Thất Nghiệp Việt Nam năm 2008

Chia sẻ: Tran Nam Son | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

3
1.700
lượt xem
497
download

Thất Nghiệp Việt Nam năm 2008

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ngày nay với sữ phát trien vượt bac của khoa học ky thuat đã không ít tạo ra nhũng sự nhảy vọt vê mọi mặt. http://forumtruyen.net/

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thất Nghiệp Việt Nam năm 2008

  1. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp 1/. L i m ñ u: Ngày nay v i s phát tri n vư t b c c a khoa h c k thu t ñã không ít t o ra nhũng s nh y v t v m i m t, ñã ñưa nhân lo i ti n xa hơn n a . T khi chuy n sang cơ ch th trư ng, n n kinh t nư c ta ñã ñ t ñư c nh ng thành t u phát tri n r c r v khoa h c k thu t, các ngành như du l ch, d ch v , xu t kh u, lương th c, th c ph m sang các nư c .....vv. ð ng sau nh ng thành t u chúng ta ñã ñ t ñư c, thì cũng có không ít v n ñ mà ð ng và nhà nư c ta c n quan tâm như: T n n xã h i, l m phát, th t nghi p ..... Nhưng có l v n ñ ñư c quan tâm hàng ñ u ñây có l là th t nghi p . Th t nghi p, ñó là v n ñ c th gi i c n quan tâm. B t kỳ m t qu c gia nào dù n n kinh t có phát tri n ñ n ñâu ñi chăng n a thì v n t n t i th t nghi p ñó là v n ñ không tránh kh i ch có ñi u là th t nghi p ñó m c ñ th p hay cao mà thôi. V i th i gian không cho phép chính vì th mà bài vi t này chúng ta ch ñ c p ñ n t l th t nghi p Vi t Nam. Th t nghi p, nó còn kéo theo nhi u v n ñ ñ ng sau: S d n ñ n tình tr ng làm gi m n n kinh t , s gia tăng c a các t n n xã h i như c b c, tr m c p, làm sói mòn n p s ng lành m nh, phá v nhi u m i quan h . T o ra s lo l ng cho toàn xã h i . Nguyên nhân chính d n ñ n th t nghi p là do ñâu ? ðó là do : Do trình ñ h c v n T l sinh ñ cao Do cơ c u ngành ngh không phù h p Do chính sách nhà nư c K t c u c a bài thuy t trình: Ngoài ph n m ñ u, n i dung ñ tài g m 3 ph n chính: I. Cơ s lý lu n v v n ñ th t nghi p. II. Các hình th c th t nghi p ch y u c a Vi t Nam hi n nay. III. Các bi n pháp ñ gi i quy t tình trang th t nghi p c a Vi t Nam hi n nay. Bài vi t c a em còn nhi u thi u sót, mong s ch b o c a cô. Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  2. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp I/. Cơ s lý lu n v v n ñ th t nghi p: 1. Khái ni m v th t nghi p: Vi t Nam, th t nghi p là v n ñ m i n y sinh trong th i kỳ chuy n ñ i n n kinh t cơ ch k ho ch hóa t p trung sang cơ ch th trư ng. Vì v y, tuy chưa có văn b n pháp qui v th t nghi p cũng như các v n ñ có liên quan ñ n th t nghi p, nhưng có nhi u công trình nghiên c u nh t ñ nh. Nh ng nghiên c u bư c ñ u kh ng ñ nh th t nghi p là nh ng ngư i không có vi c làm, ñang ñi tìm vi c và s n sàng làm vi c. ð nh nghĩa th t nghi p Vi t Nam: “Th t nghi p là nh ng ngư i trong ñ tu i lao ñ ng, có kh năng lao ñ ng, có nhu c u vi c làm, ñang không có vi c làm”. 2. Các nguyên nhân gây th t nghi p: Có 3 nguyên nhân gây th t nghi p - Do chu kỳ s n xu t kinh doanh thay ñ i: Theo chu kỳ phát tri n kinh t , sau hưng th nh ñ n suy thoái kh ng ho ng. th i kỳ ñư c m r ng, ngu n nhân l c xã h i ñư c huy ñ ng vào s n xu t, nhu c u v s c lao ñ ng tăng nhanh nên thu hút nhi u lao ñ ng. Ngư c l i th i kỳ suy thoái s n xu t ñình tr , c u lao ñ ng gi m không nh ng không tuy n thêm lao ñ ng mà còn m t s lao ñ ng b dôi dư gây nên tình tr ng th t nghi p. Theo kinh nghi m c a các nhà kinh t n u năng l c s n xu t xã h i gi m 1% so v i kh năng ,th t nghi p s tăng lên 2%. - Do s ti n b c a khoa h c k thu t: ð c bi t quá trình t ñ ng hóa trong quá trình s n xu t. S ti n b c a khoa h c k thu t, t ñ ng hóa quá trình s n xu t s ti t ki m ñư c chi phí, năng su t lao ñ ng tăng cao, ch t lư ng s n ph m t t hơn, giá thành l i r làm tăng kh năng c nh tranh c a s n ph m. Chính vì th , các nhà s n xu t luôn tìm cách ñ i m i công ngh , s d ng nh ng dây truy n t ñ ng vào s n xu t, máy móc ñư c s d ng nhi u, lao ñ ng s dôi dư. S lao ñ ng này s b sung vào ñ i quân th t nghi p. - S gia tăng dân s và ngu n l c là áp l c ñ i v i vi c gi i quy t vi c làm. ði u này thư ng x y ra ñ i v i các nư c có n n kinh t kém phát tri n ho c ñang phát tri n. ñây, ngu n l c d i dào nhưng do kinh t h n ch nên không có ñi u ki n ñào t o và s d ng h t ngu n lao ñ ng hi n có. 3. Phân lo i th t nghi p: Th t nghi p là m t hi n tư ng ph c t p c n ph i ñư c phân lo i ñ hi u rõ v nó. Căn c vào t ng ch tiêu ñánh giá, ta có th chia th t nghi p thành các lo i sau: a. Phân theo ñ c trưng c a ngư i th t nghi p: Th t nghi p là m t gánh n ng, nhưng gánh n ng ñó rơi vào ñâu, b ph n dân cư nào, ngành ngh nào…C n bi t ñư c ñi u ñó ñ hi u ñư c ñ c ñi m, tính ch t, m c ñ tác h i…c a th t nghi p trong th c t . V i m c ñích ñó có th dùng nh ng tiêu th c phân lo i dư i ñây: - Th t nghi p theo gi i tính. - Th t nghi p theo l a tu i. - Th t nghi p chia theo vùng, lãnh th . - Th t nghi p chia theo ngành ngh . - Th t nghi p chia theo dân t c, ch ng t c. b. Phân lo i theo lý do th t nghi p: - Do b vi c: T ý xin thôi vi c vì nh ng lý do khác nhau như cho r ng lương th p, không h p ngh , h p vùng Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  3. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp - Do m t vi c: Các hãng cho thôi vi c do nh ng khó khăn trong kinh doanh - Do m i vào: L n ñ u b sung vào l c lư ng lao ñ ng nhưng chưa tìm ñư c vi c làm ( thanh niên ñ n tu i lao ñ ng ñang tìm ki m vi c, sinh viên t t nghi p ñang ch công tác .....) - Quay l i: Nh ng ngư i ñã r i kh i l c lư ng lao ñ ng nay mu n quay l i làm vi c nhưng chưa tìm ñư c vi c làm * Gi i thích r hơn v phân lo i th t nghi p: Trong khái ni m th t nghi p, c n ph i phân bi t rõ th t nghi p t nguy n và th t nghi p không t nguy n. Nói khác ñi là nh ng ngư i lao ñ ng t nguy n xin thôi vi c và nh ng ngư i lao ñ ng bu c ph i thôi vi c. Trong n n kinh t th trư ng năng ñ ng, lao ñ ng các nhóm, các ngành, các công ty ñư c tr ti n công lao ñ ng khác nhau (m c lương không th ng nh t trong các ngành ngh , c p b c). Vi c ñi làm hay ngh vi c là quy n c a m i ngư i. Cho nên, ngư i lao ñ ng có s so sánh, ch nào lương cao thì làm, ch nào lương th p (không phù h p) thì ngh . Vì th x y ra 3 hi n tư ng: Th t nghi p t nguy n: Là lo i th t nghi p mà m t m c ti n công nào ñó ngư i lao ñ ng không mu n làm vi c ho c vì lý do cá nhân nào ñó (di chuy n, sinh con…). Th t nghi p lo i này thư ng t m th i. Th t nghi p không t nguy n là: Th t nghi p mà m c ti n công nào ñó ngư i lao ñ ng ch p nh n nhưng v n không ñư c làm vi c do kinh t suy thoái ,cung l n hơn c u v lao ñ ng… Th t nghi p trá hình (còn g i là hi n tư ng khi m d ng lao ñ ng) là hi n tư ng xu t hi n khi ngư i lao ñ ng ñư c s d ng dư i m c kh năng mà bình thư ng g n v i vi c s d ng không h t th i gian lao ñ ng. K t c c c a nh ng ngư i th t nghi p không ph i là vĩnh vi n. Có nh ng ngư i ( b vi c, m t vi c…) sau m t th i gian nào ñó s ñư c tr l i làm vi c. Nhưng cũng có m t s ngư i không có kh năng ñó và h ph i ra kh i l c lư ng lao ñ ng do không có ñi u ki n b n thân phù h p v i yêu c u c a th trư ng lao ñ ng ho c do m t kh năng h ng thú làm vi c ( hay còn có th có nh ng nguyên nhân khác). c. Phân lo i theo ngu n g c th t nghi p: Tìm hi u ngu n g c th t có ý nghĩa phân tích sâu s c v th c tr ng th t nghi p, t ñó tìm ta hư ng gi i quy t. Có th chia thành 4 lo i: * Th t nghi p t m th i là lo i th t nghi p phát sinh do s di chuy n không ng ng c a ngư i lao ñ ng gi a các vùng, các lo i công vi c ho c gi a các giai ño n khác nhau c a cu c s ng. Th m chí trong m t n n kinh t có ñ vi c làm v n luôn có s chuy n ñ ng nào ñó như m t s ngư i tìm vi c làm sau khi t t nghi p ho c di chuy n ch t nơi này ñ n nơi khác; ph n có th quay l i l c lư ng lao ñ ng sau khi sinh con… ** Th t nghi p có tính cơ c u : X y ra khi có s m t cân ñ i gi a cung – c u lao ñ ng (gi a các ngành ngh , khu v c…). Lo i này g n li n v i s bi n ñ ng cơ c u kinh t và gây ra do s suy thoái c a m t ngành nào ñó ho c là s thay ñ i công ngh d n ñ n ñòi h i lao ñ ng có ch t lư ng cao hơn, ai không ñáp ng ñư c s b sa th i. Chính vì v y, th t nghi p lo i này còn g i là th t nghi p công ngh . Trong n n kinh t hi n ñ i, th t nghi p lo i này thư ng xuyên x y ra. Khi s bi n ñ ng này là m nh và kéo dài, n n th t nghi p tr nên nghiêm tr ng và chuy n sang th t ghi p dài h n. N u ti n lương r t linh ho t thì s m t cân ñ i trong th trư ng lao ñ ng s m t ñi khi ti n lương trong nh ng khu v c có ngu n cung lao ñ ng h xu ng, và trong khu v c có m c c u lao ñ ng cao tăng lên. Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  4. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp *** Th t nghi p do thi u c u: Lo i th t nghi p này x y ra khi m c c u chung v lao ñ ng gi m xu ng. Ngu n g c chính là s suy gi m t ng c u. Lo i này còn ñư c g i là th t nghi p chu kỳ b i các n n kinh t th trư ng nó g n li n v i th i kỳ suy thoái c a chu kỳ kinh doanh. D u hi u ch ng t s xu t hi n c a lo i này là tình tr ng th t nghi p x y ra tràn lan kh p m i nơi, m i ngh . **** Th t nghi p do y u t ngoài th trư ng: Lo i th t nghi p này còn ñư c g i theo lý thuy t c ñi n. Nó x y ra khi ti n lương ñư c n ñ nh không b i các l c lư ng th trư ng và cao hơn m c lương cân b ng th c t c a th trư ng lao ñ ng. Vì ti n lương không ch quan h ñ n s phân ph i thu nh p g n v i k t qu lao ñ ng mà còn quan h v i m c s ng t i thi u nên nhi u qu c gia (Chính ph ho c công ñoàn) có quy ñ nh c ng nh c v m c lương t i thi u, s không linh ho t c a ti n lương (ngư c v i s năng ñ ng c a th trư ng lao ñ ng), d n ñ n m t b ph n m t vi c làm ho c khó tìm vi c làm. Tóm l i, th t nghi p t m th i và th t nghi p cơ c u x y ra trong m t b ph n riêng bi t c a th trư ng lao ñ ng ( có th di n ra ngay c khi th trư ng lao ñ ng ñang cân b ng). Th t nghi p do thi u c u x y ra khi n n kinh t ñi xu ng, toàn b thi trư ng lao ñ ng b m t cân b ng. Còn th t nghi p theo lý thuy t c ñi n do các y u t xã h i, chính tr tác ñ ng. S phân bi t ñó là then ch t ñ n m b t tình hình chung c a th trư ng lao ñ ng. 4. Tác ñ ng c a th t nghi p ñ n s phát tri n kinh t – xã h i. Th t nghi p là m t hi n tư ng kinh t xã h i, do tác ñ ng c a nhi u y u t kinh t – xã h i, trong ñó có nh ng y u t v a là nguyên nhân v a là k t qu . Ngư c l i, th t nghi p có nh hư ng ñ n quá trình phát tri n kinh t – xã h i c a ñ t nư c. Vì v y, c n phân tích rõ tác ñ ng qua l i gi a các y u t kinh t – xã h i ñ i v i th t nghi p và ngư c l i, nh hư ng c a th t nghi p ñ n s phát tri n kinh t – xã h i; h n ch nh ng tác ñ ng ñ n gia tăng t l th t nghi p. a.Th t nghi p tác ñ ng ñ n tăng trư ng kinh t và l m phát: Th t nghi p tăng có nghĩa l c lư ng lao ñ ng xã h i không ñư c huy ñ ng vào ho t ñ ng s n xu t kinh doanh tăng lên; là s lãng phí lao ñ ng xã h i - nhân t cơ b n ñ phát tri n kinh t – xã h i. Th t nghi p tăng lên cũng có nghĩa là n n kinh t ñang suy thoái - suy thoái do t ng thu nh p qu c gia th c t th p hơn ti m năng; suy thoái do thi u v n ñ u tư ( vì v n ngân sách v thu h p do th t thu thu , do ph i h tr ngư i lao ñ ng m t vi c làm…) Th t nghi p tăng lên cũng là nguyên nhân ñ y n n kinh t ñ n ( b v c) c a l m phát. M i quan h ngh ch lý 3 chi u gi a tăng trư ng kinh t – th t nghi p và l m phát luôn luôn t n t i trong n n kinh t th trư ng - T c ñ tăng trư ng kinh t (GDP) mà gi m thì t l th t nghi p s gi m, kéo theo t l l m phát phát cũng gi m. M i quan h này c n ñư c quan tâm khi tác ñ ng vào các nhân t kích thích phát tri n kinh t – xã h i. b.Th t nghi p nh hư ng ñ n thu nh p và ñ i s ng c a ngư i lao ñ ng: Ngư i lao ñ ng b th t nghi p, t c m t vi c làm, s m t ngu n thu nh p. Do ñó, ñ i s ng b n thân ngư i lao ñ ng và gia ñình h se khó khăn. ði u ñó nh hư ng ñ n kh năng t ñào t o l i ñ chuy n ñ i ngh nghi p, tr l i th trư ng lao ñ ng; con cái h s g p khó khăn khi ñ n trư ng; s c kh e h s gi m sút do thi u kinh t ñ b i dư ng, chăm sóc y t …Có th nói, th t nghi p “ñ y” ngư i lao ñ ng ñ n b n cùng, ñ n chán n n v i cu c s ng, v i xã h i; d n h ñ n nh ng sai ph m ñáng ti c… c. Th t nghi p nh hư ng ñ n tr t t xã h i, an toàn xã h i: Th t nghi p gia tăng làm tr t t xã h i không n ñ nh; hi n tư ng bãi công, bi u tình ñòi quy n làm vi c, quy n s ng…tăng lên; hi n tư ng tiêu c c xã h i cũng phát sinh nhi u Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  5. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp lên như tr m c p, c b c, nghi n hút, m i dâm…S ng h c a ngư i lao ñ ng ñ i v i nhà c m quy n cũng b suy gi m…T ñó, có th có nh ng xáo tr n v xã h i, th m chí d n ñ n bi n ñ ng v chính tr . Th t nghi p là hi n tư ng kinh t – xã h i khó khăn và nan gi i c a qu c gia, có nh hư ng và tác ñ ng ñ n nhi u m t ñ i s ng kinh t – xã h i. Gi i quy t tình tr ng th t nghi p không ph i m t s m, m t chi u”, không ch b ng m t chính sách hay m t bi n pháp mà ph i là m t h th ng các chính sách ñ ng b , ph i luôn coi tr ng trong su t quá trình phát tri n kinh t – xã h i. B i l , th t nghi p luôn t n t i trong n n kinh t th trư ng và tăng (gi m) theo chu kỳ phát tri n c a n n kinh t th trư ng. Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  6. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp II/. Các hình th c th t nghi p ch y u c a Vi t Nam hi n nay: Vi t Nam, th t nghi p cũng bao g m các lo i hình nêu trên. Tuy nhiên do ñ c ñi m kinh t – chính tr - xã h i và dân s mà các nguyên nhân th t nghi p cũng như ph m vi và ñ i tư ng th t nghi p có s khác nhau c v m c ñ , quy mô và th i gian th t nghi p. Như chúng ta ñã bi t Vi t nam là nư c có t l dân s tăng khá nhanh trong khu v c cũng như trên th gi i,ñ ng th nh t trong khu v c và ñ ng th 5 trên th gi i v t l sinh ñ .Theo s li u m i nh t thì dân s Vi t Nam năm 2001 lên t i con s g n 80 tri u ngư i d báo trong vài năm t i dân s Vi t Nam có th lên t i con s 100 tri u ngư i. Dân s ngày càng tăng trong khi ñó di n tích ñ t nông nghi p ngày càng gi m ñi, như v y thì t l th t nghi p s ngày càng cao hơn. Năm 2001 chúng ta có t i 6,28% dân s không có công ăn vi c làm (hơn 20 nghìn ngư i) ñây là m t con s khá cao. Tuy nhà nư c ta cũng ñã có nh ng bi n pháp ñ i v i vi c k ho ch hoá gia ñình như gi m t l sinh ñ , th c hi n k ho ch hoá gia ñình m i c p v ch ng ch có t 1 - 2 con, gi m t l k t hôn tu i còn quá tr , nhưng do chưa nh n th c ñư c v n ñ c p bách ñây nên t l sinh còn khá cao. Hơn n a do phong t c t p quán, ch ñ phong ki n v n còn, nh t thi t ph i có con trai n i dõi, có n p, có l ñã d n t i vi c gia tăng dân s t i chóng m t. Dân s tăng nhanh d n t i tình tr ng như s quan tâm, cũng như giáo d c con cái c a các gia ñình gi m h n. Các ñi u ki n v ăn u ng, sinh ho t không ñư c t t ñ c bi t là các vùng nông thôn, mi n núi v n ñ này c n có s quan tâm c a chính ph hơn n a. Nó d n t i tình tr ng tr em không ñư c t i trư ng --> làm tăng t l mù ch lên cao,d n t i th t nghi p cao . Do vi c qu n lý th trư ng lao ñ ng nư c ta còn chưa ñư c ch t ch , ñ n nay cũng chưa có m t h th ng ñăng ký vi c làm cho t ng ngư i lao ñ ng t c p trung ương ñ n xã phư ng, cho nên s lư ng c th v ngư i th t nghi p t ng th i kỳ, t ng ñ a bàn cũng ch mang tính tương ñ i. Vì v y, vi c phân tích th trư ng lao ñ ng, vi c th c hi n các bi n pháp c a chính sách vi c làm và chính sách th trư ng lao ñ ng cũng như ñánh giá hi u qu c a nó chưa ñư c chính xác. ð n nay, có m t ñi u d nh n th y là, v i tác ñ ng c a kh ng ho ng tài chính toàn c u, Vi t Nam cũng g p ph i n n th t nghi p chu kỳ theo d báo trong năm 2009, lư ng lao ñ ng m t vi c làm s lên t i 150.000 ñ n 300.000 ngư i. M t d ng th t nghi p ph bi n và còn kéo dài trong su t quá trình công nghi p hoá, hi n ñ i hoá nư c ta cũng như các nư c ñang phát tri n khác và ñ c bi t v i m t nư c có cơ c u dân s tr hoá như Vi t Nam là tình tr ng th t nghi p s c lao ñ ng ph thu c v i quy mô l n ( ñây cũng c n gi i thích thêm: ngư i lao ñ ng ph thu c là ngư i không có tư li u s n xu t, ph i ñi làm thuê, làm công - thông qua các quan h lao ñ ng gi a ch s d ng lao v i ngư i lao ñ ng - ñ hư ng ti n lương, ti n công). ði u ñó có nghĩa là chúng ta luôn thi u ch làm vi c hay t ng cung lao ñ ng luôn vư t cao so v i t ng c u. Nói cách khác, t c ñ tăng trư ng c a n n kinh t , t c ñ tăng ch làm vi c m i luôn th p hơn t c ñ tăng dân s bư c vào tu i lao ñ ng và có nhu c u lao ñ ng. S t n tích c a m t b phân lao ñ ng tr , k c ñã qua ñào t o, có trình ñ chuyên môn ho c chưa qua ñào t o, ñang th t nghi p, t năm này qua năm khác là m t thách th c c n gi i quy t t góc ñ kinh t vĩ mô k c trư c m t cũng như lâu dài. Cũng ch u nh hư ng c a s thi u h t nghiêm tr ng gi a t ng cung và c u trên th trư ng lao ñ ng còn ph i k ñ n m t tình tr ng th t nghi p ph bi n là th t nghi p tìm ki m vì th c t th i gian ñ tìm l i ñư c m t ch làm vi c m i không ph i là ng n mà có th kéo dài hàng năm ho c lâu hơn. Nư c ta có kho ng 70% dân cư và lao ñ ng s ng nông thôn, ho t ñ ng trong lĩnh v c nông nghi p nên n n th t nghi p th i v l i tr thành ph bi n, r t nhi u nông dân v n Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  7. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp ph i g n bó v i nông nghi p, g n bó v i ñ t ñai ñ t n t i v i m c thu nh p và năng su t lao ñ ng th p. ð ng th i, ngay nông thôn cũng di n tình tr ng th t nghi p th i v . Khi vào v gieo tr ng ho c thu ho ch, ngư i nông dân t p trung làm vi c kho ng 4 – 5 tháng trong năm. Th i gian còn l i h kéo nhau lên thành ph tìm ki m vi c làm t m th i ho c ñi làm ăn xa. M t khác, theo t p quán c a ngư i Vi t Nam, trong nhi u gia ñình, con em c a h v n ph i s ng cùng b m , nh n s tr giúp t gia ñình ho c tham gia ph giúp vi c cho b m … thì ñây cũng là nhóm ñ i tư ng th t nghi p th i v . Trong nh ng năm v a qua, cùng v i nh p ñ tăng trư ng cao c a n n kinh t qu c dân, s thu hút m nh m các ngu n ñ u tư t nư c ngoài, s hình thành các khu công nghi p m i v i công ngh hi n ñ i, chúng ta m i ñ c p nhi u ñ n lo i hình th t nghi p cơ c u, nh t là nhu c u lao ñ ng qua ñào t o, có trình ñ chuyên môn, trình ñ tay ngh hay trình ñ qu n lý cao. Tình tr ng “th t nghi p th a” hay “th t nghi p t n ñ ng” chính là nh ng ñ i tư ng thu c di n “dư th a” do chuy n ñ i cơ ch kinh t t các doanh nghi p nhà nư c sang các công ty c ph n. M t ñi u khác cũng ñáng quan tâm là chúng ta ñang ñ y m nh xu t kh u lao ñ ng, ñi u này mang l i hi u qu trư c m t là gi m b t s c căng trên th trư ng lao ñ ng trong nư c. Nhưng v lâu dài cũng c n tính ñ n kh năng khi ngư i lao ñ ng h t th i h n tr v và tìm vi c làm trong nư c, n u không s ñ y h vào tình tr ng th t nghi p xu t kh u, và tình tr ng này s càng nghiêm tr ng hơn khi n n kinh t nư c ta v n nghiêng v nh p siêu. Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  8. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp III/. Các bi n pháp ñ gi i quy t tình trang th t nghi p c a Vi t Nam hi n nay: ð ng trư c th c tr ng v v n ñ th t nghi p c a nư c ta hi n nay. Nhà n ơc ta c n có nh ng bi n pháp ñ gi m t l th t nghi p xu ng ñ n m c t i ña ñ ñưa ñ t nư c ta phát tri n hơn n a. ðó m i là v n ñ c n quan tâm hi n nay . Tăng ngu n v n ñ u tư (ch y u l y t d tr qu c gia, vay nư c ngoài) ñ y nhanh ti n b xây d ng cơ s h t ng, làm thu l i, thu ñi n, giao thông ...nh m t o vi c làm m i cho lao ñ ng m t vi c làm khu v c s n xu t kinh doanh, n i l ng các chính sách tài chính, c i cách th t c hành chính nh m thu hút v n ñ u tư c a nư c ngoài t o vi c làm m i cho ngư i lao ñ ng. Bên c nh ñó chúng ta ph i khuy n khích phát tri n các doanh nghi p v a và nh , cho các doanh nghi p vay v n ñ mua s m trang thi t b s n xu t, m r ng quy mô s n xu t . T i h i ngh trung ương 4 c a ð ng (khoá 8) ñã nh n m nh ch trương phát huy n i l c - khai thác ngu n v n trong nư c, ñ u tư duy trì phát tri n s n su t kinh doanh, ñ ng th i tăng cư ng h p tác qu c t , tranh th v n ñ u tư c a nư c ngoài. V i s m c a c a ta năm 1998 t ng s v n FDI lên t i 36 t USD --> ñã gi i quy t 25 v n lao ñ ng ngoài ra hàng ch c v n lao ñ ng khác có vi c làm nh tham gia xây d ng cơ b n các công trình ñưa vào s n xu t. V i hai m c tiêu ñó là: Phát tri n kinh t xã h i t o m vi c làm và các ho t ñ ng h tr tr c ti p ñ gi i quy t vi c làm cho các ñ i tư ng y u th trong th trư ng lao ñ ng. Chính nh có s cho vay v n cu nhà nư c mà qu qu c gia vi c làm cho vay ñư c 13600 d án thu v ñư c 480t t o vi c làm 268000 lao ñ ng . S p x p l i và nâng cao hi u qu c a h th ng d ch v vi c làm Xã h i hoá và nâng cao ch t lư ng ñào t o h th ng ñào t o d y ngh Xem xét ñi u ch nh ti n lương t i thi u, ñ m b o tính cân ñ i gi a khu v c có ñ u tư nư c ngoài và trong nư c nh m m c ñích m r ng thu hút lao ñ ng xã h i Ngày nay khi mà nhà nư c ta ngày càng m r ng quan h v i các ñ i tác kinh doanh trên th gi i, m c a th trư ng trong nư c nh m thu hút v n ñ u tư Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  9. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp ** Bài ñ c thêm: Th t nghi p trong quá trình chuy n d ch cơ c u kinh t nư c ta hi n nay Phát tri n kinh t là nhân t quan tr ng ñ phát tri n các ngành kinh t lên trình ñ s n xu t hi n ñ i, nâng cao t c ñ tăng trư ng, tăng năng su t lao ñ ng và hi u qu s n xu t kinh doanh nư c ta. Hàng năm n n kinh t th trư ng t o ra kho ng 1,3-1,45 tri u vi c làm, trong ñó s vi c làm t nông nghi p chi m 38%. Bên c nh nh ng m t tích c c, quá trình chuy n d ch kinh t góc ñ nh t ñ nh cũng làm n y sinh th t nghi p. Có th xem xét v n ñ này các giác ñ sau: Tăng trư ng kinh t có m i quan h ch t ch v i ñ u tư và t o thêm vi c làm. H s co giãn vi c làm theo GDP c a n n kinh t nư c ta giai ño n 1991- 2000 là 0,33%, ñây là con s tương ñ i th p, trong khi ñó ðài Loan là 0,67% giai ño n 1958-1972. Các nư c như: Hàn Qu c, Thái Lan, Malaixia, Singapore… giai ño n ñ u công nghi p hóa, cơ c u l i kinh t , có t c ñ tăng trư ng kinh t hàng năm r t cao và duy trì ñư c t l th t nghi p dư i 3%(các năm 1976-1986 tăng trư ng kinh t bình quân /năm c a Malaixia là 15,54%, Thái Lan 21,59%…). Có th nói, ñ m b o kích thích tăng trư ng ñ u tư, tăng trư ng kinh t ñ nâng cao m c c u lao ñ ng, ñ c bi t là c u lao ñ ng trong khu v c công nghi p, d ch v là m t trong nh ng y u t r t cơ b n ñ kh ng ch t l th t nghi p c a n n kinh t . nư c ta, th t nghi p x y ra ph bi n hơn khu v c thành th và tr thành v n ñ xã h i khá b c xúc c a các thành ph l n. B ng 1: T l th t nghi p thành th qua các năm Năm 1996 1998 1999 2000 2001 2002 2003 T l (%) 5,88 6,85 7,4 6,42 6,28 6,01 5,6 (Ngu n : B lao ñ ng thương binh – xã h i ) Qúa trình c i cách khu v c doanh nghi p nhà nư c, h p tác xã, v i vi c th c hi n các hình th c c ph n hóa, giao, khoán, bán, cho thuê, gi i th nh m tăng cư ng hi u qu ho t ñ ng, kh năng c nh tranh, ñã d n ñ n ñ i m i lao ñ ng trong DN thu c các ngành ngh . Các năm 1999-2000 lao ñ ng th t nghi p trong khu v c DN nhà nư c chi m kho ng 7,2% t ng s lao ñ ng c a khu v c này, bao g m lao ñ ng c a các DN b phá s n, gi i th , DN chuy n ñ i s h u, cơ c u l i. ð ng th i, ph n l n h p tác xã ki u cũ chuy n ñ i hình th c s h u ho c gi i th và xã viên m t vi c làm, b sung bào ñ i ngũ th t nghi p, tác ñ ng ñ n quan h cung - c u lao ñ ng trên th trư ng lao ñ ng. ð tăng cư ng kh năng c nh tranh trong n n kinh t th trư ng, DN, các thành ph n kinh t ñã th c hi n các gi i pháp như: ñ i m i công ngh , nâng cao ch t lư ng lao ñ ng, cơ c u l i s n ph m và t ch c l i s n xu t, nâng cao trình ñ qu n lý, k t qu d n ñ n bi n ñ ng lao ñ ng, m t b ph n b ñưa ra kh i dây chuy n s n xu t kinh doanh, tr thành th t nghi p. S li u kh o sát th trư ng lao ñ ng g n ñây cho th y, t i Bình Dương các năm g n ñây t l lao ñ ng r i DN là 18,68%, con s tương t này t i C n Thơ : 8,97%, ð ng Nai: 12,92%, TP.HCM: 22,66%, H i Phòng 9,4%. Xu hư ng th t nghi p này x y ra thư ng xuyên, v i biên ñ cao hơn trong giai ño n ñ u tham gia m nh m vào quá trình t do hóa thương m i, toàn c u hóa kinh t . - Trong các năm phát tri n kinh t th trư ng, t c ñ tăng l c lư ng lao ñ ng c a nư c ta kho ng 2,7-2,8%/năm trong khi t c ñ tăng vi c làm là 2,3-2,4%/năm. khu v c thành th , v i n c cung lao ñ ng cao hơn so v i c u lao ñ ng là nguyên nhân c a m t b ph n lao ñ ng không tìm ki m ñư c vi c làm trên th trư ng lao ñ ng và tr thành th t nghi p. Trong ñó, ñ i b ph n là lao ñ ng l n ñ u bư c vào tu i lao ñ ng, chưa qua ñào t o, không Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh
  10. Kinh T Vĩ Mô Th t Nghi p Và Các Bi n Pháp có k năng ngh nghi p. Chuy n d ch cơ c u kinh t v i xu hư ng t t y u là thu h p d n s vi c làm gi n ñơn và phát tri n s vi c làm k thu t, vi c làm có năng su t lao ñ ng cao. Các ngành: công ngh thông tin, vi n thông, ñi n t , du l ch, tài chính, ngân hàng, công nghi p ch bi n…và các khu công nghi p t p trung, khu ch xu t có nhu c u lao ñ ng k năng l n, nhưng th c t g p khó khăn trong tuy n d ng lao ñ ng. Nguyên nhân là do t l lao ñ ng qua ñào t o chuyên môn k thu t c a l c lư ng lao ñ ng thành th th p, năm 2002 là 34,03% (nông thôn 5,74%) và b t c p v ch t lư ng ñào t o, m t b ph n lao ñ ng ñã qua ñào t o chuyên môn k thu t không ñáp ng ñư c yêu c u c a ngư i s d ng lao ñ ng. Do ñó, ña s lao ñ ng th t nghi p trên th trư ng lao ñ ng thành th là lao ñ ng gi n ñơn. Th t nghi p cơ c u : chuy n d ch cơ c u kinh t thúc ñ y m t b ph n lao ñ ng nông nghi p sang khu v c công nghi p và d ch v , trong th i gian ñ i ngh ñã x y ra tình tr ng th t nghi p cơ c u. Lao ñ ng th t nghi p do cơ c u thu c lo i này có xu hư ng tìm vi c làm m i t t hơn, m c ti n công cao hơn trên th trư ng lao ñ ng k c vi c di chuy n ñ n các vùng khác và ñ c bi t là dòng di chuy n lao ñ ng nông thôn ra thành th . Các năm 1990-1998 qui mô di chuy n lao ñ ng nông thôn - thành th ph m vi toàn qu c 70-90 nghìn ngư i/năm. Di chuy n lao ñ ng nông thôn – thành th có vai trò quan tr ng tr ng trong cung ng lao ñ ng rút ra kh i ngành nông nghi p cho s phát tri n c a các ngành ngh có hàm lư ng k thu t cao, các ngành ngh m i và s phát tri n c a các khu v c kinh t tư nhân, có v n ñ u tư nư c ngoài, khu công nghi p, khu ch xu t, kích thích s ho t ñ ng sôi ñ ng c a th trư ng lao ñ ng. Các năm qua , kho ng hơn 22% lao ñ ng nông thôn thay ñ i ngh , có m c thu nh p bình quân tăng 30-50% so v i các ho t ñ ng trư c ñó. M t s khu ch su t, khu công nghi p t p trung thu hút trên 70% lao ñ ng di chuy n t nông thôn ñ n ( khu công nghi p ð ng Nai, Bình Dương, Qu ng Ngãi, ðà N ng, Qu ng Ninh,…) nhưng bên c nh ñó là tình tr ng th t nghi p cơ c u di n ra ph bi n. Th t nghi p t nguy n: bao g m nh ng ngư i không mu n làm các công vi c có m c lương th p và nh ng ngư i n náu trong các công vi c n i tr gia ñình do các m c ti n công th p không ñ s ng. Th t nghi p t nguy n có khuynh hư ng gia tăng , năm 1998 kho ng 4.8 tri u ngư i và năm 2003 có kho ng 2,547 tri u ngư i làm n i tr và 4,414 tri u ngư i không có nhu c u làm vi c chi m hơn 7% lao ñ ng t 15 tu i tr lên. S li u ñi u tra cho th y, có t i 40-50% s lao ñ ng này mu n tìm vi c làm , nhưng không tìm ñư c vi c làm phù h p, ñây cũng là ngu n cung lao ñ ng ti m năng cho th trư ng lao ñ ng. Ngoài ra, trong quá trình chuy n d ch cơ c u kinh t còn t n t i th t nghi p do nguyên nhân b t c p c a h th ng ñào t o. ðó là vi c ñào t o theo ngành ngh chưa phù h p v i nhu c u, tín hi u c a th trư ng lao ñ ng. Nhóm 2 Nam Sơn – Huy n Trâm – Phương Dung – Nhi m Trinh

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản