TCVN 5977 1995

Chia sẻ: Nguyen Vuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:34

0
131
lượt xem
40
download

TCVN 5977 1995

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

TCVN 5977 1995: Sự phát thải của nguồn tĩnh - Xác định nồng độ và lưu lượng bụi trong các ống dẫn khí - Phương pháp khối lượng thủ công

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: TCVN 5977 1995

  1. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  Sù ph¸t th¶i cña nguån tÜnh - X¸c ®Þnh nång ®é vμ l−u l−îng bôi trong c¸c èng dÉn khÝ - Ph−¬ng ph¸p khèi l−îng thñ c«ng Stationary source emission - Determination of concentration and flow rate of dust in gas carrying ducts - Manual weighing method 1. Ph¹m vi ¸p dông Tiªu chuÈn nμy quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p khèi l−îng thñ c«ng ®Ó x¸c ®inhj nång ®é vμ l−u l−îng bôi cña dßng khÝ chuyÓn ®éng trong nh÷ng kh«ng gian khÐp kÝn nh− c¸c èng dÉn khÝ, èng khãi. Ph−¬ng ph¸p nμy cã thÓ dïng ®Ó x¸c ®Þnh nång ®é bôi trong kho¶ng tõ 0,005 g/m3 ®Õn 10 g/m3. Víi nh÷ng nång ®é bôi nhá h¬n 0,050 g/m3 ®é sai cña ph−¬ng ph¸p lín h¬n ± 10% (xem c¸c môc 12 vμ 14). VÒ c¬ b¶n, lμ ph−¬ng ph¸p ®Ó x¸c ®Þnh bôi ph¸t ra tõ c¸c nguån tÜnh, vμ nã còng cã thÓ ®−îc dïng ®Ó chuÈn ho¸ c¸c thiÕt bÞ kiÓm so¸t liªn tôc, tù ®éng. Ph−¬ng ph¸p cÇn ®−îc ¸p dông trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cμng æn ®Þnh cμng tèt cña dßng khÝ trong èng dÉn. Nã kh«ng thÝch hîp cho c¸c hÖ thèng th«ng giã hoÆc ®iÒu hoμ kh«ng khÝ, kh«ng khÝ trong nhμ hoÆc khÝ cã chøa nh÷ng giät nhá. Tiªu chuÈn nμy còng quy ®Þnh nh÷ng yªu cÇu vÒ tÝnh n¨ng cña nh÷ng m¸y mãc cã thÓ ®−îc dïng (nÕu dïng ®óng) vμ chØ râ nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n vÒ c¸ch l¾p ®Æt c¸c thiÕt bÞ lÊy mÉu. NÕu cã yªu cÇu nμo ®ã cña tiªu chuÈn nμy kh«ng ®−îc tho¶ m·n th× ph−¬ng ph¸p vÉn cã thÓ ¸p dông trong mét sè tr−êng hîp ®Æc biÖt nh−ng sai sè vÒ nång ®é vμ l−u l−îng bôi cã thÓ sÏ lín h¬n (xem môc 14). 2. Tiªu chuÈn trÝch dÉn Tiªu chuÈn sau ®©y ®−îc dïng cïng víi tiªu chuÈn nμy: ISO 3966 : 1977 - §o dßng chÊt láng trong èng dÉn kÝn - Ph−¬ng ph¸p diÖn tÝch tèc ®é dïng c¸c èng tÜnh Pitot. 3. §Þnh nghÜa Tiªu chuÈn nμy ¸p dông nh÷ng ®Þnh nghÜa sau ®©y: 3.1. Lç tiÕp cËn: Mét lç trªn thμnh èng dÉn vμ ë ®Çu mót cña mét ®−êng lÊy mÉu, qua ®ã ®Çu lÊy mÉu ®−îc ®−a vμo (xem h×nh 1 vμ ®−êng lÊy mÉu (3.15)). 3.2. §iÒu kiÖn hiÖn t¹i: NhiÖt ®é vμ ¸p suÊt ë c¸c ®iÓm lÊy mÉu. 3.3. LÊy mÉu tÝch tô: Sù lÊy mét mÉu tæ hîp b»ng c¸ch lÊy lÇn l−ît ë c¸c ®iÓm lÊy mÉu trong mét kho¶ng thêi gian yªu caμu. 3.4. èng dÉn khãi: Mét cÊu tróc kÝn ®Ó cho khÝ ®i qua. 3.5. ¸p suÊt hiÖu dông: §é chªnh lÖch ¸p suÊt gi÷a ®iÓm lÊy mÉu vμ kh«ng khÝ xung quanh ë cïng ®é cao.   Page 1 
  2. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  3.6. KhÝ: Hçn hîp c¸c khÝ ®¬n chÊt hoÆc hîp chÊt, cã thÓ mang theo bôi cïng chuyÓn ®éng trong èng dÉn. 3.7. §−êng kÝnh thuû lùc; KÝch th−íc ®Æc tr−ng cña thiÕt diÖn èng dÉn, ®−îc ®Þnh nghÜa b»ng 4 × DiÖn tÝch mÆt ph¼ng lÊy mÉu Chu vi mÆt ph¼ng lÊy mÉu 3.8. LÊy mÉu riªng lÎ: Thu thËp vμ lÊy ra c¸c mÉu riªng biÖt tõ mçi ®iÓm lÊy mÉu. 3.9. LÊy mÉu ®¼ng tèc: LÊy mÉu sao cho tèc ®é vμ h−íng cña khÝ ®i vμo mòi lÊy mÉu ( v′ ) gièng nh− tèc ®é vμ h−íng dÉn cña dßng khÝ ë trong èng dÉn t¹i ®iÓm lÊy mÉu N v′ (xem h×nh 2). a   Page 2 
  3. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  3.10. Nång ®é bôi: Khèi l−îng bôi trong mét ®¬n vÞ thÓ tÝch khÝ trong èng dÉn ë nhiÖt ®é vμ ¸p suÊt x¸c ®Þnh. 3.11. L−u l−îng bôi: Khèi l−îng bôi chøa trong khÝ ë trong èng dÉn l−u th«ng trong mét ®¬n vÞ thêi gian. 3.12. Bôi: C¸c h¹t r¾n víi h×nh d¸ng, cÊu tróc hoÆc khèi l−îng riªng bÊt k× ph©n t¸n trong pha khÝ liªn tôc. 3.13. MÉu khÝ ®¹i diÖn: mÉu khÝ cã cïng nång ®é bôi trung b×nh gièng nh− t¹i mÆt ph¼ng lÊy mÉu trong lóc lÊy mÉu. 3.14. MÆt ph¼ng lÊy mÉu: MÆt ph¼ng th¼ng gãc víi ®−¬ng t©m cña èng dÉn ë vÞ trÝ lÊy mÉu (xem h×nh 1). 3.15. §−êng lÊy mÉu: §−êng n»m trong mÆt ph¼ng lÊy mÉu, däc theo nã c¸c ®iÓm lÊy mÉu ®−îc ®Þnh vÞ (xem h×nh 1), vμ ®−îc giíi h¹n bëi thμnh trong cña èng dÉn. 3.16. §iÓm lÊy mÉu: Mét vÞ trÝ trªn ®−êng lÊy mÉu, ë ®ã mÉu ®−îc lÊy ra. 3.17. VÞ trÝ lÊy mÉu: Mét vÞ trÝ thÝch hîp ®Ó tiÕn hμnh lÊy mÉu trong èng dÉn. 3.18. N¬i lÊy mÉu: Nhμ m¸y, c«ng x−ëng ë ®ã viÖc lÊy mÉu ®−îc tiÕn hμnh. 3.19. §iÒu kiÖn tiªu chuÈn: NhiÖt ®é vμ ¸p lùc tiªu chuÈn cña khÝ, nghÜa lμ 237K vμ 101.3 kPa.   Page 3 
  4. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  4. C¸c kÝ hiÖu vμ ®¬n vÞ t−¬ng øng, chØ tù vμ chØ sè 4.1. C¸c kÝ hiÖu vμ c¸c ®¬n vÞ t−¬ng øng Xem b¶ng 1 4.2. ChØ tù vμ chØ sè Xem b¶ng 2 B¶ng 1 - C¸c kÝ hiÖu vμ c¸c ®¬n vÞ t−¬ng øng KÝ hiÖu ý nghÜa §¬n vÞ a DiÖn tÝch hiÖu dung cña mòi lÊy mÉu m2 A DiÖn tÝch mÆt ph¼ng lÊy mÉu m2 c' Nång ®é bôi g/m3 δ BÒ dÇy cña thμnh mòi lÊy mÉu ë ®Çu mót m d §−êng kÝnh èng dÉn t¹i mÆt ph¼ng lÊy mÉu m dH §−êng kÝnh thuû lùc cña èng dÉn t¹i mÆt ph¼ng lÊy mÉu m dN1 §−êng kÝnh trong cña mòi lÊy mÉu m dN2 §−êng kÝnh ngoμi cña mòi lÊy mÉu m d0 §−êng kÝnh lç m f Nång ®é h¬i n−íc kg/m3 i C¸c vÞ trÝ trªn ®−êng lÊy mÉu (theo ®−êng kÝnh hoÆc b¸n kÝnh) - K HÖ sè chuÈn ho¸ - l ChiÒu dμi ®Æc tr−ng m l1 ChiÒu dμi cña mÆt ph¼ng lÊy mÉu (c¹nh dμi h¬n) m l2 ChiÒu réng cña mÆt ph¼ng lÊy mÉu (c¹nh ng¾n h¬n) m m Khèi l−îng bôi thu ®−îc g M Khèi l−îng mol kg/kmol nd Sè ®iÓm lÊy mÉu trªn ®−êng kÝnh lÊy mÉu - ndia Sè ®−êng kÝnh lÊy mÉu (®−êng lÊy mÉu) - nr Sè ®iÓm lÊy mÉu trªn b¸n kÝnh lÊy mÉu (0,5d) - n1 Sè chia cña 11 - n2 - Sè chia cña I2 P ¸p suÊt tuyÖt ®èi Pa Pam ¸p suÊt xung quanh Pa Pe ¸p suÊt hiÖu dông (Pe = P - Pam) Pa ΔP Chªnh lÖch ¸p suÊt qua thiÕt bÞ ®o dßng khÝ Pa qm L−u l−îng bôi trong èng dÉn g/h3 qv Tèc ®é thÓ tÝch cña dßng khÝ m3/h r ThÓ tÝch riªng phÇn cña thμnh phÇn khÝ - ρ Khèi l−îng riªng cña khÝ kg/m3 t Thêi gian lÊy mÉu (tæng thêi gian) h Δt Thêi gian lÊy mÉu cho tõng ®iÓm lÊy mÉu h T NhiÖt ®é (tuyÖt ®èi) K φ 0 NhiÖt ®é C v Tèc ®é khÝ m/s V ThÓ tÝch khi m3 Vm ThÓ tÝch mol cña dßng khÝ m3/K   Page 4 
  5. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  mol x1 Kho¶ng c¸ch tõ thμnh èng dÉn ®Õn ®iÓm lÊy mÉu däc theo ®−êng m kÝnh hoÆc b¸n kinh B¶ng 2 - ChØ tù vμ chØ sè ChØ tù hoÆc chØ sè ý nghÜa A §iÒu kiÖn hiÖn t¹i ë mÆt ph¼ng lÊy mÉu G Dông cô ®o khÝ I Gi¸ trÞ riªng lÎ N §iÒu kiÖn tiªu chuÈn N Mòi lÊy mÉu O Lç Pt èng Pilot W H¬i n−íc ' Gåm c¶ Èm 5. Nguyªn t¾c Mét mòi lÊy mÉu d¹ng thon ®−îc ®Æt trong èng dÉn, h−íng vμo dßng khÝ ®ang chuyÓn ®éng, vμ mÉu khÝ ®−îc lÊy mét c¸ch ®¼ng tèc trong mét kho¶ng thêi gian ®· ®Þnh. V× cã sù ph©n bè kh«ng ®ång ®Òu cña bôi ë trong èng dÉn nªn cÇn lÊy nhiÒu mÉu ë nhiÒu ®iÓm ®· chän trªn thiÕt diÖn èng dÉn. Bôi trong mÉu khÝ ®−îc t¸ch ra b»ng mét c¸i läc, sau ®ã ®−îc lμm kh« vμ c©n. Nång ®é bôi ®−îc tÝnh tõ l−îng c©n bôi vμ thÓ tÝch cña khÝ trong èng dÉn. L−u l−îng cña bôi còng cã thÓ ®−îc tÝnh tõ nång ®é bôi, thêi gian lÊy mÉu, diÖn tÝch mÆt ph¼ng lÊy mÉu vμ diÖn tÝch lç më cña mòi lÊy mÉu. 6. Tãm t¾t ph−¬ng ph¸p Mét mÉu ®¹i diÖn ®−îc hót ra tõ nguån. Møc ®é ®¹i diÖn cña mÉu cho dßng khÝ phô thuéc vμo: - TÝnh ®ång ®Òu cña tèc ®é trong mÆt ph¼ng lÊy mÉu; - Sè l−îng ®ñ c¸c ®iÓm lÊy mÉu trong mÆt ph¼ng lÊy mÉu; - LÊy mÉu ®¼ng tèc. Th«ng th−êng, khi ®−îc lÊy mÉu ë nhiÒu ®iÓm trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu tuú theo diÖn tÝch cña mÆt ph¼ng nμy. MÆt ph¼ng lÊy mÉu th−êng ®−îc chia thμnh nhiÒu diÖn tÝch b»ng nhau vμ mÉu ®−îc hót ë trung t©m cña c¸c diÖn tÝch ®ã (xem phô lôc B). §Ó x¸c ®Þnh nång ®é bôi trong mÆt ph¼ng lÊy mÉu, mòi lÊy mÉu ®−îc di chuyÓn tõ ®iÓm lÊy mÉu nμy sang ®iÓm lÊy mÉu kh¸c vμ lÊy khÝ mét c¸ch ®¼ng ãc ë mçi ®iÓm. NÕu mÆt ph¼ng lÊy mÉu ®−îc chia thμnh nh÷ng diÖn tÝch kh«ng b»ng nhau th× thêi gian lÊy mÉu ë mçi ®iÓm ph¶i tØ lÖ víi diÖn tÝch chøa ®iÓm ®ã. MÉu ®−îc ®−a vμo m¸y lÊy mÉu. VÒ nguyªn t¾c, m¸y lÊy mÉu gåm: - Mét bé t¸ch bôi, ®Æt ë trong hoÆc ngoμi èng dÉn; - Mét hÖ thèng ®o l−u l−îng khÝ, ®Æt ë trong hoÆc ngoμi èng dÉn; - Mét hÖ thèng hót. Bé t¸ch bôi vμ/hoÆc hÖ thèng ®o l−u l−îng khÝ cã thÓ ®−îc ®Æt ë trong hay ë ngoμi èng dÉn.   Page 5 
  6. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  S¬ ®å mét vμi m¸y lÊy mÉu ®−îc tr×nh bμy trªn h×nh 3 vμ 4. C¸c sè trªn h×nh phï hîp víi sè nªu trong b¶ng 3 nh−ng kh¸c víi sè trªn c¸c h×nh 5 vμ 6 còng nh− trong c¸c môc 7 vμ 13. CÇn ph¶i tr¸nh sù ng−ng tô h¬i (n−íc, H2SO4 v.v...) trong m¸y lÊy mÉu khi ®ang lÊy mÉu bëi v× nã ng¨n c¶n c«ng ®o¹n t¸ch, xölÝ bôi vμ sù ®o dßng. Muèn vËy, ®Çu lÊy mÉu, bé t¸ch bôi vμ dông cô ®o l−êng dßng khÝ cÇn ®−îc sÊy nãng ®Õn trªn ®iÓm s−¬ng thÝch hîp. H¬i n−íc cÇn ®−îc lo¹i triÖt ®Ó sau c«ng ®o¹n t¸ch bôi ®Ó cã thÓ dïng ®ång hå ®o khÝ kh« ®o thÓ tÝch mÉu, víi ®iÒu kiÖn lμ hμm l−îng h¬i n−íc trong èng dÉn thay ®æi kh«ng ®¸ng kÓ trong khi lÊy mÉu. §Ó lÊy mÉu ®¼ng tèc cÇn ®o tèc ®é khÝ t¹i ®iÓm lÊy mÉu råi tÝnh vμ ®iÒu chØnh tèc ®é dßng khÝ ®i vμo m¸y lÊy m©u cho phï hîp. Th−êng dïng mét èng tÜnh Pitot ®Ó ®o tèc ®é dßng khÝ trong èng dÉn. NÕu dông cô ®o tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu (dßng khÝ ®i vμo m¸y lÊy mÉu) ®−îc dÆt trong èng dÉn th× quan hÖ gi÷a sôt ¸p ®o ®−îc vμ chªnh ¸p do trªn èng tÜnh Pitot lμ ®¬n gi¶n vμ dÔ dμng ®iÒu chØnh ®−îc ®iÒu kiÖn ®¼ng tèc. NÕu dông cô ®o tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu ®−îc ®Æt ë ngoμi èng dÉn th× viÖc tÝnh to¸n ®iÒu kiÖn ®¼ng tèc sÏ phøc t¹p h¬n nhiÒu. ViÖc tÝnh to¸n nμy cã thÓ ph¶i gåm c¶ tÝnh mËt ®é khÝ trong èng dÉn quy vÒ ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (cã thÓ suy ra tõ thμnh phÇn khÝ kh« vμ hμm l−îng h¬i n−íc) nhiÖt ®é vμ ¸p lùc tÜnh cña khÝ trong èng dÉn vμ trong dông cô ®o l−êng khÝ, vμ hμm l−îng h¬i n−íc cña khÝ nÕu tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu ®−îc ®o sau khi ®· lo¹i n−íc. Sau khi lÊy mÉu, thu gom toμn bé l−îng bôi (lÊy hÕt c¶ bôi ®äng trong ®Çu vμ mòi lÊy mÉu), sÊy kho vμ c©n. C¸ch tÝnh to¸n nång ®é bôi vμ l−u l−îng bôi trong èng dÉn ®−îc tr×nh bμy ë c¸c môc 7 vμ 13. Mét c¸ch kh¸c ®Ó tÝnh l−u l−îng cua bôi ®−îc nªu trong phô lôc F.   Page 6 
  7. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  7. Xem xÐt ph−¬ng ph¸p ®o vμ tÝnh Gi¶n ®å ®o vμ tÝnh ®Ó x¸c ®Þnh nång ®é vμ l−u l−îng bôi ®−îc tr×nh bμy trªn c¸c h×nh 5 vμ 6. C¸c gi¶n ®å nμy cã liªn quan víi c¸c m¸y lÊy mÉu tr×nh bμy trªn c¸c h×nh 3 vμ 4. Nh÷ng thiÕy bÞ lÊy mÉu kh¸c (läc vμ/hoÆc ®o tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu ®Æt trong èng dÉn) vμ c¸ch tÝnh to¸n kh¸c (phô lôc F) còng cã thÓ ®−îc sö dông nÕu nh− chóng cã ®é ®óng ®ñ ®¸p øng yªu cÇu cña tiªu chuÈn nμy.   Page 7 
  8. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  Tõ h×nh 5 (lo¹i n−íc tr−íc khi ®o khÝ) cã thÓ thÊy r»ng ®Ó tÝnh tèc ®é khÝ trong èng dÉn (8) cÇn tÝnh mËt ®é khÝ trong èng dÉn (7) dùa vμo nhiÖt ®é (3), ¸p suÊt tÜnh (4), hμm l−îng n−íc (6) vμ thμnh phÇn khÝ (5). MËt ®é khÝ cïng víi chªnh ¸p (1) ®o ®−îc b»ng mét èng Pitot cho phÐp tÝnh tèc ®é khÝ. Tõ tèc ®é dßng khÝ trong èng dÉn (8) vμ diÖn tÝch mÆt c¾t èng dÉn (2) cã thÓ tÝnh ®−îc l−u l−îng khÝ qua èng dÉn ë nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸c nhau (9, 10, 11). §Ó lÊy mÉu ®¼ng tèc cÇn chän ®−êng kÝnh mòi lÊy mÉu thÝch hîp, phô thuéc vμo dung l−îng b¬m, tèc ®é khÝ trong èng dÉn, nång ®é bôi vμ thêi gian lÊy mÉu. Tèc ®é dßng lÊy mÉu ®¼ng tèc (12) ®−îc x¸c ®Þnh bëi ®−êng kÝnh mòi lÊy mÉu (13), tèc ®é khÝ ë ®iÓm lÊy mÉu (8), c¸c ®iÒu kiÖn khÝ trong èng dÉn (3, 4) vμ trong dông cô ®o l−êng khÝ (16, 17), vμ hμm l−îng n−íc. Dßng khÝ lÊy mÉu ®−îc ®iÒu chØnh cho phï hîp. ThÓ tÝch mÉu khÝ (150 ®−¬c ®o vμ ®−îc quy vÒ ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (21) b»ng c¸ch dïng ¸p suÊt tÜnh (16) vμ nhiÖt ®é (17) ®äc trªn dông cô ®o l−u l−îng khÝ. C¸i läc dïng ®Ó thu bôi ®−îc xö lÝ vμ c©n (18) tr−íc. Sau khi thu bôi, kÓ c¶ l−îng bôi ®äng trong m¸y lÊy mÉu tr−íc khi ®Õn c¸i läc (19), c¸i läc ®−îc xö lÝ vμ c©n l¹i. Nh− vËy sÏ ®−îc l−îng bôi tæng sè. Nång ®é bôi (22) ®−îc tÝnh b»ng tØ sè cña l−îng bôi thu ®−îc (18, 19) trªn thÓ tÝch mÉu khÝ ®· quy vÒ ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (21). Cuèi cïng, l−u l−îng bôi (23) tÝnh ®−îc b»ng c¸ch nh©n nång ®é bôi (2) víi l−u l−îng khÝ qua èng dÉn (1). NÕu dïng c¸ch lÊy mÉu riªng lÎ trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu ®· cho th× tÝnh nång ®é bôi trung b×nh b»ng c¸ch nh©n mçi nång ®é víi mét hÖ sè träng l−îng phï hîp víi l−u l−îng khÝ trong èng dÉn. Tõ h×nh 6 (kh«ng lo¹i n−íc tr−íc khi ®o khÝ) cã thÓ thÊy r»ng c¸ch tÝnh l−u l−îng khÝ Èm ®i qua èng dÉn d−íi c¸c ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (10) gièng nh− c¸ch tÝnh ë h×nh 5. Tuy nhiªn tèc ®é lÊy mÉu ®¼ng tèc (12) ®−îc tÝnh nhê quan hÖ cña ¸p suÊt chªnh lÖch cña èng Pitot (1) vμ sù sôt ¸p suÊt ë dông cô ®o l−u l−îng trong thiÕt bÞ lÊy mÉu (14), ®ång thêi cã kÓ ®Õn c¸c ¸p suÊt chªnh lÖch (4, 16) vμ nhiÖt ®é (3, 17) cïng ®−êng kÝnh mòi lÊy mÉu (13). Tr−êng hîp nμy kh«ng ¸p dông sù chuyÓn ®æi sang c¸c ®iÒu kiÖn khÝ kh«. ThÓ tÝch mÉu khÝ Èm quy vÒ ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (20) ®−îc tÝnh tõ tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu Èm (14) vμ thêi gian lÊy mÉu (24). Tuy nhiªn, nÕu biÕt hμm l−îng h¬i n−íc cña khÝ th× cã thÓ tÝnh nång ®é bôi trªn c¬ së khÝ kh«. Nång ®é bôi cña khÝ Èm ®· quy vÒ ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn (22) ®−îc tÝnh tõ thÓ tÝch mÉu khÝ Èm (20) vμ l−îng c©n cña c¸c c¸i läc (18, 19). L−u l−îng bôi (23) t×m ®−îc b»ng c¸ch nh©n nång ®é bôi (22) víi l−u l−îng khÝ Èm ®i trong èng ë nh÷ng ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn.   Page 8 
  9. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995    Page 9 
  10. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  8. M¸y mãc, dông cô 8.1. §¹i c−¬ng C¸c lo¹i m¸y lÊy mÉu kh¸c nhau cã nh÷ng ®Æc tÝnh kh¸c nhau khiÕn chóng chØ thÝch hîp cho tõng ¸p dông cô thÓ (thÝ dô cho nhiÖt ®é khÝ cña èng khãi lß h¬i, hoÆc cho nång ®é bôi thÊp, hoÆc cho èng dÉn cã kÝch th−íc nμo ®ã). Khi cã thÓ, nªn dïng thiÕt bÞ ®o tr×nh bμy trªn h×nh 3 vμ 4. C¸c sè trªn nh÷ng h×nh nμy t−¬ng øng víi c¸c sè chØ bé phËn liÖt kª trong 8.2, nh−ng kh¸c víi c¸c sè trªn h×nh 5 vμ 6 còng nh− trong c¸c môc 7 vμ 13. G¾ng dïng m¸y lÊy mÉu vμ ®o dßng phï hîp víi tiªu chuÈn nμy, kÓ c¶ nh÷ng thiÕt bÞ b¶o ®¶m an toμn m¸y mãc ë lç tiÕp cËn vμ gi¶m ®Õn møc tèi thiÓu sù x©m nhËp cña kh«ng khÝ hoÆc sù tho¸t ra cña khÝ qua lç tiÕp cËn. KÝch th−íc cña lç tiÕp cËn ph¶i kh«ng lμm h− h¹i mòi lÊy mÉu khi ®−îc ®−a vμo. C¸c bé ph©n cña m¸y vμ nh÷ng yªu cÇu ®Ó chóng phï hîp víi tiªu chuÈn nμy ®−îc liÖt kª ë b¶ng 3. Yªu cÇu chung lμ c¸c vËt liÖu chÕ t¹o m¸y ph¶i chèng chÞu ®−îc c¸c khÝ ¨n mßn vμ nhiÖt ®é khÝ. CÇn tr¸nh c¸c bÒ mÆt trong th« r¸p v× chóng cã thÓ g©y ®äng vμ thu bôi l¹i rÊt khã kh¨n. Ngoμi ra, sù gi¶m chÊt l−îng bé läc do c¸c khÝ ¨n mßn vμ/hoÆc nhiÖt ®é cao còng cã thÓ xÈy ra. 8.2. Danh môc thiÕt bÞ dïng ®Ó ®o nång ®é bôi CÇn ph©n biÖt hai ph−¬ng ph¸p ®o khÝ:   Page 10 
  11. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  - §o dong khÝ (ph−¬ng ph¸p I); - §o thÓ tÝch khÝ (ph−¬ng ph¸p II). NÕu dïng mét tÊm ®ôc lç (ph−¬ng ph¸p I), hμm l−îng h¬i n−íc trong mÉu khÝ nãi chung vÉn ®−îc gi÷ l¹i (xem h×nh 3). Dông cô nμy còng cã thÓ ®−îc dïng ®Ó ®iÒu chØnh vμ duy tr× ®iÒu kiÖn lÊy mÉu ®¼ng tèc. NÕu dïng mét ®ång hå tÝch ph©n ®o khÝ kh« (ph−¬ng ph¸p II), h¬i n−íc cÇn ®−îc lo¹i trõ tr−íc khi ®i vμo ®ång hå (h×nh 4). §ång hå ®o khÝ cã kh¶ n¨ng ®o chÝnh x¸c thÓ tÝch mÉu khÝ, cßn dông cô ®o l−u l−îng khÝ (thÝ dô dông cô cã bÒ mÆt thay ®æi ®−îc) chñ yÕu dïng ®Ó ®iÒu chØnh vμ duy tr× ®iÒu kiÖn lÊy mÉu ®¼ng tèc. B¶ng 3 tãm t¾t c¸c bé phËn thiÕt bÞ cÇn ®Ó ®o nång ®é vμ l−u l−îng bôi. C¸c bé phËn ®¸nh sè tõ 1 ®Õn 17 t−¬ng øng víi sè trªn h×nh 3 vμ 4. B¶ng 3 - Danh môc c¸c bé phËn thiÕt bÞ Sè cña Bé phËn KiÓu bé phËn §Æc tÝnh bé phËn 1 Mòi lÊy mÉu Xem 8.3 2 §Çu lÊy mÉu Xem 8.4 3 Bé t¸ch bôi Xem 8.5. HiÖu suÊt 98,0% víi bôi 0,3mm 4 Bé phËn ®o l−u TÊm ®ôc lç, ®ång hè ®o §o l−u l−îng thÓ tÝch khi l−îng khÝ lÊy mÉu dßng, hoÆc t−¬ng ®−¬ng tæng sè, chÝnh x¸c ®Õn 2% (ph−¬ng ph¸p I) 5 Bé phËn ®iÒu Nªn cã 2 nóm (mét ®Ó tinh khiÓn l−u l−îng chØnh), mét van ®ãng ng¨n khi lÊy mÉu dßng khÝ 6 Bé phËn hót khÝ B¬m (ph−¬ng ph¸p II) qu¹t, Cã kh¶ n¨ng hót khi víi tèc qu¹t ®Èy ®é yªu cÇu do th¾ng ®−îc søc c¶n g©y ra bëi mòi lÊy mÉu, ®Çu lÊy mÉu, bé läc, lç .v.v... Khi dïng ®ång hå ®o khÝ b¬m ph¶i kÝn khÝ 7 §ång hå ®o thÓ §ång hå tÝch ph©n ®o khÝ ThÓ tÝch khÝ chÝnh x¸c ®Õn tÝch khÝ (ph−¬ng kh« 2% ph¸p II) Khi dïng ®ång hå ®o khÝ, b¬m ph¶i kÝn khÝ. 8 Bé phËn ®o l−u TÊm ®ôc lç, rotamet, hoÆc §iÒu chØnh vμ duy tr× ®iÒu l−îng khÝ lÊy mÉu t−¬ng ®−¬ng kiÖn ®¼ng tèc chÝnh x¸c (ph−¬ng ph¸p II) ®Õn 5% 9 Lo¹i n−íc Bé ng−ng tô, bé lμm kh« §« ®−îc hμm l−îng n−íc (ph−¬ng ph¸p II) (thÝ dô dïng silicaget) chÝnh x¸c ®Õn 1% thÓ tÝch khÝ 10 NhiÖt kÕ ®Ó ®o CÆp nhiÖt ®iÖn, ®Çu ®o ChÝnh x¸c ®Õn 1% nhiÖt ®é nhiÖt ®é trong èng nhiÖt ®é, hoÆc t−¬ng ®−¬ng tuyÖt ®èi dÉn 11 Bé phËn ®o ¸p ¸p kÕ chÊt láng hoÆc t−¬ng ChÝnh x¸c ®Õn 1% ¸p suÊt   Page 11 
  12. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  suÊt tÜnh hiÖu ®−¬ng tuyÖt ®èi trong èng dÉn dông trong èng dÉn 12 Bé nh¹y víi ¸p kÕ chÊt láng nghiªn ¸p kÕ ®o ®−îc ®Õn 5Pa chªnh ¸p ®−îc nèi vμo èng Pitot (xem sè 13) 13 §o tèc ®é khi Mét trong c¸c èng Pitot nªu trong ISO 3996 (thÝ dô èng Pitot kiÓu S) còng dïng ®−îc nÕu ®· chuÈn ho¸ theo èng Pitot tiªu chuÈn 14 §o ®é Èm cña khÝ Bé ng−ng tô, bÇu kh« vμ §o hμm l−îng n−íc trong trong èng dÉn −ít, m¸y sÊy khi chÝnh x¸c ®Õn ±1% thÓ tÝch khÝ trong èng dÉn 15 NhiÖt kÕ ®o nhiÖt NhiÖt kÕ hoÆc t−¬ng ®−¬ng ChÝnh x¸c ®Õn ± 1% nhiÖt ®é ë dông cô ®o ®é tuyÖt ®èi khÝ 16 §o ¸p suÊt tÜnh ¸p kÕ chÊt láng hoÆc t−¬ng ChÝnh x¸c ®Õn ±0,1% ¸p hiÖu dông ë dông ®−¬ng7 lùc tuyÖt ®èi trong dông cô cô ®o khÝ ®o khÝ 17 Nh¹y víi chªnh ¸p kÕ chÊt láng nghiªng ChÝnh x¸c ®Õn ± 4% sè ®äc ¸p ®−îc nèi vμo hoÆc t−on−g ®−¬ng dông cô ®o tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu (ph−¬ng ph¸p I) 18 ¸p kÕ ®Ó ®o ¸p ChÝnh x¸c ®Õn ±300Pa suÊt khÝ quyÓn t¹i chç 19 Dông cô ®Ó ®o thu Mäi ph−¬ng tiÖn thu ®ùoc Kh«ng ®−îc n¹o mÆt trong bôi ë ®Çu vμ mòi hÕt bôi ®äng trong ®Êu vμ thiÕt bÞ lÊy mÉu mòi lÊy mÉu 20 B×nh chøa ®Ó C¸c b×nh chøa pahØ cã thÓ L−îng bôi kh«ng ®−îc Ýt chuyªn chë bôi bÞt kÝn ; nÕu bôi ®−îc c©n h¬n 0,3% khèi l−îng b×nh cïng víi b×nh chøa th× b×nh chøa c©n cïng, trõ tr−êng chøa cÇn ph¶i nhÑ chÞuhîp dïng c©n bæ chØnh cã ®−îc nhiÖt ®é sÊy kh¶ n¨ng c©n chÝnh x¸c ®Õn ± 1% l−îng bôi hoÆc ®Õn 0,1 mg 21 Gi¸ vμ/ hoÆc hép Gièng nh− sè 20, thay b×nh ®ì c¸i läc chøa b»ng gi¸ hoÆc hép 22 Dông cô ®o thêi Dông cô cÇn cã nót ch¹y vμ CÇn ®éc ®−îc ®Õn 1a gian dõng 23 Phô tïng cña bé Xyclon, mlcroxyclon, tói t¸ch h¹t läc b»ng v¶i.v.v... 24 SÊy nãng hoÆc lμm nguéi ®Çu lÊy   Page 12 
  13. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  mÉu, bé t¸ch bôi, dông cô ®o tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu 25 M¸y ph©n tÝch BÊt k× X¸c ®Þnh mËt ®é khÝ chÝnh thμnh phÇn khÝ x¸c ®Õn ± 2% 26 C©n Yªu cÇu c©n bæ chØnh khi C©n bôi chÝnh x¸c ®Õn ± c©n l−îng bôi t−¬ng ®èi 1% hoÆc 0,1mg nhá cïng víi b×nh chøa (xem 20) 27 §o kÝch th−íc Que ®Þnh cì, b¶n vÏ chÝnh KÝch th−íc trong cña èng èng dÉn x¸c víi c¸c èng dÉn rÊt lín dÉn hoÆc èng khãi cÇn ®o chÝnh x¸c ®Õn ± 1% 8.3. Mòi lÊy mÉu Mòi lÊy mÉu lμ bé phËn ®Çu tiªn mμ khi ®i qua ®Ó vμo m¸y lÊy mÉu. Mòi lÊy mÉu cÇn thon, cÊu t¹o ®¬n gi¶n gän vμ kh«ng ¶nh h−ëng xÊu ®Õn hiÖu qu¶ cña thiÕt bÞ. ThÝ dô mét mòi lÊy mÉu thon, ®¬n gi¶n bæ däc ®−îc tr×nh bμy trªn h×nh 7. C¸c kiÓu lÊy mÉu kh¸c ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cÇu cña tiªu chuÈn nμy ®Òu cã thÓ dïng ®−îc. NÕu δ/ dN1 ) lín h¬n 0,05, ®−êng kÝnh hiÖu dông (dN) ®−îc tÝnh theo c«ng thøc §−êng kÝnh cña lç vμo mòi lÊy mÉu kh«ng ®−îc nhá h¬n 4mm. Nh÷ng thay ®æi tiÕp theo cña ®−êng kÝnh lç khoan ph¶i thon ®Òu, kh«ng bËc thang vμ chç nèi ph¶i tr¬n nh½n ®Ó tr¸nh ®ãng bôi. BÊt k× chç cong nμo ë ®o¹n nμy còng ph¶i cã ®−êng kÝnh tèi thiÓu gÊp 1,5 lÇn ®−êng kÝnh lç vμo. MÆt trong cÇn tr¬n nh½n vμ mòi lÊy mÉu cÇn ®−îc lμm b»ng vËt liÖu duy tr× ®−îc ®é nh½n bãng. Kho¶ng c¸ch tõ ®Çu mót ®Õn gi¸ ®ì mòi lÊy mÉu ph¶i ®ñ dμi ®Ó tr¸nh g©y nhiÔu lo¹n dßng khÝ côc bé. Th«ng th−êng kho¶ng c¸ch nμy nªn b»ng kho¶ng 3 lÇn ®−êng kÝnh gi¸ ®ì. Chó thÝch: 1) §−êng kÝnh trong kh«ng ®−îc gi¶m trªn mét ®o¹n dμi b»ng ®−êng kÝnh lç vμo. 2) Th−êng cung cÊp thiÕt bÞ cã kÌm theo mét d·y mòi lÊy mÉu tõ nh÷ng dßng khÝ cã tèc ®é kh¸c nhau dïng ®Ó lÊy mÉu tõ nh÷ng dßng khÝ cã tèc ®é kh¸c nhau. 8.4. §Çu lÊy mÉu   Page 13 
  14. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  §Çu lÊy mÉu lμ bé phËn cña thiÕt bÞ cho phÐp ®Æt mòi lÊy mÉu vμo trong èng dÉn hoÆc èng khãi ®Ó lÊy mÉu khÝ. Nã th−êng nèi víi c¸c phÇn kh¸c nhau cña thiÕt bÞ nh− mòi lÊy mÉu, bé läc, bé t¸ch n−íc. BÊt cø phÇn nμo cña ®Çu lÊy mÉu n»m trong èng dÉn ®Òu ph¶i r¾n ch¾c. §Çu lÊy mÉu cÇn ¨n khíp víi kim chØ hoÆc dông cô chØ h−íng, theo ®ã mòi lÊy mÉu ®−îc nh¾m vμo. TÊt c¶ tõ mäi phÇn bªn trong ®Çu lÊy mÉu trë ®i, kÓ c¶ bé läc cÇn ph¶i nh½n vμ thËt bãng, sè c¸c chç nèi cÇn gi÷ tèi thiÓu. CÇn chuÈn bÞ ®Ó cã thÓ thu gom hÕt bôi ®äng trong ®Çu lÊy mÉu. nÕu cÇn ph¶i chuÈn bÞ ph−¬ng tiÖn ®Ó sÊy nãng hoÆc lμm l¹nh ®Çu lÊy mÉu, nh−ng kh«ng ®−îc g©y khã kh¨n cho thao t¸c, nh»m tr¸nh mäi sù ng−ng tô (h¬i n−íc, h¬i axit sunfuric) ë kho¶ng gi÷a mòi lÊy mÉu vμ bé t¸ch bôi (hoÆc c¸c dông cô ®o khÝ nÕu dïng). 8.5. Bé t¸ch bôi Trong tiªu chuÈn nμy, bé t¸ch bôi ®ãng vai trß bé läc cuèi cïng lÊy bôi trong mÉu khÝ vμ ®−îc coi nh− bé t¸ch bôi chÝnh ngay c¶ khi chØ cã mét bé. C¸c t¸ch bôi kh¸c (tói v¶i, xyclon v.v...) ®−îc dïng ®Ó gi¶m t¶i trong trªn bé läc chÝnh. Bé t¸ch bôi chÝnh chøa mét líp läc thÝch hîp cho viÖc thu vμ gi÷ bôi tõ mÉu víi hiÖu suÊt ≥ 98% víi bôi cã ®−êng kÝnh h¹t cì 0,3µm ë 20OC (thÝ dô dioctylphtalat hoÆc chÊt thö t−¬ng ®−¬ng). CÇn l−u ý r»ng mét luång khÝ ®i qua bé läc cã hiÖu suÊt ®· biÕt kh«ng thÓ v−ît qu¸ tèc ®é ®o (®iÒu ®é quyÕt ®Þnh bëi cì lç läc). C¸c líp läc thÝch hîp nhÊt cho môc ®Ých nμy lμ tÊm läc ph¼ng hoÆc líp läc h×nh trô (sîi). HiÖu suÊt gi÷ bôi cña c¸c líp läc sîi nhåi cßn Ýt ®−îc x¸c ®Þnh v× nã phô thuéc vμo ®−êng kÝnh sîi vμ ph−¬ng ph¸p nhåi. NÕu chóng ®−îc sö dông, c¸c sîi ph¶i ®ñ nhá vμ ®−îc nhåi c©n thËn (tr¸nh t¹o thμnh kªnh dÉn) víi mËt ®é sao cho nh÷ng yªu cÇu nªu ë ®o¹n trªn ph¶i ®−îc ®¸p øng. HiÖu suÊt gi÷ bôi cña c¸c líp b»ng sîi cÇn ®−îc kiÓm tra so víi tÇm läc ph¼ng (sîi) ®· biÕt hiÖu suÊt. Gi¸ ®ì cÇn ®−îc thiÕt kÕ sao cho cã thÓ trμnh ®−îc h− h¹i c¸i läc khi gì nã ra khái gi¸. Trong khi vËn chuyÓn, c¸i läc ®· cã bôi ph¶i ®−îc gi÷ cÈn thËn ®Ó tr¸nh mÊt m¸t bôi hoÆc/vμ hÊp thô h¬i n−íc tr−íc khi c©n. Mét sè tr−êng hîp ®Æc biÖt (thÝ dô c¸c chÊt tan hoÆc kh«ng chøa kim lo¹i dïng ®Ó ph©n tÝch ho¸ häc hoÆc ph©n tÝch b»ng kÝnh hiÓn vi) cã thÓ yªu cÇu nh÷ng vËt liÖu läc ®Æc biÖt. Sîi thuû tinh x«®a hoÆc vËt lÖu kh¸c dÔ bÞ c¸c chÊt khÝ hoÆc r»n lμm h− h¹i th× kh«ng nªn dïng. C¸c lo¹i sîi silic oxit, bosilicat hoÆc aluminosilicat nãi chung lμ thÝch hîp. Trong nh÷ng tr−êng hîp nμy, bé phËn t¸ch bôi cã thÓ bè trÝ ë trong hoÆc ngoμi èng dÉn. Khi ®Æt ë ngoμi, bé t¸ch bôi cÇn ®−îc sÊy nãng ®Ó ng¨n ngõa bÊt k× sù ng−ng tô h¬i n−íc nμo. Khi ®Æt ë trong, bé t¸ch bôi cÇn bè trÝ ë ®ñ x¸c ®Þnh mòi lÊy mÉu ®Ó nã kh«ng g©y ¶nh h−ëng ®Õn dßng khÝ lÊy mÉu. Mòi lÊy mÉu, ®Çu lÊy mÉu vμ bé t¸ch bôi cÇn cã thiÕt kÕ thÕ nμo ®ã ®Ó bôi l¾ng ®äng tr−íc khi ®Õn c¸i läc cã thÓ ®−îc thu gom dÔ dμng vμ ®Þnh l−îng. 9. C«ng t¸c chuÈn bÞ 9.1. §¹i c−¬ng Tr−íc khi tiÕn hμnh ®o ®¹c cÇn th¶o luËn víi ng−êi cã tr¸ch nhiÖm cña nhμ m¸y vÒ môc ®Ých vμ ph−¬ng ph¸p lÊy mÉu. B¶n chÊt cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong nhμ m¸y, thÝ dô nh− liªn tôc hoÆc theo chu k×, cã thÓ g©y ¶nh h−ëng ®Õn ch−¬ng tr×nh lÊy mÉu. NÕu qu¸ tr×nh   Page 14 
  15. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  lμ liªn tôc th× ®iÒu quan träng lμ ph¶i lÊy mÉu khi qu¸ tr×nh cμng gÇn ®iÒu kiÖn vËn hμnh cμng tèt. §Çu tiªn cÇn tiÕn hμnh kh¶o s¸t s¬ bé nhμ m¸y ®Ó chän vÞ trÝ lÊy mÉu thuËn lîi nhÊt (xem 9.2), dù kiÕn sè vμ c¸ch bè trÝ c¸c ®iÓm lÊy mÉu (xem 9.3). Tõ ®ã quyÕt ®Þnh vÞ trÝ lç tiÕp cËn (xem 9.4) vμ bÖ lμm viÖc 9xem 9.5). Tõ c¸c th«ng tin thu l−îm ®−îc, chän thiÕt bÞ (xem 9.6) vμ ®Æt kÕ ho¹ch thùc hiÖn.Th¶o luËn víi Ban qu¶n ®èc nhμ m¸y vÒ nh÷ng chuÈn bÞ ®· s½n cã hoÆc cßn ph¶i tiÕp tôc lμm. CÇn quan t©m ngay ®Õn nh÷ng yªu cÇu phßng tr¸nh næ, ch¸y, cÊp ®iÖn vμ khÝ nÐn. Ph¶i xem xÐt mäi yªu cÇu vÒ an toμn vμ quy ®Þnh nh÷ng biÖn ph¸p thÝch hîp vÒ an toμn. CÇn kiÓm tra tÝnh thÝch hîp cña vÞ trÝ lÊy mÉu tr−íc khi tiÕn hμnh lÊy mÉu (xem 9.7). Ngμy th¸ng, thêi gian b¾t ®Çu, kho¶ng thêi gian kh¶o s¸t vμ lÊy mÉu còng nh− c¸c ®iÒu kiÖn vËn hμnh cña nhμ m¸y trong thêi gian ®ã ®Òu ph¶i ®−îc sù tho¶ thuËn cña Ban qu¶n ®èc nhμ m¸y. 9.2. Chän vÞ trÝ lÊy mÉu VÞ trÝ lÊy mÉu cÇn n»m ë mét ®o¹n èng dÉn th¼ng, ®Òu ®Æn vÒ h×nh d¹ng vμ thiÕt diÖn, tèt nhÊt lμ th¼ng ®øng, vμ cμng x¸c ®Þnh c¸c vËt c¶n ë phÝa xu«i dßng cμng tèt bëi v× c¸c vËt c¶n nμy (thÝ dô nh− ®o¹n cong qu¹t hoÆc cöa ®Öm kÝn mét phÇn) cã thÓ g©y ra sù rèi lo¹n vμ ®æi h−íng dßng khÝ. §Ó ®¶m b¶o tÝnh ®ång nhÊt cña sù ph©n bè tèc ®é khÝ trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu, ®o¹n èng dÉn th¼ng nμy cÇn dμi Ýt nhÊt b»ng 7 lÇn ®−êng kÝnh thuû lôc cña èng. MÆt ph¼ng lÊy mÉu cÇn ph¶i n»m ë kho¶ng c¸ch 5 lÇn ®−êng kÝnh thuû lùc so víi ®Çu khÝ vμo cña ®o¹n èng ®· chän. NÕu mÆt ph¼ng lÊy mÉu ®−îc ®Þnh vÞ trªn mét èng khãi th¶i ra kh«ng khÝ th× nã ph¶i c¸ch miÖng èng khãi mét kho¶ng 5 lÇn ®−êng kÝnh thuû lùc (nh− vËy ®o¹n èng khãi th¼ng cÇn chän cã chiÒu d¹i b»ng 10 lÇn ®−êng kÝnh thuû lùc). CÇn chän ®o¹n èng mμ sù ph©n bè cña bôi t−¬ng ®èi ®ång ®Òu. Tr−íc khi lÊy mÉu cÇn ph¶i ch¾c ch¾n r»ng c¸c ®iÒu kiÖn cña dßng khÝ phï hîp víi tiªu chuÈn m« t¶ trong 10.4. NÕu b¾t buéc ph¶i lÊy mÉu ë ®o¹n èng dÉn n»m ngang th× thùc tÕ cho thÊy lç tiÕp cËn nªn bè trÝ ë mÆt phÝa trªn èng do ®· tÝnh ®Õn sù ®äng bôi ë mÆt ®¸y èng. Trong thùc tÕ víi nh÷ng èng dÉn lín, kh«ng t×m ®−îc ®o¹n nμo th¼ng mμ chiÒu dμi gÊp 7 lÇn ®−êng kÝnh thuû lùc vμ do ®ã, ®Þnh vÞ mÆt ph¼ng lÊy mÉu ë ®©y sÏ kh«ng tho¶ m·n nh÷ng yªu cÇu ®· nãi ë trªn. Trong nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi, cÇn tu©n thñ mäi yªu cÇu cña tiªu chuÈn nμy ®Ó kÕt qu¶ cã ®é chÝnh x¸c cã thÓ chÊp nhËn ®−îc. Tr−êng hîp nμy xem khuyÕn nghÞ ë phô lôc E. 9.3. Sè l−îng tèi thiÓu vμ vÞ trÝ c¸c ®iÓm lÊy mÉu Sè l−îng tèi thiÓu c¸c ®iÓm lÊy mÉu ®−îc quyÕt ®Þnh bëi mÆt ph¼ng lÊy mÉu. Nãi chung, sè diÓm t¨ng lªn khi diÖn tÝch mÆt ph¼ng t¨ng. B¶ng 4 vμ 5 cho sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu t−¬ng øng víi èng dÉn trßn vμ vu«ng gãc. C¸c ®iÓm lÊy mÉu n»m ë trung t©m cña c¸c diÖn tÝch b»ng nhau trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu (xem phô lôc B). C¸c ®iÓm lÊy mÉu kh«ng ®−îc n»m trong vßng 3% chiÒu dμi ®−êng lÊy mÉu (nÕu d hoÆc l > 1m) hoÆc 3cm (nÕu d hoÆc l < 1m) tÝnh tõ thanh trong èng dÉn. NÕu sù tÝnh to¸n cho kÕt qu¶ cÇn cã ®iÓm lÊy mÉu ë trong vïng võa nãi th× h¸y chän biªn trong cña vïng. §iÒu ®ã cã thÓ xÈy ra khi chän sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu nhiÒu h¬n sè ®iÓm tr×nh bμy trong b¶ng 4 vμ 5, thÝ dô trong tr−êng hîp èng dÉn cã d¹ng bÊt th−êng hoÆc cã dßng khÝ déi ng−îc. 9.4. KÝch th−íc vμ vÞ trÝ c¸c lç tiÕp cËn   Page 15 
  16. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  C¸c lç cÇn b¶o ®¶m ®Ó ®−a thiÕt bÞ ®Õn ®−îc tíi c¸c ®iÓm lÊy mÉu ®· cho theo 9.3.KÝch th−íc lç ph¶i phï hîp víi kÝch th−íc thiÕt bÞ vμ cÇn cã kho¶ng trèng ®Ó ®−a thiÕt bÞ vμo. Xem 9.2 vÒ vÞ trÝ lç tiÕp cËn trªn èng dÉn n»m ngang. Cã thÓ cÇn mét lç thø hai ë phÝa trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu theo chiÒu dßng khÝ ®Ó nÕu cÇn th× ®−a khÝ ®· lÊy mÉu trë l¹i vμo èng dÉn mét khi qu¹t kh«ng ®ñ m¹nh hoÆc ®éc h¹i nÕu x¶ khÝ ra ngoμi. 9.5. BÖ lμm viÖc (sμn lμm viÖc) Chó ý an toμn: BÖ lμm viÖc th−êng xuyªn hoÆc t¹m thêi cÇn ®ñ réng vμ ph¶i cã lan can cao 0,5m ®Õn 1,0m, cã xÝch c¬ ®éng ®Ó buéc ®Çu thang vμo gê th¼ng cao 0,25m trªn bÖ (sμn) lμm viÖc. BÖ lμm viÖc th−êng ®−îc bè trÝ phï hîp víi c¸c lç tiÕp cËn sao cho lan can kh«ng g©y v−íng khi sö dông m¸y. BÖ lμm viÖc kh«ng ®−îc cã nh÷ng ch−íng ng¹i vËt g©y khã kh¨n cho viÖc th¸o l¾p c¸c thiÕt bÞ lÊy mÉu. DiÖn tÝch mÆt bÖ lμm viÖc víi c¸c èng dÉn vμ èng khãi th−êng kh«ng nªn nhá h¬n 5m2 vμ chiÒu réng tèi thiÓu nªn kho¶ng 1 hoÆc 2m tuú theo ®−êng kÝnh èng dÉn (®©y chØ lμ mét h−íng dÉn ¸p dông). C«ng viÖc chuÈn bÞ cÇn ®−îc tiÕn hμnh chu ®¸o, thÝ dô kh«ng khÝ nÐn, ®iÖn, n−íc phï hîp víi lo¹i m¸y sö dông. CÇn trôc n©ng, h¹ thiÕt bÞ vμ chiÕu s¸ng còng cã thÓ cÇn. NÕu bÖ lμm viÖc ®Æt lé thiªn, cÇn chó ý c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ ng−êi vμ m¸y mãc thiÕt bÞ, æ c¾m ®iÖn, phÝch ®iÖn vμ c¸c thiÕt bÞ cÇn ph¶i kÝn n−íc nÕu chóng tiÕp xóc víi thêi tiÕt xÊu. B¶ng 4 - Sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu ë èng dÉn trßng Sè ®iÓm lÊy mÉu Sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu trªn mçi tèi thiÓu trªn mét Sè ®−êng ®−êng kÝnh mÆt ph¼ng lÊy mÉu DiÖn tÝch mÆt lÊy mÉu §−êng kÝnh KÓ c¶ Kh«ng kÓ KÓ c¶ Kh«ng kÓ ph¼ng lÊy (®−êng èng dÉn m t©m t©m ®iÓm t©m t©m ®iÓm mÉu m2 kÝnh) tèi ®iÓm èng dÉn ®iÓm èng dÉn thiÓu èng èng dÉn dÉn < 0,09 3,14 >2,00 2 9 8 17 16 (1) ChØ dïng 1 ®iÓm lÊy mÉu cã thÓ g©y sai sè lín h¬n quy ®Þnh ë môc 14 B¶ng 5 - Sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu ë èng dÉn vu«ng gãc DiÖn tÝch mÆt ph¼ng lÊy Sè tèi thiÓu c¸c kho¶ng Sè ®iÓm lÊy mÉu tèi thiÓu mÉu m2 chia trªn c¸c c¹nh (1) 1,50 4 15   Page 16 
  17. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  (1) Cã thÓ ph¶i chia c¸c c¹nh kh¸c ®i, thÝ dô nÕu chiÒu dμi cña mÆt c¾t lín h¬n 2 lÇn chiÒu réng cña nã (xem b¶ng 3) (2) ChØ dïng 1 ®iÓm lÊy mÉu cã thÓ g©y sai sè lín h¬n sai sè quy ®Þnh ë môc 14 9.6. Chän m¸y mãc, dông cô Chän m¸y mãc, dông cô phô thuéc vμo lo¹i bôi cÇn ®o vμ vμo hoμn c¶nh cô thÓ cña nhμ m¸y. CÇn tÝnh ®Õn nh÷ng yÕu tè sau: a) Nång ®é bôi cÇn ®o; b) Cì h¹t bôi; c) NhiÖt ®é c¸c khÝ trong èng dÉn liªn quan ®Õn tÝnh axit cña chóng hoÆc ®iÓm s−¬ng cña n−íc; d) Nh÷ng th¨ng gi¸ng cã thÓ cã cña hμm l−îng h¬i n−íc trong kh«ng khÝ. NÕu nång ®é h¬i n−íc trong èng dÉn thay ®æi nhiÒu h¬n ± 5% (V/V) so víi thÓ tÝch khÝ trong lóc lÊy mÉu th× nhiÖt dé cña mÉu khÝ cÇn ®−îc gi÷ ®ñ cao ®Ó tr¸nh sù ng−ng tô n−íc trong m¸y lÊy mÉu, kÓ c¶ c¸c dông cô ®o khÝ; e) Thμnh phÇn ho¸ häc cña khÝ vμ ¶nh h−ëng cña nã tíi vËt liÖu chÕ t¹o thiÕt bÞ; f) NhiÖt ®é cao nhÊt mμ thiÕt bÞ chÞu ®−îc; g) KÝch th−íc trong cña èng dÉn vμ kÝch th−íc cña c¸c bé phËn thiÕt bÞ sÏ ®−a vμo trong èng: diÖn tÝch bÞ chiÕm bëi bé phËn thiÕt bÞ kh«ng ®−îc v−ît qua 10% diÖn tÝch mÆt ph¼ng lÊy mÉu; h) Tèc ®é c¸c khÝ trong èng dÉn; i) ¸p suÊt tÜnh trong èng dÉn; j) §éc h¹i ®èi víi ng−êi thao t¸c. Dïng mäi biÖn ph¸p ®Ó tr¸nh ng−ng tô n−íc, axit sunfuric hoÆc c¸c chÊt kh¸c trong m¸y, nhÊt lμ ë kho¶ng gi÷a mòi lÊy mÉu vμ bé t¸ch bôi, hoÆc trong c¸c dông cô ®o m¸y, nhÊt lμ ë kho¶ng gi÷a mòi lÊy mÉu vμ bé t¸ch bôi, hoÆc trong c¸c dông cô ®o khÝ nÕu cã dïng. NhiÖt ®é ë mäi ®iÓm ë phÇn m¸y nμy, kÓ c¶ ®Çu lÊy mÉu vμ bé t¸ch bôi, ph¶i cao h¬n Ýt nhÊt lμ 15OC so víi ®iÓm x−¬ng cao nhÊt cña hçn hîp khÝ. NÕu cÇn th× dïng dông cô sÊy nãng. 9.7. KiÓm tra tÝnh thÝch hîp cña vÞ trÝ lÊy mÉu ®· chän §Ó ch¾c ch¾n vÞ trÝ lÊy mÉu ®· ®−îc chän lμ thÝch hîp vμ c¸c ®iÒu kiÖn khÝ trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu phï hîp víi c¸c yªu cÇu ®· nªu th× cÇn kiÓm tra nhiÖt ®é vμ tèc ®é khÝ trªn mÆt ph¼ng lÊy mÉu nh− tr×nh bμy ë môc 10.4. Chó thÝch: Th«ng th−êng, sù kiÓm tra nμy ®−îc tiÕn hμnh ngay tr−íc khi lÊy mÉu, khi mμ mäi c«ng viÖc chuÈn bÞ cho viÖc lÊy mÉu ®· hoμn tÊt. Tuy nhiªn, sù kiÓm tra nμy còng cã thÓ ®−îc lμm sím h¬n vμ theo cïng ph−¬ng ph¸p. 10. Nh÷ng viÖc cÇn chuÈn bÞ tr−íc khi lÊy mÉu 10.1. ChuÈn bÞ thiÕt bÞ Tr−íc khi thao t¸c viªn lªn bÖ lμm viÖc, cÇn chuÈn bÞ thiÕt bÞ ë mét n¬i s¹ch sÏ tõ tr−íc hoÆc ngay lóc ®ã. KiÓm tra qu¹t, c¸c dông cô ®o nhiÖt ®é vμ ¸p suÊt, c¸c èng cao su hoÆc chÊt dÎo vμ mäi thø kh¸c ®Ó ch¾c ch¾n r»ng chóng ®Òu tèt. KiÓm tra sù s¹ch sÏ ë trong vμ ngoμi ®Çu lÊy mÉu, èng Pitot. SÊy kh« c¸i läc (gåm c¶ gi¸ ®ì, hép hoÆc b×nh chøa) trong tñ sÊy ë 110OC, ®Ó nguéi trong b×nh hót Èm ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi tr−íc khi lÊy mÉu. Dïng c¸i läc "tr¾ng" trong mäi   Page 17 
  18. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  qu¸ tr×nh xö lÝ vμ c©n ®Ó cã thÓ hiÖu chØnh theo nhiÖt ®é vμ ®é Èm cña kh«ng khÝ xung quanh. VËt liÖu läc cÇn phï hîp víi nhiÖt ®é läc. NÕu vËt liÖu sîi bÞ gi¶m khèi l−îng khi bÞ ®èt nãng ®Õn nhiÖt ®é khÝ trong èng dÉn th× h·y sÊy nãng nã tr−íc ®Õn trªn nhiÖt ®é nμy (10K) cho ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi. Mang mäi thø ®· ®−îc c©n lªn bÖ lμm viÖc trong mét thïng chøa s¹ch, kÝn. ChuÈn ho¸ c¸c bé phËn cña thiÕt bÞ tr−íc khi dïng (xem phô lôc D), thÝ dô c¸c dông cô ®o tèc ®é, thÓ tÝch vμ l−u l−îng khÝ, c¸c dông cô ®Þnh cì v.v... 10.2. L¾p r¸p thiÕt bÞ NÕu dïng ¸p kÕ chÊt láng (nghiªng) cÇn ®Æt nã an toμn trªn bÖ lμm viÖc hoÆc cét chÆt vμo 1 trô ho¹c 1 thanh ngang ch¾c. KiÓm tra cÈn thËn èng Pitot tr−íc khi dïng ®Ó ch¾c ch¾n r»ng c¸ch lç ®Òu th«ng tho¸ng. §¸nh dÊu c¸c èng nèi tõ èng Pitot ®Õn c¸c dông cô ®o ë tõng kho¶ng ®Ó tr¸nh ®äc nhÇm do nhiÖt ®é kh«ng b»ng nhau. KiÓm tra c¸c chç dß cña toμn bé m¸y nh− d−íi ®©y (xem phô lôc C). ChuÈn bÞ m¸y lÊy mÉu vμ kiÓm tra c¸c chç dß b»ng mét trong hai c¸ch. NÕu dïng mét ®ång hå ®o khÝ, h·y nót kÝn lç ë ®Çu mòi lÊy mÉu råi cho ch¹y b¬m hót, ¸p suÊt ph¶i gi¶m ®−îc ®Õn 50kPa. Dïng ®ång hå ®o khÝ ®Ó ®o bÊt k× sù x©m nhËp nμo cña kh«ng khÝ trong m¸y. C¸ch kh¸c dïng cho mäi tr−êng hîp lμ còng nót kÝn lç mòi lÊy mÉu vμ lμm gi¶m ¸p lùc trong m¸y xuèng 50kPa: bÞt kÝn ®Çu kia cña m¸y (thÝ dô b»ng c¸ch ®ãng van dõng) vμ quan s¸t xem ¸p suÊt cã t¨ng lªn kh«ng. NÕu cã th× tÝnh to¸n tèc ®é dßng khÝ dß. Tèc ®é khÝ dß ph¶i nhá h¬n 1% tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu tÝnh theo thÓ tÝch. §Ó m¸y gÇn víi lç tiÕp cËn ®Ó dïng ®−îc ngay mét khi ®· chän xong mòi lÊy mÉu. Cè ®Þnh ch¾c c¸c ¸p kÕ vμ dông cô ®o liªn kÕt víi m¸y ë c¸cvÞ trÝ thuËn tiÖn vμ nèi chóng vμo m¸y lÊy mÉu. 10.3. §o diÖn tÝch §o c¸c kÝch th−íc trong cña èng dÉn, chÝnh x¸c ®Õn ± 1% kÝch th−íc th¼ng, b»ng dông cô sè 27 trong b¶ng 3. TÝnh diÖn tÝch mÆt c¾t mμ dßng khÝ ®i qua (chó ý sù ®ãng c¸u vμ ®é kh«ng ®Òu) trõ nh÷ng sè ®o ®−îc. Kh«ng ®−îc sö dông thiÕt bÞ ®o tèc ®é khÝ hoÆc ®Çu lÊy mÉu cã l¾p mòi lÊy mÉu cho môc ®Ých nμy. NÕu diÖn tÝch mÆt c¾t lÊy tõ b¶n vÏ th× ph¶i kiÓm tra xem b¶n vÏ nμy cã ph¶n ¶nh trung thùc èng dÉn kh«ng. H·y chó ý sù ®ãng c¸u trong èng. 10.4. Kh¶o s¸t s¬ bé nhiÖt ®é vμ tèc ®é Tr−íc mét khi lÊy mÉu cÇn tiÕn hμnh kh¶o s¸t s¬ bé. §o nhiÖt ®é vμ ¸p suÊt chªnh lÖch cña èng Pitot (hoÆc tèc ®é khÝ nÕu dïng dông cô ®o kh¸c) ë 10 ®iÓm gÇn nh− c¸ch ®Òu trªn ®−êng lÊy mÉu ®· chän, th−êng gåm lu«n c¶ c¸c ®iÓm lÊy mÉu, nh−ng lo¹i trõ vïng trong kho¶ng 3% cña ®−êng kÝnh hiÖu dông vμ Ýt nhÊt c¸ch thμnh èng dÉn 3cm. §o t¹i c¸c ®iÓm lÊy mÉu cßn cho phÐp tÝnh to¸n dßng khÝ lÊy mÉu nÕu nh− dßng khÝ trong èng æn ®Þnh. Sè ®iÓm ®o kh¶o s¸t cÇn nhiÒu h¬n sè ®iÓm lÊy mÉu v× hai lÝ do: ®Ó ®¸nh gi¸ tÝnh thÝch hîp cña c¸c ®iÓm lÊy mÉu, vμ ®Ó tÝnh to¸n chÝnh x¸c l−u l−îng khÝ vμ l−u l−îng bôi trong èng dÉn sau khi lÊy mÉu.   Page 18 
  19. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  Chó thÝch: §é chÝnh x¸c cao nhÊt cã thÓ ®¹t ®−îc nÕu theo ®óng ISO 3966 (vÒ ®o dßng chÊt láng trong kªnh kÝn). Tuy nhiªn, nh÷ng yªu cÇu cña ISO 3966 th−êng kh«ng thÓ tho¶ m·n víi t×nh huèng ®o trong èng dÉn khÝ. TiÕn hμnh kiÓm tra s¬ bé khÝ nhμ m¸y ®ang vËn hμnh ë nh÷ng ®iÒu kiÖn gièng nh− khi lÊy mÉu ®Ó x¸c ®Þnh tÝnh thÝch hîp cña vÞ trÝ lÊy mÉu vμ ®iÒu kiÖn lÊy mÉu ®¼ng tèc. Nh÷ng ®iÒu kiÖn ®ã gåm: a) Gãc chuyÓn ®éng cña dßng khÝ ≤ 15OC ®èi víi trôc èng dÉn; b) Kh«ng cã dßng khÝ ng−îc côc bé; c) Tèc ®é tèi thiÓu phô thuéc vμo ph−¬ng ph¸p sö dông (víi c¸c èng Pitot, mét ¸p suÊt chªnh lÖch ≥ 5Pa); d) TØ sè gi÷a c¸c tèc ®é côc bé cao nhÊt vμ thÊp nhÊt ≤ 3 : 1; e) NhiÖt ®é (K) ë mäi ®iÓm chØ chªnh lÖch ≤ ± 5% so víi nhiÖt ®é trung b×nh (K). NÕu nh÷ng ®iÒu kiÖn tõ a) ®Õn e) kh«ng ®ñ th× t×m vÞ trÝ lÊy mÉu kh¸c. NÕu kh«ng th× viÖc ®o nång ®é vμ l−u l−îng bôi kh«ng phï hîp víi tiªu chuÈn nμy. 11. C¸ch lÊy mÉu 11.1. §o nhiÖt ®é vμ tèc ®é khÝ Tr−íc khi lÊy mÉu, tiÕn hμnh kh¶o s¸t s¬ bé b»ng c¸ch ®o nhiÖt ®é vμ tèc ®é khÝ nh− ®· nãi ë môc 10.4. NÕu c¸c phÐp ®o nμy ®· ®−îc tiÕn hμnh trong mét cuéc kh¶o s¸t s¬ bé lμm sím h¬n th× cÇn ®o l¹i ngay tr−íc khi lÊy mÉu ®Ó ch¾c ch¾n r»ng kh«ng cã nh÷ng thay ®æi nhiÖt ®é vμ dßng ®· xÈy ra tõ lóc kh¶o s¸t s¬ bé ®Õn khi lÊy mÉu. 11.2. Sè l−îng vμ vÞ trÝ c¸c ®iÓm lÊy mÉu LÊy mÉu t¹i c¸c ®iÓm ®· chän theo môc 9.3. X¸c ®Þnh vÞ trÝ cña c¸c ®iÓm lÊy mÉu theo kÝch th−íc trong cña èng dÉn vμ phô lôc B. ®¸nh dÊu kho¶ng c¸ch tõ c¸c ®iÓm lÊy mÉu ®Õn thμnh trong cña lç tiÕp cËn b»ng mùc chÞu nhiÖt trªn c¶ dông cô ®o tèc ®é lÉn ®Çu lÊy mÉu, cã chó ý ®Õn bÒ dμy cña thμnh èng dÉn vμ gio¨ng cña lç tiÕp cËn. NÕu dßng khÝ trong èng dÉn lμ hoμn toμn æn ®Þnh (thay ®æi vËn tèc < 5%) th× tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu ®¼ng tèc cã thÓ c¨n cø vμo nhiÖt ®é vμ tèc ®é khÝ t¹i ®iÓm lÊy mÉu ®o ®¹c tr−íc khi lÊy. Nh÷ng ®o ®¹c mμ cã thÓ tiÕn hμnh trong kh¶o s¸t s¬ bé ®· nªu ë môc 11.1. Cì mòi lÊy mÉu cÇn ®−îc chän phï hîp. KiÓm tra tÝnh æn ®Þnh cña dßng khÝ ngay sau khi võa lÊy mÉu xong (xem 11.4.4.) NÕu dßng khÝ trong èng dÉn kÐm æn ®Þnh (thay ®æi vËn tèc < 10%) lÊy mÉu ®¼ng tèc vÉn cã thÓ thùc hiÖn ®−îc b»ng c¸ch lÊy mÉu ë mét ®iÓm ®ång thêi ®o tèc ®é ë mét ®iÓm so s¸nh , víi gi¶ thiÕt r»ng nh÷ng thay ®æi t−¬ng ®èi cña tèc ®é côc bé lμ ®ång nhÊt. Tuy nhiªn, nªn kiÓm tra gi¶ thiÕt nμy cho mçi qu¸ tr×nh. NÕu dßng khÝ trong èng dÉn kh«ng æn ®Þnh (thay ®æi vËn tèc > 10%), chØ cã thÓ lÊy mÉu ®¼ng tèc b»ng c¸ch ®o tèc ®é khÝ ngay t¹i ®iÓm lÊy mÉu trong lóc lÊy mÉu. Khi tèc ®é thay ®æi th× ph¶i ®iÒu chØnh ngay tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu cho phï hîp. Trong tr−êng hîp thÝ dô dïng tæ hîp èng Pitot vμ ®Çu lÊy mÉu lμ rÊt cã Ých, vμ khi ®ã mòi lÊy mÉu vμ ®Çu èng Pitot ph¶i c¸ch nhau ®ñ xa ®Ó tr¸nh c¶n trë lÉn nhau. CÇn chuÈn ho¸ èng Pitot nÕu nã ®−îc tæ hîp víi m¸y lÊy mÉu (xem phô lôc D). 11.3. Thêi gian lÊy mÉu Kho¶ng thêi gian lÊy mÉu ë mçi ®iÓm lÊy mÉu kh«ng Ýt h¬n 3 min ®Ó gi¶m sai sè ®o thêi gian vμ ®iÒu chØnh dßng. Chän thêi gian lÊy mÉu c¨n cø vμo :   Page 19 
  20. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                            TCVN 5977 : 1995  a) LÊy ®−îc mét l−îng bôi ®ñ ®Ó c©n (xem môc 10); b) Tr¸nh lÊy qu¸ nhiÒu bôi v× ®iÒu ®ã h¹n chÕ hiÖu qu¶ t¸ch bôi hoÆc sù ho¹t ®éng cña m¸y lÊy mÉu; c) LÊy mÉu tÝch tô hay lÊy mÉu riªng lÎ; d) Sè l−îng ®iÓm lÊy mÉu; e) Nhμ m¸y ho¹t ®éng liªn tôc hay theo chu k×. H·y chän thêi gian lÊy mÉu dμi nhÊt phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn trªn. 11.4. LÊy mÉu 11.4.1. §¹i c−¬ng Khi ®−a ®Çu lÊy mÉu vμo hoÆc th¸o ra khái èng dÉn, nhÊt thiÕt kh«ng ®−îc ®Ó bôi lät vμo hoÆc r¬i ra qua lç më cña mòi lÊy mÉu. §Ó tr¸nh sù t¨ng hoÆc gi¶m mÊt l−îng bôi, cÇn ph¶i: a) Kh«ng cho dßng khÝ nμo ®i qua m¸y lÊy mÉu vμ van ng¾t ph¶i ®ãng; b) §Çu lÊy mÉu cÇn ®−îc gi÷ sao cho trôc cña mòi lÊy mÉu vu«ng gãc víi h−íng cña dßng khÝ trong èng dÉn mμ kh«ng h−íng theo chiÒu dßng khÝ; c) Ph¶i thao t¸c víi ®Çu lÊy mÉu rÊt thËn träng ®Ó h¹n chÕ ®Õn tèi thiÓu nh÷ng x¸o trén cña bôi ®· thu ®−îc trong m¸y vμ ®Ó tr¸nh tiÕp xóc bôi trong èng dÉn hoÆc ë lç tiÕp cËn. Víi mòi lÊy mÉu ®· chän vμ l¾p chÆt, van ®iÒu khiÓn ®ãng kÝn, ®−a cÈn thËn ®Çu lÊy mÉu [theo yªu cÇu ®· nªu tõ a) ®Õn c)] vμ dông cô ®o tèc ®é (nÕu dïng) qua lç tiÕp cËn ®Õn khi mòi lÊy mÉu (vμ ®Çu dông cô ®o tèc ®é) n»m ë ®iÓm lÊy mÉu ®Çu tiªn (chÝnh x¸c ®Õn 2% kÝch th−íc trong cña èng dÉn hoÆc chØ 1cm kh«ng ®−îc qu¸). §Ó cho m¸y trong èng dÉn ®¹t ®−îc nhiÖt ®é khÝ. BËt mäi bé phËn ®èt nãng m¸y vμ kiÓm tra xem chóng cã tèt kh«ng. NÕu cÇn th× sÊy nãng tr−íc c¸c bé phËn m¸y cho nhanh. Khëi ®éng m¸y hót vμ quay ®Çu lÊy mÉu ®Ó h−íng trùc tiÕp mòi lÊy mÉu vμo dßng khÝ (chÝnh x¸c ®Õn 10O). Khi ®Çu lÊy mÉu ®· ë vÞ trÝ ®ã th× b¾t ®Çu ®o thêi gian vμ më ngay van ®iÒu khiÓn. Sau ®ã ®iÒu chØnh van ®iÒu khiÓn ®Ó ®−îc tèc ®é dßng khÝ lÊy mÉu nh− ®· tÝnh to¸n dùa vμo cì mòi lÊy mÉu, tèc ®é khÝ...(xem 13.3) thÝ dô b»ng m¸y tÝnh nhá hoÆc biÓu ®å mÉu. §iÒu chØnh van ®iÒu khiÓn trong suèt thêi gian lÊy mÉu ®Ó duy tr× lÊy mÉu ®¼ng tèc. Tèc ®é cña dßng khÝ ®i vμo mòi lÊy mÉu lÊy mÉu cÇn ®−îc gi÷ trong kho¶ng ± 10% cña tèc ®é khÝ t¹i ®iÓm ®ã. NÕu thÓ tÝch mÉu khÝ ®−î suy ra tõ chªnh lÖch ¸p ®o trªn ®«ng hå vμ thêi gian lÊy mÉu th× cÇn theo dâi ®ång hå t−¬ng ®èi th−êng xuyªn ®Ó cã thÓ x¸c ®Þnh thÓ tÝch ®ñ chÝnh x¸c. Theo mét trong c¸c c¸ch tr×nh bμy ë 11.4.2 hoÆc 11.4.3, råi tiÕn hμnh nh− ë môc 11.4.4. 11.4.2. lÊy mÉu tÝch tô Sau khi lÊy mÉu thø nhÊt, kh«ng lÊy bôi ra, chuyÓn nhanh ®Çu lÊy mÉu ®Ó ®−a mòi lÊy mÉu vμo ®iÓm lÊy mÉu thø hai víi ®é dung sai cho phÐp ®· nãi ë 11.4.1. LËp tøc ®iÒu chØnh van ®iÒu khiÓn ®Ó ®−îc tèc ®é phï hîp víi ®iÓm lÊy mÉu thø hai. Sau ®ã, lÊy mÉu nh− ®· m« t¶ ë 11.4.1. vμ cø nh− vËy cho ®Õn khi c¸c mÉu ®· ®−îc lÊy ë tÊt c¶ mäi ®iÓm trªn ®−êng lÊy mÉu th− nhÊt. §ãng van ®iÒu khiÓn, dõng ®o thêi gian vμ quay ®Òu lÊy mÉu sao cho mòi lÊy mÉu ë t− thÕ vu«ng gãc víi dßng khÝ trong èng dÉn [xem c¸c yªu cÇu ë môc 11.4.1. tõ a) ®Õn c)]. LÊy ®Çu lÊy mÉu ra khái lç tiÕp cËn vμ ®−a nã vμo ®−êng lÊy mÉu tiÕp theo (xem 11.4.3), vμ l¾p ®Æt l¹i qu¸ tr×nh ®Õn khi tÊt c¶ c¸c mÉu ®· ®−îc lÊy. NÕu c¸c ®iÓm lÊy mÉu ë trªn c¸c diÖn tÝch b»ng nhau th× kho¶ng thêi gian lÊy mÉu ë mèi ®iÓm còng b»ng nhau.   Page 20 
Đồng bộ tài khoản