÝ vÖ sinh. 8- §èi víi c¸c c«ng tr×nh c¶i t¹o cã thÓ tõng tr|êng hîp ngo¹i lÖ ¸p dông kh¸c víi quy ®Þnh nµy nh|ng ph¶i ®|îc sù ®ång ý cña c¬ quan qu¶n lý vÖ sinh.
  4. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 1.17. Kh«ng ®|îc x¶ n|íc m|a trong c¸c tr|êng hîp sau: - Vµo c¸c ao, hå tï; - Vµo c¸c khu vùc dïng lµm b·i t¾m; - Vµo c¸c khu vùc tròng kh«ng cã kh¶ n¨ng tù tho¸t n|íc vµ dÔ t¹o thµnh ®Çm lÇy; - Vµo c¸c khu vùc dÔ bÞ xãi mßn, nÕu thiÕt kÕ kh«ng dù kiÕn biÖn ph¸p gia cè bê; 1.18. Ph¶i xÐt tíi kh¶ n¨ng ®|a c«ng tr×nh vµo sö dông theo tõng giai ®o¹n x©y dùng vµ tr|êng hîp cÇn thiÕt vËn hµnh toµn bé c«ng tr×nh còng nh| kh¶ n¨ng ph¸t triÓn trong t|¬ng lai khi v|ît qu¸ c«ng suÊt tÝnh to¸n cña c«ng tr×nh. Ghi chó: Cho c«ng tr×nh vµo sö dông theo tõng giai ®o¹n x©y dùng hay vËn hµnh toµn bé xuÊt tõ ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o møc ®é lµm s¹ch n|íc th¶i tho¶ m·n yªu cÇu cña nguyªn t¾c vÖ sinh khi x¶ n|íc th¶i vµo s«ng, hå. 1.19. C¸c gi¶i ph¸p kÜ thuËt c¬ b¶n ®|îc sö dông trong thiÕt kÕ ph¶i dùa trªn c¬ së so s¸nh chØ tiªu kinh tÕ kÜ thuËt cña c¸c ph|¬ng ¸n ®Ò xuÊt. Ph|¬ng ¸n ®|îc chän lµ ph|¬ng ¸n kinh tÕ nhÊt vµ ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thùc hiÖn mét c¸ch thuËn lîi. 2. Tiªu chuÈn th¶i n|íc vµ tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l|íi tho¸t n|íc 2.1. Tiªu chuÈn th¶i n|íc vµ hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ. 2.1.1. Tiªu chuÈn th¶i n|íc sinh ho¹t ë c¸c ®« thÞ lÊy theo tiªu chuÈn cÊp n|íc t|¬ng øng víi tõng ®èi t|îng. 2.1.2. HÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ ngµy cña n|íc th¶i sinh ho¹t cña khu d©n c| lÊy Kng = l,15 - l,3 tuú theo ®Æc ®iÓm cña tõng ®« thÞ. HÖ sè kh«ng ®iÒu hßa chung lÊy theo b¶ng 2 B¶ng 2 L|u l|îng n|íc th¶i 5 15 30 50 100 200 500 600 800 1250 trung b×nh 1/s HÖ sè kh«ng ®iÒu hßa 3 2,5 2 1,8 1,6 1,4 1,35 1,25 1,2 1,15 chung Ko Ghi chó: 1- Khi l|u l|îng trung b×nh n»m gi÷a c¸c trÞ sè trong b¶ng 2 th× hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ chung x¸c ®Þnh theo néi suy. 2- §èi víi c¸c thµnh phè lín d©n sè trªn 1 triÖu ng|êi th× cho phÐp x¸c ®Þnh hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ theo c¸c sè liÖu nghiªn cøu thùc tÕ. 2.1.3. Sù ph©n bè l|u l|îng n|íc th¶i cña c¸c khu d©n c| theo c¸c giê trong ngµy ph¶i dùa trªn c¬ së ®å thÞ th¶i n|íc. NÕu kh«ng cã ®å thÞ th¶i n|íc th× theo tµi liÖu qu¶n lÝ cña ®èi t|îng tho¸t n|íc t|¬ng tù. 2.1.4. Tiªu chuÈn vµ hÖ sè kh«ng ®iÒu hßa cña mÆt n|íc th¶i sinh ho¹t tõ c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp, hoÆc tõ c¸c nhµ ë hoÆc nhµ c«ng céng ®øng t¸ch riªng th× x¸c ®Þnh theo tiªu chuÈn tho¸t n|íc bªn trong nhµ. 2.1.5. Tiªu chuÈn vµ hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ cña n|íc th¶i s¶n xuÊt tõ c¸c xÝ nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh theo tµi liÖu c«ng nghÖ cña tõng ®èi t|îng.
  5. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 2.1.6. L|u l|îng tÝnh to¸n cña n|íc th¶i s¶n xuÊt tõ c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp x¸c ®Þnh nh| sau: - §|êng èng tho¸t n|íc tõ c¸c ph©n x|ëng x¸c ®Þnh theo l|u l|îng giê lín nhÊt. - §|êng èng dÉn chung cña toµn nhµ m¸y theo ®å thÞ x¶ n|íc tõng giê. - §|êng èng dÉn chung cña mét nhãm nhµ m¸y theo ®å thÞ th¶i n|íc theo giê cã xÐt tíi thêi gian ch¶y cña n|íc th¶i trong ®|êng èng. 2.2. TÝnh to¸n l|u l|îng vµ ®iÒu hoµ dßng ch¶y n|íc m|a 2.2.1. L|u l|îng tÝnh to¸n n|íc m|a Q (l/s) x¸c ®Þnh theo ph|¬ng ph¸p c|êng ®é giíi h¹n vµ tÝnh theo c«ng thøc sau: Q = q.\. F (l/s) (1) Trong ®ã: q - C|êng ®é m|a tÝnh to¸n (1/s.ha); \ - HÖ sè dßng ch¶y; F - DiÖn tÝch thu n|íc tÝnh to¸n (ha); X¸c ®Þnh theo chØ dÉn ë ®iÒu 2.2.3 vµ 2.2.4; 2.2.2. C|êng ®é m|a tÝnh to¸n ®|îc x¸c ®Þnh theo c¸c tr|êng hîp sau: l. Nh÷ng n¬i cã sè liÖu m|a ®o b»ng m¸y tù ghi th× dïng biÓu ®å c|êng ®é m|a thµnh lËp theo ph|¬ng ph¸p thèng kª. 2. Nh÷ng n¬i chØ cã nh÷ng sè liÖu m|a vµ c¸c yÕu tè khÝ hËu kh¸c... cho hµng th¸ng, n¨m th× x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc hoÆc theo kÕt qu¶ nghiªn cøu khoa häc. 3. Nh÷ng n¬i kh«ng cã sè liÖu ®o m|a th× suy ®o¸n theo nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn t|¬ng tù. Ghi chó: C¸c sè liÖu tÝnh to¸n c¸c tr|êng hîp 1 vµ 2 xem phô b¶n kÌm theo. 2.2.3. DiÖn tÝch thu n|íc tÝnh to¸n ®Ó cho mçi ®o¹n cèng cã thÓ lÊy b»ng toµn bé hay mét phÇn diÖn tÝch thu n|íc sao cho t¹o nªn l|u l|îng lín nhÊt. 2.2.4. Khi diÖn tÝch thu n|íc b»ng hoÆc lín h¬n 300 ha, th× c«ng thøc (1) cÇn bæ sung thªm hÖ sè ph©n bæ m|a rµo N (xem phô lôc II). 2.2.5. L|u l|îng n|íc m|a tÝnh to¸n tõ diÖn tÝch thu n|íc lín h¬n l000 ha kh«ng kÓ khu d©n c|, x¸c ®Þnh theo tiªu chuÈn tÝnh to¸n dßng ch¶y cña c«ng tr×nh ®|êng « t«. 2.2.6. Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n cho phô thuéc tÝnh chÊt cña ®èi t|îng tho¸t n|íc, ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña cèng cã xÐt tíi hËu qu¶ cã thÓ x¶y ra khi m|a v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n lÊy theo b¶ng 3 (®èi víi khu d©n c|) vµ b¶ng 4 (®èi víi khu c«ng nghiÖp) hoÆc x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n theo chu k× giíi h¹n phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña cèng, c|êng ®é m|a, diÖn tÝch l|u vùc vµ hÖ sè dßng ch¶y. §èi víi nh÷ng n¬i cã c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt (nhµ ga, ®|êng hÇm) th× chu k× mét lÇn v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n chØ x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n cã ®èi chiÕu c¸c sè liÖu cho trong b¶ng 5. (Chu k× giíi h¹n). Ghi chó: Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n nh|ng kh«ng ®|îc lÊy nhá h¬n gi¸ trÞ cho trong b¶ng 3 vµ 4
  6. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 B¶ng 3 Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é m|a tÝnh to¸n (n¨m) ®èi víi khu d©n c| §iÒu kiÖn lµm viÖc cña cèng Trung ThuËn lîi BÊt lîi RÊt bÊt lîi b×nh VÞ trÝ cña ®|êng èng - Trªn ®|êng khu vùc 0,25 0,35 0,5 1 - Trªn ®|êng phè chÝnh 0,35 0,5 1 2 Ghi chó: 1- §iÒu kiÖn thuËn lîi: a) DiÖn tÝch l|u vùc kh«ng lín h¬n 150 ha ®Þa h×nh b»ng ph¼ng, ®é dèc trung b×nh cña mÆt ®Êt 0,005 vµ nhá h¬n. b) §|êng cèng ®Æt theo ®|êng ph©n thñy hoÆc ë phÇn trªn cña s|ên dèc c¸ch ®|êng ph©n thuû kh«ng qu¸ 400m. 2- §iÒu kiÖn trung b×nh: a) DiÖn tÝch l|u vùc lín h¬n 150 ha, ®Þa h×nh b»ng ph¼ng, ®é dèc trung b×nh cña mÆt ®Êt kho¶ng 0,005 vµ nhá h¬n. b) §|êng cèng ®Æt phÝa thÊp cña s|ên dèc, theo khe tô n|íc, ®é dèc cña s|ên dèc nhá h¬n hay b»ng 0,02, diÖn tÝch l|u vùc kh«ng qu¸ 150 ha. 3- §iÒu kiÖn bÊt lîi: a) §|êng èng ®Æt phÝa thÊp cña s|ên dèc vµ diÖn tÝch l|u vùc lín h¬n 150 ha. b) §|êng cèng ®Æt theo hhe tô n|íc cña s|ên dèc, ®é dèc trung b×nh cña s|ên dèc lín h¬n 0,02. 4- §iÒu kiÖn rÊt bÊt lîi: §|êng cèng dïng ®Ó tho¸t n|íc tõ mét chç tròng. B¶ng 4 - Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é m|a tÝnh to¸n (n¨m) cña khu vùc c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp. HËu qu¶ do viÖc trµn cèng P (n¨m) Qu¸ tr×nh c«ng nghÖ kh«ng bÞ h| háng 1-2 Qu¸ tr×nh c«ng nghÖ bÞ h| háng 3-5 Ghi chó: §èi víi c¸c xÝ nghiÖp ®Æt t¹i chç tròng th× chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é m|a tÝnh to¸n ph¶i x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n vµ lÊy kh«ng d|íi 5 n¨m. Chu k× giíi h¹n v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n (n¨m) phô thuéc ®iÒu kiÖn ®Æt cèng. B¶ng 5 TÝnh chÊt l|u vùc cña ®|êng §iÒu kiÖn ®Æt cèng cèng thu n|íc ThuËn lîi Trung b×nh BÊt lîi RÊt bÊt lîi - Khu nhµ ë, khu c«ng nghiÖp vµ ®|êng khu vùc 10 10 25 50 - §|êng phè chÝnh 10 25 50 100
  7. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 2.2.7. X¸c ®Þnh chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n b»ng tÝnh to¸n cã nghÜa lµ trong ®iÒu kiÖn bÊt th|êng ®|êng cèng chØ tho¸t ®|îc mét phÇn l|u l|îng n|íc m|a, phÇn cßn l¹i sÏ ®äng l¹i trªn mÆt ®|êng vµ ch¹y theo r·nh ®|êng. Lóc ®ã chiÒu cao ngËp giíi h¹n lµ chiÒu cao mµ nÕu v|ît qu¸ nã 0,lm sÏ lµm t¾c giao th«ng xe cé hoÆc n|íc trµn vµo nhµ. Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n khi ngËp tíi chiÒu cao giíi h¹n gäi lµ chu k× giíi h¹n. Kh¶ n¨ng dÉn n|íc cña ®|êng cèng tÝnh to¸n theo chu k× l lÇn v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n nhá h¬n so víi tÝnh to¸n theo chu k× giíi h¹n. Ghi chó: Khi tÝnh to¸n ®|êng èng theo chu k× giíi h¹n cÇn ph¶i xÐt hh¶ n¨ng cã nh÷ng dßng n|íc mÆt tõ c¸c l|u vùc l©n cËn cã thÓ ch¶y vµo. 2.2.8. Thêi gian m|a tÝnh to¸n T (gi©y) x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: T = t o + tl + t 2 (2) Trong ®ã: to - Thêi gian n|íc ch¶y ®Õn r·nh ®|êng. NÕu trong giíi h¹n tiÓu khu cã ®Æt giÕng thu n|íc m|a th× ®ã lµ thêi gian n|íc ch¶y ®Õn cèng cña ®|êng phè (thêi gian tËp trung n|íc bÒ mÆt) x¸c ®Þnh theo chØ dÉn ë ®iÒu 2.2.9. tl - Thêi gian n|íc ch¶y theo r·nh ®|êng ®Õn giÕng thu (khi trong giíi h¹n tiÓu khu kh«ng ®Æt giÕng thu n|íc m|a) x¸c ®Þnh theo chØ dÉn ë ®iÒu 2.2.10. t2 - Thêi gian n|íc ch¶y trong cèng ®Õn tiÕt diÖn tÝnh to¸n x¸c ®Þnh theo chØ dÉn ë ®iÒu 2.2.l1. Ghi chó: Khi thêi gian tÝnh to¸n nhá h¬n 10 phót th× c«ng thøc (1) cÇn bæ sung thªm hÖ sè b»ng 0,8 khi T b»ng 5 phót vµ 0,9 khi T b»ng 7 phót. 2.2.9. Thêi gian tËp trung n|íc bÒ mÆt khi trong tiÓu khu kh«ng cã m¹ng l|íi tho¸t n|íc m|a th× x¸c ®Þnh theo tÝnh to¸n nh|ng lÊy kh«ng d|íi l0 phót (®èi víi khu d©n c|). Khi trong tiÓu khu cã m¹ng l|íi tho¸t n|íc m|a th× lÊy b»ng 5 phót. 2.2.10. Thêi gian ch¶y theo r·nh ®|êng tl (gi©y) x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: L1 t1 1,25 V1 (3) Trong ®ã: L1 - ChiÒu dµi r·nh ®|êng (m) V1 - Tèc ®é ch¶y ë cuèi r·nh ®|êng (m/s). 2.2.11. X¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tho¸t n|íc cña m¹ng l|íi tho¸t n|íc m|a vµ m¹ng l|íi tho¸t n|íc chung ph¶i xÐt tíi sù xuÊt hiÖn tr¹ng th¸i ¸p lùc. §Ó xÐt ¶nh h|ëng cña viÖc xuÊt hiÖn tr¹ng th¸i ¸p lùc thêi gian ch¶y trong cèng t2 (gi©y) x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: L2 t2 r¦ V2 (4) Trong ®ã: L2 - ChiÒu dµi cña mçi ®o¹n cèng tÝnh to¸n V2 - Tèc ®é ch¶y trong mçi ®o¹n èng t|¬ng øng (m/s) r - HÖ sè lÊy nh| sau:
  8. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 Khi ®é dèc khu vùc nhá h¬n 0,01 r = 2 Khi ®é dèc khu vùc 0,01 - 0,03 r = l,5 Khi ®é dèc khu vùc lín h¬n 0,03 r = l,2 2.2.12. HÖ sè dßng ch¶y trung b×nh \tb x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: \tb = Ztb. q0,2.T0,1 (5) Trong ®ã: q - C|êng ®é m|a (L/s - ha); T - Thêi gian m|a (phót); Ztb - HÖ sè mÆt phô trung b×nh cña l|u vùc, ®ã lµ ®¹i l|îng trung b×nh trong cña hÖ sè Z (®Æc tr|ng cho tÝnh chÊt mÆt phñ) vµ diÖn tÝch bÒ mÆt. Khi diÖn tÝch bÒ mÆt kh«ng thÊm n|íc lín h¬n 30% diÖn tÝch l|u vùc th× hÖ sè dßng ch¶y \tb cho phÐp lÊy kh«ng phô thuéc vµo c|êng ®é vÒ thêi gian m|a, khi ®ã \tb lµ ®¹i l|îng trung b×nh trong cña hÖ sè dßng ch¶y \ (theo b¶ng 6) vµ diÖn tÝch bÒ mÆt. 2.2.13. V|ên c©y vµ c«ng viªn kh«ng cã m¹ng l|íi tho¸t n|íc n|íc m|a kÝn hoÆc hë th× x¸c ®Þnh diÖn tÝch l|u vùc vµ hÖ sè dßng ch¶y kh«ng xÐt ®Õn. Nh|ng nÕu mÆt ®Êt ë ®ã cã ®é dèc 0,008 - 0,01 vµ lín h¬n nghiªng vÒ phÝa ®|êng phè th× d¶i ®Êt däc theo ®|êng cã bÒ réng 50 - l00m ph¶i ®|îc tÝnh vµo l|u vùc tho¸t n|íc. 2.2.14. TÝnh to¸n l|u l|îng ®èi víi nh÷ng l|u vùc cã diÖn tÝch lín h¬n 50 ha, tÝnh chÊt x©y dùng kh¸c nhau vµ ®Þa h×nh cã ®é dèc kh¸c nhau nhiÒu th× ph¶i tÝnh to¸n theo tõng phÇn cña l|u vùc vµ l|u l|îng lín nhÊt trong sè c¸c l|u l|îng ®ã sÏ ®|îc chän lµm l|u l|îng tÝnh to¸n. NÕu l|u l|îng tÝnh to¸n cña ®o¹n èng sau nhá h¬n l|u l|îng tÝnh to¸n cña ®o¹n èng tr|íc th× lÊy b»ng l|u l|îng cña ®o¹n èng tr|íc. 2.2.15. §Ó ®iÒu hoµ dßng ch¶y n|íc m|a nh»m gi¶m ®|êng kÝnh èng cña mµng l|íi cÇn ph¶i sö dông nh÷ng hè hiÖn cã (nÕu kh«ng ¶nh h|ëng ®Õn nguån n|íc cÊp cho ¨n uèng vµ hå kh«ng sö dông ®Ó t¾m hay môc ®Ých thÓ thao) hoÆc ®µo hè míi trong c¸c khu vùc c©y xanh. 2.2.16. Chu k× v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n cña èng x¶ x¸c ®Þnh tïy theo tõng ®èi t|îng cã xÐt tíi ®iÒu kiÖn cô thÓ tõng n¬i vµ kh¶ n¨ng tho¸t n|íc khi v|ît qu¸ c|êng ®é tÝnh to¸n. 2.2.17. Khi tÝnh to¸n ®iÒu hßa dßng ch¶y n|íc m|a cÇn ph¶i x¸c ®Þnh: l|u l|îng kh«ng ch¶y vµo hå, tØ sè gi÷a l|u l|îng nµy so v¬i l|u l|îng ch¶y t¹i hå vµ dung tÝch ®iÒu hßa. 2.2.18. X¸c ®Þnh dung tÝch ®iÒu hoµ cña hå W (m3) b»ng biÓu ®å ®|êng l|u l|îng ch¶y vµo vµ x¶ ra khái hå, cã xÐt møc n|íc trung b×nh vµ lín nhÊt cña nã. §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh nhá, kh«ng yªu cÇu ®é chÝnh x¸c cao cã thÓ dïng c«ng thøc sau: W = K . Qt.t . ttt (6) Trong ®ã: Qtt -L|u l|îng tÝnh to¸n n|íc m|a ch¶y tíi hå (t¹i miÖng x¶ m3/s. C¨n cø theo b¶ng tÝnh thñy lùc m¹ng l|íi) ttt - Thêi gian m|a tÝnh to¸n cña toµn bé c¸c l|u vùc thuéc tuyÕn cèng tíi miÖng x¶ (c¨n cø theo b¶ng tÝnh thuû lùc m¹ng l|íi) K - HÖ sè, phô thuéc ®¹i l|îng lÊy D theo b¶ng 7.
  9. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 B¶ng 6 D¹ng bÒ mÆt HÖ sè dßng ch¶y \ HÖ sè Z - M¸i nhµ vµ mÆt ®|êng bª t«ng 0,95 0,24 - MÆt ®|êng b»ng ®¸ ®Ïo vµ mÆt ®|êng nhùa 0,6 0,224 - MÆt ®|êng b»ng ®¸ héc 0,45 0,145 - MÆt ®|êng ®¸ d¨m kh«ng cã chÊt kÕt dÝnh 0,4 0,125 - §|êng trong v|ên b»ng sái 0,35 0,09 - MÆt ®Êt 0,3 0,064 - B·i cá 0,15 0,038 Ghi chó: Hîp lÝ nhÊt lµ \ ®|îc x¸c ®Þnh b»ng thùc nghiÖm trong ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng ®Þa ph|¬ng. B¶ng 7 D K D K D K 0,1 0,5 0,4 0,42 0,7 0,13 0,15 1,1 0,45 0,36 0,75 0,1 0,20 0,85 0,5 0,3 0,8 0,07 0,25 0,69 0,55 0,25 0,85 0,04 0,30 0,58 0,6 0,21 0,9 0,02 0,35 0,5 0,65 0,16 2.2.19. §|êng èng ®Ó th¸o c¹n phÇn dung tÝch ®iÒu hoµ (®Õn møc n|íc tèi thiÓu) kh«ng nhá h¬n 300mm, thêi gian th¸o cÇn kÓ tõ khi t¹nh m|a kh«ng qu¸ 24 giê. Ghi chó: Trong tr|êng hîp ®Æc biÖt, khi cã ®ñ c¨n cø kinh tÕ kÜ thuËt vµ ®iÒu kiÖn vÖ sinh thêi gian th¸o c¹n cã thÓ lÊy lín h¬n. 2.2.20. L|u l|îng cña cèng sau hè ®iÒu hoµ x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: Q = D Qtt + Qtc + Q1 (7) Trong ®ã: D Qtt - L|u l|îng kh«ng x¶ vµo hè; Qtc - L|u l|îng tÝnh to¸n trung b×nh th¸o c¹n hå; Q1 - L|u l|îng n|íc m|a tÝnh to¸n cña l|u vùc phÝa sau hå (kh«ng tÝnh ®Õn thêi gian dßng ch¶y cña nh÷ng ®o¹n cèng phÝa tr|íc hå); 2.3. TÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l|íi tho¸t n|íc 2.3.1. TÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l|íi tù ch¶y vµ cã ¸p cña tÊt c¶ c¸c lo¹i hÖ thèng tho¸t n|íc ph¶i theo l|u l|îng n|íc th¶i lín nhÊt trong mét gi©y. Cã thÓ sö dông c¸c b¶ng sè c¸c to¸n ®å ®|îc thµnh lËp trªn c¬ së c¸c c«ng thøc sau: O V2 I 4R 2 g (8)
  10. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 Trong ®ã: I - §é dèc thuû lùc; R - B¸n kÝnh thuû lùc (m); V - Tèc ®é trung b×nh cña n|íc th¶i (m/s); g - Gia tèc träng tr|êng (m/s2); O - HÖ sè møc c¶n do ma s¸t theo chiÒu dµi èng. HÖ sè O ®|îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc cã xÐt ®Õn møc ®é ch¶y rèi kh¸c nhau cña dßng ch¶y. § · 1 ¨ ' td a2 ¸ 2 lg¨  ¸ O ¨ 13.68 R R2 ¸ © ¹ (9) Trong ®ã: 'td - §é nh¸m t|¬ng ®|¬ng (cm); a2 - HÖ sè nh¸m cña thµnh èng (kh«ng thø nguyªn); R - B¸n kÝnh thñy lùc (cm); R2 - sè R©y - n«n; TrÞ sè 'td vµ a2 x¸c ®Þnh theo b¶ng 8 B¶ng 8 TrÞ sè 'td Lo¹i èng, m|¬ng vµ r·nh HÖ sè a2 (cm) èng: - Bª t«ng vµ bª t«ng cèt thÐp 0,2 100 - Sµnh 0,135 90 - Gang 0,1 83 - ThÐp 0,08 79 - Amiang 0,06 73 M|¬ng vµ r·nh - X©y b»ng ®¸ héc, ®¸ ®Ïo 0,635 150 - G¹ch 0,315 110 - Bª t«ng vµ BTCT ®æ t¹i chç (cã v¸n khu«n) 0,3 120 - Bª t«ng vµ BTCT ®|îc miÕt nh½n b»ng v÷a xi m¨ng. 0,08 50 Ghi chó: NÕu èng s¶n xuÊt theo ph|¬ng ph¸p thñ c«ng th× 'td vµ a2 ph¶i x¸c ®Þnh theo thùc tÕ hoÆc theo c¸c sè liÖu nghiªn cøu. 2.3.2. Khi tÝnh to¸n thuû lùc ®|êng èng dÉn bïn cã ¸p lùc (dÉn cÆn t|¬i, cÆn ®· lªn men, bïn ho¹t tÝnh) ph¶i xÐt ®Õn chÕ ®é chuyÓn ®éng, tÝnh chÊt lÝ häc vµ ®Æc ®iÓm trong thµnh phÇn cña tõng lo¹i bïn.
  11. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 2.4. §Æc ®iÓm tÝnh to¸n thuû lùc mµng l|íi tho¸t n|íc chung riªng mét nöa vµ tÝnh to¸n miÖng x¶. 2.4.1. M¹ng l|íi tho¸t n|íc chung ph¶i ®¶m b¶o tho¸t l|u l|îng n|íc m|a trong thêi gian m|a cã c|êng ®é tÝnh to¸n. C¸c ®o¹n cèng cã tæng l|u l|îng n|íc th¶i sinh ho¹t vµ n|íc th¶i s¶n xuÊt trªn l0 l/s ph¶i kiÓm tra, ®iÒu kiÖn tho¸t n|íc trong mïa kh«. Khi ®ã tèc ®é nhá nhÊt phô thuéc ®é dÇy cña èng hoÆc m|¬ng lÊy theo b¶ng 9. B¶ng 9 §é dÇy t|¬ng øng víi l|u l|îng Tèc ®é nhá nhÊt cña n|íc th¶i mïa kh« (cm) (m/s) 10 - 20 0,75 21 - 30 0,8 31 - 40 0,9 41 - 60 0,95 61 - 100 1 100 - 200 1,5 Ghi chó: NÕu c¸c nhµ ®· cã bÓ tù ho¹i th× tèc ®é nhá nhÊt cho phÐp gi¶m xuèng 30%. 2.4.2. L|u l|îng tÝnh to¸n cña ®o¹n cèng chung tr|íc miÖng x¶ thø nhÊt x¸c ®Þnh bëi tæng l|u l|îng trong mïa kh« Qkh (n|íc th¶i sinh ho¹t vµ n|íc th¶i s¶n xuÊt) vµ l|u l|îng n|íc m|a. L|u l|îng tÝnh to¸n Qtt cña ®o¹n cèng phÝa sau miÖng x¶ x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: Qtt = Qkh + nO Q' kh + Qm Trong ®ã: Qkh - Tæng l|u l|îng n|íc th¶i sinh ho¹t vµ n|íc th¶i s¶n xuÊt cña ®o¹n èng tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh nh| s¬ ®å kh«ng cã miÖng x¶. ' Qkh - l|u l|îng n|íc th¶i sinh ho¹t vµ s¶n xuÊt cña c¸c l|u vùc phÝa tr|íc miÖng x¶. nO Q' kh - L|u l|îng n|íc m|a kh«ng x¶ qua miÖng x¶ biÓu thÞ bëi l|u l|îng trong mïa kh« vµ hÖ sè pha lo·ng no, lÊy kh«ng ®æi cho ®Õn miÖng x¶ tiÕp theo. Qm - L|u l|îng n|íc m|a cña c¸c l|u vùc trùc tiÕp cña c¸c ®o¹n èng phÝa sau miÖng x¶, x¸c ®Þnh t|¬ng tù nh| khi tÝnh to¸n m¹ng l|íi n|íc m|a. 2.4.3. Khi x¸c ®Þnh Qkh th× l|u l|îng th¶i n|íc sinh ho¹t x¸c ®Þnh nh| ®èi víi m¹ng l|íi tho¸t n|íc sinh ho¹t víi hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ chóng b»ng l, cßn n|íc th¶i s¶n xuÊt tÝnh b»ng l|u l|îng trung b×nh (gi©y) trong ®ã cã l|îng n|íc sinh ho¹t vµ s¶n xuÊt th¶i nhiÒu nhÊt. Khi kiÓm tra ®iÒu kiÖn thuû lùc trong mïa kh« cña m¹ng l|íi tho¸t n|íc chung th× l|u l|îng n|íc th¶i sinh ho¹t vµ s¶n xuÊt (kÓ c¶ n|íc th¶i sinh ho¹t vµ cña nhµ t¾m trong xÝ nghiÖp) x¸c ®Þnh t|¬ng tù nh| ®èi v¬i m¹ng l|íi tho¸t n|íc riªng hoµn toµn.
  12. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 2.4.4. Bè trÝ miÖng x¶ vµ x¸c ®Þnh hÖ sè pha lo·ng ph¶i c¨n cø theo ®iÒu kiÖn vÖ sinh, ®iÒu kiÖn thuû v¨n, kh¶ n¨ng tù lµm s¹ch cña s«ng hå vµ tÝnh chÊt sö dông s«ng, hå phÝa sau miÖng x¶. 2.4.5. M¹ng l|íi tho¸t n|íc sinh ho¹t vµ m¹ng l|íi tho¸t n|íc m|a cña hÖ thèng tho¸t n|íc riªng mét nöa th× tÝnh to¸n theo tiªu chuÈn cña c¸c m¹ng l|íi t|¬ng øng, cßn ®|êng cèng chung th× tÝnh to¸n t|¬ng tù nh| m¹ng l|íi tho¸t n|íc chung. 2.4.6. Giíi h¹n tèi ®a l|u l|îng n|íc m|a x¶ ra tõ ®|êng cèng chung cña hÖ thèng riªng mét nöa x¸c ®Þnh c¨n cø theo ®iÒu kiÖn vÖ sinh vµ kinh tÕ kÜ thuËt. 2.5. §|êng kÝnh nhá nhÊt cña èng vµ ®é dÇy tÝnh to¸n trong èng vµ m|¬ng. 2.5.1. §|êng kÝnh nhá nhÊt cña èng tho¸t n|íc quy ®Þnh nh| sau: - èng tho¸t n|íc th¶i sinh ho¹t ®Æt ë ®|êng phè 300mm; - èng trong s©n, èng tho¸t n|íc th¶i s¶n xuÊt 200mm; - èng tho¸t n|íc m|a vµ tho¸t n|íc chung ®Æt ë ®|êng phè 400mm, ®Æt trong s©n 300mm; - èng dÉn bïn cã ¸p 150mm; - èng nèi tõ giÕng thu n|íc m|a ®Õn ®|êng cèng - 300mm; Ghi chó: 1- C¸c khu d©n c| cã l|u l|îng n|íc th¶i d|íi 500m3/ngµy cho phÐp dïng èng ) 200mm ®Æt ë ®|êng phè. 2- Trong c¸c tr|êng hîp ®Æc biÖt, èng tho¸t n|íc th¶i s¶n xuÊt cho phÐp cã ®|êng kÝnh d|íi 200mm. 3- Trong ®iÒu kiÖn kÜ thuËt s¶n xuÊt cho phÐp c¸c ®|êng èng nhá nhÊt trong hÖ thèng tho¸t n|íc sinh ho¹t vµ tho¸t n|íc chung nªn ¸p dông kiÓu cã tiÕt diÖn ngang h×nh « van. 2.5.2. §é dÇy tÝnh to¸n cña ®|êng èng phô thuéc vµo ®|êng kÝnh èng vµ quy ®Þnh nh| sau: +èng 200 - 300mm kh«ng qu¸ 0,6d; +èng 350 - 450mm kh«ng qu¸ 0,7d; +èng 500 - 900mm kh«ng qu¸ 0,75d; +èng trªn 900mm kh«ng qu¸ 0,80d; Ghi chó: 1- §èi víi m|¬ng cã chiÒu cao H tõ 0,9m trë lªn vµ tiÕt diÖn ngang cã h×nh d¸ng bÊt k×, ®é dÇy kh«ng ®|îc qu¸ 0,8 H. 2- §|êng èng tho¸t n|íc m|a vµ ®|êng èng tho¸t chung ®|îc thiÕt kÕ ch¶y ®Çy hoµn toµn. 2.5.3. M|¬ng tho¸t n|íc m|a x©y dùng trong ph¹m vi c¸c nhãm nhµ ë, chiÒu s©u, dßng n|íc kh«ng ®|îc v|ît qu¸ lm, vµ bê m|¬ng ph¶i cao h¬n møc n|íc cao nhÊt tõ 0,2m trë lªn. 2.6. Tèc ®é ch¶y tÝnh to¸n cña n|íc th¶i. 2.6.1. Tèc ®é ch¶y nhá nhÊt cña n|íc th¶i lÊy phô thuéc thµnh phÇn vµ ®é th« cña c¸c h¹t l¬ löng cã trong n|íc th¶i, b¸n kÝnh thñy lùc hoÆc ®é dÇy cña èng hay m|¬ng. - §èi víi n|íc th¶i sinh ho¹t vµ n|íc m|a, tèc ®é ch¶y nhá nhÊt øng víi ®é dÇy tÝnh to¸n lín nhÊt cña èng quy ®Þnh nh| sau: èng cã ®|êng kÝnh 150 - 250 mm Vmin = 0,7 m/s
  13. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 " 300 - 400 mm " 0,8 " " 450 - 500 " 0,9 " " 600 - 800 " l " " 900 - 1200 " l,15 " " 1300 - 1500 " l,3 " " 1500 " l,5 " - §èi víi n|íc th¶i s¶n xuÊt tèc ®é ch¶y nhá nhÊt nªn lÊy theo quy ®Þnh cña c¬ quan chuyªn ngµnh hoÆc theo tµi liÖu nghiªn cøu. Ghi chó: 1- §èi víi c¸c lo¹i n|íc th¶i s¶n xuÊt mµ tÝnh chÊt cña c¸c chÊt l¬ löng gÇn gièng víi n|íc th¶i sinh ho¹t th× tèc ®é ch¶y nhá nhÊt lÊy nh| n|íc th¶i sinh ho¹t. 2- §èi víi n|íc m|a cã chu k× trµn cèng P nhá h¬n hay b»ng 0,33 n¨m, tèc ®é nhá nhÊt lÊy 0,6 m/s. 3- §èi víi c¸c ®o¹n cèng ®Çu m¹ng l|íi kh«ng ®¶m b¶o tèc ®é nhá nhÊt ®· quy ®Þnh hoÆc ®é dÇy tÝnh to¸n d|íi 0,2d th× nªn x©y dùng c¸c giÕng röa. 2.6.2. Tèc ®é ch¶y tÝnh to¸n nhá nhÊt trong èng hay trong m|¬ng cña n|íc th¶i ®· l¾ng hoÆc ®· lµm s¹ch sinh häc cho phÐp lÊy b»ng 0,4 m/s. 2.6.3. Tèc ®é ch¶y tÝnh to¸n lín nhÊt cña n|íc th¶i trong èng kim lo¹i lÊy b»ng 8m/s, trong èng kim lo¹i 4m/s. §èi víi n|íc m|a lÊy t|¬ng øng b»ng l0 vµ 7m/s. 2.6.4. Tèc ®é tÝnh to¸n cña n|íc th¶i ch|a l¾ng trong diu ke kh«ng ®|îc nhá h¬n 1m/s; tèc ®é ch¶y cña n|íc th¶i trong ®o¹n èng nèi víi diu ke kh«ng ®|îc lín h¬n tèc ®é ch¶y trong diu ke. 2.6.5. Tèc ®é ch¶y nhá nhÊt trong èng dÉn bïn cã ¸p lùc (bao gåm cÆn t|¬i, cÆn ®· ph©n huû, bïn ho¹t tÝnh) ®· ®|îc nÐn lÊy theo b¶ng l0. B¶ng l0 Tèc ®é ch¶y tÝnh to¸n trong ®|êng èng dÉn bïn ¸p lùc (m/s) phô thuéc §é Èm cña bïn % vµo ®|êng kÝnh èng dÉn bïn (mm) 150 - 200 250 - 400 92 1,4 1,5 93 1,3 1,4 94 1,2 1,3 95 1,1 1,2 96 1 1,1 97 0,9 1 98 0,8 0,9 2.6.6. Tèc ®é lín nhÊt trong m|¬ng dÉn n|íc m|a vµ n|íc th¶i s¶n xuÊt ®|îc phÐp x¶ vµo s«ng, hå lÊy theo b¶ng l1.
  14. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 B¶ng 11 Tèc ®é ch¸y lín nhÊt (m/s) øng víi chiÒu s©u Tªn lo¹i ®Êt hay kiÓu gia cè dßng n|íc h= 0,4 - 1m - Gia cè b»ng c¸c tÊm bª t«ng 4 - §¸ v«i, sa th¹ch 4 - §¸ l¸t khan 2,0 - §¸ l¸t cã v÷a 3 - 3,5 - C¸t nhá, c¸t võa, pha sÐt 0,4 - C¸t th«, pha sÐt gÇy 0,8 - Pha sÐt 1,0 - SÐt 1,2 - Líp cá xÕp ë ®¸y m|¬ng 1,0 - Líp cá xÕp ë thµnh m|¬ng 1,6 Ghi chó: Khi chiÒu s©u dßng n|íc h n»m ngoµi kho¶ng gi¸ trÞ h= 0,4 - 1m, tèc ®é ë b¶ng trªn ph¶i nh©n víi hÖ sè ®iÒu chØnh. + NÕu h d|íi 0,4m. HÖ sè 0,85 h trªn 1m - 1,25 2.7. §é dèc ®|êng èng m|¬ng vµ r·nh tho¸t n|íc 2.7.1. §é dèc nhá nhÊt ®|êng èng, m|¬ng vµ r·nh ph¶i chän trªn c¬ së b¶o ®¶m tèc ®é ch¶y nhá nhÊt ®· quy ®Þnh. §èi víi tÊt c¶ c¸c hÖ thèng tho¸t n|íc ®é dèc nhá nhÊt øng víi ®é dÇy tÝnh to¸n quy ®Þnh nh| sau: - §èi víi èng ) 150mm imin = 0,008 200mm - = 0,005 300mm - = 0,004 400mm - = 0,0025 Ghi chó: - Trong mét sè tr|êng hîp ®Æc biÖt cho phÐp lÊy ®é dèc 0,004 ®èi víi èng ) 200mm; 0,007 ®èi víi èng ) 150mm. - §é dèc ®o¹n èng nèi tõ giÕng thu n|íc m|a ®Õn ®|êng èng 0,02. 2.7.2. §é dèc cña r·nh ®|êng m|¬ng tho¸t n|íc m|a lÊy theo b¶ng 12. B¶ng 12 §é dèc nhá nhÊt cña r·nh C¸c h¹ng môc ®|êng, m|¬ng - R·nh ®|êng mÆt phñ atphan 0,003 - Nh| trªn - khi mÆt phñ b»ng ®¸ r¨m hoÆc ®¸ t¶ng 0,004 - Nh| trªn - r¶i cuéi, sái 0,005 - C¸c r·nh riªng biÖt 0,005 - M|¬ng tiªu n|íc 0,006
  15. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 2.7.3. KÝch th|íc nhá nhÊt cöa c¸c lo¹i m|¬ng cã tiÕt diÖn h×nh thang lÊy nh| sau: ChiÒu réng ®¸y 0,3m, s©u 0,4m. Dèc taluy lÊy theo b¶ng 13. B¶ng 13 Lo¹i ®Êt ë lßng m|¬ng §é dèc taluy + C¸t mÞn 1:3 + C¸t nhá, võa vµ th« 1:2 a) Lo¹i rêi vµ cã ®é chÆt trung b×nh 1:1,5 b) ChÆt + pha c¸t 1:1,5 + pha sÐt vµ sÐt 1:1,25 + §Êt sái vµ ®Êt lÉn cuéi 1:1,125 + §Êt ®¸ vµ ®Êt chÞu n|íc 1:0,5 + §¸ phong hãa 1:0,25 + §¸ 1:0,1 3. M¹ng l|íi tho¸t n|íc vµ c¸c c«ng tr×nh trªn m¹ng l|íi. 3.1. Nguyªn t¾c v¹ch tuyÕn vµ ®Æt èng. 3.1.1. Khi ph©n l|u vùc tho¸t n|íc vµ v¹ch tuyÕn ®|êng èng cÇn chó ý ®Õn ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh vµ quy ho¹ch chung cña ®« thÞ, ph¶i tËn dông tíi møc tèi ®a ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh ®Ó x©y dùng hÖ thèng tho¸t n|íc tù ch¶y. §èi víi ®« thÞ c¶i t¹o cÇn nghiªn cøu sö dông m¹ng líi tho¸t n|íc hiÖn cã. 3.1.2. Bè trÝ m¹ng l|íi tho¸t n|íc trªn mÆt b»ng tæng thÓ còng nh| kho¶ng c¸ch tèi thiÓu tõ mÆt ngoµi cña èng tíi c¸c c«ng tr×nh vµ hÖ thèng kÜ thuËt kh¸c ph¶i phï hîp "Tiªu chuÈn vµ quy ph¹m thiÕt kÕ quy ho¹ch x©y dùng ®« thÞ 20 TCN 82 - 81 (xem phô lôc III). Khi v¹ch tuyÕn m¹ng l|íi tho¸t n|íc ph¶i dù tÝnh kh¶ n¨ng sö dông c¬ giíi ®Ó thi c«ng. 3.1.3. Khi bè trÝ mét vµi ®|êng èng ¸p lùc song song víi nhau kho¶ng c¸ch gi÷a mÆt ngoµi cña èng ph¶i ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thi c«ng vµ söa ch÷a khi cÇn thiÕt. Tuú theo vËt liÖu lµm èng, ¸p lùc bªn trong èng vµ ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c èng nªn lÊy kh«ng nhá h¬n c¸c trÞ sè sau: - Khi ®|êng kÝnh èng ®Õn 300 mm .............0,7m Tõ 400 ®Õn l000.................... l,0m Trªn l000.....................l,5m Ghi chó: Khi cÇn thiÕt ph¶i gi¶m kho¶ng c¸ch theo quy ®Þnh nµy th× ®|êng èng ph¶i ®Æt trªn nÒn bª t«ng. 3.1.4. Trªn m¹ng l|íi tho¸t n|íc cÇn x©y dùng c¸c miÖng x¶ dù phßng ®Ó x¶ n|íc th¶i vµo hÖ thèng tho¸t n|íc m|a hoÆc vµo hå khi x¶y ra sù cè. ViÖc x©y dùng vµ x¸c ®Þnh vÞ trÝ ®Æt miÖng x¶ ph¶i cã sù tho¶ thuËn cña c¬ quan qu¶n lÝ vÖ sinh, c¬ quan thñy s¶n vµ c¬ quan b¶o vÖ nguån n|íc.
  16. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 3.1.5. Trong ph¹m vi khu d©n c|, kh«ng ®|îc ®Æt ®|êng èng tho¸t n|íc næi hoÆc treo trªn mÆt ®Êt. Ghi chó: NÕu ®|êng èng tho¸t n|íc do qua c¸c hè s©u, s«ng, hå hoÆc khi ®Æt ®|êng èng tho¸t n|íc ë ngoµi ph¹m vi khu d©n c|, cho phÐp ®Æt trªn mÆt ®Êt hoÆc treo trªn cÇu c¹n. 3.2. Gãc ngoÆt cña èng, nèi èng, ®é s©u ®Æt èng; 3.2.1. Gãc nèi gi÷a hai ®|êng èng kh«ng ®|îc nhá h¬n 900 Ghi chó: Gãc nèi cho phÐp lÊy tïy ý nÕu nèi qua giÕng chuyÒn bËc kiÓu th¼ng ®øng hoÆc nèi giÕng thu n|íc m|a víi giÕng chuyÓn bËc. 3.2.2. ë nh÷ng chç ®|êng èng ®æi h|íng cÇn cã giÕng th¨m b¸n kÝnh cong cña lßng m¸ng giÕng kh«ng nhá h¬n ®|êng kÝnh èng. Khi ®|êng kÝnh èng tõ 1200mm trë lªn, b¸n kÝnh cong kh«ng ®|îc nhá h¬n 5 lÇn ®|êng kÝnh vµ ph¶i cã giÕng th¨m ë hai ®Çu ®o¹n muèn cong. 3.2.3. Nèi èng cã ®|êng kÝnh kh¸c nhau trong c¸c giÕng th¨m theo kiÓu ®inh èng. Khi cã c¬ së thÝch ®¸ng cã thÓ nèi theo møc n|íc tÝnh to¸n. 3.2.4. Nèi r·nh víi ®|êng èng kÝn ph¶i qua giÕng th¨m cã hè khö cÆn vµ cã song ch¾n r¸c. 3.2.5. §é s©u ®Æt èng nhá nhÊt tÝnh ®æi ®inh èng quy ®Þnh nh| sau: - §èi víi c¸c èng cã ®|êng kÝnh d|íi 300 mm ®Æt ë khu vùc kh«ng cã xe c¬ giíi qua l¹i - 0,3m. - ë chç cã xe c¬ giíi qua l¹i - 0,7m. Trong tr|êng hîp ®Æc biÖt khi chiÒu s©u nhá h¬n 0,7m th× ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o vÖ èng. Ghi chó: §é s©u ®Æt èng lín nhÊt x¸c ®Þnh theo tÝnh to¸n, tïy thuéc vµo vËt liÖu lµm èng, ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt, ph|¬ng ph¸p thi c«ng vµ c¸c chØ tiªu kinh tÕ kÜ thuËt kh¸c. 3.3. èng, gèi ®ì èng, phô tïng vµ nÒn ®Æt èng: 3.3.1. §èi víi ®|êng èng tho¸t n|íc sö dông c¸c lo¹i èng sau: a) §|êng èng tù ch¶y: dïng èng bª t«ng cèt thÐp kh«ng ¸p, èng bª t«ng, èng sµnh, èng fibr« xi m¨ng vµ c¸c lo¹i cÊu kiÖn bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp. b) §|êng èng ¸p lùc: dïng èng bª t«ng cèt thÐp cã ¸p, fibr« xi m¨ng, gang vµ c¸c lo¹i èng b»ng chÊt dÎo. Ghi chó: 1- Khi lùa chän lo¹i èng cÇn xem xÐt ®iÒu kiÖn vËt liÖu ®Þa ph|¬ng vµ c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn kh¸c (®Þa chÊt, n|íc ngÇm.v.v...) 2- Cho phÐp dïng èng gang cho ®|êng èng tù ch¶y vµ èng thÐp cho ®|êng èng ¸p lùc trong c¸c tr|êng hîp sau: Khi ®Æt èng ë nh÷ng khu vùc khã thi c«ng, ®Êt lón, ®Êt tr|¬ng në hoÆc sinh lÇy, khu vùc ®ang khai th¸c má, cã hiÖn t|îng c¸ct¬, ë nh÷ng chç ®i qua s«ng hå, ®|êng s¾t hoÆc ®|êng « t«, hhi giao nhau víi ®|êng èng cÊp n|íc sinh ho¹t, khi ®Æt èng trªn cÇu dÉn hoÆc ë nh÷ng n¬i cã thÓ cã nh÷ng chÊn ®éng c¬ häc. 3- Khi ®Æt èng trong m«i tr|êng x©m thùc cÇn dïng c¸c lo¹i èng hh«ng bÞ x©m thùc hoÆc ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ èng khái x©m thùc. - èng thÐp ph¶i cã líp chèng ¨n mßn kim lo¹i ë mÆt ngoµi. ë nh÷ng chç cã hiÖn t|îng ¨n mßn ®iÖn ho¸ ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o vÖ ®Æc biÖt. 3.3.2. KiÓu nÒn ®Æt èng phô thuéc kh¶ n¨ng chÞu lùc cña ®Êt vµ t¶i träng. §|êng èng tho¸t n|íc cã thÓ ®Æt trùc tiÕp trªn nÒn ®Êt tù nhiªn ®|îc ®Çm kÜ. ChØ trong nh÷ng tr|êng hîp ®Êt yÕu míi lµm nÒn nh©n t¹o.
  17. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 CÇn tËn dông vËt liÖu ®Þa ph|¬ng, ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ kh¶ n¨ng thi c«ng ®· lùa chän kiÓu nÒn thÝch hîp. 3.3.3. Trªn ®|êng èng ¸p lùc khi cÇn thiÕt ph¶i ®Æt c¸c van, van x¶, mèi nèi co gi·n.v.v...trong c¸c giÕng. 3.3.4. §é dèc cña ®|êng èng ¸p lùc vÒ phÝa van x¶ kh«ng ®|îc nhá h¬n 0,001. §|êng kÝnh cña van x¶ ph¶i ®¶m b¶o th¸o c¹n ®o¹n èng, kh«ng qu¸ 3 giê. NÕu x¶ n|íc vµo hÖ thèng tho¸t n|íc m|a hoÆc vµo dßng n|íc mÆt nÕu ®¶m b¶o yªu cÇu vÖ sinh tr|êng hîp kh«ng thÓ x¶ ®|îc th× ph¶i x©y dùng tr¹m b¬m côc bé hoÆc chuyÓn b»ng «t« xi-tÐc. 3.3.5. T¹i nh÷ng chç èng ¸p lùc ®æi h|íng, nÕu øng xuÊt kh«ng chuyÓn ®|îc vµo chç nèi èng th× ph¶i cã gèi tùa. Ghi chó: Trong nh÷ng tr|êng hîp sau cho phÐp kh«ng dïng gèi tùa. - §|êng èng ¸p lùc dïng èng kiÓu miÖng b¸t víi ¸p xuÊt lµm viÖc tíi 100N/cm2 vµ gãc ngoÆt ®Õn 100. - §|êng èng ¸p lôc b»ng thÐp hµn ®Æt d|íi ®Êt víi gãc ngoÆt ®Õn 30o trong mÆt ph¼ng th¼ng ®øng. 3.4. Mèi nèi èng: 3.4.1. Mèi nèi cña c¸c ®|êng èng tù ch¶y kiÓu miÖng b¸t hoÆc m¨ng s«ng ®|îc s¨m b»ng d©y ®ay tÈm bi tum bªn ngoµi chÌn v÷a xi m¨ng ami¨ng. §èi víi c¸c èng lín kh«ng s¶n xuÊt ®|îc kiÓu miÖng b¸t hoÆc m¨ng s«ng th× nèi b»ng bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp ®æ t¹i chç. M¸c bª t«ng lµm mèi nèi kh«ng nhá h¬n m¸c bª t«ng cña èng. Ghi chó: Khi kh«ng cã xi m¨ng ami¨ng th× cã thÓ thay thÕ b»ng xi m¨ng poãc- l¨ng m¸c lín h¬n hoÆc b»ng 400. 3.4.2. Mèi nèi c¸c ®|êng èng ¸p lùc theo tiªu chuÈn thiÕt kÕ cÊp n|íc. 3.5. GiÕng th¨m. 3.5.1. Trong c¸c hÖ thèng tho¸t n|íc, giÕng th¨m trªn m¹ng l|íi ®|êng èng cÇn ®Æt ë nh÷ng chç: + Nèi c¸c tuyÕn èng. + §|êng èng chuyÓn h|íng, thay ®æi ®é dèc hoÆc thay ®æi ®|êng kÝnh. + Trªn c¸c ®o¹n èng ®Æt th¼ng, theo mét kho¶ng c¸ch nhÊt ®Þnh, phô thuéc vµo ®|êng kÝnh èng, lÊy theo b¶ng 14. B¶ng 14 . §|êng kÝnh èng (mm) Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c giÕng th¨m (m) 150 - 300 20 400 - 600 40 700 - 1000 60 Trªn 1000 100 Ghi chó: §èi víi c¸c èng ®|êng kÝnh + 400 y 600mm nÕu ®é dÇy d|íi 0,5d vµ tèc ®é tÝnh to¸n b»ng tèc ®é nhá nhÊt th× c¸c kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c giÕng cã thÓ lÊy 30m.
  18. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 3.5.2. Sµn m¸ng (mÐp trªn cña lßng m¸ng) cña giÕng th¨m ph¶i ®Æt ë cèt ®Ønh èng cã ®|êng kÝnh lín h¬n. Trong c¸c giÕng cã ®|êng kÝnh èng tõ 700mm trë lªn cho phÐp lµm sµn c«ng t¸c ë mét phÝa cña m¸ng, sµn ë phÝa ®èi diÖn cã chiÒu réng kh«ng nhá h¬n l00mm. Trªn c¸c ®|êng èng cã ®|êng kÝnh tõ 2000mm trë lªn cho phÐp ®Æt sµn c«ng t¸c trªn dÇm con s¬n. Khi ®ã, kÝch th|íc phÇn hë cña m¸ng kh«ng ®|îc nhá h¬n 2000mm x 2000mm. 3.5.3. KÝch th|íc mÆt b»ng cña giÕng th¨m, trªn m¹ng l|íi ®|êng èng tho¸t n|íc sinh ho¹t vµ s¶n xuÊt lÊy theo èng cã ®|êng kÝnh lín h¬n (d) §èi víi kiÓu giÕng ch÷ nhËt. - èng cã ®|êng kÝnh nhá h¬n 700mm, chiÒu däc 1000mm, chiÒu ngang d+ 400mm nh|ng kh«ng nhá h¬n l000mm. - èng cã ®|êng kÝnh tõ 700mm trë lªn - chiÒu däc d = 400mm, chiÒu ngang d+500mm. §èi víi kiÓu giÕng trßn, ®|êng kÝnh giÕng lÊy nh| sau: - èng cã ®|êng kÝnh 600mm o l000mm - èng cã ®|êng kÝnh 700mm o 1250mm - èng cã ®|êng kÝnh 800mm o 1500mm - èng cã ®|êng kÝnh 1200mm o 2000mm. Ghi chó: Trªn c¸c ®|êng èng cã ®|êng kÝnh ®Õn 300mm víi chiÒu s©u ®Æt èng ®Õn1,2m th× ®|êng kÝnh cña giÕng cho phÐp lÊy 700 hoÆc 600 x 600mm. 3.5.4. KÝch th|íc mÆt b»ng cña giÕng th¨m ë nh÷ng chç ngoÆt ph¶i x¸c ®Þnh theo ®iÒu kiÖn bè trÝ m¸ng cong ë trong giÕng. 3.5.5. ChiÒu cao phÇn c«ng t¸c cña giÕng (tÝnh tõ sµn c«ng t¸c tíi dµn dì cæ giÕng) th|êng lÊy b»ng l,2m. 3.5.6. Trong phÇn c«ng t¸c vµ cæ giÕng cña giÕng th¨m ph¶i cã thang ®Ó ®¶m b¶o cho c«ng t¸c qu¶n lÝ. Sè bËc thang phô thuéc chiÒu cao giÕng, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c bËc thang 300 mm. BËc thang ®Çu tiªn c¸ch miÖng giÕng 0,5m. 3.5.7. KÝch th|íc cña giÕng lÊy 700mm hoÆc 600 x 600mm. §èi víi lo¹i èng cã ®|êng kÝnh tõ 600mm trë lªn th× trªn mçi kho¶ng c¸ch 300 - 500m ph¶i cã mét giÕng th¨m cã kÝch th|íc cæ giÕng vµ phÇn c«ng t¸c lín h¬n 700mm ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng ®|a ®|îc c¸c thiÕt bÞ thau röa ®|êng èng xuèng. 3.5.8. Trong nh÷ng khu vùc x©y dùng hoµn thiÖn, n¾p giÕng ®Æt b»ng cèt mÆt ®|êng. Trong khu vùc trång c©y n¾p giÕng ®Æt cao h¬n mÆt ®Êt 50 - 70mm, cßn trong c¸c khu vùc kh«ng x©y dùng - 200mm. NÕu cã yªu cÇu ®Æc biÖt (tr¸nh ngËp n|íc m|a) cã thÓ ®Æt cao h¬n. 3.5.9. GiÕng th¨m trong hÖ thèng tho¸t n|íc m|a nªn lÊy: - §èi víi èng ®|êng kÝnh ®Õn 600mm ®|êng kÝnh cña giÕng b»ng l000mm. - èng tõ 700mm trë lªn giÕng cã mÆt b»ng h×nh trßn hoÆc ch÷ nhËt, chiÒu däc b»ng l000mm, chiÒu ngang lÊy b»ng ®|êng kÝnh cña èng lín nhÊt.
  19. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 ChiÒu cao phÇn c«ng t¸c cña giÕng nªn lÊy: - §èi víi èng ®|êng kÝnh tõ 700 - 1400, tÝnh tõ lßng m¸ng cña èng cã ®|êng kÝnh lín h¬n. - §èi víi èng ®|êng kÝnh tõ 1500mm trë lªn kh«ng xÐt ®Õn phÇn c«ng t¸c cña giÕng. Ghi chó: Nãi chung ®¸y giÕng th¨m trong hÖ thèng tho¸t n|íc m|a cÇn cã hè thu cÆn. Tïy theo møc ®é hoµn thiÖn c¸c khu vùc ®|îc tho¸t n|íc vµ chiÒu s©u hè thu cÆn lÊy tõ 0,3 - 0,5m. 3.5.10. Khi møc n|íc ngÇm cao h¬n cèt ®¸y giÕng ph¶i cã biÖn ph¸p chèng thÊm cho ®¸y vµ thµnh giÕng. ChiÒu cao ®o¹n th¼ng chèng thÊm trªn thµnh giÕng ph¶i cao h¬n møc n|íc ngÇm 0,5m. 3.5.11. N¾p cña giÕng th¨m (kÓ c¶ giÕng chuyÓn bËc) cã thÓ b»ng gang hoÆc bª t«ng cèt thÐp ph¶i chÞu ®|îc t¶i träng tiªu chuÈn H13. NÕu dïng n¾p bª t«ng cèt thÐp th× miÖng giÕng ph¶i cã cÊu t¹o thÝch hîp ®Ó tr¸nh bÞ søt, vì do va ®Ëp cña xe cé còng nh| khi ®ãng më n¾p. KÝch th|íc n¾p bª t«ng cèt thÐp ph¶i ®¶m b¶o viÖc ®Ëy, më n¾p thuËn tiÖn. Ghi chó: Tr|êng hîp n¾p giÕng ®Æt trªn ®|êng cã xe t¶i träng lín h¬n th× thiÕt kÕ riªng. 3.6. GiÕng chuyÓn bËc. 3.6.1. GiÕng chuyÓn bËc ®|îc x©y dùng ®Ó: + Gi¶m ®é s©u ®Æt èng + §¶m b¶o tèc ®é ch¶y cña n|íc trong èng kh«ng v|ît qu¸ gi¸ trÞ cho phÐp hoÆc ®Ó tr¸nh thay ®æi ®ét ngét tèc ®é dßng ch¶y. + Khi cÇn tr¸nh c¸c c«ng tr×nh ngÇm. + Khi x¶ n|íc theo ph|¬ng ph¸p x¶ ngËp. Ghi chó: §èi víi èng cã ®|êng kÝnh nhá h¬n 600mm nÕu chiÒu cao chuyÓn bËc d|íi 0,3m cho phÐp thay thÕ giÕng chuyÓn bËc b»ng m¸ng trµn ch¹y «m trong giÕng th¨m. 3.6.2. GiÕng chuyÓn bËc víi chiÒu cao d|íi 3m trªn c¸c ®|êng èng cã ®|êng kÝnh trªn 600mm nªn x©y theo kiÓu ®Ëp trµn. 3.6.3. GiÕng chuyÓn bËc víi chiÒu cao d|íi 6m trªn c¸c ®|êng èng cã ®|êng kÝnh d|íi 500mm nªn lµm theo kiÓu cã mét èng ®øng trong giÕng, tiÕt diÖn kh«ng nhá h¬n tiÕt diÖn cña èng dÉn ®Õn. PhÝa trªn èng ®øng cã phÔu thu n|íc, d|íi èng ®øng lµ hè tiªu n¨ng cã ®Æt b¶n kim lo¹i ë ®¸y. Ghi chó: §èi víi c¸c èng ®øng cã ®|êng kÝnh d|íi 300mm cho phÐp dïng cót ®Þnh h|íng dßng ch¶y thay thÕ cho hè tiªu n¨ng. 3.6.4. Khi chiÒu cao chuyÓn bËc lín h¬n quy ®Þnh trong ®iÒu 3.6.2 vµ 3.6.3 cña môc nµy cho phÐp cÊu t¹o giÕng theo thiÕt kÕ riªng. C¸c kiÓu giÕng th|êng ¸p dông cho tr|êng hîp nµy lµ: giÕng kiÓu bËc thang, ®Ëp trµn xo¸y... 3.7. GiÕng thu n|íc m|a. 3.7.1. GiÕng thu n|íc m|a ®Æt ë r·nh ®|êng theo nh÷ng kho¶ng c¸ch x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n, ngoµi ra cßn ph¶i bè trÝ giÕng thu ë chç tròng, cac ng¶ ®|êng vµ tr|íc gi¶i ®i bé qua ®|êng. Khi ®|êng phè réng d|íi 30m vµ kh«ng cã giÕng thu ë bªn trong tiÓu khu th× kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c giÕng thu cã thÓ lÊy theo b¶ng 15.
  20. tiªu chuÈn viÖt nam tcvn 51: 1984 3.7.2. ChiÒu dµi cña ®o¹n èng nèi tõ giÕng thu ®Õn giÕng th¨m cña ®|êng cèng kh«ng lín h¬n 40m. 3.7.3. Cho phÐp nèi vµo giÕng thu c¸c èng tho¸t n|íc m|a cña nhµ hoÆc èng h¹ n|íc ngÇm. B¶ng 15 §é dèc däc ®|êng phè Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c giÕng thu (m) Nhá h¬n hoÆc b»ng 0,004 50 Trªn 0,004 ®Õn 0,006 60 Trªn 0,006 ®Õn 0,01 70 Trªn 0,01 ®Õn 0,03 80 Ghi chó: 1- Quy ®Þnh nµy hh«ng ¸p dông ®èi víi kiÓu giÕng thu cña thu bã vØa (giÕng thu hµm Õch). 2- Khi chiÒu réng ®|êng phè lín h¬n 30m hoÆc khi ®é dèc lín h¬n 0,03 th× kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c giÕng thu kh«ng lín h¬n 60m. 3.7.4. §¸y cña giÕng thu n|íc m|a ph¶i cã hè thu cÆn chiÒu s©u 0,3 - 0,5m vµ cöa thu ph¶i cã song ch¾n r¸c. MÆt trªn song ch¾n r¸c ®Æt thÊp h¬n r·nh ®|êng kho¶ng 20mm - 30mm. 3.7.5. §èi víi hÖ thèng tho¸t n|íc chung, trong c¸c khu d©n c| giÕng thu ph¶i cã kho¸ thñy lùc, chiÒu cao kh«ng nhá h¬n 0,lm. 3.7.6. Nèi víi m|¬ng hë víi ®|êng èng kÝn b»ng giÕng th¨m cã hè thu cÆn, phÝa miÖng hè ph¶i ®Æt song ch¾n r¸c cã khe hë kh«ng qu¸ 50mm; ®|êng kÝnh ®o¹n èng nèi x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n nh|ng kh«ng nhá h¬n 300mm. 3.7.7. §èi víi m¹ng l|íi tho¸t n|íc m|a khi ®é chªnh cèt ®¸y èng nhá h¬n hoÆc b»ng 0,5m ®|êng kÝnh èng d|íi 1500mm vµ tèc ®é kh«ng qu¸ 4m/s th× cho phÐp nèi èng b»ng giÕng th¨m. Khi ®é chªnh cèt lín ph¶i cã giÕng chuyÓn bËc. 3.8. §iu ke 3.8.1. §|êng kÝnh èng cña ®iu ke kh«ng nhá h¬n 150mm. §iu ke qua s«ng hay hå ph¶i cã Ýt nhÊt hai ®|êng èng lµm viÖc b×nh th|êng, b»ng thÐp cã líp chèng ¨n mßn vµ ®|îc b¶o ®¶m khái bÞ c¸c t¸c ®éng c¬ häc. Mçi ®|êng èng ®Òu ph¶i kiÓm tra kh¶ n¨ng dÉn n|íc theo l|u l|îng tÝnh to¸n cã xÐt tíi møc d©ng cho phÐp. NÕu l|u l|îng n|íc th¶i kh«ng b¶o ®¶m tèc dé tÝnh to¸n nhá nhÊt th× chØ sö dông mét ®|êng èng lµm viÖc vµ mét ®|êng èng ®Ó dù phßng. Ngoµi hai ®|êng èng lµm viÖc chØ x©y dùng thªm mét ®|êng èng dù phßng khi cã yªu cÇu thËt ®Æc biÖt. ThiÕt kÕ ®iu ke qua s«ng ®|îc sö dông ®Ó cÊp n|íc ph¶i ®|îc phÐp cña c¬ quan qu¶n lÝ vÖ sinh. §iu ke qua s«ng cã tÇu bÌ qua l¹i ph¶i theo c¸c quy ®Þnh vµ ®|îc phÐp cña c¬ quan qu¶n lý ®|êng s«ng. Ghi chó: §iu ke qua c¸c khe, thung lòng kh« cÇn cho phÐp ®Æt mét ®|êng èng.
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản