Thế lực thị trường: Độc quyền bán

Chia sẻ: Ziwan Ziwan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:16

0
873
lượt xem
185
download

Thế lực thị trường: Độc quyền bán

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Độc quyền bán là gì? Nguồn gốc của độc quyền bán? Các mục tiêu, giới hạn, và quyết định về giá bán hoặc sản lượng của nhà độc quyền bán, Đo lường sức mạnh độc quyền, Chi phí xã hội do sức mạnh độc quyền bán, Kiểm soát độc quyền

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thế lực thị trường: Độc quyền bán

  1. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Baøi giaûng 15 Theá löïc thò tröôøng: Ñoäc quyeàn baùn Caùc chuû ñeà thaûo luaän Ñoäc quyeàn baùn laø gì? Nguoàn goác cuûa ñoäc quyeàn baùn? Caùc muïc tieâu, giôùi haïn, vaø quyeát ñònh veà giaù baùn hoaëc saûn löôïng cuûa nhaø ñoäc quyeàn baùn Ño löôøng söùc maïnh ñoäc quyeàn Chi phí xaõ hoäi do söùc maïnh ñoäc quyeàn baùn Kieåm soaùt ñoäc quyeàn Ñaëng Vaên Thanh 1 10/26/2007
  2. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Caïnh tranh hoaøn haûo Nhôù laïi caùc giaû ñònh cuûa caïnh tranh hoaøn toaøn: Coù nhieàu ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn Khoâng coù raøo caûn gia nhaäp ngaønh Saûn phaåm ñoàng nhaát Thoâng tin hoaøn haûo Chi phí giao dòch baèng 0 Heä quaû: Doanh nghieäp chaáp nhaän giaù: P = LMC = LAC Lôïi nhuaän kinh teá trong daøi haïn baèng 0 Caïnh tranh hoaøn haûo P Thò tröôøng P Moãi doanh nghieäp D S LMC LAC P0 P0 d = MR = AR Q0 Q q0 q Ñaëng Vaên Thanh 2 10/26/2007
  3. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Ñoäc quyeàn baùn laø gì? 1. Moät ngöôøi baùn – Nhieàu ngöôøi mua 2. Moät saûn phaåm (khoâng coù saûn phaåm thay theá gaàn) 3. Coù raøo caûn ngaên caùc DN khaùc gia nhaäp ngaønh Nguoàn goác cuûa ñoäc quyeàn baùn Ñeå coù ñoäc quyeàn, phaûi toàn taïi raøo caûn gia nhaäp ngaønh Kinh teá: Lôïi theá theo quy moâ (daãn tôùi ñoäc quyeàn töï nhieân) Phaùp lyù: Quyeàn sôû höõu trí tueä (patent, copyrights) Söï cho pheùp cuûa chính phuû (thöôøng laø söï hôïp thöùc hoùa ñoäc quyeàn töï nhieân hoaëc laø ñeå phuïc vuï caùc muïc tieâu cuûa nhaø nöôùc) Kyõ thuaät: Ngoaïi taùc maïng löôùi (network externality) Lôïi ích cuûa moät saûn phaåm/dòch vuï taêng khi soá ngöôøi söû duïng taêng Ví duï: Baøn phím QWERTY, Windows vs. Apple, ñieän thoaïi v.v. 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 6 Ñaëng Vaên Thanh 3 10/26/2007
  4. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Muïc tieâu, giôùi haïn, vaø quyeát ñònh cuûa nhaø ñoäc quyeàn baùn Muïc tieâu? Giôùi haïn (raøng buoäc)? Chi phí: Coâng ngheä saûn xuaát Giaù ñaàu vaøo Nhu caàu thò tröôøng Quyeát ñònh Giaù baùn hoaëc Saûn löôïng 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 7 Quyeát ñònh cuûa nhaø ñoäc quyeàn baùn Ñöôøng caàu tröôùc DN chính laø ñöôøng caàu thò tröôøng Ñöôøng caàu cuûa DN ñoäc quyeàn tuaân theo quy luaät caàu Nguyeân taéc toái ña hoùa lôïi nhuaän vaãn laø: MR = MC Ñöôøng doanh thu bieân (MR) Naèm döôùi ñöôøng caàu D (hay MR < P). Taïi sao? So saùnh vôùi caïnh tranh hoaøn toaøn: MR = P Quan heä cuûa MR vaø (D) khi ñöôøng caàu coù daïng tuyeán tính 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 8 Ñaëng Vaên Thanh 4 10/26/2007
  5. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Doanh thu trung bình vaø doanh thu bieân P $/saûn phaåm Ñöôøng caàu (Doanh thu trung bình AR) P = - aQ + b D.thu bieân MR= -2aQ + b 0 Q Lôïi nhuaän ñaït toái ña khi MR = MC P $/saûn phaåm MC P1 P* AC P2 Lôïi nhuaän giaûm D = AR Lôïi nhuaän giaûm MR Q1 Q* Q2 Q 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 10 Ñaëng Vaên Thanh 5 10/26/2007
  6. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Lôïi nhuaän ñaït toái ña khi MR = MC Khi Q < Q*, do MC < MR neân khi taêng saûn löôïng lôïi nhuaän seõ taêng theâm. Khi Q > Q*, do MC > MR neân khi giaûm saûn löôïng lôïi nhuaän seõ taêng theâm. Khi Q = Q*, thoaû ñieàu kieän MC = MR thì lôïi nhuaän ñaït toái ña Khi ñöôøng caàu dòch chuyeån $/Q MC Caàu taêng: - Giaù taêng - Löôïng taêng B P *2 A P *1 MR2 Q Q*1 Q*2 MR1 D1 D2 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 12 Ñaëng Vaên Thanh 6 10/26/2007
  7. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Khi ñöôøng chi phí MC dòch chuyeån $/Q MC giaûm: MC1 - Giaù giaûm MC2 - Löôïng taêng - Moät phaàn lôïi ích do giaù A P *1 giaûm ñöôïc chuyeån cho NTD B P *2 Q Q*1 Q*2 MR D2 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 13 Ñöôøng caàu dòch chuyeån laøm thay ñoåi giaù nhöng saûn löôïng vaãn khoâng ñoåi $/Q MC P1 P2 D2 D1 MR2 MR1 Q1= Q2 Q 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 14 Ñaëng Vaên Thanh 7 10/26/2007
  8. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Ñöôøng caàu dòch chuyeån laøm thay ñoåi saûn löôïng nhöng giaù vaãn khoâng ñoåi $/Q MC P1 = P2 D2 MR2 D1 MR1 Q1 Q2 Q 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 15 Ñoäc quyeàn baùn Nhaän xeùt Dòch chuyeån ñöôøng caàu thöôøng gaây ra söï thay ñoåi caû veà giaù vaø löôïng. Nhaø ñoäc quyeàn baùn coù theå cung caáp caùc möùc saûn löôïng khaùc nhau ôû cuøng moät möùc giaù. Nhaø ñoäc quyeàn baùn coù theå cung caáp cuøng moät möùc saûn löôïng nhöng ôû caùc möùc giaù khaùc nhau. ÔÛ thò tröôøng ñoäc quyeàn baùn khoâng coù ñöôøng cung. 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 16 Ñaëng Vaên Thanh 8 10/26/2007
  9. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Quy taéc ñònh giaù dTR d ( PQ ) MR = = dQ dQ dP  Q   dP  MR = P + Q = P + P    dQ  P   dQ  Ep = P ( Q )( dQ dP )  1   1  MR = P + P   = P 1 +   Ep   Ep      Quy taéc ñònh giaù MR P= 1 + (1/ E p ) Lôïi nhuaän ñaït toái ña khi MC = MR, neân: MC P = 1 + (1 E p ) Ñaëng Vaên Thanh 9 10/26/2007
  10. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Quy taéc ñònh giaù 1 P − MC − = Ep P Phaàn coäng theâm vaøo chi phí bieân ñeå coù ñöôïc giaù baùn laø nghòch ñaûo cuûa ñoä co giaõn cuûa caàu. Ep laø soá aâm, vaø neáu coù trò tuyeät ñoái lôùn thì giaù (P) caøng gaàn chi phí bieân (MC) vaø ngöôïc laïi. Söùc maïnh ñoäc quyeàn baùn Ño löôøng söùc maïnh ñoäc quyeàn Trong tröôøng hôïp caïnh tranh hoaøn haûo: P = MR = MC Söùc maïnh ñoäc quyeàn baùn: P > MC Heä soá ño löôøng söùc maïnh ñoäc quyeàn baùn L = (P - MC)/P Giaù trò L caøng lôùn (trong khoaûng 0 tôùi 1) theá löïc ñoäc quyeàn baùn caøng lôùn. Bieåu dieãn L theo khaùi ñoä co giaõn EP L = (P - MC)/P = -1/EP Ñaëng Vaên Thanh 10 10/26/2007
  11. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Ñoä co giaõn cuûa caàu vaø lôïi nhuaän $/Q Caàu caøng co giaõn, lôïi $/Q nhuaän caøng nhoû MC P* MC P* AR P*-MC MR AR MR Q* Q Q* Q Toån thaát phuùc lôïi xaõ hoäi do ñoäc quyeàn baùn Do giaù cao hôn, ngöôøi tieâu duøng maát $/Q A+B vaø nhaø saûn xuaát thu ñöôïc A-C. Thaëng dö ngöôøi tieâu duøng bò maát MC DWL PM A B PC C AR MR QM QC Q 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 22 Ñaëng Vaên Thanh 11 10/26/2007
  12. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Toån thaát phuùc lôïi xaõ hoäi do ñoäc quyeàn baùn Giaù caû ñoäc quyeàn (PM) cao hôn giaù caïnh tranh (PC) hoaëc chi phí bieân (MC) Saûn löôïng ñoäc quyeàn thaáp hôn saûn löôïng coù tính caïnh tranh. (QM
  13. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Chi phí xaõ hoäi do ñoäc quyeàn baùn Ñoäc quyeàn baùn töï nhieân Moät doanh nghieäp coù theå saûn xuaát baèng saûn löôïng cuûa caû moät ngaønh vôùi chi phí thaáp hôn laø ñeå cho nhieàu doanh nghieäp cuøng tham gia saûn xuaát. Vaäy toån thaát xaõ hoäi cuûa ñoäc quyeàn töï nhieân laø so vôùi söï mong muoán, caùi neân coù chöù khoâng haún laø so vôùi caïnh tranh. 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 25 Muïc ñích kieåm soaùt ñoäc quyeàn Giaù ñoäc quyeàn thaáp hôn, gaàn vôùi giaù caïnh tranh (PC) hoaëc chi phí bieân (MC) Gia taêng saûn löôïng ñeán QC Ñieàu tieát lôïi nhuaän lôïi nhuaän vöôït troäi cuûa ñoäc quyeàn ñeå chi duøng chung cho xaõ hoäi. Giaûm toån thaát voâ ích Toång quaùt: Söû duïng nguoàn löïc hieäu quaû hôn 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 26 Ñaëng Vaên Thanh 13 10/26/2007
  14. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Bieän phaùp kieåm soaùt ñoäc quyeàn Quy ñònh giaù toái ña Ñieàu tieát thueá Luaät choáng ñoäc quyeàn (Luaät caïnh tranh) 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 27 Quy ñònh giaù ñoái vôùi ñoäc quyeàn töï nhieân Khoâng quaûn lyù giaù, nhaø ñoäc quyeàn seõ saûn xuaát taïi Qm vaø baùn taïi Pm. $/Q Neáu giaù quy ñònh =PC, doanh nghieäp seõ loã vaø ruùt lui khoûi ngaønh. Ñeå doanh nghieäp tieáp tuïc hoaït ñoäng vaø DWL=0, chính phuû phaûi caáp buø ñònh phí PM A Quy ñònh giaù = Pr thu ñöôïc saûn löôïng khaû thi cao nhaát, lôïi nhuaän kinh teá= 0, chính phuû khoâng caáp buø vaø DWL>0 E AC Pr B F C MC C PC AR MR QM Qr QC Q 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 28 Ñaëng Vaên Thanh 14 10/26/2007
  15. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Quy ñònh giaù ñoái vôùi ñoäc quyeàn töï nhieân Caùc quy ñònh giaù Raát khoù khaên ñeå xaùc ñònh chi phí cuûa doanh nghieäp vaø caùc haøm caàu tröôùc doanh nghieäp thöôøng thay ñoåi theo ñieàu kieän thò tröôøng. Kyõ thuaät xaùc ñònh giaù theo suaát sinh lôøi quy ñònh cho pheùp caùc doanh nghieäp ñònh möùc giaù toái ña döïa treân suaát sinh lôïi kyø voïng hay suaát sinh lôøi thöïc teá. P = AVC + (D + T + sK)/Q, trong ñoù P = Giaù, AVC = Chi phí bieán ñoåi bình quaân D = Khaáu hao, T = Thueá s = suaát sinh lôïi cho pheùp, K = voán doanh nghieäp 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 29 Ñieàu tieát ñoäc quyeàn baèng chính saùch thueá Thueá tröïc thu, phuùc lôïi xaõ hoäi taêng hay giaûm? Ai laø ngöôøi chòu thueá? Thueá giaùn thu, phuùc lôïi xaõ hoäi taêng hay giaûm? Ai laø ngöôøi chòu thueá? Töø ñoù ruùt ra keát luaän: Ngaønh naøo neân ñieàu tieát baèng thueá? Ngaønh naøo neân quaûn lyù giaù toái ña? 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 30 Ñaëng Vaên Thanh 15 10/26/2007
  16. Chöông trình giaûng daïy kinh teá Fulbright Kinh teá Vi moâ Naêm hoïc 2007 - 2008 Baøi giaûng 15 Luaät caïnh tranh Quèc héi Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam LuËt sè : 27/2004/QH11 §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc Quèc héi n−íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam Kho¸ XI, kú häp thø 6 (Tõ ngµy 25 th¸ng 10 ®Õn ngµy 03 th¸ng 12 n¨m 2004) luËt c¹nh tranh 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 31 Luaät caïnh tranh Tiến sĩ Leâ Đăng Doanh thì cho rằng chống đñộc quyền ở Việt Nam phức tạp hơn nhiều so với caùc quốc gia khaùc, vì caùc coâng ty coù đñược vị trí đñộc quyền khoâng từ quùa trình cạnh tranh, maø do sự ủng hộ của Nhaø nước. OÂng noùi: “Luật tạo ra cơ sở phaùp lí ñể chống ñộc quyền vaø lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, nhưng chống ñược ñến mức naøo thì coøn tuøy thuộc caùc cơ quan quản lí nhaø nước coù muốn ñụng ñến những doanh nghiệp maø laâu nay họ thường ủng hộ hay khoâng”. 26.10.2007 Ñaëng Vaên Thanh – Vuõ Thaønh Töï Anh 32 Ñaëng Vaên Thanh 16 10/26/2007

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản