TCVN 5984 1995

Chia sẻ: Nguyen Vuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
53
lượt xem
19
download

TCVN 5984 1995

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

TCVN 5984 1995: Chất lượng nước. Thuật ngữ - Phần 5. Các thuật ngữ trong tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm cung cấp thuật ngữ tiêu chuẩn cho đặc tính chất lượng nước. Các thuật ngữ trong tiêu chuẩn này có thể giống với các thuật ngữ do các tổ chức quốc tế khác xuất bản, song các định nghĩa có thể khác vì chúng được soạn thảo cho các mục đích khác nhau

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: TCVN 5984 1995

  1. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  ISO 6107-5: 1993 ChÊt l−îng n−íc. ThuËt ng÷ - PhÇn 5 Water quality. Terminology - Part 5 1. Më ®Çu C¸c thuËt ng÷ trong tiªu chuÈn nμy ®−îc x©y dùng nh»m cung cÊp thuËt ng÷ tiªu chuÈn cho ®Æc tÝnh chÊt l−îng n−íc. C¸c thuËt ng÷ trong tiªu chuÈn nμy cã thÓ gièng víi c¸c thuËt ng÷ do c¸c tæ chøc quèc tÕ kh¸c xuÊt b¶n, song c¸c ®Þnh nghÜa cã thÓ kh¸c v× chóng ®−îc so¹n th¶o cho c¸c môc ®Ých kh¸c nhau 2. Ph¹m vi ¸p dông Tiªu chuÈn nμy ®Þnh nghÜa c¸c thuËt ng÷ dïng trong c¸c lÜnh vùc ®Æc tÝnh chÊt l−îng n−íc. Danh môc thuËt ng÷ tiÕng Anh vμ tiÕng Ph¸p t−¬ng ®−¬ng ®−îc cho trong phô lôc A 1. Sù lμm thÝch nghi (1): Qu¸ tr×nh thÝch nghi cña c¸c sinh vËt ®èi víi nh÷ng ®iÒu kiÖn m«i tr−êng nhÊt ®Þnh ®−îc biÕn ®æi nh»m c¸c môc ®Ých thÝ nghiÖm (ng−îc víi sù thÝch nghi) 2. Sù thÝch nghi (1): Qu¸ tr×nh thÝch nghi cña c¸c quÇn thÓ sinh vËt ®èi víi nh÷ng thay ®æi tù nhiªn cña m«i tr−êng hîc ®èi víi c¸c thay ®æi kÐo dμi do ho¹t ®éng cña con ng−êi (ch¼ng h¹n nh− viÖc th¶i liªn tôc n−íc th¶i c«ng nghiÖp hay n−íc th¶i sinh ho¹t) 3. Läc kÐp lu©n phiªn; ADF: Qu¸ tr×nh xö lÝ n−íc cèng b»ng läc sinh häc qua hai giai ®o¹n víi viÖc t¸ch trung gian chÊt mïn. Qua tõng kho¶ng thêi gian, cÇn ®æi thø tù sö dông bé läc (chø kh«ng ph¶i thø tù cña b×nh chøa mïn). §iÒu nμy cho phÐp tr¹m xö lÝ ho¹t ®éng ë t¶i l−îng BOD cao h¬n so víi läc ®¬n hoÆc kÐp th«ng th−êng v× kh«ng bÞ c¶n trë do sù tÝch tô mét líp mμng trªn bÒ mÆt líp läc vμ kh«ng bÞ bÞt 4. Khñng ho¶ng (thiÕu) «xi: §iÒu kiÖn trong ®ã nång ®é «xi hoμ tan thÊp ®Õn møc mét sè nhãm vi sinh vËt ph¶i dïng c¸c d¹ng «xi ho¸ cao cña nit¬, l−u huúnh hoÆc cacbon lμm chÊt nhËn eletron 5. Vïng n−íc tèi: PhÇn cña l−u vùc, vïng n−íc, ë ®ã kh«ng ®ñ ¸nh s¸ng cho sù quang hîp cã hiÖu qu¶ 6. Läc b»ng bê: Sù läc c−ìng bøc n−íc s«ng qua c¸c vØa sái ë ven bê (b»ng c¸ch b¬m n−íc khái c¸c giÕng ®μo ë c¸c vØa sái ®Ó t¹o gradien thuû lùc) nh»m môc ®Ých c¶i thiÖn chÊt l−îng n−íc 7. Tr÷ n−íc gÇn bê: Tr÷ n−íc s«ng th« trong mét hå chøa n−íc ë bê s«ng 8. ChÊt sinh ung th−: ChÊt cã kh¶ n¨ng g©y ra c¸c khèi u ¸c tÝnh cho ng−êi, ®éng vËt hay thùc vËt 9. BÓ g¹n: BÓ chøa n»m d−íi mÆt ®Êt kh«ng thÇm n−íc dïng ®Ó thu thËp n−íc th¶i tõ khu d©n c− kh«ng nèi víi hÖ thèng n−íc th¶i c«ng céng vμ kh¸c víi hè r¸c ph©n tù ho¹i, kh«ng cã lèi ch¶y ra (Xem TCVN 598 (ISO 6107 - 1) bÓ tù ho¹i) 10. HÖ thèng tho¸t n−íc chung hay kÕt hîp: HÖ thèng trong ®ã n−íc th¶i vμ n−íc trμn bÓ mÆt ®−îc dÉn vμo cïng kªnh vμ cèng Page 1 
  2. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  11. ChÊt bÒn: ChÊt mμ thμnh phÇn ho¸ häc cña nã kh«ng thay ®æi bëi c¸c qu¸ tr×nh tù nhiªn hoÆc thay ®æi cùc chËm, thÝ dô chÊt kh«ng bÞ ph©n huû sinh häc trong qu¸ tr×nh xö lÝ n−íc cèng 1) C¸c thuËt ng÷ nμy ®«i khi dïng nh− c¸c thuËt ng÷ ®ång nghÜa 12. N−íc tan ®ång: Lo¹i n−íc cã kh¶ n¨ng hoμ tan ®ång tõ èng vμ c¸c chç nèi b»ng ®ång 13. Cypinid: C¸ thuéc loμi Cyprinidal nh− c¸ chÐp, c¸ rutilus, c¸ chμy, ®«i khi ®−îc dïng lμm chØ thÞ sinh häc cho chÊt l−îng n−íc 14. Sù mÊt ph©n tÇng: Sù trén lÉn cña c¸c líp n−íc d−íi bÒ mÆt víi líp n−íc bÒ mÆt trong hå hoÆc bÓ chøa, thÝ dô do c¸c lùc tù nhiªn (nh− giã) hoÆc b»ng ph−¬ng ph¸p nh©n t¹o 15. T¸ch (lo¹i) kÏm: Hoμ tan chän läc kÏm tõ ®ång thau, thÝ dô ë c¸c chç nèi trong hÖ thèng èng dÉn n−íc, b»ng c¸ch cho tiÕp xóc víi n−íc cã c¸c tÝnh chÊt ho¸ häc x¸c ®Þnh 16. Bïn ®· ph©n huû: Bïn th¶i, tõ n−íc cèng ®· ®−îc æn ®Þnh do t¸c ®éng cña c¸c vi sinh vËt khi cã hoÆc kh«ng cã «xi 17. Cacbon h÷u c¬ hoμ tan; DOC: PhÇn cacbon h÷u c¬ trong n−íc, kh«ng thÓ lÊy ra ®−îc bëi qu¸ tr×nh läc nhÊt ®Þnh (Xem TCVN 5981 (ISO 6107m - 2), cacbon h÷u c¬ toμn phÇn) 18. Virut ®−êng ruét: Nhãm virut cã thÓ sinh s«i n¶y në trong ®−êng tiªu ho¸ cña ng−êi vμ ®éng vËt 19. Eukaryotic: M« t¶ c¸c sinh vËt mμ tÕ bμo cña chóng cã nh©n biÓu hiÖn râ rÖt 20. TÝnh läc ®−îc: Liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh xö lÝ bïn, ®ã lμ chØ thÞ ®é dÔ t¸ch chÊt láng ra khái chÊt r¾n b»ng c¸ch läc 21. M¸y läc Ðp: ThiÕt bÞ läc cã bé läc lμm tõ c¸c líp v¶i ®−îc kÑp gi÷a mét d·y c¸c b¶n tho¸t n−íc hoÆc b¶n ph¼ng vμ khung, bïn ®−îc b¸m vμo ®ã d−íi ¸p lùc. N−íc ®−îc Ðp ra tõ bïn ®i qua mμng läc vμo hÖ thèng tho¸t n−íc vμ bïn Ðp ®−îc chuyÓn ra ngoμi sau mçi chu k× läc (Xem b¸nh bïn) 22. TÇng s«i: Mét líp c¸c h¹t nhá ®−îc "treo " tù do nhê mét dßng ®i lªn cña chÊt láng, chÊt khÝ hoÆc kÕt hîp c¶ láng vμ khÝ 23. Axit fulvic: PhÇn cña c¸c chÊt mïn hoμ tan trong c¶ dung dÞch axit vμ dung dÞch kiÒm 24. Xö lÝ nhiÖt (cho bïn): §èt nãng bïn, th−êng lμ d−íi ¸p lùc ®Ó lo¹i n−íc dÔ h¬n b»ng qu¸ tr×nh tÜnh hoÆc ®éng 25. Vi khuÈn dÞ d−ìng: Vi khuÈn ®ßi hái chÊt h÷u c¬ nh− lμ mét nguån n¨ng l−îng ng−îc l¹i víi vi khuÈn tù d−ìng 26. C¸c axit bumic: PhÇn cña c¸c chÊt humic hoμ tan trong dung dÞch kiÒm lo·ng nh−ng bÞ kÕt tña b»ng sù axit ho¸ 27. C¸c chÊt humic: ChÊt polyme h÷u c¬, phøc t¹p v« ®Þnh h×nh, t¹o ra tõ sù ph©n huû thùc vËt vμ ®éng vËt trong ®Êt vμ trÇm tÝnh, vμ t¹o ra mμu vμng n©u ®Æc tr−ng cña nhiÒu lo¹i n−íc mÆt 28. Sù thÊm (vμo cèng r·nh): Qu¸ tr×nh n−íc ngÇm ®i vμo èng tho¸t n−íc hoÆc cèng, r·nh qua c¸c vÕt nøt hoÆc chç nèi cã khuyÕt Chó thÝch - N−íc cã thÓ thÊm vμo ®−êng èng dÉn n−íc chÝnh trong ®iÒu kiÖn ¸p suÊt ©m 29. Sù thÊm(vμo ®Êt): Sù ®−a (n¹p l¹i) n−íc vμo ®Êt mét c¸ch tù nhiªn hoÆc nh©n t¹o 30. ChÊt øc chÕ: ChÊt lμm gi¶m tèc ®é cña mét qu¸ tr×nh ho¸ häc hoÆc sinh häc Page 2 
  3. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  31. Vi khuÈn s¾t: Nhãm vi khuÈn cã kh¶ n¨ng nhËn n¨ng l−îng b¨ng «xi ho¸ s¾t (II). S¾t (III) hidrâit khi ®ã cã thÓ kÕt tña bªn trong hoÆc bªn ngoμi líp vá vi khuÈn 32. Xö lÝ b»ng ®Êt: Xö lÝ (vμ th−êng lμ lo¹i bá ) n−íc th¶i b»ng c¸ch t−íi vμo ®Êt 33. Läc mμng: KÜ thuËt lo¹i bá hoÆc tÊp trung c¸c h¹t bao gåm c¶ c¸c vi sinh vËt (nh−ng kh«ng gåm c¸c virut tù do) tõ chÊt láng b»ng c¸ch läc qua mμng läc cã kÝch th−íc lç ®· biÕt. KÜ thuËt cã mét sè øng dông ho¸ lÝ vμ vi sinh ch¼ng h¹n nh− khö trïng c¸c chÊt láng vμ chÊt khÝ vμ t¸ch c¸c vi sinh vËt khái c¸c virut tù do ®Ó kiÓm tra riªng chóng vμ/hoÆc ®Ó ®¸nh gi¸ ®Þnh l−îng 34. ChÊt g©y « nhiÔm vi l−îng: ChÊt g©y « nhiÔm ngay c¶ ë l−îng vÕt 35. ThiÕt bÞ vi läc: Mét èng quay ®−îc bao quanh bëi l−íi rÊt nhá, th−êng ®−îc lμm b»ng thÐp kh«ng rØ, èng quay quanh trôc n»m ngang, ®−îc nhóng mét phÇn lín vμo trong n−íc cÇn läc vμ ®−îc röa b»ng dßng n−íc ch¶y ng−îc ®Ó lo¹i c¸c chÊt r¾n 36. Sè cã x¸c suÊt cao nhÊt, MPN: §¸nh gi¸ thèng kª sè sinh vËt nhÊt ®Þnh trong mét thÓ tÝch n−íc ®Æc nhÊt ®Þnh, thu ®−îc tõ viÖc tæ hîp c¸c kÕt qu¶ d−¬ng vμ ©m trong mét d©y c¸c thÓ tÝch mÉu ®−îc kiÓm tra b»ng c¸c phÐp thö tiªu chuÈn dïng ph−¬ng ph¸p nhiÔu èng nghiÖm 37. BiÕn dÞ tæ: ChÊt cã kh¶ n¨ng gay ra biÕn ®æi di truyÒn trong c¸c c¬ thÓ sèng 38. TÝnh c¶m quan: M« t¶ nh÷ng tÝnh chÊt cña n−íc, ch¼ng h¹n nh− mμu, mïi, vÞ, vÎ d¹ng bÒ ngoμi mμ c¸c gi¸c quan cña con ng−êi c¶m nhËn ®−îc 39. MÇm bÖnh: Sinh vËt cã kh¶ n¨ng g©y ra bÖnh trong c¸c thùc vËt vμ ®éng vËt nh¹y c¶m, kÓ c¶ con ng−êi 40. Thùc vËt næi (phï du): C¸c thùc vËt cã trong c¸c sinh vËt næi (phï du) (41) 41. Sinh vËt næi (phï du): C¸c sinh vËt tr«i næi trªn mÆt n−íc hoÆc l¬ löng trong n−íc, chñ yÕu gåm c¸c thùc vËt hoÆc ®éng vËt nhá nh−ng còng bao gåm c¶ c¸c d¹ng lín h¬n cã kh¶ n¨ng chuyÓn ®éng yÕu 42. §Õm khuÈn l¹c, ®Õm bÈy: ¦íc l−îng sè c¸c vi sinh vËt sèng (bao gåm vi khuÈn, men, mèc) trong mét thÓ tÝch n−íc ®· cho, thu ®−îc tõ sè bÈy ®−îc h×nh thμnh trong hoÆc trªn m«i tr−êng nu«i cÊy trong nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh 43. N−íc hoμ tan ch×: Lo¹i n−íc cã kh¶ n¨ng hoμ tan ch× tõ ®−êng èng vμ c¸c chç nèi b»ng ch× 44. ¤ nhiÔm tõ nguån ®iÓm: ¤ nhiÔm xuÊt ph¸t tõ mét ®iÓm riªng lÎ x¸c ®Þnh, ch¼ng h¹n n−íc th¶i ra tõ mét nhμ m¸y 45. T¶i l−îng « nhiÔm: L−îng chÊt g©y ra « nhiÔm x¸c ®Þnh ®i vμo c«ng tr×nh xö lÝ hoÆc ch¶y vμo mét nguån tiÕp nhËn n−íc trong mét thêi gian ®· ®Þnh 46. Hidrocacbon th¬m ®a nh©n, PAH: C¸c chÊt h÷u c¬ gåm hai hoÆc nhiÒu nh©n benzene trong ®ã c¸c nh©n tiÕp gi¸p nhau cã chung hai nguyªn tö cacbon, còng cã thÓ cã c¸c nh©n kh«ng th¬m Chó thÝch - Mét sè PAH kÓ c¶ benz(a)pyrene, indeno 1,2,3 - ed pyrene vμ benzo b fluoranthene ®· cho thÊy lμ chÊt g©y ung th− cho c¸c ®éng vËt thÝ nghiÖm vμ cã thÓ g©y ung th− c¶ cho ng−êi 47. §éng vËt nguyªn sinh: HÖ ®éng vËt eukaryotic ®¬n bμo gåm tõ c¸c sinh vËt ®¬n bμo ®¬n gi¶n ®Õn c¸c nhãm tÕ bμo hoÆc c¸c cÊu t¹o cã tæ chøc cao, rÊt kh¸c nhau vÒ h×nh d¹ng vμ c¸ch dinh d−ìng 48. Vßng lu©n chuyÓn: Sù ph¸ vì nhanh sù ph©n tÇng cña mét vïng (khèi, l−u vùc) n−íc ngät (nh− hå hoÆc hå chøa n−íc) bëi c¸c lùc tù nhiªn, th−êng do giã 49. §éng vËt næi (phï du): C¸c ®éng vËt cã trong c¸c sinh vËt næi (phï du) Page 3 
  4. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  Phô lôc A Danh môc thuËt ng÷ tiÕng Anh vμ tiÕng Ph¸p t−¬ng øng Sè môc trong tiªu chuÈn TiÕng Anh TiÕng Ph¸p 1 Acclimation Accoutumance (Acclimatement) 2 Acclimatization Acclimatation 3 Alternating double Filtration Double filtration μ courant inverse 4 Anoxic Anoxique 5 Aphotic zone Zone aphotique 6 Bank filtration Filtration sur berge 7 Bankside storage Stockage sur berge 8 Carcinogan; CarcinogÌne; carcinogenic substance substance carcinogÌne Cesspool; cesspit Fosse de dÐcantation 9 Combined sewerage system RÐseau d'assainissement mixte 10 Conservative substance; persistent Substance rÐmanente; substance 11 substance; recalcitrant substance; persistent ; substance rÐcalcitrante; refractory substance substance rÐfractaire Cupro - solvent Dissolvant le cuivre Cyprinid CyprinidÐ Destatification DÐstratification Dezincification DÐzincification 12 Digested sludge Boue digÐrÐe 13 Dissolved organic carbon; DOC Carbone organique dissous; COD 14 Enteroviruses; enteric viruses EntÐrovirus; virus entÐrique 15 Eukaryotic Eucaryote 16 Filterability; filtrability FiltrabilitÐ 17 Filter press Filtre presse 18 Fluidized bed Lit fluidisÐ 19 Fulvic acids Acides fulviques 20 Heat treament; Conditionnement thermique; cuisson 21 thermal conditioning 22 23 24 Page 4 
  5. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  25 Heterotrophic bacteria BactÐries hÐtÐrotrophes 26 Humic acids Acides humiques 27 Humic substances Substances humiques 28 Infiltration (into a sewer) Infiltration (dans un Ðgout) 29 Infiltration (into the ground) Infiltration (dans le sol) 30 Inhibitor Inhibiteur 31 Iron bacteria BactÐries du fer 32 Land treatment Traitement par Ðpandage 33 Membrane filtration Filtration sur membrane 34 Micropollutant Micropollutant 35 Microstrainer Microtamis 36 Most propable number; MPN Nomber le plus probable; NPP 37 Mutagen MutegÌne 38 Organoleptic Organoleptique 39 Pathogen PathogÌne 40 Phytoplankton Phytoplancton 41 Plankton Plancton 42 Plate count; colony count NumÐration sur plaque; comptage de colonies 43 Plumbo - solven Dissolvant le plomp 44 Point soure pollution Pollution ponctuelle 45 Polluting load Charge pollutante 46 Polynuclear aromatic hydrocacbons; PAH Page 5 
  6. TIÊU CHUẨN VIỆT NAM                                    TCVN 5984 : 1995  Hydrocarbures aromatiques polycycliques; HAP 47 Protozoa Protozoaire 48 Turnover Renouvellement 49 Zooplankton Zooplancton Page 6 
Đồng bộ tài khoản