Thiết kế bài giảng Hóa học 10 - Tập 2

Chia sẻ: loveneverends

Thiết kế bài giảng Hóa học 10 - Tập 2 bám sát nội dung SGK Hóa học 10 theo chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. ở mỗi tiết dạy đều chỉ rõ mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ, các công thức... Tài liệu tham khảo bổ ích dành cho giáo viên, học sinh chuyên môn hóa học - Thiết kế bài giảng hóa học.

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Thiết kế bài giảng Hóa học 10 - Tập 2

Vò Minh Hμ




ThiÕt kÕ bμi gi¶ng




N©ng cao − TËp hai




Nhμ xuÊt b¶n hμ néi
1
Ch−¬ng 5
Nhãm HaLogen


TiÕt 47 Kh¸i qu¸t vÒ nhãm halogen

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− Nhãm halogen gåm nh÷ng nguyªn tè nµo. VÞ trÝ vµ vai trß cña chóng trong
b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc.
− §Æc ®iÓm chung vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, liªn kÕt ho¸ häc trong c¸c ph©n tö
halogen.
− TÝnh chÊt ho¸ häc ®Æc tr−ng cña c¸c halogen lµ tÝnh oxi ho¸ m¹nh.
− Mét sè quy luËt biÕn ®æi tÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc cña c¸c halogen
trong nhãm.
2. HS hiÓu:
− V× sao tÝnh chÊt ho¸ häc cña c¸c halogen biÕn ®æi cã quy luËt.
− Nguyªn nh©n sù biÕn ®æi tÝnh chÊt phi kim cña c¸c halogen lµ do sù biÕn
®æi vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, ®é ©m ®iÖn...
− C¸c halogen cã sè oxi ho¸ −1; trõ flo, c¸c halogen kh¸c cã thÓ cã c¸c sè
oxi ho¸ + 1, + 3, + 5, + 7 lµ do ®é ©m ®iÖn vµ cÊu t¹o líp electron ngoµi
cïng cña chóng.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y chiÕu, bót d¹, giÊy trong.
− B¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc.
HS:
− ¤n l¹i c¸c kiÕn thøc vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, kh¸i niÖm vÒ ®é ©m ®iÖn, sè oxi
ho¸...
− RÌn luyÖn kÜ n¨ng viÕt cÊu h×nh electron.

2
C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. nhãm halogen trong B¶NG TUÇN HOµN c¸c nguyªn tè
(9 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS quan s¸t vÞ trÝ cña c¸c Quan s¸t b¶ng tuÇn hoµn vµ nhËn xÐt:
nguyªn tè halogen trong b¶ng tuÇn hoµn Nhãm halogen gåm c¸c nguyªn tè
vµ nhËn xÐt (GV chiÕu c¸c c©u hái ®Þnh thuéc nhãm VII A:

h−íng sù quan s¸t cña HS lªn mµn h×nh): Flo (« sè 9, chu k× 2)
+ Nhãm halogen gåm nh÷ng nguyªn tè − Clo (« sè 17 chu k× 3)

nµo? Brom (« sè 35 chu k× 4)
− Iot (« sè 53 chu k× 5)
+ Nªu vÞ trÝ cña tõng nguyªn tè.
− Atatin (« sè 85 chu k× 6)
GV:
+ Giíi thiÖu: halogen tiÕng latinh cã
nghÜa lµ sinh ra muèi.
+ Atatin kh«ng gÆp trong thiªn nhiªn,
nã ®−îc ®iÒu chÕ nh©n t¹o b»ng c¸c
ph¶n øng h¹t nh©n → Nhãm halogen
®−îc nghiªn cøu ë ®©y gåm flo, clo,
brom, iot.

Ho¹t ®éng 2
II. cÊu h×nh electron nguyªn tö vµ cÊu t¹o ph©n tö
cña c¸c nguyªn tè trong nhãm halogen (14 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu c¸c nhãm HS th¶o luËn víi Th¶o luËn nhãm theo c¸c néi dung mµ
c¸c néi dung sau: GV yªu cÇu:
+ ViÕt cÊu h×nh electron líp ngoµi cña − CÊu h×nh electron ë líp ngoµi cïng
c¸c nguyªn tè halogen, nhËn xÐt vÒ sù cña nguyªn tö c¸c halogen lµ: ns2np5
gièng nhau vµ kh¸c nhau vÒ cÊu h×nh
líp ngoµi cïng cña c¸c halogen.

3
− NhËn xÐt sè electron ®éc th©n ë tr¹ng
*) So s¸nh:
th¸i c¬ b¶n vµ ë tr¹ng th¸i kÝch thÝch.
+ Líp ngoµi cïng cña nguyªn tö c¸c
Tõ ®ã so s¸nh vµ gi¶i thÝch vÒ sè oxi
halogen ®Òu cã 7 electron.
ho¸ cña c¸c halogen. + ë tr¹ng th¸i c¬ b¶n, nguyªn tö c¸c
− ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cña c¸c ph©n
halogen ®Òu cã 1 electron ®éc th©n.
− Líp electron ngoµi cïng cña flo lµ
tö halogen vµ nhËn xÐt vÒ liªn kÕt gi÷a
c¸c nguyªn tö. líp 2 nªn kh«ng cã ph©n líp d.
− Nguyªn tö clo, brom, iot cã ph©n líp
d cßn trèng, ë tr¹ng th¸i kÝch thÝch cã
thÓ cã 3, 5 hoÆc 7 electron ®éc th©n.
GV: HS:
Gäi c¸c nhãm ph¸t biÓu ý kiÕn, GV − Ph©n tö ®¬n chÊt halogen gåm 2
chiÕu lªn mµn h×nh. nguyªn tö, liªn kÕt víi nhau b»ng liªn
kÕt céng ho¸ trÞ kh«ng cùc.
− C«ng thøc ph©n tö: X2
− C«ng thøc cÊu t¹o: X – X.
.. ..
− C«ng thøc electron: : X : X :
.. ..

Ho¹t ®éng 3
III. kh¸i qu¸t vÒ tÝnh chÊt cña c¸c halogen (20 phót)
1) TÝnh chÊt vËt lÝ:
GV: HS:
ChiÕu lªn mµn h×nh vµ giíi thiÖu mét Nghe vµ ghi bµi.
sè tÝnh chÊt vËt lÝ c¬ b¶n cña c¸c
nguyªn tè halogen nh− tr¹ng th¸i, mµu
s¾c, nhiÖt ®é nãng ch¶y, nhiÖt ®é s«i, ®é
©m ®iÖn...
GV: 2) TÝnh chÊt ho¸ häc:
ChiÕu c¸c hÖ thèng c©u hái lªn mµn Tr¶ lêi c¸c c©u hái cña GV.
h×nh vµ gäi HS lÇn l−ît tr¶ lêi:
− Dùa vµo cÊu h×nh electron cña
nguyªn tö c¸c halogen, em h·y dù ®o¸n
vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña c¸c
halogen?

4
− So s¸nh c¸c tÝnh chÊt c¬ b¶n cña c¸c
halogen?
− NhËn xÐt vµ dù ®o¸n vÒ c¸c sè oxi
ho¸ cña flo, clo, brom, iot.
GV:
ChiÕu vµ tãm t¾t c¸c néi dung cÇn tr¶
lêi cña c¸c c©u hái trªn.

Ho¹t ®éng 4
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ (2 phót)
GV: HS:
Gäi mét HS tãm t¾t l¹i c¸c néi dung c¬ Nªu l¹i c¸c néi dung c¬ b¶n, kh¸i qu¸t
b¶n vÒ nhãm halogen vÒ nhãm halogen.
GV:
Ra bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (SGK
tr. 119)




TiÕt 48 clo

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
Mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ, øng dông, ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ clo trong phßng thÝ
nghiÖm vµ trong c«ng nghiÖp. Clo lµ chÊt khÝ ®éc.
2. HS hiÓu:
− TÝnh chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña clo lµ tÝnh chÊt oxi ho¸ m¹nh: oxi ho¸ kim
lo¹i, phi kim vµ mét sè hîp chÊt. Clo cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh lµ do ®é ©m
®iÖn lín.
− Trong mét sè ph¶n øng clo cßn thÓ hiÖn tÝnh khö.
3. HS vËn dung:
ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ cho tÝnh oxi ho¸ m¹nh vµ tÝnh khö
cña clo, ph−¬ng tr×nh ho¸ häc cña ph¶n øng ®iÒu chÕ clo trong phßng thÝ
nghiÖm.

5
B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− Tranh vÏ s¬ ®å b×nh ®iÖn ph©n dung dÞch NaCl cã mµng ng¨n.
− Hai lä chøa khÝ clo ®iÒu chÕ s½n, ®Ëy n¾p, ®Ìn cån, kÑp s¾t...

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (5 phót)
GV: HS1:
KiÓm tra lÝ thuyÕt HS 1: Tr¶ lêi lÝ thuyÕt.
CÊu h×nh electron nguyªn tö cña c¸c
nguyªn tè trong nhãm halogen cã ®iÓm
g× gièng vµ kh¸c nhau? Tõ ®ã nªu kh¸i
qu¸t vÒ tÝnh chÊt cña c¸c halogen.
GV: HS2:
Gäi HS 2 ch÷a bµi tËp 5 (SGK 119) Ch÷a bµi tËp 5 (SGK tr. 119)
GV:
NhËn xÐt vµ chÊm ®iÓm.

Ho¹t ®éng 2
I. tÝnh chÊt vËt lÝ cña clo (5 phót)
GV: HS:
Cho HS quan s¸t lä thuû tinh chøa clo Nªu tÝnh chÊt vËt lÝ cña clo:
→ yªu cÇu HS quan s¸t kÕt hîp víi ®äc − ë ®iÒu kiÖn th−êng, clo lµ chÊt khÝ
SGK vµ nªu tÝnh chÊt vËt lÝ cña clo. mµu vµng lôc, mïi xèc, nÆng h¬n kh«ng
71
≈ 2,5).
khÝ 2,5 lÇn (d Cl2 =
29
KK

− Clo tan võa ph¶i trong n−íc t¹o thµnh
n−íc clo.
− Clo ®éc.

6
Ho¹t ®éng 3
II. tÝnh chÊt ho¸ häc cña clo (20 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS viÕt cÊu h×nh electron cña ViÕt cÊu h×nh electron vµ dù ®o¸n tÝnh
clo, tra b¶ng ®é ©m ®iÖn vµ dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña clo:
CÊu h×nh: 3s23p5
chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña clo.
− Nguyªn tö clo dÔ thu thªm 1 electron

®Ó trë thµnh anion Cl :

0
Cl + 1 e → Cl
3s23p5 3s23p6
− Clo cã ®é ©m ®iÖn 3,16 (nhá h¬n ®é
©m ®iÖn cña flo vµ oxi. V× vËy trong c¸c
hîp chÊt víi flo, oxi, clo cã sè oxi ho¸
d−¬ng (+ 1, + 3, + 5, + 7), cßn trong c¸c
hîp chÊt víi nguyªn tè kh¸c: clo cã sè
oxi ho¸ ©m (−1)
− Clo lµ mét phi kim ho¹t ®éng m¹nh,
trong mét sè ph¶n øng, clo còng thÓ
hiÖn tÝnh khö.
TÝnh chÊt ho¸ häc cña clo
GV: 1) T¸c dông hÇu hÕt kim lo¹i:
+ −
0 0
GV giíi thiÖu c¸c tÝnh chÊt cña clo vµ
2 Na + C l2 → 2 Na Cl
yªu cÇu HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng
+3 −
0 0
minh ho¹ (HS ghi râ sè oxi ho¸ cña c¸c
2 Fe + 3C l2 → 2 Fe Cl3
nguyªn tè cã sù thay ®æi).
GV: 2) T¸c dông víi hi®ro:

0
0
Trong c¸c ph¶n øng trªn, clo thÓ hiÖn H 2 + Cl 2 → 2 Cl
tÝnh khö hay tÝnh oxi ho¸? Sè oxi ho¸ Trong c¸c ph¶n øng ë tÝnh chÊt 1, 2: clo
cña clo t¨ng hay gi¶m? (gäi HS tr¶ lêi).
thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸.
GV: 3) T¸c dông víi n−íc vµ dung dÞch
H−íng dÉn HS viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh kiÒm:
− +
0
ph¶n øng cña clo víi n−íc, dung dÞch
H2O + Cl 2 Cl + H Cl O

7
− +
0
NaOH, dung dÞch KOH. X¸c ®Þnh sè
Cl 2+ 2NaOH→Na Cl + Na Cl O + H2O
oxi ho¸ cña c¸c nguyªn tè vµ nhËn xÐt
(N−íc gia ven)
vÒ vai trß cña clo ë c¸c ph¶n øng trªn.
− N−íc clo vµ n−íc gia ven cã tÝnh tÈy
mµu.
− Trong c¸c ph¶n øng trªn: clo võa lµ
chÊt oxi ho¸, võa lµ chÊt khö → c¸c
ph¶n øng trªn lµ nh÷ng ph¶n øng tù oxi
ho¸ − khö.
GV: HS:
Nªu c©u hái: Nhá vµi giät n−íc clo míi Tr¶ lêi c©u hái
®−îc ®iÒu chÕ vµ vµi giät n−íc gia ven
vµo mÈu giÊy qu× tÝm th× qu× tÝm chuyÓn
mµu nh− thÕ nµo?
GV: 4) T¸c dông víi muèi cña c¸c halogen
Giíi thiÖu víi HS: clo kh«ng oxi ho¸ kh¸c:
− −
®−îc ion F nh−ng oxi ho¸ ®−îc ion Br

vµ ion I trong dung dÞch muèi
halogenua.

0 0
GV:
C l 2 + 2NaBr → 2Na Cl + B r2
Yªu cÇu HS ghi c¸c sè oxi ho¸ cña c¸c −
0 0
C l 2 + 2NaI → 2Na Cl + I 2
nguyªn tè vµo ph−¬ng tr×nh ph¶n øng.
GV:
C¸c ph¶n øng trªn chøng minh trong
nhãm halogen: tÝnh oxi ho¸ cña clo
m¹nh m¹nh h¬n brom vµ iot.
GV: 5) T¸c dông víi chÊt khö kh¸c:
− +6
+4
Giíi thiÖu: clo oxi ho¸ ®−îc nhiÒu chÊt 0
Cl 2 + 2H2O + S O2→ 2H Cl + H 2 SO 4
kh¸c (GV h−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng
− +3 −1
+2
0
Cl 2 + 2 Fe Cl 2 → 2 Fe Cl3
tr×nh ph¶n øng vµ x¸c ®Þnh sè oxi ho¸
cña c¸c nguyªn tö).


8
Ho¹t ®éng 4 (5 phót)
III. øng dông
IV. Tr¹ng th¸i tù nhiªn
GV: HS:
Yªu cÇu HS ®äc SGK vµ tãm t¾t phÇn + Nªu øng dông:
øng dông, tr¹ng th¸i tù nhiªn. + Tr¹ng th¸i tù nhiªn:

Ho¹t ®éng 5
V. ®iÒu chÕ (7 phót)
GV: 1) Trong phßng thÝ nghiÖm:
Nªu nguyªn liÖu ®Ó ®iÒu chÕ clo vµ lµm *) Nguyªn liÖu:
thÝ nghiÖm ®iÒu chÕ clo. + C¸c chÊt oxi ho¸ m¹nh nh−: MnO2,
→ gäi HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng KMnO4, KClO3 ...
®iÒu chÕ clo tõ KMnO4, MnO2, KClO3 + AxÝt HCl ®Æc.
vµ c¸ch thu khÝ clo (ghi râ sè oxi ho¸ Ph−¬ng tr×nh:
cña c¸c nguyªn tè vµ c©n b»ng ph−¬ng +4 +− +2 0
o
tr×nh ph¶n øng b»ng ph−¬ng ph¸p th¨ng Mn O2 + 4 H Cl ⎯t⎯ Mn Cl2 + Cl 2

b»ng electron).
+ H2O
+7 − +2
2K Mn O4 + 16H Cl → 2KCl + 2 Mn Cl2
0
+ 5 Cl 2 + 8H2O
+5 − 0
K Cl O3 + 6HCl → K Cl + 3 Cl 2
+ 3H2O
*) C¸ch thu khÝ clo: ph−¬ng ph¸p ®Èy
kh«ng khÝ ®Æt ®øng b×nh thu.
GV: HS:
− Yªu cÇu HS gi¶i thÝch vÒ vai trß cña Tr¶ lêi c¸c c©u hái cña GV.
H2SO4 ®Æc, dung dÞch NaCl, b«ng tÈm
NaOH trong c¸c dông cô, s¬ ®å ®iÒu
chÕ khÝ clo.
− Hái HS: Khi thu khÝ clo, v× sao ta ph¶i
®Æt ®øng b×nh thu?
9
2) Trong c«ng nghiÖp:
GV: HS:
Giíi thiÖu c¸ch s¶n xuÊt clo trong c«ng Clo ®−îc ®−îc s¶n xuÊt b»ng c¸ch ®iÖn
nghiÖp. ph©n dung dÞch NaCl cã mµng ng¨n.
GV treo tranh vµ ph©n tÝch vai trß cña 2NaCl + 2H2O ⎯dp MN → 2NaOH
⎯⎯⎯
mµng ng¨n → gäi HS viÕt ph−¬ng tr×nh + Cl2↑ + H2↑
ph¶n øng.

Ho¹t ®éng 6
Cñng cè bµi − Bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Yªu cÇu HS nh¾c l¹i c¸c néi dung chÝnh Nh¾c l¹i c¸c néi dung chÝnh cña bµi.
cña bµi.
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4 (SGK tr. 125).




TiÕt 49 LuyÖn tËp


A - Môc tiªu
− Cñng cè c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc vµ ®iÒu
chÕ clo.
− RÌn luyÖn kÜ n¨ng viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng cña clo vµ ph¶n øng
®iÒu chÕ.
− TiÕp tôc rÌn luyÖn kÜ n¨ng x¸c ®Þnh sè oxi ho¸ vµ c©n b»ng c¸c ph−¬ng
tr×nh ph¶n øng oxi ho¸ khö.
− RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm c¸c bµi tËp tÝnh to¸n.


10
B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹.
HS:
Häc kÜ bµi cò.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (20 phót)
GV: HS1 vµ HS2:
KiÓm tra lÝ thuyÕt hai HS: Tr¶ lêi lÝ thuyÕt.
- Nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cña clo, viÕt
c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹.
- Nªu nguyªn t¾c ®iÒu chÕ clo trong
phßng thÝ nghiÖm vµ trong c«ng nghiÖp.
ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng ®iÒu
chÕ clo.
GV: HS3:
Gäi HS lªn ch÷a bµi tËp 3, 4 (SGK tr. Ch÷a bµi tËp 3: (SGK 125)
125) Bµi tËp 3:
Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
to
MnO2 + 4HCl ⎯⎯ MnCl2 + Cl2↑

+ 2H2O (1)
Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O
(2)
69,6
n MnO2 = = 0,8 (mol)
87
nNaOH ban ®Çu = 0,5 × 4 = 2 (mol)
theo ph−¬ng tr×nh 1:

11
n Cl2 = n MnO2 = 0,8 (mol)

theo ph−¬ng tr×nh 2:
nNaOH ph¶n øng = 2 n Cl2 = 0,8×2 = 1,6 (mol)
nNaCl = nNaClO = n Cl2 = 0,8 (mol)
nNaOH cßn d− = 2− 1,6 = 0,4 (mol)
+ Nång ®é mol cña c¸c chÊt trong
dung dÞch thu ®−îc sau ph¶n øng lµ:
0, 4
C M (NaOH) = = 0,8 M
0,5
0,8
C M (NaCl) = C M (NaClO) = = 1,6 M
0,5
HS4:
+2 +3 −1
0
a) 2Fe Cl2 + Cl2 → 2FeCl3
→ Cl2 lµ chÊt oxi ho¸.
+6
+4 −1
0
b) Cl2 + SO2 + H2O → 2HCl + H2 SO4
→ Cl2 lµ chÊt oxi ho¸.
−1 +5
0
c) 6KOH + 3Cl2 → 5K Cl + K Cl O3
+3H2O
→ Cl2 võa lµ chÊt oxi ho¸, võa lµ chÊt
khö.
GV:
Gäi c¸c em HS kh¸c lªn nhËn xÐt, GV
bæ xung vµ chÊm ®iÓm.
Ho¹t ®éng 2
II. luyÖn tËp (24 phót)
GV:
ChiÕu bµi tËp 1 trong phiÕu häc tËp lªn
mµn h×nh – yªu cÇu HS lµm bµi tËp vµo
vë.

12
Bµi tËp 1: HS:
Hoµn thµnh ph−¬ng tr×nh ph¶n øng cho Lµm bµi tËp vµo vë:
+−
s¬ ®å: 0 0
to
1) Cl2 + H 2 ⎯⎯ H C l

1 2 3
Cl2 ⎯⎯ HCl ⎯⎯ BaCl2 ⎯⎯
→ → →
2) Ba(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O
4
NaCl ⎯⎯ Cl2

3) BaCl2 + Na2SO4 → BaSO4 + 2NaCl
Trong c¸c ph¶n øng trªn, ph¶n øng nµo dp MN
4) 2NaCl + 2H2O ⎯⎯⎯⎯ 2NaCl

lµ ph¶n øng oxi ho¸ khö? v× sao?
0 0
+ Cl2 + H 2
Trong c¸c ph¶n øng trªn, ph¶n øng 1, 4
lµ ph¶n øng oxi ho¸ − khö v× cã sù thay
®æi sè oxi ho¸ cña c¸c nguyªn tè.
GV:
ChiÕu bµi lµm cña mét sè HS lªn mµn
h×nh vµ nhËn xÐt.
GV:
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 2 (GV chiÕu
®Ò bµi lªn mµn h×nh)
Bµi tËp 2:
Cã hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i A cã
ho¸ trÞ kh«ng ®æi x.
− NÕu hoµ tan hçn hîp trong HCl d−,
thu ®−îc 7,84 lÝt khÝ.
− NÕu cho hçn hîp trªn t¸c dông hÕt
víi clo th× cÇn mét thÓ tÝch lµ 8,4 lÝt
a) TÝnh thÓ tÝch khÝ clo ®· ho¸ hîp víi
kim lo¹i A, biÕt r»ng trong hçn hîp, tØ
lÖ sè nguyªn tö Fe vµ A lµ 1: 4.
b) NÕu khèi l−îng kim lo¹i A trong hçn
hîp lµ 5,4 gam th× A lµ kim lo¹i g×?
(thÓ tÝch c¸c khÝ ®o ë ®ktc)
GV: HS:
Gäi vµ h−íng dÉn HS lµm tõng b−íc. ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:

13
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 (1)
GV chiÕu lªn mµn h×nh.
a a
x
A + xHCl → AClx + H2 (2)
2
to
2Fe + 3Cl2 ⎯⎯ 2FeCl3
→ (3)
a 1,5a
x
A + Cl2 → AClx (4)
2
4a 2ax
+ Gäi sè mol Fe cã trong hçn hîp ë
mçi thÝ nghiÖm trªn lµ a → sè mol cña
A lµ 4a
+ Ta cã hÖ:
⎧ 7,84
⎪a + 2ax = 22, 4 = 0,35


⎪1,5a + 2ax = 8, 4 = 0,375

⎩ 22, 4
Gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh ta cã:
a = 0,05
ax = 0,15
→x=3
a)
→ thÓ tÝch khÝ clo ®· ho¸ hîp víi kim
lo¹i A lµ:
VCl2 (4) = 2ax × 22,4

= 0,3 × 22,4 = 6,72 lÝt
b)
5, 4
MA = = 27
0,2
VËy A lµ Al.



14
Ho¹t ®éng 4 (1 phót)
GV:
Ra bµi tËp vÒ nhµ: bµi tËp 5.8; 5.9; 5.12;
5.18; 5.19 (s¸ch bµi tËp trang 39, 40)

PhiÕu häc tËp
Bµi tËp 1:
Hoµn thµnh ph−¬ng tr×nh ph¶n øng cho s¬ ®å:
1 2 3 4
Cl2 ⎯⎯ HCl ⎯⎯ BaCl2 ⎯⎯ NaCl ⎯⎯ Cl2
→ → → →
Trong c¸c ph¶n øng trªn, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng oxi ho¸ khö? V× sao?
Bµi tËp 2:
Cã hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i A cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi x.
− NÕu hoµ tan hçn hîp trong HCl d−, thu ®−îc 7,84 lÝt khÝ.
− NÕu cho hçn hîp trªn t¸c dông hÕt víi clo th× cÇn mét thÓ tÝch lµ 8,4 lÝt
a) TÝnh thÓ tÝch khÝ clo ®· ho¸ hîp víi kim lo¹i A, biÕt r»ng trong hçn hîp,
tØ lÖ sè nguyªn tö Fe vµ A lµ 1: 4.
b) NÕu khèi l−îng kim lo¹i A trong hçn hîp lµ 5,4 gam th× A lµ kim lo¹i
g×? (thÓ tÝch c¸c khÝ ®o ë ®ktc)




Hi®ro clorua − axit clohi®ric
TiÕt 50

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− TÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc cña hi®ro clorua vµ axit clohi®ric.
− TÝnh chÊt cña muèi clorua vµ c¸ch nhËn biÕt ion clorua.
2. HS hiÓu:
− Trong ph©n tö HCl: clo cã sè oxi ho¸ −1 lµ sè oxi ho¸ thÊp nhÊt, v× vËy
HCl thÓ hiÖn tÝnh khö.

15
− Nguyªn t¾c ®iÒu chÕ hi®ro clorua trong phßng thÝ nghiÖm vµ trong c«ng
nghiÖp.
3. HS vËn dông:
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ cho tÝnh axit vµ tÝnh khö cña axit
clohidric.
− NhËn biÕt hîp chÊt chøa ion clorua.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− ChuÈn bÞ ho¸ chÊt, dông cô ®Ó lµm thÝ nghiÖm: thö tÝnh tan cña hi®ro
clorua trong n−íc.
− B×nh chøa khÝ hi®roclorua.
− Qu× tÝm.
− ChËu thuû tinh ®ùng H2O.
− ThÝ nghiÖm ®iÒu chÕ hi®ro clorua; thÝ nghiÖm nhËn biÕt ion Cl−
− Ho¸ chÊt: NaCl, H2SO4, ®Æc, dung dÞch AgNO3, dung dÞch NaCl.
− Dông cô: ®Ìn cån, èng nghiÖm, èng dÉn khÝ, gi¸ s¾t.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (10 phót)
GV: HS1:
KiÓm tra lÝ thuyÕt HS 1: Nªu c¸c tÝnh Tr¶ lêi lÝ thuyÕt
chÊt ho¸ häc cña clo
− Gäi hai HS ch÷a bµi tËp 3, 4 (SGK
tr. 125)
HS2:
Ch÷a bµi tËp 3 (SGK tr. 125)

16
Bµi tËp 3:
Ph−¬ng tr×nh:
to
MnO2 + 4HCl ⎯⎯ MnCl2 + 2H2O

+ Cl2↑ (1)
69,6
n MnO2 = = 0,8 mol
55 + 16 × 2
theo ph−¬ng tr×nh (1):
n Cl2 = n MnO2 = 0,8 mol

Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O
nNaOH ban ®Çu = 0,5 × 4 = 2 mol
theo ph−¬ng tr×nh 2:
nNaCl = nNaClO = n Cl2 = 0,8 mol

→ nNaOH ph¶n øng = 0,8 × 2 = 1,6 mol
nNaOH d− = 2− 1,6 = 0,4 mol
*) dung dÞch thu ®−îc sau ph¶n øng cã:
NaOH, NaCl, NaClO.
0,8
→ CM NaCl = CM NaClO = = 1,6M
0,5
0, 4
CM NaOH = = 0,8M
0,5
HS3:
Ch÷a bµi tËp 4 (SGK 125)
a)
+2 +3 −
0
2 Fe Cl2 + Cl 2 → 2 Fe Cl3
Cl2 lµ chÊt oxi ho¸.
b)
Cl2 + SO2 + H2O → 2HCl + H2SO4
Cl2 lµ chÊt oxi ho¸.


17
c)
+5

0
6KOH + 3 Cl 2 →5K Cl + K Cl O3
+ 3H2O
Cl2: võa lµ chÊt khö võa lµ chÊt oxi ho¸.
GV: d)
+
Gäi HS kh¸c nhËn xÐt → GV chÊm 0
2Ca(OH)2 + 2 Cl 2 → Ca (Cl O)2
®iÓm.

+ Ca Cl2 + 2H2O
Cl2: võa lµ chÊt khö võa lµ chÊt oxi ho¸.

Ho¹t ®éng 2
I. tÝnh chÊt vËt lÝ (5 phót)
GV: HS:
Cho HS quan s¸t b×nh ®ùng khÝ HCl, Quan s¸t thÝ nghiÖm vµ nhËn xÐt vÒ c¸c
sau ®ã lµm thÝ nghiÖm thö tÝnh tan cña tÝnh chÊt vËt lÝ cña hi®ro clorua.
hi®ro clorua trong n−íc → yªu cÇu HS
nhËn xÐt vÒ tÝnh chÊt vËt lÝ cña hi®ro
clorua.
GV:
Th«ng b¸o bæ xung c¸c tÝnh chÊt cßn
l¹i.

Ho¹t ®éng 3
II. tÝnh chÊt ho¸ häc (15 phót)
GV: HS:
Giíi thiÖu: hi®ro clorua kh« kh«ng lµm Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
qu× tÝm ®æi mµu, kh«ng t¸c dông víi
CaCO3 ®Ó gi¶i phãng khÝ CO2.
− Dung dÞch hi®ro clorua trong n−íc
gäi lµ dung dÞch axit clohi®ric.

18
1) TÝnh axit cña dung dÞch HCl
GV: HS:
Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o luËn ®Ó dù ®o¸n Th¶o luËn nhãm ®Ó dù ®o¸n tÝnh chÊt
tÝnh chÊt ho¸ häc cña HCl (dùa vµo ho¸ häc cña HCl:
tr¹ng th¸i oxi ho¸ cña clo, thµnh phÇn − Dung dÞch HCl lµ axit m¹nh.
ph©n tö...) vµ viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n − T¸c dông víi oxit baz¬.
øng minh ho¹.
2HCl + CaO → CaCl2 + H2O
− T¸c dông víi baz¬.
NaOH + HCl → NaCl + H2O
Mg(OH)2 + 2HCl → MgCl2 + 2H2O
− T¸c dông víi muèi.
GV:
CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2↑ + H2O
Gîi ý ®Ó HS rót ra ®−îc tÝnh oxi ho¸
− T¸c dông víi kim lo¹i (®øng tr−íc H
cña nguyªn tö hi®ro trong ph©n tö HCl
trong d·y ho¹t ®éng ho¸ häc)
(ë ph¶n øng víi kim lo¹i).
Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2↑
2) TÝnh khö cña HCl
GV: HS:
− −
0
+6
Gäi HS gi¶i thÝch: v× sao HCl (ë thÓ khÝ
K2 C 2 O7 + 14H Cl → 3 Cl 2 + 2K Cl
vµ trong dung dÞch) cã tÝnh khö?
+3 −1
GV: + 2 Cr C l3 + 7H2O
+7 −
KÕt luËn vÒ tÝnh chÊt cña HCl:
2K Mn O4 + 16H Cl → 2KCl
− TÝnh axÝt m¹nh, tÝnh oxi ho¸.
+2 0
− TÝnh khö. + 2 Mn Cl2 + 5 Cl 2 + 8H2O

Ho¹t ®éng 4 (5 phót)
III. ®iÒu chÕ
1) trong phßng thÝ nghiÖm
GV:
Lµm thÝ nghiÖm ®iÒu chÕ HCl vµ giíi
thiÖu nguyªn liÖu ®Ó ®iÒu chÕ, c¸ch l¾p
®Æt.


19
GV: HS:
Yªu cÇu HS nh¾c l¹i nguyªn t¾c ®iÒu §iÒu chÕ hi®ro clorua tõ NaCl r¾n vµ
chÕ hi®ro clorua trong phßng thÝ axÝt sunfuric ®Ëm ®Æc:
t o
nghiÖm (nguyªn liÖu, c¸ch thu, ph−¬ng
NaCl + H2SO4 ⎯⎯⎯⎯⎯ NaHSO4 →
tr×nh ph¶n øng...)
+ HCl
(r¾n) (®Æc)
t o > 400o C
2NaCl + H2SO4 ⎯⎯⎯⎯→ Na2SO4
+ 2HCl
(r¾n) (®Æc)
+ C¸ch thu khÝ HCl:
− Thu khÝ HCl b»ng c¸ch ®Èy kh«ng
khÝ (®Æt ®øng b×nh thu)
− Hoµ tan khÝ HCl vµo n−íc, ta ®−îc
dung dÞch axÝt clohi®ric
2) Trong c«ng nghiÖp:
GV: HS:
Giíi thiÖu c¸ch s¶n xuÊt HCl trong Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
c«ng nghiÖp.

Ho¹t ®éng 5
IV. muèi cña axit clohi®ric. nhËn biÕt ion clorua (5 phót)
GV: 1) Muèi cña axÝt clohi®ric:
Sö dông b¶ng tÝnh tan vµ giíi thiÖu vÒ HS:
muèi cña axit HCl → yªu cÇu HS nhËn NhËn xÐt vÒ tÝnh tan cña muèi clorua:
xÐt vÒ tÝnh tan. − §a sè muèi clorua dÔ tan trong n−íc:
NaCl, KCl, MgCl2...
− Mét sè muèi clorua hÇu nh− kh«ng
tan: AgCl, PbCl2, CuCl...
GV:
Giíi thiÖu vÒ mét sè muèi cã øng dông
quan träng. VÝ dô: NaCl, ZnCl2,
AlCl3...

20
2) NhËn biÕt ion clorua:
GV: HS:
Lµm thÝ nghiÖm: nhá dung dÞch Rót ra nhËn xÐt:
AgNO3 vµo dung dÞch NaCl → yªu cÇu Dung dÞch AgNO3 lµ thuèc thö ®Ó
HS nhËn xÐt hiÖn t−îng vµ nªu c¸ch nhËn biÕt ion Cl− (hiÖn t−îng: xuÊt hiÖn

nhËn biÕt ion Cl . ViÕt ph−¬ng tr×nh kÕt tña tr¾ng)
ph¶n øng. AgNO3 + NaCl → NaNO3 + AgCl↓

Ho¹t ®éng 6 (4 phót)
Cñng cè bµi − Bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Gäi HS nh¾c l¹i c¸c néi dung chÝnh Nh¾c l¹i néi dung chÝnh cña bµi.
cña bµi.
GV:
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 1:
HS:
Bµi tËp 1:
Tr×nh bµy ph−¬ng ph¸p ho¸ häc ®Ó Nªu c¸ch lµm bµi tËp 1
ph©n biÖt c¸c dung dÞch: HCl, HNO3, − §¸nh sè thø tù c¸c lä ho¸ chÊt vµ lÊy
mÉu thö.
NaCl, NaNO3.
− Nhá c¸c giät dung dÞch vµo qu× tÝm.
− NÕu qu× tÝm chuyÓn ®á: lµ dung dÞch
HCl, HNO3 (nhãm 1).
− NÕu qu× tÝm kh«ng chuyÓn mµu lµ
NaCl, NaNO3 (nhãm 2).
+ LÇn l−ît nhá dung dÞch AgNO3 vµo
c¸c dung dÞch cña nhãm 1 vµ nhãm 2.
− ë nhãm 1: nÕu cã kÕt tña lµ dung
dÞch HCl, cßn l¹i lµ dung dÞch HNO3
HCl + AgNO3 → AgCl↓ + NaNO3
− ë nhãm 2: nÕu cã kÕt tña lµ dung
dÞch NaCl.
NaCl + AgNO3 → AgCl↓ + NaNO3
cßn l¹i lµ NaNO3.

21
GV:
NhËn xÐt bµi lµm cña HS vµ chÊm
®iÓm.
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (SGK tr. 130).




TiÕt 51 − 52 Hîp chÊt cã oxi cña clo


A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− C«ng thøc, tªn gäi mét sè oxit vµ axit cã oxi cña clo.
− Quy luËt biÕn ®æi tÝnh oxi ho¸ vµ ®é bÒn cña c¸c hîp chÊt cã oxi cña clo.
− TÝnh chÊt chung cña c¸c hîp chÊt cã oxi cña clo lµ tÝnh oxi ho¸.
− Ph¶n øng ®iÒu chÕ vµ øng dông cña n−íc Gia-ven, muèi clorua v«i.
2. HS hiÓu:
− Trong hîp chÊt cã oxi cña clo, clo cã sè oxi ho¸ d−¬ng.
− Hîp chÊt cã oxi cña clo cã tÝnh oxi ho¸.
3. HS vËn dông:
− Gi¶i thÝch tÝnh tÈy tr¾ng, s¸t trïng cña n−íc Gia-ven vµ clorua v«i.
− ViÕt ®−îc mét sè ph¶n øng ®iÒu chÕ n−íc Gia-ven, clorua v«i, muèi clorat.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹, b¶ng nhãm..
− N−íc Gia-ven.
− MÉu clorua v«i, KClO3, giÊy mµu.
− èng hót, èng nghiÖm, kÑp gç.


22
C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (10 phót)
GV: HS1:
KiÓm tra lÝ thuyÕt HS 1: Nªu c¸c tÝnh Tr¶ lêi c©u hái lÝ thuyÕt
chÊt ho¸ häc cña HCl. Gi¶i thÝch vµ viÕt
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹.
Gäi hai HS ch÷a bµi tËp 4, 6 (SGK
tr. 130)
HS2:
Ch÷a bµi tËp 4 (SGK tr. 140)
a) Axit HCl cã thÓ tham gia ph¶n øng
oxi ho¸ khö vµ ®ãng vai trß cña chÊt oxi
ho¸:
+ +2 0
0
2 HCl + Zn → ZnCl2 + H 2
+ +3
0 0
6 HCl + 2 Al → 2 AlCl + 3 H 2
b) Axit HCl lµ chÊt khö:
KClO3 + 6HCl → KCl + 3Cl2 + 3H2O
to
MnO2 + 4HCl ⎯⎯ MnCl2 + Cl2

+ 2H2O
HS3:
Ch÷a bµi tËp 6 (SGK tr. 140)
Bµi tËp 6:
C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
to
H2 + Cl2 ⎯⎯ 2HCl
→ (1)
HCl + AgNO3→ AgCl ↓ + HNO3 (2)
Theo ph−¬ng tr×nh (2)

23
7,175
nAgCl = = 0,05 mol
108 + 35,5
theo ®Çu bµi: n Cl2 < n H2
gäi sè mol Cl2 ®· ph¶n øng lµ a
→ nHCl (1)= 2a
Ta cã: sè mol HCl cã trong dung dÞch
A lµ:
(385, 4 + 73a) × 0, 05
nHCl (1)= =2a
50
→ 100a= 19,27 + 3,65a
→ a = 0,2
nHCl (1) = 2a = 0,4 mol
nHCl thu ®−îc tèi ®a lµ: 0,3 × 2 = 0,6
mol
0, 4
→ HiÖu suÊt ph¶n øng = × 100%
0,6
= 66,67%
GV:
Cã thÓ gäi HS lµm bµi tËp 6 theo c¸ch
kh¸c. GV ch÷a vµ chÊm ®iÓm.

Ho¹t ®éng 2
I. s¬ l−îc vÒ c¸c oxit vµ c¸c axit cã oxi cña clo (5 phót)
GV: HS:
Giíi thiÖu vÒ c¸c oxit vµ c¸c axit cã Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
oxi cña clo
(GV chiÕu lªn mµn h×nh: c«ng thøc cña
c¸c axit, c¸ch gäi tªn c¸c axit cã oxi
cña clo vµ nguyªn t¾c gäi tªn c¸c
muèi):
+
HClO : axit hipoclor¬
+3
HClO2 : axit clor¬.

24
+5
HClO3 : axit cloric.
+7
HClO 4 : axit pecloric.
GV: HS:
Gäi mét HS x¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña clo.
clo trong c¸c axit trªn (GV chiÕu lªn
mµn h×nh)
GV:
ChiÕu lªn mµn h×nh vµ giíi thiÖu sù
thay ®æi tÝnh oxi ho¸, tÝnh axit cña c¸c
axit cã oxi cña clo:
TÝnh bÒn vµ tÝnh axit t¨ng
+ +3 +5 +7
H Cl O, H Cl O2, H Cl O3, H Cl O4
Kh¶ n¨ng oxi ho¸ t¨ng

Ho¹t ®éng 3
III. n−íc Gia-ven, clorua v«i, muèi clorat (20 phót)
GV: 1) N−íc Gia-ven
Gäi mét HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng HS:
t¹o thµnh n−íc Gia-ven ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
− +
Cl2 + 2NaOH → Na Cl +Na Cl O+H2O
N−íc Gia-ven
GV: HS:
Gi¶i thÝch vÒ tÝnh oxi ho¸ cña n−íc Nghe vµ ghi bµi:
Gia-ven (chiÕu ph−¬ng tr×nh ph¶n øng − Lµ muèi cña axit rÊt yÕu, NaClO
lªn mµn h×nh) → gäi mét HS so s¸nh (trong n−íc Gia-ven) dÔ t¸c dông víi
tÝnh axit cña axit HClO víi H2CO3... CO2 cña kh«ng khÝ t¹o thµnh axit
hip«clor¬
NaClO + CO2 + H2O → NaHCO3
+ HClO

25
- Do cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh, axit HClO
cã t¸c dông s¸t trïng, tÈy tr¾ng sîi v¶i,
giÊy...
GV: HS:
Gäi mét HS nªu øng dông cña n−íc Nªu øng dông: n−íc Gia-ven cã tÝnh
Gia-ven (GV chiÕu lªn mµn h×nh). oxi ho¸ m¹nh, ®−îc dïng ®Ó tÈy tr¾ng
sîi v¶i, giÊy. Nã cßn ®−îc dïng ®Ó s¸t
trïng vµ tÈy uÕ nhµ vÖ sinh.
2) Clorua v«i:
GV: HS:
Giíi thiÖu ph¶n øng, ®iÒu kiÖn cña ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng: cho khÝ
ph¶n øng t¹o thµnh clorua v«i vµ chiÕu Cl2 t¸c dông víi v«i t«i hoÆc v«i s÷a.
lªn mµn h×nh 30o C
Cl2 + Ca(OH)2 ⎯⎯⎯ CaOCl2→
→ gäi HS x¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña clo
+ H2O
trong ph¶n øng.
GV:
Gi¶i thÝch: clorua v«i lµ muèi hçn hîp
cña canxi víi hai lo¹i gèc axit lµ clorua

( Cl ) vµ hipoclorit (ClO) → h−íng dÉn
HS x¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña clo trong
ph©n tö CaOCl2 → x¸c ®Þnh sè oxi ho¸
cña clo tr−íc vµ sau ph¶n øng.
GV: HS:
Cho HS quan s¸t mÉu clorua v«i vµ Quan s¸t vµ nhËn xÐt tÝnh chÊt vËt lÝ
nhËn xÐt mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ. cña clorua v«i: lµ chÊt bét mµu tr¾ng, cã
mµu xèc cña khÝ clo
GV: HS:
Gi¶i thÝch vÒ tÝnh oxi ho¸ m¹nh cña ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
clorua v«i − h−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng - Khi t¸c dông víi axit HCl, clorua v«i
tr×nh ph¶n øng cña clorua v«i víi HCl gi¶i phãng khÝ Cl2:
vµ víi CO2, H2O (trong kh«ng khÝ Èm) CaOCl2 + 2HCl → CaCl2 + Cl2 + H2O
→ GV chiÕu l¹i ph−¬ng tr×nh ph¶n øng
- Trong kh«ng khÝ Èm, clorua v«i t¸c
lªn mµn h×nh.
26
dông víi CO2, h¬i n−íc lµm tho¸t ra
axit hipoclor¬:
2CaOCl2 + CO2 + H2O → CaCO3
+ CaCl2 + 2HClO
GV:
Gäi HS nªu øng dông cña clorua v«i,
sau ®ã GV chiÕu c¸c øng dông cña
clorua v«i lªn mµn h×nh.
3) Muèi clorat:
GV:
Giíi thiÖu: muèi clorat lµ muèi cña axit
cloric (HClO3). Muèi clorat quan träng
h¬n c¶ lµ kali clorat (KClO3).
GV: a) §iÒu chÕ
HS:
Yªu cÇu HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng
cña clo víi dung dÞch KOH, sau ®ã GV ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng: khi cho
h−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n clo t¸c dông víi dung dÞch kiÒm nãng
øng t¹o ra kali clorat vµ so s¸nh ®iÒu th× ph¶n øng kh«ng t¹o ra muèi
kiÖn cña 2 ph¶n øng trªn, x¸c ®Þnh sè hipoclorit mµ t¹o ra muèi clorat:
oxi ho¸ cña clo trong ph−¬ng tr×nh ph¶n − +5
0
to
3 Cl 2 + 6KOH ⎯⎯ 5K Cl + K Cl O3

øng.
+ 3H2O
GV:
Gäi mét HS cho biÕt vai trß cña clo
trong ph¶n øng trªn (Cl2 võa lµ chÊt oxi
ho¸, võa lµ chÊt khö.)
GV: HS:
Giíi thiÖu: kali clorat cßn ®−îc ®iÒu Ghi bµi vµ nghe gi¶ng.
chÕ b»ng c¸ch ®iÖn ph©n dung dÞch HCl
25% ë nhiÖt ®é 70oC− 75oC (GV chiÕu
c©u nµy lªn mµn h×nh).


27
b) TÝnh chÊt
GV: HS:
Cho HS ®äc SGK hoÆc quan s¸t mÉu Quan s¸t mÉu KClO3 vµ nhËn xÐt vÒ
KClO3 vµ nhËn xÐt tÝnh chÊt vËt lÝ
→ GV giíi thiÖu thªm vµ gîi ý HS liªn + ë tr¹ng th¸i r¾n:
hÖ kiÕn thøc cò ®Ó nªu ®−îc mét sè tÝnh − KClO3 lµ chÊt oxi hãa m¹nh:
chÊt ho¸ häc cña KClO3 nh− tÝnh chÊt to
2KClO3 ⎯⎯ 2KCl + 3O2

oxi ho¸ m¹nh.
− Hçn hîp KClO3 víi S vµ C sÏ næ khi
®Ëp m¹nh.
c) øng dông
GV: HS:
Gäi HS ®äc SGK vµ nªu øng dông cña øng dông:
KClO3. §äc SGK vµ nªu øng dông cña KClO3.

Ho¹t ®éng 4
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Gä HS nh¾c l¹i c¸c néi dung chÝnh cña HÖ thèng l¹i néi dung cña bµi.
bµi (GV chiÕu lªn mµn h×nh).
GV: HS:
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 4 (SGK tr. Lµm bµi tËp 4 (SGK tr. 134) vµo vë:
134). a) §iÒu chÕ n−íc Gia-ven:
to
NaCl + H2SO4 ⎯⎯ NaHSO4+ HCl↑

(r¾n) (®Æc)
to
4HCl + MnO2 ⎯⎯ MnCl2 + Cl2

+ H2O
(®Æc)
− +
0
Cl 2 + NaOH→ Na Cl + Na Cl O + H2O
N−íc Gia-ven
b) Kali clorat:
to
3CL2 + 6KOH ⎯⎯ 5KCl + KClO3

+ 3H2O

28
c) Clorua v«i:
30o C
Cl2 + Ca(OH)2 ⎯⎯⎯ CaOCl2 + H2O

(k) (r)
d) Oxi:
to
2KClO3 ⎯⎯ 2KCl + 3O2↑

GV:
ChiÕu bµi lµm cña mét sè HS lªn mµn
h×nh vµ nhËn xÐt, chÊm ®iÓm.
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 5, (SGK tr. 134).




TiÕt 53 − 54 LuyÖn tËp vÒ clo
vμ hîp chÊt cña clo


A - Môc tiªu
1. Cñng cè kiÕn thøc
− CÊu t¹o nguyªn tö, cÊu t¹o ph©n tö, tÝnh chÊt vµ øng dông cña clo.
− Hîp chÊt cña clo:
+ Hîp chÊt cã oxi cña clo cã tÝnh oxi ho¸.
+ Axit clohi®ric cã tÝnh axit m¹nh vµ cã tÝnh khö cña gèc clorua.
− §iÒu chÕ clo vµ hîp chÊt cña clo.
2. RÌn kÜ n¨ng
− Gi¶i thÝch tÝnh chÊt oxi ho¸ m¹nh cña clo vµ hîp chÊt cã oxi cña clo b»ng
kiÕn thøc ®· häc (cÊu t¹o nguyªn tö, ®é ©m ®iÖn, sè oxi ho¸...).
− ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc gi¶i thÝch, chøng minh tÝnh chÊt cña clo vµ
hîp chÊt cña clo.


29
B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
M¸y chiÕu, bót d¹, giÊy trong, b¶ng nhãm.
HS:
¤n tËp c¸c kiÕn thøc vÒ clo vµ c¸c hîp chÊt cña clo.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
A. kiÕn thøc cÇn n¾m v÷ng (15 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS viÕt cÊu h×nh electron → ViÕt cÊu h×nh electron cña clo:
Cl (Z = 17): 1s22s22p63s23p5
dù ®o¸n tÝnh chÊt cña clo.
GV: NhËn xÐt: vµ dù ®o¸n tÝnh chÊt cña clo.
Yªu cÇu HS th¶o luËn nhãm ®Ó ®iÒn vµo HS:
c¸c néi dung cã trong b¶ng sau: Th¶o luËn nhãm ®Ó ®iÒn c¸c néi dung
cña b¶ng.


TÝnh chÊt vËt lÝ TÝnh chÊt ho¸ häc §iÒu chÕ CTPT, CTCT

Clo

Hi®ro clorua

N−íc Gia-ven

Clorua v«i

Kali clorat



GV:
ChiÕu bµi lµm cña c¸c nhãm lªn mµn
h×nh, nhËn xÐt, chÊm ®iÓm.

30
Ho¹t ®éng 2
B. bµi tËp (28 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 1, 2, 3, 4, 5, 6 Lµm bµi tËp vµo vë.
vµo vë. Sau ®ã GV gäi mét sè HS lªn
ch÷a, hoÆc chiÕu bµi lµm cña HS lªn
mµn h×nh vµ nhËn xÐt.
GV: Bµi tËp 1: chän B
Gäi HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng cña Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O
Cl2 + 2NaBr → 2NaCl + Br2
bµi tËp 1 lªn b¶ng.
Cl2 + 2NaI → 2NaCl + I2
Bµi tËp 2:
Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
to
1) Cl2 + 2Na ⎯⎯ 2NaCl

dp MN
2) 2NaCl + 2H2O ⎯⎯⎯⎯ NaOH

+ Cl2 + H2
to
3) NaClr + H2SO4 ® ⎯⎯ NaHSO4

+ HCl
4) HCl + NaOH → NaCl + H2O
to
5) 4HCl® + MnO2 ⎯⎯ MnCl2 + Cl2

+ 2H2O
o
t
6) Cl2 + H2 ⎯⎯ 2HCl

Bµi tËp 3:
1)
+1 −
0 0
to
a) 2 K + Cl 2 ⎯⎯ 2 K Cl

+5 −2 − 0
to
b) 2K Cl O3 ⎯⎯ 2K Cl + 3 O2 ↑

c) K2SO4 + BaCl2 → BaSO4 + 2KCl



31
−1 −
0 0
d) 2K Br + Cl 2 → 2K Cl + Br2
2) C¸c ph¶n øng ë phÇn a, b, d lµ ph¶n
øng oxi ho¸ khö.
Bµi tËp 4:
30o C
1) Cl2 + Ca(OH)2 ⎯⎯⎯ CaOCl2

+ H2O
2) CaOCl2 + 2HCl → CaCl2 + Cl2 + H2O
3) Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO
+ H2O
4) NaClO + 2HCl → NaCl + Cl2 + H2O
to
5) Cl2 + 6KOH ⎯⎯ KClO3 + 5KCl

+ 3H2O
6) KClO3 + 6HCl → KCl + 3Cl2 + 3H2O
GV: Bµi tËp 5:
GV cã thÓ gîi ý HS lµm bµi tËp 5 b»ng Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
Mg + Cl2 → MgCl2
c¸c b−íc: (1)
2Mg + O2 → 2MgO
- ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. (2)
- §Æt Èn sè vµ lËp ph−¬ng tr×nh dùa 2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 (3)
vµo sè electron cho, nhËn. 4Al + 3O2 → 2Al2O3 (4)
- Gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh, tÝnh to¸n. Gäi sè mol Cl2 vµ O2 cã trong hçn hîp
A lÇn l−ît lµ x, y
− Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng:
mhçn hîp A = 37,05 − (4,8 + 8,1)
= 24,15 gam
4,8
nMg = = 0,2 (mol)
24
8,1
nAl = = 0,3 (mol)
27
− Ph−¬ng tr×nh nh−êng electron:


32
+2
0
Mg → Mg + 2e
0,2 mol 0,4 (mol e)
+3
0
Al → Al + 3e
0,3 0,9 (mol e)
− Ph−¬ng tr×nh nhËn e:
−2
0
O2 + 4e → 2 O
y 4y

Cl2 + 2e → 2 Cl
x 2x
v× sè electron nh−êng = sè electron
nhËn, → ta cã:
2x + 4y =1,3
71x + 32 y = 24,15
− Gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh ta cã:
x = 0,25
y = 0,2
− Thµnh phÇn phÇn tr¨m theo thÓ tÝch
cña hçn hîp A lµ:
0,25
× 100% = 55,56%
%Cl2 =
0, 45
%O2 = 100% − 55,56% = 44,44%
− Thµnh phÇn phÇn tr¨m theo khèi
l−îng cña hçn hîp
0,25 × 71
× 100% = 73,5%
%Cl2 =
24,15
%O2 = 26,5%
HS:
− S¬ ®å tinh chÕ NaCl nh− sau:
− Cho hçn hîp vµo n−íc vµ khuÊy ®Òu,
thªm BaCl2 d− vµo dung dÞch ta cã:

33
Hçn hîp dung dÞch Na2SO4, MgCl2, CaCl2, CaSO4, NaCl




KÕt tña: Dung dÞch cßn l¹i
BaSO4, CaSO4 MgCl2, CaCl2, NaCl, BaCl2


+ dung dÞch
Na2CO3 (d−)




KÕt tña: Dung dÞch
MgCO3, CaCO3, BaCO3 NaCl, Na2CO3 d−


+ HCl d−




KhÝ Dung dÞch
CO2 NaCl, HCl d−



§un nãng




H¬i ChÊt kÕt tinh
HCl, H2O NaCl

GV: HS:
Gäi mét HS nªu c¸ch lµm vµ gäi HS Nªu c¸ch lµm vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n
kh¸c viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng øng:
Na2SO4 + BaCl2 → BaSO4 + 2NaCl
CaSO4 + BaCl2 → BaSO4↓ + CaCl2
MgCl2 + Na2CO3 → MgCO3↓ + 2NaCl


34
BaCl2 + Na2CO3 → BaCO3↓ + 2NaCl
CaCl2 + Na2CO3 → CaCO3↓ + 2NaCl
Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + H2O + CO2↑
GV:
NhËn xÐt phÇn luyÖn tËp cña HS vµ
chÊm ®iÓm.
Ho¹t ®éng 3
GV: HS:
KÕt luËn, tæng kÕt l¹i c¸c néi dung lÝ Nghe gi¶ng.
thuyÕt vµ c¸c d¹ng bµi tËp ®· luyÖn tËp
trong tiÕt häc.




TiÕt 55 Bμi Thùc hμnh sè 3:
tÝnh chÊt cña c¸c halogen

A - Môc tiªu
− TËp luyÖn l¾p r¸p mét dông cô thÝ nghiÖm ®¬n gi¶n ®Ó lµm viÖc víi ho¸
chÊt ®éc nh− clo vµ c¸c halogen kh¸c.
− Cñng cè c¸c thao t¸c thÝ nghiÖm, kÜ n¨ng quan s¸t, nhËn xÐt c¸c hiÖn t−îng
x¶y ra vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc.
− Kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ tÝnh oxi ho¸ m¹nh cña c¸c halogen.
− So s¸nh kh¶ n¨ng oxi ho¸ cña mét sè halogen.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
1) Dông cô thÝ nghiÖm:
− èng nghiÖm: 5 − èng hót nhá giät : 5
− KÑp èng nghiÖm:1 − Nót cao su ®ôc lç: 1

35
− Gi¸ ®Ó èng nghiÖm: 1 − Th×a xóc ho¸ chÊt: 1
− Bé gi¸ thÝ nghiÖm: 1 − èng thuû tinh h×nh ch÷ L: 1
− §Ìn cån: 1
2) Ho¸ chÊt:
− Dung dÞch HCl ®Æc.
− KClO3 hoÆc KMnO4.
− Dung dÞch NaBr.
− Dung dÞch NaCl.
− N−íc clo.
− Dung dÞch NaI.
− Hå tinh bét.
− N−íc iot.
− B«ng.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. kiÓm tra c¸c néi dung lÝ thuyÕt cÇn ®−îc cñng cè b»ng
c¸c thÝ nghiÖm trong buæi thùc hµnh (10 phót)
GV:
+ Nªu môc ®Ých cña buæi thùc hµnh,
nªu râ c¸c néi dung lÝ thuyÕt cÇn ®−îc
cñng cè trong bµi.
+ Gäi HS nh¾c l¹i nh÷ng néi dung
chÝnh sau:
HS:
1) C¸ch ®iÒu chÕ khÝ clo trong phßng
thÝ nghiÖm, ph¶n øng cña clo víi n−íc, Nh¾c l¹i c¸c néi dung lÝ thuyÕt vµ ghi
l¹i vµo gãc b¶ng bªn ph¶i.
tÝnh tÈy mµu cña clo Èm.
2) So s¸nh tÝnh oxi ho¸ cña c¸c halogen.
3) T¸c dông cña iot víi hå tinh bét.
Ho¹t ®éng 2
II. tiÕn hµnh thÝ nghiÖm (25phót)
GV:
H−íng dÉn HS lµm c¸c thÝ nghiÖm
(nh− trong SGK) vµ ghi l¹i hiÖn t−îng,
gi¶i thÝch... theo mÉu t−êng tr×nh sau:

36
T−êng tr×nh: bµi thùc hµnh sè 3: tÝnh chÊt cña c¸c halogen
Gi¶i thÝch vµ viÕt
TT Tªn thÝ nghiÖm C¸ch tiÕn hµnh HiÖn t−îng
PTP¦
1 §iÒu chÕ clo. TÝnh + L¾p dông cô nh−
tÈy mµu cña khÝ clo h×nh 5.9 (SGK tr. 151)
Èm
+ Bãp nhÑ phÇn cao su
cña èng nhá giät ®Ó
dung dÞch HCl ch¶y
xuèng èng nghiÖm cã
chøa KClO3.
2 So s¸nh tÝnh oxi + Nhá vµi giät n−íc
ho¸ cña clo, brom, clo lÇn l−ît vµo 3 èng
iot. nghiÖm chøa: NaCl,
NaBr, NaI.
+ Nhá vµi giät n−íc
brom lÇn l−ît vµo 3 èng
nghiÖm chøa NaCl,
NaBr, NaI.
+ Nhá dung dÞch I2 vµo
3 èng nghiÖm: NaCl,
NaBr, NaI.
3 T¸c dông cña iot + Nhá mét giät n−íc I2
víi hå tinh bét vµo èng nghiÖm cã
chøa hå tinh bét.


GV: HS:
Yªu cÇu c¸c nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶ thÝ C¸c nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶ thÝ nghiÖm.
nghiÖm.
GV:
NhËn xÐt vµ chèt l¹i c¸c hiÖn t−îng thÝ
nghiÖm ®Ó cñng cè cho c¸c néi dung lÝ
thuyÕt ®· nªu ë ®Çu tiÕt häc.

Ho¹t ®éng 3 (10 phót)
HS:
Dän röa dông cô thÝ nghiÖm vµ hoµn
thµnh t−êng tr×nh.

37
TiÕt 56 flo

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− Tr¹ng th¸i tù nhiªn cña flo. Ph−¬ng ph¸p duy nhÊt ®Ó ®iÒu chÕ flo lµ
ph−¬ng ph¸p ®iÖn ph©n.
− Flo lµ phi kim cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh nhÊt. Trong c¸c hîp chÊt, flo chØ thÓ
hiÖn sè oxi ho¸ −1.
− TÝnh chÊt vµ c¸ch ®iÒu chÕ hi®ro florua, axit flohidric, oxi florua (OF2).
2. HS hiÓu:
− Flo lµ phi kim m¹nh nhÊt. Trong c¸c hîp chÊt, flo chØ thÓ hiÖn sè oxi ho¸
−1 lµ do flo cã ®é ©m ®iÖn lín nhÊt vµ líp electron ngoµi cïng cña nguyªn
tö chØ cã mét electron ®éc th©n.
− §iÒu chÕ flo chØ dïng ph−¬ng ph¸p duy nhÊt lµ ph−¬ng ph¸p ®iÖn ph©n v×
flo lµ chÊt oxi ho¸ m¹nh nhÊt.
3. HS vËn dông:
ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ cho tÝnh chÊt phi kim cña flo.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:

HS:



C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. tr¹ng th¸i tù nhiªn − ®iÒu chÕ (10 phót)
GV: 1) Tr¹ng th¸i tù nhiªn:
GV giíi thiÖu vµ chiÕu lªn mµn h×nh:
Trong tù nhiªn, flo chØ tån t¹i ë d¹ng
hîp chÊt (GV yªu cÇu HS gi¶i thÝch).
38
GV: HS:
ThuyÕt tr×nh: trong tù nhiªn, flo tån t¹i Dùa vµo ®Æc ®iÓm flo lµ phi kim m¹nh
ë d¹ng hîp chÊt nh−: men r¨ng, l¸ mét nhÊt ®Ó gi¶i thÝch.
sè loµi c©y, kho¸ng vËt florit (CaF2) vµ
criolit (Na3AlF6).
2) §iÒu chÕ:
GV: HS:
Giíi thiÖu: v× flo cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
nhÊt nªn ph−¬ng ph¸p duy nhÊt ®Ó ®iÒu
chÕ flo lµ dïng dßng ®iÖn ®Ó oxi ho¸

ion F (th−êng dïng ph−¬ng ph¸p ®iÖn
ph©n hçn hîp KF + 2HF nãng ch¶y).

Ho¹t ®éng 2
II. TÝnh chÊt − øng dông (20 phót)
1) TÝnh chÊt
GV:
Giíi thiÖu vÒ c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ cña
flo: ë ®iÒu kiÖn th−êng, flo lµ chÊt khÝ
mµu lôc nh¹t, rÊt ®éc.
GV: HS:
Yªu cÇu HS nªu kh¸i qu¸t vÒ ®é ©m Nªu: Flo lµ nguyªn tè cã ®é ©m ®iÖn
lín nhÊt → flo lµ phi kim m¹nh nhÊt.
®iÖn, tÝnh phi kim cña flo.
GV: HS:
Giíi thiÖu c¸c ph¶n øng ®Ó chøng minh Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
−Flo oxi ho¸ ®−îc tÊt c¶ c¸c kim lo¹i kÓ
flo lµ phi kim m¹nh nhÊt.
c¶ vµng vµ platin
+3 −1
o o
3 F2 + 2 Au → 3 Au F3
− Ph¶n øng cña flo víi hi®ro næ m¹nh
ngay ë nhiÖt ®é rÊt thÊp, ph¶n øng to¶
nhiÖt m¹nh.
H2 + F2 → 2HF
(k) (k) (k)

39
− Ph¶n øng víi nhiÒu hîp chÊt:
o o
2 F2 + 2H2O → 4HF + O2 ↑
→ nh− vËy flo oxi ho¸ ®−îc oxi tõ sè
oxi ho¸ −2 lªn 0.
KÕt luËn:
Flo lµ phi kim m¹nh nhÊt
2) øng dông:
GV:
Yªu cÇu HS ®äc SGK vµ nªu c¸c øng
dông cña flo.

Ho¹t ®éng 3 (10 phót)
III. Mét sè hîp chÊt cña flo
1) Hi®ro florua vµ axit flohi®ric
GV: HS:
Giíi thiÖu ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ hi®ro Nghe gi¶ng vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n
florua vµ gi¶i thÝch. Sau ®ã GV gäi HS øng.
viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. + Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ hi®ro florua lµ
cho canxi florua t¸c dông víi H2SO4
®Æc ë 250OC.
Ph−¬ng tr×nh:
CaF2 + H2SO4 ®Æc → CaSO4 + 2HF
GV: HS:
Giíi thiÖu vÒ c¸c tÝnh chÊt cña axit Hi®ro florua tan v« h¹n trong n−íc t¹o
flohidric ra dung dÞch axit flohi®ric
+ Axit flohi®ric lµ axit yÕu nh−ng cã
tÝnh chÊt ®Æc biÖt lµ ¨n mßn thuû tinh.
Ph−¬ng tr×nh:
4HF + SiO2 → SiF4 + 2H2O
GV:
Giíi thiÖu øng dông kh¾c thuû tinh cña
dung dÞch HF vµ c¸ch b¶o qu¶n dung
40
dÞch HF lµ ®ùng trong c¸c chai, lä b»ng
chÊt dÎo.
GV: HS:
Giíi thiÖu vÒ c¸c muèi florua. Nghe gi¶ng vµ ghi bµi:
Muèi cña axit flohi®ric lµ florua ®Òu dÔ
tan trong n−íc (kh¸c víi AgCl, AgBr,
AgI).
2) Hîp chÊt cña flo víi oxi:
GV: HS:
Yªu cÇu HS s¸nh ®é ©m ®iÖn cña flo vµ Nghe gi¶ng vµ ghi bµi
+2
oxi ®Ó biÕt sè oxi ho¸ cña flo vµ oxi o
2 F + 2Na H → 2Na + H2O + O F2
+2 −1
trong hîp chÊt O F2
−Trong ph¶n øng trªn:
− GV giíi thiÖu ph¶n øng ®iÒu chÕ OF2 o
F2 lµ chÊt oxi ho¸
→ yªu cÇu HS x¸c ®Þnh chÊt oxi ho¸,
chÊt khö trong ph¶n øng trªn. O2 lµ chÊt khö


Ho¹t ®éng 4 (4 phót)
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Gäi mét HS nh¾c l¹i néi dung chÝnh Nh¾c l¹i c¸c néi dung chÝnh cña bµi vµ
cña bµi. Nªu c¸c ®iÓm cÇn l−u ý vÒ tÝnh c¸c ®iÓm cÇn l−u ý.
chÊt cña flo vµ c¸c hîp chÊt cña flo.
GV:
Yªu cÇu HS lµm bµi luyÖn tËp.
Bµi tËp 1: HS:
ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra Lµm bµi tËp.
khi cho flo lÇn l−ît t¸c dông víi S, I2, C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
SiO2, Cu. S + 3F2 → SF6
I2 + 5F2 → 2IF5
SiO2 + 2 F2 → SiF4 + O2
Cu + F2 → CuF2

41
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4, 5, (SGK 139)

PhiÕu häc tËp
Bµi tËp 1: ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra khi cho flo lÇn l−ît t¸c dông víi
S, I2, SiO2, Cu.




TiÕt 57 brom


A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− Tr¹ng th¸i tù nhiªn, ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ vµ tÝnh chÊt ho¸ häc cña brom.
− Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ vµ tÝnh chÊt mét sè hîp chÊt cña brom
2. HS hiÓu:
− Brom lµ chÊt khÝ cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh nh−ng kÐm flo vµ clo, khi gÆp chÊt
oxi ho¸ m¹nh brom thÓ hiÖn tÝnh khö.
− TÝnh chÊt gièng vµ kh¸c nhau gi÷a hîp chÊt víi hi®ro, hîp chÊt víi oxi cña
clo vµ brom.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹.

− ThÝ nghiÖm: oxi ho¸ I b»ng Br2.
− Ho¸ chÊt: dung dÞch KI, n−íc brom.
− Dông cô: èng nghiÖm, gi¸ èng nghiÖm, èng nhá giät.



42
C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (10 phót)
GV: HS:
KiÓm tra lÝ thuyÕt HS 1: ViÕt c¸c ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng ®Ó
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng ®Ó chøng minh chøng minh flo lµ phi kim m¹nh nhÊt:
flo lµ phi kim ho¹t ®éng m¹nh nhÊt. + Flo oxi ho¸ ®−îc tÊt c¶ c¸c kim lo¹i
3F2 + 2Au → 2AuF3
+ Flo ph¶n øng víi hi®ro ngay c¶ trong
bãng tèi, nhiÖt ®é thÊp:
H2 + F2 → 2HF

+ Flo oxi ho¸ ®−îc oxi O2 lªn Oo:
2F2 + 2H2O → 4HF + O2
GV: HS2:
Gäi hai HS ch÷a bµi tËp 4, 5 (SGK tr. Ch÷a bµi tËp 4 (SGK tr. 139)
139). + TÝnh chÊt kh¸c nhau gi÷a axit
flohi®ric vµ axit clohi®ric:
− Axit flohi®ric lµ axit yÕu, cã ph¶n øng
víi SiO2.
4HF + SiO2 → 2H2O + SiF4
− Axit clohidric lµ axit m¹nh, kh«ng
ph¶n øng víi SiO2.
+ TÝnh chÊt kh¸c nhau gi÷a muèi florua
vµ muèi clorua: AgCl kh«ng tan trong
n−íc, AgF dÔ tan.
HS3:
Ch÷a bµi tËp 5 (SGK 139):
Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
AgNO3 + NaCl → NaNO3 + AgCl↓

43
nNaCl = 0,1 × 0,1 = 0,01 mol
→ v× AgNO3 d− → NaCl ph¶n øng hÕt.
→ nAgCl = nNaCl = 0,01 mol
→ mAgCl = 0,01 × 143,5 = 1,435 gam

Ho¹t ®éng 2
I. tr¹ng th¸i tù nhiªn − ®iÒu chÕ (5 phót)
GV: 1) Tr¹ng th¸i tù nhiªn
Giíi thiÖu chung vÒ tr¹ng th¸i tù nhiªn HS:
cña brom vµ chiÕu lªn mµn h×nh. Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
GV: 2) §iÒu chÕ
Yªu cÇu HS nghiªn cøu SGK vµ nªu HS:
nguyªn liÖu vµ c¸ch ®iÒu chÕ brom (GV Nghiªn cøu SGK vµ nªu:
chiÕu lªn mµn h×nh). + Nguån chÝnh ®Ó ®iÒu chÕ Br2 lµ n−íc
biÓn.
+ §Ó thu ®−îc Br2, ng−êi ta oxi ho¸ ion

Br b»ng Cl2:
2NaBr + Cl2 → 2NaCl + Br2

Ho¹t ®éng 3
II. tÝnh chÊt − øng dông (15phót)
1) TÝnh chÊt:
GV: HS:
Giíi thiÖu mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ c¬ b¶n Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
− Brom lµ chÊt láng, mµu ®á n©u, dÔ
cña brom (chiÕu lªn mµn h×nh).
bay h¬i. Brom rÊt ®éc.
− Brom r¬i vµo da tay g©y báng nÆng.
GV: HS:
Cho c¸c nhãm th¶o luËn vµ rót ra c¸c Th¶o luËn nhãm vµ rót ra c¸c nhËn xÐt
®iÓm chÝnh vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc cña sau:
brom, so s¸nh ®é ho¹t ®éng, tÝnh oxi + Brom lµ chÊt oxi ho¸ m¹nh nh−ng
ho¸ cña brom víi clo, flo, iot vµ viÕt kÐm flo, clo.
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹ + Brom oxi ho¸ nhiÒu kim lo¹i.

44
tO
2Al + 3Br2 ⎯⎯⎯ 2AlBr3

+ T¸c dông víi hi®ro khi ®un nãng:
tO
H2 + Br2 ⎯⎯⎯ 2HBr


+ Brom oxi ho¸ ®−îc I :
2NaI + Br2 → 2NaBr + I2
GV: HS:
Cã thÓ g¬i ý hoÆc giíi thiÖu thªm c¸c + Brom t¸c dông víi n−íc t−¬ng tù clo
tÝnh chÊt mµ HS ch−a biÕt (GV chiÕu ý nh−ng ph¶n øng khã kh¨n h¬n:
kiÕn cña HS lªn mµn h×nh vµ nhËn xÐt, Br + H O → HBr + HBrO
2 2
bæ xung ®Ó hoµn chØnh).
+ Brom thÓ hiÖn tÝnh khö khi gÆp chÊt
oxi ho¸ m¹nh:
tO
Br2 + 5Cl2 + 6H2O ⎯⎯⎯ 10HCl

+ 2HBrO3
2) øng dông:
SGK tr. 141
Ho¹t ®éng 4
III. mét sè hîp chÊt cña brom (10 phót)
GV: 1) Hi®ro bromua vµ axit brom hi®ric:
Giíi thiÖu: ®Ó ®iÒu chÕ ®−îc hi®ro + Ph¶n øng ®iÒu chÕ hi®ro bromua:
bromua, ng−êi ta thuû ph©n photphua tri PBr2 + 3H2O → H3PO4 + 3HBr
bromua (GV chiÕu ph¶n øng lªn mµn
h×nh).
GV:
Gîi ý ®Ó HS so s¸nh sù kh¸c nhau gi÷a
ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ hi®ro clorua vµ
hi®ro bromua vµ gi¶i thÝch do tÝnh khö

cña Br m¹nh h¬n cña Cl−
GV: HS:
Giíi thiÖu c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ cña hi®ro Nghe vµ ghi bµi.
bromua vµ axit brom hi®ric (chiÕu lªn + ë nhiÖt ®é th−êng: HBr lµ chÊt khÝ
mµn h×nh). kh«ng mµu, “bèc khãi” trong kh«ng khÝ

45
Èm vµ rÊt dÔ tan trong n−íc. Dung dÞch
HBr trong n−íc gäi lµ dung dÞch axit
brom hi®ric.
+ Axit HBr lµ mét axit m¹nh, m¹nh
h¬n axit HCl
+ TÝnh khö cña HBr (tr¹ng th¸i khÝ,
dung dÞch) m¹nh h¬n HCl:
2HBr + H2SO4 ®Æc → Br2 + SO2 + 2H2O
+ Dung dÞch HBr kh«ng mµu, ®Ó l©u
trong kh«ng khÝ cã mµu vµng n©u do cã
ph¶n øng:
0 0
− −2
4HBr + O2 → 2H2O + 2 Br2
GV: HS:
Nªu øng dông cña AgBr vµ chiÕu Nghe gi¶ng, ghi bµi.
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng lªn mµn h×nh. + AgBr ®−îc sö dông trong kÜ thuËt
phim ¶nh do cã ph¶n øng ph©n huû khi
gÆp ¸nh s¸ng:
2AgBr → 2Ag + Br2
2) Hîp chÊt cã oxi cña brom:
GV: HS:
Giíi thiÖu: c¸c hîp chÊt cã oxi cña + C¸c axit cã oxi cña brom:
brom cã thµnh phÇn t−¬ng t− hîp chÊt HBrO : axit hipobrom¬
cã oxi cña clo → GV gäi mét HS nªu HBrO2: axit brom¬
c«ng thøc c¸c axit cã oxi cña brom vµ
HBrO3: axit bromic
gäi tªn.
HBrO4: axit plo bromic
+ TÝnh bÒn, tÝnh oxi ho¸ cña HBrO yÕu
h¬n HClO.
GV: HS:
Gäi mét HS kh¸c nhËn xÐt vÒ c¸c sè C¸c sè oxi ho¸ cña brom:
−1, 0, + 1, + 3, + 5, + 7
oxi ho¸ cña brom vµ so s¸nh víi clo.
(t−¬ng tù clo)


46
Ho¹t ®éng 5
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Cã thÓ tæ chøc cho HS th¶o luËn nhãm Th¶o luËn nhãm ®Ó rót ra c¸c kÕt luËn
®Ó kh¾c s©u c¸c kiÕn thøc träng t©m cña sau:
bµi häc b»ng c¸c c©u hái sau:
1) So s¸nh tÝnh oxi ho¸ cña brom vµ clo, 1) Brom lµ chÊt oxi ho¸ m¹nh
flo, iot vµ minh ho¹ b»ng ph−¬ng tr×nh + TÝnh oxi ho¸ cña brom yÕu h¬n cña
ph¶n øng. clo, flo nh−ng m¹nh h¬n iot.
+ Brom thÓ hiÖn tÝnh khö khi gÆp chÊt
oxi ho¸ m¹nh.
2) So s¸nh tÝnh axit, tÝnh khö cña HBr 2)
víi HCl vµ minh ho¹ b»ng ph−¬ng tr×nh + HBr cã tÝnh khö m¹nh h¬n HCl.
ph¶n øng. + Dung dÞch HBr cã tÝnh axit m¹nh
h¬n dung dÞch HCl.
GV:
Gäi c¸c nhãm tr×nh bµy, GV nhËn xÐt,
bæ xung vµ tãm t¾t lªn mµn h×nh
• Bµi tËp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (SGK, tr. 142).




TiÕt 58 iot


A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− Tr¹ng th¸i tù nhiªn, ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ vµ øng dông cña iot.
− TÝnh chÊt ho¸ häc cña iot vµ mét sè hîp chÊt cña iot. Ph−¬ng ph¸p nhËn
biÕt iot.


47
2. HS hiÓu:
− Iot cã tÝnh oxi ho¸ yÕu h¬n c¸c halogen kh¸c.
− Ion I – cã tÝnh khö m¹nh h¬n c¸c ion halogen kh¸c.
3. HS vËn dông:
ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹ cho tÝnh chÊt cña iot vµ hîp chÊt cña iot.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹.
− ThÝ nghiÖm: t¸c dông cña iot víi hå tinh bét.
− Dông cô: èng nghiÖm, èng hót.
− Ho¸ chÊt: Iot (tinh thÓ), cån, n−íc.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
kiÓm tra bµi cò − ch÷a bµi tËp vÒ nhµ (10 phót)
GV: HS1:
KiÓm tra lÝ thuyÕt HS 1: so s¸nh tÝnh Tr¶ lêi c©u hái lÝ thuyÕt vµ viÕt ph−¬ng
oxi ho¸ cña brom víi clo. ViÕt c¸c tr×nh ph¶n øng vµo gãc b¶ng bªn ph¶i.
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹.
GV: HS2:
Gäi HS 2 ch÷a bµi tËp 5 (SGK tr. 142). Ch÷a bµi tËp 5 (SGK tr. 142).
+ Khèi l−îng brom láng cÇn ®Ó ®iÒu
chÕ lµ:
mBr = 3 × 3,12 = 9,36 kg
2
= 9,36.103 gam
+ Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
Cl2 + 2NaBr → 2NaCl + Br2
Theo PT: 22,4 ... 2 × 103 ... 160
y (lit) x (gam) 9,36.103

48
9,36.103 × 2 × 103
→ mNaBr= =12051 g
160
thÓ tÝch dung dÞch NaBr cÇn dïng lµ:
12051
VddNaBr = = 301,275(lit)
40
9,36.103 × 22, 4
= 1301,4 (lÝt)
VCl =
2 160
GV:
Gäi c¸c em HS kh¸c nhËn xÐt, GV
chÊm ®iÓm

Ho¹t ®éng 2
I. tr¹ng th¸i tù nhiªn − ®iÒu chÕ (5 phót)
GV: 1) Tr¹ng th¸i tù nhiªn:
GV cho HS ®äc SGK, sau ®ã GV yªu SGK tr. 143
cÇu HS nªu tr¹ng th¸i tù nhiªn, c¸ch
®iÒu chÕ iot.
GV: 2) §iÒu chÕ
NhËn xÐt, bæ xung vµ chiÕu lªn mµn SGK tr. 143
h×nh

Ho¹t ®éng 3
II. tÝnh chÊt − øng dông (15 phót)
1) TÝnh chÊt:
GV: HS:
Giíi thiÖu mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ cña + ë nhiÖt ®é th−êng, iot lµ tinh thÓ mµu
iot, hiÖn t−îng th¨ng hoa. ®en tÝm cã vÎ s¸ng kim lo¹i, khi bÞ ®un
nãng nhÑ, iot biÕn thµnh h¬i mµu tÝm,
khi lµm l¹nh, h¬i iot chuyÓn thµnh tinh
thÓ, kh«ng qua tr¹ng th¸i láng. HiÖn
t−îng nµy gäi lµ sù th¨ng hoa.
+ Iot tan Ýt trong n−íc, t¹o ra dung dÞch
n−íc iot. Iot tan nhiÒu trong c¸c dung
m«i h÷u c¬ nh− r−îu etylic, benzen...

49
GV: HS:
Giíi thiÖu vÒ tÝnh chÊt cña iot: t¸c dông Nghe gi¶ng vµ ghi bµi.
víi hå tinh bét vµ giíi thiÖu thuèc thö
®Ó nhËn ra iot lµ tinh bét. GV lµm thÝ
nghiÖm.
GV: HS:
Yªu cÇu HS dùa vµo b¶ng tuÇn hoµn dù + Iot lµ chÊt oxi ho¸ m¹nh nh−ng kÐm
®o¸n tÝnh chÊt cña iot vµ so s¸nh víi c¸c brom.
halogen kh¸c. Sau ®ã gäi HS viÕt + Iot oxi ho¸ ®−îc nhiÒu kim lo¹i
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹. nh−ng ph¶n øng chØ x¶y ra khi ®un
nãng hoÆc cã chÊt xóc t¸c:
+3 −1
0
0
xt,H O
2 Al + 3 I 2 ⎯⎯⎯⎯ 2 Al I3

2


+ T¸c dông víi hi®ro ë nhiÖt ®é cao, cã
xóc t¸c (ph¶n øng thuËn nghÞch vµ lµ
ph¶n øng to¶ nhiÖt):
to
⎯⎯→
H2 + I2 ←⎯ 2HI

2) øng dông:
GV: HS:
Gîi ý ®Ó HS nªu ®−îc c¸c øng dông + Cån iot (dung dÞch I2 5% trong r−îu
cña iot → GV bæ xung vµ chiÕu lªn etylic) ®Ó lµm chÊt s¸t trïng.
mµn h×nh. + Muèi iot (muèi ¨n trén víi mét l−îng
nhá KI hoÆc KIO3) gióp chóng ta cã thÓ
phßng vµ ch÷a bÖnh b−íu cæ.

Ho¹t ®éng 4
III. mét sè hîp chÊt cña Iot (10 phót)
1) Hi®ro iotua vµ axit iothi®ric
GV: HS:
Giíi thiÖu vµ chiÕu c¸c néi dung chÝnh + Hi®ro iotua kÐm bÒn víi nhiÖt h¬n so
lªn mµn h×nh. víi c¸c hi®ro halogen kh¸c:
+1 −1 0 0
300 0 C
2 H I ⎯⎯⎯→ I 2 + H 2

50
+ Hi®ro iotua dÔ tan trong n−íc t¹o
thµnh dung dÞch axit iot hi®ric. Axit HI
lµ mét axit rÊt m¹nh (m¹nh h¬n axit
HCl, axit HBr).
+ Hi®ro iotua cã tÝnh khö m¹nh, m¹nh
h¬n c¶ hi®ro bromua
+6 −2
0

H2 S O4 ® + 8HI → 4 I 2 + H2 S
+ 4H2O
2FeCl3 + 2HI → 2FeCl2 + I2 + 2HCl
2) Mét sè hîp chÊt kh¸c:
+ §a sè muèi iotua dÔ tan trong n−íc,
nh−ng mét sè muèi iotua kh«ng tan nh−
AgI (mµu vµng), PbI2 (mµu vµng).
+ Ion iotua bÞ oxi ho¸ khi gÆp clo,
brom:
2NaI + Cl2 → 2NaCl + I2
2NaI + Br2 → 2NaBr + I2

Ho¹t ®éng 5
Cñng cè bµi − Bµi tËp vÒ nhµ
GV: HS:
Gäi mét HS nh¾c l¹i néi dung chÝnh Nh¾c l¹i c¸c néi dung cña bµi.
cña bµi (®Æc biÖt so s¸nh tÝnh oxi ho¸
cña I2 víi Cl2, Br2 vµ tÝnh khö, tÝnh axit
cña HI so víi axit HCl, HBr).
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (SGK tr. 145).




51
TiÕt 59 LuyÖn tËp ch−¬ng 5


A - Môc tiªu
1. Cñng cè kiÕn thøc
− CÊu t¹o nguyªn tö, tÝnh chÊt, øng dông cña c¸c halogen vµ mét sè hîp chÊt
cña chóng.
− So s¸nh, rót ra quy luËt vÒ sù biÕn ®æi tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ mét sè
hîp chÊt cña chóng.
2. RÌn kÜ n¨ng
− VËn dông lÝ thuyÕt chñ ®¹o vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, b¶ng tuÇn hoµn c¸c
nguyªn tè ho¸ häc, liªn kÕt ho¸ häc, ph¶n øng oxi ho¸ − khö ®Ó gi¶i thÝch
tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ hîp chÊt cña halogen.
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng chøng minh cho tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ
hîp chÊt cña halogen.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹.
HS:
¤n l¹i c¸c lÝ thuyÕt vÒ cÊu t¹o nguyªn tö vµ tÝnh chÊt cña c¸c ®¬n chÊt halogen
vµ c¸c kiÕn thøc cã trong ch−¬ng.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. cÊu t¹o nguyªn tö vµ tÝnh chÊt cña c¸c ®¬n chÊt
halogen (20 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o luËn víi c¸c Th¶o luËn nhãm theo c¸c néi dung mµ
néi dung sau (GV chiÕu c©u hái gîi ý GV ®· gîi ý.
lªn mµn h×nh):

52
1) ViÕt cÊu h×nh electron cña flo, clo,
brom, iot. CÊu h×nh viÕt d−íi d¹ng «
l−îng tö. Rót ra nhËn xÐt vÒ sù gièng vµ
kh¸c nhau vÒ cÊu h×nh electron, vÒ ®é
©m ®iÖn.
2) Dùa vµo cÊu h×nh electron, dù ®o¸n
tÝnh chÊt ho¸ häc, tÝnh khö, tÝnh oxi ho¸
cña c¸c halogen.
3) So s¸nh tÝnh oxi ho¸ cña c¸c halogen
vµ viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh
ho¹.
GV: HS:
Gäi c¸c nhãm lÇn l−ît nªu ý kiÕn cña C¸c nhãm ph¸t biÓu ý kiÕn:
nhãm m×nh vÒ tõng néi dung trªn (GV 1) CÊu h×nh electron:
bæ xung, nhËn xÐt vµ chiÕu lªn mµn F : [He] 2s22p5
h×nh).
Cl: [Ne] 3s23p5
Br: [Ar] 3d104s24p5
I : [Kr] 4d105s25p5
NhËn xÐt:
+ Gièng nhau: Líp electron ngoµi cïng
cã 7 electron, cã cÊu h×nh: ns2np5.
+ Kh¸c nhau:
− Tõ Flo ®Õn iot, líp electron ngoµi
cïng cµng xa h¹t nh©n, lùc hót cña h¹t
nh©n ®èi víi electron ngoµi cïng cµng
yÕu h¬n.
− Flo kh«ng cã ph©n líp d trèng ë ngoµi
cïng, c¸c halogen kh¸c cã ph©n líp d
trèng.
2) §é ©m ®iÖn:
F : 3,89; Cl : 3,16
Br : 2,96; I : 2,66

53
+ C¸c halogen cã ®é ©m ®iÖn lín.
+ §é ©m ®iÖn gi¶m dÇn tõ flo ®Õn iot.
3) TÝnh chÊt ho¸ häc:
+ Halogen lµ nh÷ng phi kim cã tÝnh oxi
ho¸ m¹nh.
+ TÝnh oxi ho¸ gi¶m dÇn tõ flo ®Õn iot.
+ Flo kh«ng thÓ hiÖn tÝnh khö (kh«ng
cã sè oxi ho¸ d−¬ng), cßn c¸c halogen
kh¸c cã thÓ hiÖn tÝnh khö, tÝnh khö t¨ng
dÇn tõ clo ®Õn iot.

Ho¹t ®éng 2
II. bµi tËp vÒ c¸c halogen vµ hîp chÊt (24 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS chuÈn bÞ bµi tËp sè 2, 3, 4 ChuÈn bÞ bµi tËp 2, 3, 4 (SGK tr. 149).
SGK tr. 149.
GV: HS1:
Gäi 3 HS lªn ch÷a 3 bµi tËp trªn b¶ng. Ch÷a bµi tËp 2 (SGK tr. 149).
(GV chÊm ®iÓm vë cña mét vµi HS + LÊy mÉu thö vµ ®¸nh sè thø tù.
kh¸c).
+ Nhá vµo mçi èng nghiÖm vµi giät hå
tinh bét, sau ®ã cho dung dÞch n−íc clo
vµo c¸c èng nghiÖm.
−NÕu trong èng nghiÖm cã chÊt mµu
xanh t¹o thµnh, èng nghiÖm ®ã chøa
NaI:
Cl2 + 2NaI → 2NaCl + I2
−NÕu thÊy dung dÞch chuyÓn sang mµu
vµng lµ dung dÞch NaBr:
Cl2 + 2NaBr → 2NaCl + Br2
+ Cßn l¹i lµ dung dÞch NaCl.
HS2:
Ch÷a bµi tËp 3 (SGK tr. 149)

54
A: Cl2
B: HCl
C: HClO
Ph−¬ng tr×nh:
tO
Cl2 + H2 ⎯⎯⎯ 2HCl

Cl2 + H2O → HCl + HClO
Cl2 + SO2 + 2H2O → 2HCl + H2SO4
2HClO → 2HCl + O2
HS3:
Ch÷a bµi tËp 4 (SGK tr. 149).
KhÝ A: SO2 KhÝ B: HI.
V×:
SO2 + Br2 + 2H2O → 2HBr + H2SO4
(dung dÞch kh«ng mµu)
Br2 + 2HI → I2 + 2HBr
(n©u thÉm)

Ho¹t ®éng 3 (1 phót)
GV:
− Ra bµi tËp vÒ nhµ: 1, 5, 6, 7 (SGK
tr. 150)
− DÆn HS «n tËp vÒ c¸c hîp chÊt cña
halogen.




55
TiÕt 60 LuyÖn tËp ch−¬ng 5 (tiÕp)


A - Môc tiªu
1. Cñng cè kiÕn thøc
− CÊu t¹o nguyªn tö, tÝnh chÊt, øng dông cña c¸c halogen vµ mét sè hîp chÊt
cña chóng.
− So s¸nh, rót ra quy luËt vÒ sù biÕn ®æi tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ mét sè
hîp chÊt cña chóng.
2. RÌn kÜ n¨ng
− VËn dông lÝ thuyÕt chñ ®¹o vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, b¶ng tuÇn hoµn c¸c
nguyªn tè ho¸ häc, liªn kÕt ho¸ häc, ph¶n øng oxi ho¸− khö ®Ó gi¶i thÝch
tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ hîp chÊt cña halogen.
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng chøng minh cho tÝnh chÊt cña c¸c halogen vµ
hîp chÊt cña halogen.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
PhiÕu häc tËp, bót d¹, m¸y chiÕu,....

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. «n tËp lÝ thuyÕt
II. hîp chÊt cña halogen (15 phót)
1) Hi®ro halogenua
vµ axit halogenhi®ric
GV: HS:
Yªu cÇu c¸c nhãm HS th¶o luËn víi Th¶o luËn nhãm theo c¸c néi dung mµ
néi dung sau (GV chiÕu néi dung cÇn GV yªu cÇu (ghi l¹i vµo b¶ng nhãm).
th¶o luËn lªn mµn h×nh):

56
1)
ViÕt c«ng thøc cña c¸c hi®ro halogenua
vµ axit halogen hi®ric.
+ So s¸nh tÝnh axit cña c¸c halogen
hi®ric.
+ So s¸nh tÝnh khö cña c¸c halogenua.
+ So s¸nh ph¶n øng víi dung dÞch
AgNO3 vµ mµu s¾c cña c¸c kÕt tña b¹c
halogenua.
+ So s¸nh sè oxi ho¸ cña c¸c halogen
trong c¸c hîp chÊt cã oxi.
GV: HS:
Yªu cÇu ®¹i diÖn c¸c nhãm tr¶ lêi theo Tr¶ lêi tõng néi dung c¸c c©u hái trªn.
tong néi dung trªn (hoÆc treo b¶ng cña + C«ng thøc: HF, HCl, HBr, HI.
c¸c nhãm lªn nhËn xÐt). + ë nhiÖt ®é th−êng, c¸c halogenua
®Òu lµ c¸c chÊt khÝ, dÔ tan trong n−íc
t¹o ra axit halogen hi®ric.
+ Tõ HF ®Õn HI tÝnh axit m¹nh dÇn.
+ TÝnh khö t¨ng lªn tõ HCl ®Õn HI.

+ Ion F kh«ng t¸c dông víi dung dÞch
AgNO3, c¸c ion halogenua cßn l¹i ®Òu
t¸c dông víi dung dÞch AgNO3 t¹o ra
kÕt tña, trong ®ã: AgCl mµu tr¾ng,
AgBr, AgI mµu vµng.
2) Hîp chÊt cã oxi cña halogen:
Trong c¸c hîp chÊt cã oxi, c¸c nguyªn
tè clo, brom, iot cã sè oxi ho¸ d−¬ng,
nguyªn tè flo cã sè oxi ho¸ −1.
GV:
NhËn xÐt, bæ xung råi chiÕu lªn mµn
h×nh.



57
Ho¹t ®éng 2
III. ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ halogen (5 phót)
GV: HS:
Tæ chøc ®Ó c¸c nhãm th¶o luËn víi néi Th¶o luËn nhãm víi c¸c néi dung mµ
dung sau: Nªu ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ GV ®· nªu.
c¸c halogen vµ gi¶i thÝch. 1) §iÒu chÕ F2: §iÖn ph©n hçn hîp HF
vµ KF.
2) §iÒu chÕ Cl2:
a) Cho axit HCl ®Æc t¸c dông víi c¸c
chÊt oxi ho¸ m¹nh nh− MnO2, KMnO4.
b) §iÖn ph©n dung dÞch NaCl cã mµng
ng¨n.
3) §iÒu chÕ Br2:

Dïng Cl2 ®Ó oxi ho¸ Br trong NaBr,
KBr (cã trong n−íc biÓn).
4) §iÒu chÕ I2:
Oxi ho¸ ion I trong NaI (NaI ®−îc
t¸ch ra tõ rong biÓn).

Ho¹t ®éng 3
Bµi tËp (24 phót)
GV:
ChiÕu lªn mµn h×nh bµi tËp 1 (trong
phiÕu häc tËp) vµ yªu cÇu lµm vµo vë.
Bµi tËp 1:
Hoµn thµnh c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
1) HCl + ? → Cl2 + ? + ?
2) ? + ? → CuCl2 + ?
3) HCl + ? →? + ? + CO2
4) NaBr + ? → Br2 + ?
5) NaI + ? → I2 + ?
6) ? + ? → SiF4 + ?

58
7) NaCl + ? → HCl + ?
8) FeCl2 + ? → FeCl3
GV: HS:
Gäi mét HS lªn lµm bµi tËp vµ nhËn Lµm bµi tËp vµo vë.
xÐt. Bµi tËp 1: hoµn thµnh c¸c ph−¬ng tr×nh
ph¶n øng:
o
t
1) 4HCl + MnO2 ⎯⎯→ Cl2 + MnCl2
+ 2H2O
2) CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O
3) 2HCl + Na2CO3 → 2NaCl + H2O
+ CO2↑
4) 2NaBr + Cl2 → Br2 + 2NaCl
5) 2NaI + Br2 → I2 + 2NaBr
6) 4HF + SiO2 → SiF4 + 2H2O
o
t
7) 2NaCl + H2SO4 ⎯⎯→ 2HCl
+ Na2SO4
(r) (®Æc)
8) 2FeCl2 + Cl2 → 2FeCl3
GV:
ChiÕu bµi tËp 2 lªn mµn h×nh
Bµi tËp 2: HS:
Chän c¸c chÊt A, B, C, D, E cho phï Lµm bµi tËp vµo vë.
hîp vµ hoµn thµnh s¬ ®å sau: Chän c¸c chÊt cho phï hîp vÝ dô:
HCl Giaven A : Cl2
↑4 ↑6 B : FeCl3
HCl → A → B → D → A → KClO3 C : NaCl
1 2 3 5 7
↓8 E : AlCl3
E Ph−¬ng tr×nh:
tO
1) 4HCl + MnO2 ⎯⎯⎯ MnCl2 + Cl2

+ 2H2O

59
tO
2) 2Fe + 3Cl2 ⎯⎯⎯ 2FeCl3

3) FeCl3 + 3NaOH →Fe(OH)3 + 3NaCl
tO
4) 2NaCl + H2SO4 ® ⎯⎯⎯ Na2SO4

(r) + 2HCl
dp;mn
5) 2NaCl + 2H2O ⎯⎯⎯→ 2NaOH
+ Cl2 + H2
6) Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO
+ H2O
O
t
7)3Cl2 + 6KOH ⎯⎯⎯ 5KCl

+ KClO3 + 3H2O
O
t
8) 3Cl2 + 2Al ⎯⎯⎯ 2AlCl3

GV:
ChiÕu bµi lµm lªn mµn h×nh vµ gäi HS
kh¸c nhËn xÐt. GV chÊm ®iÓm.
GV:
Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 3 (GV chiÕu ®Ò
bµi lªn mµn h×nh).
Bµi tËp 3: HS:
Hçn hîp A gåm Fe vµ kim lo¹i R cã Lµm bµi tËp 3
ho¸ trÞ kh«ng ®æi. Chia 11 gam hçn hîp Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
A thµnh 2 phÇn b»ng nhau:
PhÇn 1:
− PhÇn 1: hoµ tan hoµn toµn trong dung
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2↑ (1)
dÞch HCl d−, thu ®−îc 4,48 lÝt khÝ H2
a a
(®ktc).
2R + 2nHCl → 2RCln + nH2
− PhÇn 2: t¸c dông võa ®ñ víi 5,04 l khÝ (2)
bn
clo (dktc), thu ®−îc m1 gam muèi
b
2
clorua.
a) X¸c ®Þnh kim lo¹i R vµ tÝnh khèi PhÇn 2:
l−îng cña mçi kim lo¹i cã trong 11g 2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3 (3)
hçn hîp A.
a 1,5a
60
2R + nCl2 → 2RCln (4)
bn
b
2
+ Gäi sè mol Fe vµ R cã trong5,5 gam
hçn hîp lµ a vµ b.
theo ph−¬ng tr×nh 1, 2 ta cã:
bn
a+ = 0,2
2
56a + b × MR =5,5
+ theo ph−¬ng tr×nh 3, 4:
bn
1,5a + = 0,225
2
gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh ta cã:
a = 0,05
bn = 0,3
b × MR=2,7
→ b= 0,1 ; n=3 ; MR = 27
→ vËy R lµ Al
+ Trong 5,5 gam hçn hîp A cã:
mFe = 0,05 × 56 = 2,8 gam.
mAl = 5,5− 2,8 =2,7 gam.
b) TÝnh m1:
b) TÝnh m1
GV: Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng, ta
cã: m1 = mhçn hîp A + m Cl2
Gäi HS lªn ch÷a bµi tËp, GV nhËn xÐt.
→ m1 = 5,5 + 0,225 × 71 = 21,475 (g)

Ho¹t ®éng 4
DÆn dß (1 phót)
DÆn dß HS lµm c¸c bµi tËp cßn l¹i trong bµi luyÖn tËp vµ chuÈn bÞ thùc hµnh.


61
PhiÕu häc tËp
Bµi tËp 1:
Hoµn thµnh c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
1) HCl + ? → Cl2 + ? + ?
2) ? + ? → CuCl2 + ?
3) HCl + ? →? + ? + CO2
4) NaBr + ? → Br2 + ?
5) NaI + ? → I2 + ?
6) ? + ? → SiF4 + ?
7) NaCl + ? → HCl + ?
8) FeCl2 + ? → FeCl3
Bµi tËp 2:
Chän c¸c chÊt A, B, C, D, E cho phï hîp vµ hoµn thµnh s¬ ®å sau:
HCl Giaven
↑4 ↑6
HCl ⎯⎯ A ⎯⎯ B ⎯⎯ D ⎯⎯ A ⎯⎯ KClO3
→ → → → →
1 2 3 5 7
↓8
E
Bµi tËp 3:
Hçn hîp A gåm Fe vµ kim lo¹i R cã ho¸ trÞ kh«ng ®æi. Chia 11 gam hçn hîp A
thµnh 2 phÇn b»ng nhau:
− PhÇn 1: hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch HCl d−, thu ®−îc 4,48 lÝt khÝ H2
(®ktc).
− PhÇn 2: t¸c dông võa ®ñ víi 5,04 l khÝ clo (dktc), thu ®−îc m1 gam muèi
clorua.
a) X¸c ®Þnh kim lo¹i R vµ tÝnh khèi l−îng cña mèi kim lo¹i cã trong 11g hçn
hîp A.
b) TÝnh m1




62
TiÕt 61 Bμi thùc hμnh sè 4:
TÝnh chÊt cña c¸c halogen


A - Môc tiªu
− Cñng cè kÜ n¨ng tiÕn hµnh thÝ nghiÖm, quan s¸t nhËn xÐt vµ viÕt t−êng
tr×nh.
− Kh¾c s©u tÝnh tÈy mµu cña n−íc Gia-ven.
− Lµm quen víi viÖc gi¶i mét bµi to¸n thùc nghiÖm vÒ nhËn biÕt c¸c dung
dÞch b»ng nh÷ng ph−¬ng ¸n kh¸c nhau.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
1) Dông cô thÝ nghiÖm:
− èng nghiÖm: 5. − èng nhá giät: 5
− CÆp èng nghiÖm: 1 − Gi¸ ®Ó èng nghiÖm: 5
− Th×a xóc ho¸ chÊt: 1 − B×nh thuû tinh cì nhá,
− Bé gi¸ TN thùc hµnh: 1 − Nót cã èng nhá giät: 4
2) Ho¸ chÊt:
− CaCO3
− Bét CuO.
− Cu phoi bµo. − Zn viªn.
− Dung dÞch HNO3
− Dung dÞch HCl.
− Dung dÞch NaNO3. − Dung dÞch NaCl
− Dung dÞch AgNO3
− Dung dÞch hoÆc giÊy qu× tÝm.
− Bét CaCO3. − V¶i (giÊy) mµu
− Dung dÞch CuSO4
− N−íc Gia-ven.
− Mét sè kim lo¹i, phi kim vµ muèi kh¸c. − Dung dÞch NaOH



63
C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. kiÓm tra c¸c néi dung lÝ thuyÕt cÇn ®−îc cñng cè
trong bµi (10 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS nh¾c l¹i c¸c néi dung lÝ Nh¾c l¹i c¸c néi dung lÝ thuyÕt vµ ghi
thuyÕt sau: l¹i vµo gãc b¶ng bªn ph¶i.
1) TÝnh chÊt cña axit HCl.
2) Thµnh phÇn vµ tÝnh chÊt cña n−íc
Gia-ven

3) Thuèc thö ®Ó nhËn ra ion Cl .

Ho¹t ®éng 2
II. tiÕn hµnh c¸c thÝ nghiÖm (25 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn HS lµm c¸c thÝ nghiÖm vµ Lµm thÝ nghiÖm vµ ghi l¹i c¸c hiÖn
yªu cÇu HS ghi l¹i c¸ch tiÕn hµnh, hiÖn t−îng thÝ nghiÖm.
t−îng vµo mÉu t−êng tr×nh sau (riªng
thÝ nghiÖm 3: ph©n biÖt c¸c dung dÞch
bÞ mÊt nh·n, GV yªu cÇu c¸c nhãm th¶o
luËn vµ ghi l¹i c¸ch tiÕn hµnh):


Ph−¬ng tr×nh ph¶n
STT Tªn thÝ nghiÖm C¸ch tiÕn hµnh HiÖn t−îng
øng vµ gi¶i thÝch
1 TÝnh axit cña axit + Cho Cu(OH)2 vµo
HCl èng nghiÖm chøa dung
dÞch HCl
+ Cho CaCO3 vµo èng
nghiÖm chøa dung
dÞch HCl
+ Cho 1miÕng Zn vµo
èng nghiÖm chøa dung
dÞch HCl


64
Ph−¬ng tr×nh ph¶n
STT Tªn thÝ nghiÖm C¸ch tiÕn hµnh HiÖn t−îng
øng vµ gi¶i thÝch
2 TÝnh tÈy mµu cña + Bá mét miÕng v¶i
n−íc Gia-ven hoÆc giÊy mµu vµo
èng nghiÖm
+ Nhá tiÕp vµi giät
n−íc Gia-ven.
3 Bµi tËp: ph©n biÖt 4
dung dÞch: HCl,
NaCl, NaNO3, NaOH


GV: HS:
Yªu cÇu HS nªu hiÖn t−îng cña c¸c thÝ B¸o c¸o thÝ nghiÖm.
nghiÖm 1, 2.
− HS nªu c¸ch ph©n biÖt 4 dung dÞch ë
thÝ nghiÖm 3.
GV:
NhËn xÐt vµ bæ xung.

Ho¹t ®éng 3 (10 phót)
Dän, röa dông cô vµ lµm t−êng tr×nh.




65
Ch−¬ng 6
Nhãm Oxi


TiÕt 62 Kh¸i qu¸t vÒ nhãm oxi


A - Môc tiªu
1. VÒ kiÕn thøc:
HS biÕt:
KÝ hiÖu ho¸ häc, tªn gäi vµ mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ c¬ b¶n cña c¸c nguyªn tè
trong nhãm VI A (nhãm oxi).
HS hiÓu:
− VÞ trÝ nhãm oxi trong b¶ng tuÇn hoµn (nhãm VI A).
− C¸ch x¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña c¸c sè nguyªn tè trong hîp chÊt.
− TÝnh chÊt ho¸ häc ®Æc tr−ng cña nhãm lµ tÝnh phi kim m¹nh (nh−ng kÐm
c¸c nguyªn tè nhãm halogen).
− Sù biÕn ®æi ®é ©m ®iÖn, b¸n kÝnh nguyªn tö, n¨ng l−îng ion ho¸ vµ mét sè
tÝnh chÊt vËt lÝ cña c¸c nguyªn tè trong nhãm.
− Sù kh¸c nhau gi÷a oxi vµ c¸c nguyªn tè trong nhãm.
− Sù biÕn ®æi tÝnh chÊt ho¸ häc cña c¸c ®¬n chÊt trong nhãm.
− Sù biÕn ®æi tÝnh chÊt c¸c hîp chÊt víi hi®ro vµ hîp chÊt hi®roxit cña c¸c
nguyªn tè trong nhãm.
− Mèi quan hÖ gi÷a cÊu t¹o (cÊu h×nh electron) vµ tÝnh chÊt.
2. VÒ kÜ n¨ng:
− ViÕt ®−îc cÊu h×nh electron d¹ng tæng qu¸t cña nhãm VI A vµ cña c¸c
nguyªn tè trong nhãm ë d¹ng « l−îng tö ë tr¹ng th¸i c¬ b¶n vµ kÝch thÝch.
− Dùa vµo cÊu h×nh electron líp ngoµi cïng cã thÓ dù ®o¸n ®−îc tÝnh oxi ho¸
m¹nh cña c¸c nguyªn tè trong nhãm vµ mét sè tÝnh chÊt kh¸c cña nguyªn tö.
− ViÕt ®−îc c¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc chøng minh tÝnh oxi ho¸ cña c¸c
nguyªn tè trong nhãm.


66
B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− B¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc (b¶ng 6.1, SGK).
− M¸y tÝnh, m¸y chiÕu.
HS:
¤n l¹i kiÕn thøc vÒ cÊu t¹o nguyªn tö, kÜ n¨ng viÕt cÊu h×nh; c¸c kh¸i niÖm vÒ
sè oxi ho¸, ®é ©m ®iÖn, n¨ng l−îng ion ho¸, b¸n kÝnh nguyªn tö.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1 (9 phót)
I. vÞ trÝ nhãm oxi trong b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè
GV: HS:
ChiÕu b¶ng tuÇn hoµn lªn mµn h×nh vµ KÕt luËn: Nhãm VI A gåm c¸c nguyªn
h−íng dÉn HS quan s¸t c¸c nguyªn tè tè oxi (O), l−u huúnh (S), selen (Se),
trong nhãm VIA. telu (Te) vµ poloni (Po) gäi lµ nhãm oxi.
− Oxi lµ nguyªn tè phæ biÕn nhÊt trªn
Yªu cÇu HS viÕt kÝ hiÖu ho¸ häc vµ gäi
tªn c¸c nguyªn tè trong nhãm. Cho biÕt tr¸i ®Êt, chiÕm kho¶ng 20% thÓ tÝch
tr¹ng th¸i tån t¹i ë ®iÒu kiÖn th−êng vµ kh«ng khÝ, kho¶ng 50% khèi l−îng vá
tÝnh phæ biÕn trong tù nhiªn cña chóng. tr¸i ®Êt, kho¶ng 60% khèi l−îng c¬ thÓ
con ng−êi, 89% khèi l−îng n−íc.
− L−u huúnh cã nhiÒu trong lßng ®Êt,
cã trong thµnh phÇn cña dÇu th«, khãi
nói löa, c¬ thÓ sèng.
− Selen lµ chÊt b¸n dÉn r¾n, mµu n©u
®á. Selen dÉn ®iÖn kÐm trong bãng tèi,
dÉn ®iÖn tèt khi ®−îc chiÕu s¸ng.
− Telu lµ chÊt r¾n, mµu x¸m, thuéc lo¹i
nguyªn tè hiÕm.
− Poloni lµ nguyªn tè kim lo¹i, cã tÝnh
phãng x¹.


67
Ho¹t ®éng 2
II. cÊu t¹o nguyªn tö
cña nh÷ng nguyªn tè trong nhãm oxi (10 phót)
1) Gièng nhau
GV: HS:
H−íng dÉn HS viÕt cÊu h×nh electron − Nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè nhãm
líp ngoµi cïng cña c¸c nguyªn tè trong oxi cã 6 electron líp ngoµi cïng
nhãm oxi vµ biÓu diÔn d−íi d¹ng « (ns2np4) → cã 2e ®éc th©n ë tr¹ng th¸i
l−îng tö. c¬ b¶n.
Yªu cÇu HS nhËn xÐt sù gièng nhau vÒ:
↑↓ ↑ ↑
↑↓
- CÊu t¹o líp vá electron.
ns2 np4
- Kh¶ n¨ng nhËn electron ®Ó cã sè oxi
ho¸ −2. − Nguyªn tö cña nh÷ng nguyªn tè nµy
GV bæ xung, nhËn xÐt. cã kh¶ n¨ng thu thªm 2 electron ®Ó ®¹t
cÊu h×nh electron b·o hoµ bÒn v÷ng
(ns2np6).
→ C¸c nguyªn tè trong nhãm oxi cã
tÝnh oxi ho¸ vµ cã thÓ t¹o nªn nh÷ng
hîp chÊt, trong ®ã chóng cã sè oxi ho¸ −2.

Ho¹t ®éng 3
2) Sù kh¸c nhau gi÷a oxi vµ c¸c
nguyªn tè trong nhãm
HS:
GV:
Th¶o luËn theo nhãm vµ tr¶ lêi c¸c néi
GV h−íng dÉn HS tr¶ lêi c¸c néi dung:
− So s¸nh cÊu h×nh electron cña nguyªn dung:
tö O víi c¸c nguyªn tö cßn l¹i trong − So víi O c¸c nguyªn tö S, Se, Te cßn
cã ph©n líp d trèng (ch−a cã electron) ë
nhãm (S, Se, Te).
− Nh÷ng electron líp ngoµi cïng cña tr¹ng th¸i c¬ b¶n:
c¸c nguyªn tö S, Se, Te khi ®−îc kÝch − Khi bÞ kÝch thÝch, c¸c electron ë ph©n
thÝch, chóng cã thÓ chuyÓn ®Õn nh÷ng líp np vµ ns lÇn l−ît cã thÓ nh¶y lªn
obitan d cßn trèng ®Ó t¹o ra líp ngoµi ph©n líp nd ®Ó t¹o ra 4 hoÆc 6 electron
cïng cã nhiÒu electron ®éc th©n h¬n, ®éc th©n.

68
h·y cho biÕt cã bao nhiªu tr−êng hîp → cã 2 tr−êng hîp kÝch thÝch:
nh− vËy?


↑↑↑
↑↓ nd1
3
np
ns2
KÝch
↑↓ ↑ ↑ thÝch
↑↓ nd0
↑↑
4
np
↑↑↑
ns2 ↑ nd2
3
np
ns1

GV gîi ý HS kÕt luËn vÒ sè electron cña KÕt luËn:
c¸c nguyªn tö ë tr¹ng th¸i kÝch thÝch. Khi tham gia ph¶n øng víi nh÷ng
nguyªn tè cã ®é ©m ®iÖn lín h¬n,
nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè S, Se, Te
cã kh¶ n¨ng t¹o nªn nh÷ng hîp chÊt cã
liªn kÕt céng ho¸ trÞ, trong ®ã chóng cã
sè oxi ho¸ + 4 hoÆc + 6.
GV:
GV chiÕu ®Ò bµi tËp sè 3 vµ sè 4 (SGK)
lªn mµn h×nh ®Ó HS luyÖn tËp.

Ho¹t ®éng 4
III. TÝnh chÊt cña c¸c nguyªn tè trong nhãm oxi
1) TÝnh chÊt cña ®¬n chÊt (5 phót)
HS:
GV:
Dùa vµo b¶ng ®é ©m ®iÖn, b¸n kÝnh Th¶o luËn theo nhãm vµ ®−a ra c¸c
nhËn xÐt:
nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè, GV yªu
− Lµ nh÷ng nguyªn tè phi kim m¹nh
cÇu HS nhËn xÐt:
(trõ Po).
− Møc ®é tÝnh phi kim cña c¸c nguyªn
− Cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh, tuy nhiªn yÕu
tè trong nhãm oxi? h¬n halogen cïng chu k×.

69
− So s¸nh tÝnh phi kim cña c¸c nguyªn − TÝnh chÊt nµy gi¶m dÇn tõ O ®Õn Te.
tè nhãm oxi víi halogen trong cïng chu
k×?
− Sù biÕn ®æi tÝnh phi kim (tõ O ®Õn
Te)?

Ho¹t ®éng 5
GV: 2) TÝnh chÊt cña hîp chÊt (5 phót)
HS:
GV h−íng dÉn HS chuÈn bÞ:
− ViÕt c«ng thøc ph©n tö cña hîp chÊt HS th¶o luËn nhãm vµ tr×nh bµy:
víi hi®ro, hîp chÊt hi®roxit cña c¸c − Hîp chÊt víi hi®ro:
nguyªn tè nhãm oxi? H 2O H2S H2Se H2Te
− Dùa vµo sù biÕn ®æi b¸n kÝnh nguyªn
Láng (KhÝ mïi khã chÞu)
tö, ®é ©m ®iÖn vµ quy luËt biÕn ®æi tÝnh Dung dÞch
chÊt cña hîp chÊt theo nhãm A trong trong n−íc
TÝnh axÝt yÕu
b¶ng tuÇn hoµn, h·y rót ra c¸c kÕt luËn
− Hîp chÊt hi®roxit lµ nh÷ng axit: H2SO4;
vÒ sù biÕn ®æi:
+ §é ©m ®iÖn cña c¸c hîp chÊt víi H2SeO4; H2TeO4
− §é bÒn gi¶m dÇn theo d·y:
hi®ro cña c¸c nguyªn tè nhãm oxi.
+ TÝnh axit cña c¸c hi®roxit cña c¸c H2SO4; H2SeO; H2TeO4
nguyªn tè nhãm oxi.

Ho¹t ®éng 6
Cñng cè bµi (1 phót)
GV h−íng dÉn HS lµm c¸c bµi tËp 1, 2, 5 (SGK).




70
TiÕt 63 oxi

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
øng dông vµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ oxi.
2. HS hiÓu:
− TÝnh chÊt ho¸ häc c¬ b¶n cña oxi lµ tÝnh oxi ho¸ m¹nh.
− Nguyªn t¾c ®iÒu chÕ oxi trong phßng thÝ nghiÖm lµ ph¶n øng ph©n huû hîp
chÊt giµu oxi vµ kh«ng bÒn.
3. HS vËn dông:
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc chøng minh tÝnh chÊt oxi ho¸ m¹nh cña oxi vµ
mét sè ph−¬ng tr×nh ho¸ häc ®iÒu chÕ oxi trong phßng thÝ nghiÖm.
− Gi¶i ®−îc mét sè bµi tËp cã néi dung liªn quan.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y tÝnh, m¸y chiÕu, c¸c phÇn mÒm thÝ nghiÖm.
− Dông cô vµ ho¸ chÊt phôc vô cho thÝ nghiÖm.
+ Ho¸ chÊt: Na, Mg, C, S, BH2O2, MnO2, H2O, C2H5OH.
+ Dông cô: B×nh tam gi¸c cã nót, mu«i thuû tinh, bé dông cô ®iÒu chÕ oxi
tõ chÊt láng.
HS:
¤n tËp c¸c tÝnh chÊt cña nhãm oxi.

C - TiÕn tr×nh d¹y - häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. cÊu t¹o ph©n tö oxi (5 phót)
GV: HS:
Th¶o luËn nhãm
Gîi ý HS th¶o luËn:
224
8 O: 1s 2s 2p
− ViÕt cÊu h×nh electron cña oxi?
71
− BiÓu diÔn sù ph©n bè electron trong Sù ph©n bè trong c¸c obitan:
c¸c obitan (« l−îng tö)
− NhËn xÐt sè electron ®éc th©n.
− ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cña O2. ↑↓ ↑↓ ↑ ↑
↑↓
1s2 2s2 2p4
→ CTPT: O2
→ CTCT: O=O

Ho¹t ®éng 2
II. tÝnh chÊt vËt lÝ vµ tr¹ng th¸i tù nhiªn cña oxi (2 phót)
GV: HS:
Thu s½n mét b×nh khÝ oxi vµ cho HS Th¶o luËn:
quan s¸t, tõ ®ã rót ra nhËn xÐt vÒ tÝnh − Oxi lµ chÊt khÝ kh«ng mµu, kh«ng
chÊt vËt lÝ. mïi, kh«ng vÞ, h¬i nÆng h¬n kh«ng khÝ:
32
≈ 1,1 >1
d O2 =
29
KK

- KhÝ O2 tan Ýt trong n−íc.
- KhÝ O2 duy tr× sù sèng, sù ch¸y.
- Oxi ho¸ láng ë −183oC (p=1atm)
GV:
GV bæ xung c¸c tÝnh chÊt cÇn thiÕt
(theo SGK).

Ho¹t ®éng 3
III. tÝnh chÊt ho¸ häc cña oxi (5 phót)
GV: HS: th¶o luËn:
−Nguyªn tö O (2s22p4) cã 6 electron
Tæ chøc cho HS tr¶ lêi c¸c néi dung:
−Dùa vµo cÊu h×nh electron vµ ®é ©m líp ngoµi cïng, ®Ó ®¹t cÊu h×nh electron
26
®iÖn cña O h·y so s¸nh víi ®é ©m ®iÖn cña khÝ hiÕm (2s 2p ), nã dÔ nhËn thªm
cña c¸c nguyªn tè kh¸c? Rót ra tÝnh 2 electron → O cã sè oxi ho¸ (−2):
−2
chÊt ®Æc tr−ng cña oxi? Møc ®é ho¹t 0
O +2e→ O
®éng?

72
− Dù ®o¸n sè oxi ho¸ cña oxi trong c¸c → Oxi thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸.
− χO = 3,44 chØ nhá h¬n χF = 3,98 →
ph¶n øng?
oxi thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸ m¹nh.
⇒ Oxi lµ nguyªn tè phi kim ho¹t ®éng,
cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh.

Ho¹t ®éng 4
1) T¸c dông víi kim lo¹i (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn c¸c nhãm HS lµm mét sè Quan s¸t thÝ nghiÖm vµ rót ra nhËn xÐt,
thÝ nghiÖm vÒ ph¶n øng cña oxi víi kim viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc cña c¸c ph¶n
lo¹i: øng:
+1 −2
0 0
to
- §èt ch¸y Na trong b×nh ®ùng khÝ oxi.
4 Na + O2 ⎯⎯ 2 Na 2 O

- §èt ch¸y Mg trong b×nh ®ùng khÝ +2 −2
0 0
to
2 Mg + O2 ⎯⎯ 2 Mg O

oxi.
⇒ Oxi t¸c dông víi hÇu hÕt c¸c kim
lo¹i (trõ Au, Pt...) t¹o ra hîp chÊt ion.

Ho¹t ®éng 5
2) T¸c dông víi phi kim (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn c¸c nhãm HS lµm mét sè Quan s¸t thÝ nghiÖm vµ rót ra nhËn xÐt,
thÝ nghiÖm vÒ ph¶n øng cña oxi víi phi viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc:
+4 −2
kim: 0
0
to
S + O 2 ⎯⎯ S O 2

- §èt ch¸y S trong b×nh khÝ O2
+4 −2
0
0
to
C + O 2 ⎯⎯ C O 2

- §èt ch¸y C trong b×nh khÝ O2
+5 −2
- §èt ch¸y P trong b×nh khÝ O2 0
0
to
4 P + 5 O2 ⎯⎯ 2 P2 O5

Yªu cÇu HS nhËn xÐt, viÕt c¸c ph−¬ng
tr×nh ph¶n øng x¶y ra? X¸c ®Þnh sè oxi ⇒ Oxi t¸c dông víi nhiÒu phi kim t¹o
ra oxit, lµ nh÷ng hîp chÊt céng ho¸ trÞ
ho¸?
cã cùc.


73
Ho¹t ®éng 6
3) T¸c dông víi hîp chÊt (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn c¸c nhãm HS lµm thÝ Quan s¸t thÝ nghiÖm.
nghiÖm: §èt ch¸y r−îu C2H5OH ®ùng
trong b¸t sø ngoµi kh«ng khÝ.
GV: HS:
Yªu cÇu HS quan s¸t hiÖn t−îng, rót ra − Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng ch¸y cña
nhËn xÐt vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc C2H5OH trong oxi kh«ng khÝ:
−2 +4
cña ph¶n øng. 0
to
C 2 H5OH + 3 O2 ⎯⎯ 2 C O2

−2
+ 3H2 O
⇒ ë nhiÖt ®é cao, nhiÒu hîp chÊt v« c¬
GV:
Bæ sung: C¸c qu¸ tr×nh oxi ho¸ ®Òu to¶ vµ h÷u c¬ (C2H5OH, H2S...) ch¸y trong
nhiÖt, trong c¸c hîp chÊt t¹o thµnh oxi khÝ oxi t¹o ra oxit lµ nh÷ng hîp chÊt
cã sè oxi ho¸ −2 (trõ hîp chÊt víi flo vµ céng ho¸ trÞ.
hîp chÊt peoxit)

Ho¹t ®éng 7
IV. øng dông cña oxi (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn HS nghiªn cøu SGK vµ qua - Nhu cÇu thë, h« hÊp trong ®êi sèng
thùc tÕ rót ra mét sè øng dông cña oxi con ng−êi vµ ®éng vËt.
trong ®êi sèng c«ng nghiÖp. - Sö dông trong c«ng nghiÖp, y häc, vò
ChiÕu h×nh 6.3 (tr 160, SGK) lªn mµn trô...
h×nh cho HS nhËn xÐt.

V. ®iÒu chÕ oxi (5 phót)
Ho¹t ®éng 8
1) Trong phßng thÝ nghiÖm
GV: HS:
H−íng dÉn HS lµm thÝ nghiÖm ®iÒu − C¸c nhãm HS lµm thÝ nghiÖm.
chÕ vµ thu khÝ oxi tõ KMnO4. Ph©n tÝch − NhËn xÐt: Trong phßng thÝ nghiÖm,
mét sè kÜ thuËt. ng−êi ta ®iÒu chÕ O2 b»ng ph¶n øng
74
− L¾p h¬i chóc miÖng èng nghiÖm ph©n huû nh÷ng hîp chÊt giµu oxi vµ
xuèng. Gi¶i thÝch? kÐm bÒn víi nhiÖt.
− V× sao ph¶i thu khÝ oxi b»ng c¸ch ®Èy VÝ dô: KMnO4, KClO3, H2O2
n−íc? C¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc:
Yªu cÇu HS nhËn xÐt vÒ ph−¬ng ph¸p
®iÒu chÕ oxi trong phßng thÝ nghiÖm. to
2KMnO4 ⎯⎯ K2MnO4 + MnO2 +

+ O2 ↑
tO
MnO
2KClO3 ⎯⎯⎯⎯⎯ 2KCl + 3O2 ↑

2

MnO
2H2O2 ⎯⎯⎯→ 2H2O + O2 ↑
2




Ho¹t ®éng 9
2) Trong c«ng nghiÖp (5 phót)
GV: HS:
Giíi thiÖu mét sè ph−¬ng ph¸p s¶n a) Tõ kh«ng khÝ: (s¬ ®å SGK, tr 161)
xuÊt O2 dïng trong c«ng nghiÖp vµ b) Tõ n−íc:
h−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ §iÖn ph©n dung dÞch n−íc cã chøa
häc. NaOH, H2SO4:
1
dp
H2O ⎯⎯ H2↑ + O2↑

2
H 2SO 4


Ho¹t ®éng 10
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ (3 phót)
GV:
Gióp HS tãm t¾t l¹i nh÷ng kiÕn thøc
träng t©m ®· häc.
H−íng dÉn HS gi¶i bµi tËp: 1, 2, 3, 4, 5
(SGK).




75
TiÕt 64 Ozon vμ hi®ro peoxit

A - Môc tiªu
1. HS biÕt:
− CÊu t¹o ph©n tö O3 vµ H2O2.
− Mét sè øng dông cña O3 vµ H2O2.
2. HS hiÓu:
− O3 vµ H2O2 cã tÝnh oxi ho¸ lµ do dÔ ph©n huû t¹o ra O2.
− H2O2 cã tÝnh khö vµ tÝnh oxi ho¸ lµ do nguyªn tè oxi trong H2O2 cã sè oxi
ho¸ −1 lµ sè oxi ho¸ trung gian gi÷a sè oxi ho¸ 0 vµ −2 cña oxi.
3. HS vËn dông:
− Gi¶i thÝch ®−îc viÖc øng dông O3, H2O2 lµm chÊt tÈy mµu vµ s¸t trïng.
− ViÕt ®−îc c¸c ph−¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ cho tÝnh chÊt ho¸ häc cña O3
vµ H2O2.
− Ph©n biÖt ®−îc tÝnh oxi ho¸ cña O3 m¹nh h¬n O2 nhê c¸c ph¶n øng.
− Gi¶i thÝch ®−îc mét sè bµi tËp cã néi dung liªn quan.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− Ho¸ chÊt: H2O2, dung dÞch KI, dung dÞch KMnO4, dung dÞch H2SO4 lo·ng,
hå tinh bét, qu× tÝm.
− Dông cô: èng nghiÖm, èng hót, kÑp èng nghiÖm, gi¸ èng nghiÖm.
− M¸y tÝnh, m¸y chiÕu.
HS:
¤n tËp vÒ tÝnh chÊt cña oxi.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

I. ozon
GV:
Th«ng b¸o: oxi (O2) vµ ozon (O3) lµ hai
d¹ng thï h×nh cña nguyªn tè oxi.

76
Ho¹t ®éng 1 (5 phót)
GV: 1) CÊu t¹o ph©n tö cña ozon
HS:
H−íng dÉn HS ph©n tÝch:
− Ph©n tö ozon cã ba nguyªn tö oxi liªn Th¶o luËn, ®Ò xuÊt c«ng thøc cÊu t¹o
cña ozon (O3):
kÕt víi nhau.
− Mçi nguyªn tö oxi cã 6 electron O
ngoµi cïng. Liªn kÕt Liªn kÕt céng
cho − nhËn ho¸ trÞ
− VËn dông quy t¾c b¸t tö (8e) viÕt
c«ng thøc cÊu t¹o cña O3
O O
GV: NhËn xÐt:
Yªu cÇu HS nhËn xÐt c«ng thøc cÊu t¹o − Ozon cã 3 nguyªn tö oxi liªn kÕt víi
cña O3: nhau.
− Ph©n lo¹i liªn kÕt. − Nguyªn tö oxi trung t©m t¹o nªn mét
liªn kÕt cho − nhËn víi mét trong hai
− Sè liªn kÕt.
nguyªn tö oxi vµ hai liªn kÕt céng ho¸
trÞ víi nguyªn tö oxi cßn l¹i.

Ho¹t ®éng 2 (15 phót)
2) TÝnh chÊt cña ozon
a) TÝnh chÊt vËt lÝ
GV: HS:
H−íng dÉn HS ®äc SGK ®Ó rót ra c¸c KÕt luËn:
− Ozon lµ chÊt khÝ.
tÝnh chÊt vËt lÝ cña ozon?
− Tr¹ng th¸i? − Mïi ®Æc tr−ng.
− Mµu s¾c? mïi vÞ? − Mµu xanh nh¹t.
− NhiÖt ®é s«i (ho¸ láng)? − Ho¸ láng ë −112oC (tos)
− Kh¶ n¨ng hoµ tan? − Ozon tan nhiÒu trong n−íc h¬n oxi.
b) TÝnh chÊt ho¸ häc
GV: HS:
Gîi ý HS ph©n tÝch: ph©n tö O3 cã mét ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
liªn kÕt cho − nhËn kÐm bÒn h¬n liªn O3 → O2 + O
kÕt ®«i → cã kh¶ n¨ng ph©n huû thµnh
O2 vµ O.

77
GV: HS:
S¶n phÈm cña qu¸ tr×nh ph©n huû O3 lµ NhËn xÐt: ozon cã tÝnh oxi ho¸ rÊt
oxi nguyªn tö cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh h¬n m¹nh, m¹nh h¬n oxi.
oxi ph©n tö. H·y so s¸nh tÝnh oxi ho¸ C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
cña ozon vµ oxi? Ag + O2 (kh«ng x¶y ra).
2Ag + O3 → Ag2O + O2 (1)
O2 + KI + H2O (kh«ng x¶y ra)
O3 + 2KI + H2O → I2 + 2KOH + O2 (2)
GV:
H−íng dÉn HS viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh
ho¸ häc ®Ó chøng minh cho tÝnh oxi ho¸
m¹nh cña ozon vµ so s¸nh kh¶ n¨ng
ph¶n øng víi oxi.
GV:
H−íng cho HS: ph¶n øng (2) dïng ®Ó
nhËn biÕt khÝ ozon v× trong s¶n phÈm cã
I2 t¹o ra lµm xanh hå tinh bét.
GV h−íng cho HS lµm bµi tËp 2 (SGK)
®Ó luyÖn tËp.

Ho¹t ®éng 3 (5 phót)
3) øng dông cña ozon
GV: HS:
H−íng dÉn HS ®äc SGK, rót ra c¸c NhËn xÐt:
− Lµm s¹ch kh«ng khÝ, khö trïng (y tÕ).
nhËn xÐt vÒ øng dông cña ozon.
− TÈy tr¾ng (c«ng nghiÖp).
GV:
Bæ xung: trªn tÇng cao cña khÝ quyÓn, − B¶o vÖ tr¸i ®Êt, ng¨n ngõa tia tö ngo¹i
O3 ®−îc t¹o thµnh tõ O2 do ¶nh h−ëng (tù nhiªn).
cña tia cùc tÝm (uv) hoÆc sù phãng ®iÖn
trong c¬n d«ng:
uv
3O2 ⎯⎯ 2O3


78
II. Hi®ro peoxit

Ho¹t ®éng 4
1) CÊu t¹o ph©n tö cña hi®ro peoxit
GV: HS:
H−íng dÉn HS t×m hiÓu c«ng thøc ph©n Th¶o luËn:
tö vµ c«ng thøc cÊu t¹o cña hi®ro peoxit − C«ng thøc ph©n tö: H2O2
theo SGK: − C«ng thøc cÊu t¹o:
− C«ng thøc ph©n tö. H
− C«ng thøc cÊu t¹o.
OO
− NhËn xÐt vÒ c¸c liªn kÕt trong ph©n tö.
H
− Sè oxi ho¸ cña oxi trong ph©n tö.
− Ph©n tö H2O gåm 2 liªn kÕt céng ho¸
trÞ cã cùc H – O vµ mét liªn kÕt céng
ho¸ trÞ kh«ng cùc O – O.
− Sè oxi ho¸ cña O lµ −1.
Ho¹t ®éng 5 (10 phót)
GV: 2) TÝnh chÊt cña hi®ro peoxit
Cho HS quan s¸t lä ®ùng H2O2 vµ t×m a) TÝnh chÊt vËt lÝ
hiÓu SGK ®Ó rót ra c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ HS:
c¬ b¶n: NhËn xÐt:
− Tr¹ng th¸i? − Hi®ro peoxit lµ chÊt láng.
− Mµu s¾c? − Kh«ng mµu.
− Khèi l−îng riªng? − d = 1,45 gam/cm3
− NhiÖt ®é ®«ng ®Æc? − to (ho¸ r¾n) = −0,48oC.
− Kh¶ n¨ng hoµ tan? − Tan trong n−íc theo bÊt k× tØ lÖ nµo.

Ho¹t ®éng 6
b) TÝnh chÊt ho¸ häc
GV: HS:
H−íng dÉn HS lµm c¸c thÝ nghiÖm sau: C¸c nhãm HS thùc hiÖn c¸c thÝ
nghiÖm.
TN1: TÝnh bÒn cña ph©n tö H2O2.

79
TN1: TÝnh bÒn cña ph©n tö H2O2
GV: Cho vµo èng nghiÖm kho¶ng 2 ml dung
Bæ sung: H2O2 lµ chÊt kÐm bÒn, dÔ bÞ dÞch H2O2, cho tiÕp mét Ýt MnO2.
ph©n huû thµnh H2O vµ O2, ph¶n øng → èng nghiÖm nãng lªn → ph¶n øng
to¶ nhiÒu nhiÖt. Sù ph©n huû x¶y ra to¶ nhiÖt → khÝ O2 tho¸t ra.
nhanh nÕu cã mÆt chÊt xóc t¸c MnO2. MnO2
2H2O2 ⎯⎯⎯→ 2H2O + O2 ↑
TN2: TÝnh oxi ho¸ cña H2O2 TN2: TÝnh oxi ho¸ cña H2O2
− Cho vµo èng nghiÖm kho¶ng 4 ml
dung dÞch H2O2, cho thªm kho¶ng 2ml
dung dÞch KI (kh«ng lÊy d−).
− LÊy 1/2 thÓ tÝch dung dÞch ph¶n øng,
nhá vµi giät hå tinh bét → dung dÞch
mµu xanh → cã I2
− LÊy 1/2 thÓ tÝch cßn l¹i cho ph¶n øng
víi phenolphtalein → mµu hång →
dung dÞch baz¬.
−1 −1 −2
0
GV:
H2 O2 + 2K I → I 2 + 2K O H
Yªu cÇu HS x¸c ®Þnh chÊt oxi ho¸ vµ
chÊt khö trong ph¶n øng trªn. GV H2O2: chÊt oxi ho¸.
h−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n KI : chÊt khö.
−1 +3 −2 +5
øng H2O2 víi KNO2? kÕt luËn?
H2 O2 + K N O2 → H2 O + K N O3
H2O2: chÊt oxi ho¸.
KNO2: chÊt khö.
KÕt luËn:
H2O2 cã tÝnh oxi ho¸ khi t¸c dông víi
chÊt khö.
TN3: TÝnh khö cña H2O2 TN3: TÝnh khö cña H2O2
− Cho vµo èng nghiÖm kho¶ng 2 ml
dung dÞch KMnO4 lo·ng, nhá thªm vµi
giät dung dÞch H2SO4 lo·ng. Thªm vµo
dung dÞch thu ®−îc kho¶ng 2 ml dung
dÞch H2O2

80
→ Mµu tÝm cña dung dÞch nh¹t dÇn vµ
mÊt mµu, cã bät khÝ bay ra (O2).
− Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
+7
−1
5 H2 O 2 + 2K Mn O4 + 3H2SO4 →
+2 0
→ 2 Mn SO4 + 5 O2 + K2SO4 + 8H2O
GV:
+1 −1 0 0
Yªu cÇu HS x¸c ®Þnh chÊt oxi ho¸, chÊt
Ag2 O + H2 O2 → 2 Ag + H2O + O2
khö cña ph¶n øng.
GV bæ xung: H2SO4 lµm m«i tr−êng H2O2: chÊt khö.
cho ph¶n øng (kh«ng thay ®æi sè oxi KMnO4, Ag2O: chÊt oxi ho¸.
ho¸) KÕt luËn:
GV h−íng dÉn HS viÕt thªm ph−¬ng H2O2 cã tÝnh khö khi t¸c dông víi chÊt
tr×nh Ag2O víi H2O2. oxi ho¸.

Ho¹t ®éng 7 (5 phót)
3) øng dông cña hi®ro peoxit
GV: HS:
H−íng dÉn HS t×m hiÓu SGK vµ liªn hÖ - §êi sèng.
víi thùc tiÔn ®Ó rót ra c¸c øng dông c¬ - Y tÕ.
b¶n cña H2O2?
- C«ng nghiÖp.
- M«i tr−êng.

Ho¹t ®éng 8 (5 phót)
Cñng cè bµi − bµi tËp vÒ nhµ
GV:
H−íng dÉn HS tæng kÕt c¸c tÝnh chÊt
ho¸ häc c¬ b¶n cña O3 vµ H3O2 ®ã lµ:
− Ozon cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh.
− Hi®ro peoxit võa cã tÝnh oxi ho¸, võa
cã tÝnh khö.
• Bµi tËp vÒ nhµ: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (SGK).

81
TiÕt 65 LuyÖn tËp


A - Môc tiªu
− Cñng cè l¹i c¸c néi dung c¬ b¶n vÒ tÝnh chÊt cña c¸c halogen, cña oxi vµ
c¸c hîp chÊt cña chóng.
− RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm c¸c bµi to¸n cã liªn quan ®Õn c¸c halogen, oxi...

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹.
HS:
¤n tËp c¸c kiÕn thøc cò.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. bµi tËp 1 (7phót)
GV:
ChiÕu ®Ò bµi tËp 1 lªn mµn h×nh, yªu
cÇu HS lµm bµi tËp vµo vë, sau ®ã GV
gäi mét HS lªn ch÷a. GV nhËn xÐt,
chÊm ®iÓm.
Bµi tËp 1: HS:
Cho s¾t t¸c dông víi axit clohi®ric thu Lµm bµi tËp 1 vµo vë.
®−îc khÝ X, nhiÖt ph©n kalipemanganat KhÝ X: H
2
thu ®−îc khÝ Y. §un kali clorat víi
mangan®ioxit còng thu ®−îc khÝ Y. KhÝ KhÝ Y: O2
Z thu ®−îc tõ ph¶n øng cña axit KhÝ Z: Cl2
clohidric ®Æc víi kalipemanganat. X¸c C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
®Þnh X, Y, Z vµ viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
ph¶n øng x¶y ra.

82
tO
2KMnO4 ⎯⎯⎯ K2MnO4 + MnO2 + O2

MnO ,t o
2KClO3 ⎯⎯⎯⎯ 2KCl + 3O2

2


2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2
+ 5Cl2 + 8H2O

Ho¹t ®éng 2
Bµi tËp 2 (12 phót)
GV:
ChiÕu ®Ò bµi tËp 2 lªn mµn h×nh, yªu
cÇu c¸c nhãm th¶o luËn lµm bµi tËp 2 vµ
ghi l¹i vµo vë vµ b¶ng nhãm.
Bµi tËp 2: HS:
Cho s¬ ®å c¸c ph¶n øng sau: Th¶o luËn nhãm ®Ó lµm bµi tËp 2
O
Bµi tËp 2:
t
a) KMnO4 ⎯⎯⎯ A + B + M↑

tO
b) KMnO4 + X → D + E + Y↑ + Q a) 2KMnO4 ⎯⎯⎯→
K2MnO4 + MnO2 + O2↑
tO
c) B + X ⎯⎯⎯ E + Q + Y↑
→ (A) (B) (M)

b) 2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2
o
t ,xt
d) KClO3 ⎯⎯⎯ D + M

(X) (D) (E)
e) KClO3 + X → D + Q + Y↑ + 5Cl2↑ + 8H2O
dp,MN
g) D + Q ⎯⎯⎯⎯ T + Y + R
→ (Y) (Q)

tO
tO
c) MnO2 + 4HCl ⎯⎯⎯

h) R + Y ⎯⎯⎯ X

(X) MnCl2 + 2H2O + Cl2↑
(B)
tO
i) Y + T ⎯⎯⎯ D + Q + F
→ (E) (Q) (Y)

k) X + T → D + Q t o ,xt
d) 2KClO3 ⎯⎯⎯ 2KCl + 3O2↑

h·y chän c¸c chÊt thÝch hîp víi A, B, C, (D) (M)
D ... X, T vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n e) KClO + 6HCl → KCl + 3H O + 3Cl ↑
3 2 2
øng. (D) (Q) (Y)
dp,MN
g) 2KCl + 2H2O ⎯⎯⎯⎯→
2KOH + Cl2 + H2
(T) (Y) (R)


83
tO
h) H2 + Cl2 ⎯⎯⎯ 2HCl

(R) (Y) (X)
tO
i) 3Cl2 + 6KOH ⎯⎯⎯ 5KCl + 3H2O

(Y) (T) (D) (Q)
+ KClO3
(F)
k) HCl + KOH → KCl + H2O
(X) (T) (D) (Q)
GV:
ChiÕu bµi lµm cña c¸c nhãm lªn mµn
h×nh, nhËn xÐt vµ chÊm ®iÓm.

Ho¹t ®éng 3
Bµi tËp 3 (13 phót)
GV:
ChiÕu ®Ò bµi tËp 3 lªn mµn h×nh, gäi
HS nªu h−íng gi¶i bµi tËp (nÕu cÇn, GV
gîi ý).
HS:
Bµi tËp 3:
Cho 3,8 gam hçn hîp P gåm Mg, Al, Lµm bµi tËp 3
Zn, Cu t¸c dông hoµn toµn víi O2 d− Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
thu ®−îc hçn hîp Q cã khèi l−îng 5,24 Cho hçn hîp t¸c dông víi O2
gam. TÝnh thÓ tÝch dung dÞch HCl 2M 2Mg + O2 → 2MgO (1)
(tèi thiÓu) ®Ó hoµ tan hoµn toµn hçn x 0,5x x
4Al + 3O2 → 2Al2O3
hîp Q. (2)
y 3/4y y/2
2Zn + O2 → 2ZnO (3)
z 0,5z z
2Cu + O2 → 2CuO (4)
t 0,5t t
+ Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp Q b»ng
dung dÞch HCl cã c¸c ph¶n øng:
MgO + 2HCl → MgCl2 + H2O (5)
x 2x

84
Al2O3 + 6HCl → AlCl3 + 3H2O (6)
y/2 3y
ZnO + 2HCl → ZnCl2 + H2O (7)
z 2z
CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O (8)
t 2t
GV: + Gäi sè mol Mg, Al, Zn, Cu cã trong
Gäi HS lµm tõng phÇn, GV chiÕu lªn 3,8 gam hçn hîp lÇn l−ît lµ x, y, z, t
mµn h×nh. NhËn xÐt: theo c¸c ph−¬ng tr×nh trªn ta
thÊy:
nHCl (5, 6, 7, 8)= 4n O2 (1, 2, 3, 4)

theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng:
m O2 (1, 2, 3, 4) = mQ − mP

= 5,24− 3,8
= 1,44 gam
1, 44
n O2 = = 0,045 mol
32
→ sè mol HCl tèi thiÓu cÇn dïng ®Ó
hoµ tan hçn hîp Q lµ:
nHCl (5, 6, 7, 8) = 4 × n O2 = 4 × 0,045

= 0,18 mol
ThÓ tÝch dung dÞch HCl 2M tèi thiÓu
cÇn dïng lµ:
0,18
Vdd HCl = = 0,09 (lit)
2

Ho¹t ®éng 4
Bµi tËp 4 (12 phót)
GV:
ChiÕu bµi tËp 4 lªn mµn h×nh, yªu cÇu
HS lµm bµi tËp vµo vë.


85
Bµi tËp 4:
Sau mét thêi gian ®un nãng 18,96gam
KMnO4, ng−êi ta thu ®−îc 18,32 gam
hçn hîp chÊt r¾n A. Thªm m gam
KClO3 vµo hçn hîp A ®−îc hçn hîp B.
Cho B t¸c dông hoµn toµn víi dung dÞch
HCl ®Æc, ®un nãng nhÑ ®−îc 12,544 lit
khÝ Cl2 ë ®ktc. TÝnh m?
GV: HS:
Gäi mét HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng 18,96
nKMnO = = 0,12 (mol)
4
vµ x¸c ®Þnh thµnh phÇn cña A, B. 158
Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng:
o
2KMnO4 ⎯t⎯ K2MnO4 + MnO2 + O2(1)

0,04 0,02 0,02 0,02
+ ChÊt r¾n A gåm K2MnO4,MnO2,
KMnO4 d−.
Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng:
m O2 = 18,96 − 18,32 = 0,64 gam
0,64
→ n O2 = = 0,02 mol
32
→ nKMnO = 0,04 mol
4 ®· ph¶n øng
= 0,12 − 0,04 = 0,08 mol
nKMnO
4 d−

+ ChÊt r¾n B gåm:
K2MnO4: 0,02 mol
MnO2 : 0,02 mol
KMnO4 : 0,08 mol
KClO3 : x mol
GV:
Gîi ý vµ dÉn d¾t ®Ó HS gi¶i bµi tËp. Cho B t¸c dông víi HCl cã c¸c ph¶n
øng:

86
K2MnO4 + 8HCl → 2KCl + MnCl2
0,02 + 4H2O + 2Cl2 (1)
0,04
tO
MnO2 + 3HCl ⎯⎯⎯ MnCl2 + 2H2O

0,02 + Cl2 (2)
0,02
2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2
0,08 + 5Cl2 + 8H2O (3)
0,2
KClO3 + 6HCl → KCl + 3Cl2 + 3H2O (4)
x 3x
12,544
n Cl2 (2, 3, 4, 5)= = 0,56 mol
22, 4
→ 0,04 + 0,02 + 0,2 + 3x = 0,56
→ x = 0,1 mol
m = 0,1 × 122,5 = 12,25gam

Ho¹t ®éng 5 (1 phót)
GV:
DÆn dß HS «n tËp ®Ó lµm bµi kiÓm tra.

PhiÕu häc tËp
Bµi tËp 1:
Cho s¾t t¸c dông víi axit clohidric thu ®−îc khÝ X, nhiÖt ph©n kalipemanganat
thu ®−îc khÝ Y. §un kali clorat víi mangan ®ioxit còng thu ®−îc khÝ Y. KhÝ Z thu
®−îc tõ ph¶n øng cña axit clohi®ric ®Æc víi kalipemanganat. X¸c ®Þnh X, Y, Z vµ
viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x¶y ra.
Bµi tËp 2:
Cho s¬ ®å c¸c ph¶n øng sau:
tO
a) KMnO4 ⎯⎯⎯ A + B + M↑

b) KMnO4 + X → D + E + Y↑ + Q
tO
c) B + X ⎯⎯⎯ E + Q + Y↑



87
t o ,xt
d) KClO3 ⎯⎯⎯ D + M

e) KClO3 + X → D + Q + Y↑
dp,MN
g) D + Q ⎯⎯⎯⎯ T + Y + R

tO
h) R + Y ⎯⎯⎯ X

tO
i) Y + T ⎯⎯⎯ D + Q + F

k) Y + T → D + Q
H·y chän c¸c chÊt thÝch hîp víi A, B, C, D... X, T vµ viÕt ph−¬ng tr×nh
ph¶n øng.
Bµi tËp 3:
Cho 3,8 gam hçn hîp P gåm Mg, Al, Zn, Cu, t¸c dông hoµn toµn víi O2 d−
thu ®−îc hçn hîp Q cã khèi l−îng 5,24 gam. TÝnh thÓ tÝch dung dÞch HCl 2M (tèi
thiÓu) ®Ó hoµ tan hoµn toµn hçn hîp Q.
Bµi tËp 4:
Sau mét thêi gian ®un nãng 18,96gam KMnO4, ng−êi ta thu ®−îc 18,32 gam
hçn hîp chÊt r¾n A. Thªm m gam KClO3 vµo hçn hîp A ®−îc hçn hîp B. Cho B
t¸c dông hoµn toµn víi dung dÞch HCl ®Æc, ®un nãng nhÑ ®−îc 12,544 lit khÝ Cl2 ë
®ktc. TÝnh m?




TiÕt 66 KiÓm tra 1 tiÕt

C©u 1: Dung dÞch axit HCl cã c¸c tÝnh chÊt ho¸ häc sau:
A. ChØ lµ mét dung dÞch axit m¹nh. B. ChØ cã tÝnh khö
C. ChØ cã tÝnh oxi ho¸. D. Cã thÓ cã c¶ A, B, C
C©u 2: D·y c¸c chÊt ®−îc s¾p xÕp theo thø tù tÝnh oxi ho¸ gi¶m dÇn lµ:
A. HClO, HClO4, HClO3, HClO2 B. HClO, HClO2, HClO3, HClO4
C. HClO4, HClO3, HClO2, HClO D. TÊt c¶ ®Òu sai.

88
C©u 3: N−íc Gia-ven ®−îc t¹o thµnh b»ng c¸ch sau:
A. Cho khÝ clo vµo dung dÞch NaOH.
B. §iÖn ph©n dung dÞch muèi ¨n cã mµng ng¨n.
C. §iÖn ph©n dung dÞch NaCl kh«ng cã mµng ng¨n.
D. C¶ A vµ C
C©u 4: C¸ch thu khÝ clo (trong phßng thÝ nghiÖm) lµ:
A. §Èy n−íc
B. §Èy kh«ng khÝ ®Æt ®øng b×nh thu
C. §Èy kh«ng khÝ (®Æt óp b×nh thu)
D. C¶ A vµ B
C©u 5: Nhá vµi giät n−íc Gia-ven vµo qu× tÝm. Qu× tÝm sÏ ®æi mµu:
A. §á B. Xanh
C. ChuyÓn ®á råi mÊt mµu D. Mµu tr¾ng.
C©u 6: Cã thÓ ph©n biÖt 3 b×nh khÝ HCl, Cl2, H2 b»ng thuèc thö sau:
A. Dung dÞch AgNO3 B. Qu× tÝm Èm
C. Dung dÞch phenolphtalein D. Kh«ng ph©n biÖt ®−îc.
C©u 7: C¸c ho¸ chÊt cã thÓ dïng ®Ó ®iÒu chÕ clo trong phßng thÝ nghiÖm lµ:
A. NaCl, H2O
B. KMnO4, KClO3, NaCl vµ HCl
C. K2MnO4, KClO3, MnO2, K2Cr2O7, KMnO4 vµ HCl
D. TÊt c¶ c¸c tr−êng hîp trªn.
C©u 8: Cho biÕt c«ng thøc ho¸ häc cña clorua v«i?
A. CaCl2 B. Ca(OCl)2
C. CaOCl2 D. Ca(OCl3)2
C©u 9: Cho hçn hîp A gåm clo vµ oxi t¸c dông võa ®ñ víi hçn hîp B cã chøa 4,8
gam magie vµ 8,1 gam Al thu ®−îc hçn hîp C cã khèi l−îng 37,05gam.
Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ thÓ tÝch cña hçn hîp A lµ:
A. 55,56% vµ 44,44% B. 25% vµ 75%
C. 50% vµ 50% D. TÊt c¶ ®Òu sai

89
C©u 10: T×m c©u ®óng trong c¸c c©u sau ®©y:
A. Clo lµ chÊt khÝ kh«ng tan trong n−íc.
B. Clo cã sè oxi ho¸ −1 trong mäi hîp chÊt.
C. Clo cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh h¬n brom vµ iot.
D. Clo tån t¹i trong tù nhiªn d−íi d¹ng ®¬n chÊt vµ hîp chÊt.
C©u 11: Trong c¸c d·y chÊt d−íi ®©y, d·y nµo gåm c¸c chÊt ®Òu t¸c dông ®−îc
víi dung dÞch HCl ?
A. Fe2O3, KMnO4, Cu; B. Fe, CuO, Ba(OH)2
C. CaCO3, H2SO4, Mg(OH)2 D. AgNO3 (dd), MgCO3, BaSO4
C©u 12: Trong c¸c d·y chÊt d−íi ®©y, d·y nµo gåm toµn c¸c chÊt cã thÓ t¸c dông
víi clo ?
A. Na, H2, N2 B. NaOH (dd), NaBr(dd), NaI(dd)
C. KOH(dd), H2O, KF(dd) D. Fe, K, O2
C©u 13: Dung dÞch nµo trong c¸c dung dÞch axit sau ®©y kh«ng ®−îc chøa trong
b×nh b»ng thuû tinh ?
A. HCl B. H2SO4
C. HF D. HNO3
C©u 14: Trong c¸c tÝnh chÊt sau, nh÷ng tÝnh chÊt nµo kh«ng ph¶i lµ chung cho c¸c
Halogen?
A. Nguyªn tö cã kh¶ n¨ng thu thªm mét electron.
B. T¹o ra víi hi®ro hîp chÊt cã liªn kÕt ph©n cùc
C. Cã sè oxi ho¸ −1 trong mäi hîp chÊt
D. Líp electron ngoµi cïng cña nguyªn tö cã 7 electron
C©u 15: ChØ ra ®iÒu sai:
A. Clo t¸c dông víi s¾t t¹o ra s¾t III clorua
B. Flo ®Èy ®−îc clo ra khái dung dÞch NaCl
C. Flo cã b¸n kÝnh nguyªn tö nhá nhÊt trong c¸c halogen
D. Flo lµ nguyªn tè phi kim m¹nh nhÊt
C©u 16: Cho 1,2 gam mét kim lo¹i R ho¸ trÞ II t¸c dông hÕt víi clo, thu ®−îc 4,75
gam muèi clorua. R lµ:
A. Zn B. Ca
C. Cu D. Mg

90
C©u 17: Sè oxi ho¸ cña clo trong clorua v«i lµ:
A. −1 B. + 1
D. + 1 vµ −1
C. 0
C©u 18: Cho s¬ ®å ph¶n øng
A + B → C + CaSO4
C + SiO2 → E + H2O
C«ng thøc ho¸ häc cña A, B, C, D tho¶ m·n s¬ ®å trªn lÇn l−ît lµ:
A. CaCl2, H2 SO4, HCl, H2SiO3 B. NaCl, H2SO4, HCl, H2SiO3
C. NaF, H2SO4, HF, H2SiO3 D. CaF2, H2SO4, HF, SiF4
C©u 19. Thuèc thö ®Ó ph©n biÖt 2 dung dÞch NaF vµ NaCl lµ:
A. KhÝ clo B. H2SO4 ®Æc
C. Dung dÞch AgNO3 D. Dung dÞch BaCl2
C©u 20: Cho s¬ ®å:
X
Cl2
Y
C«ng thøc cña X, Y cã thÓ lµ:
A. KClO3, HCl B. MnO2, HCl
C. AgCl, HCl D. NaCl, HCl
C©u 21: Cho 22 gam hçn hîp muèi cña natri vµ hai halogen thuéc hai chu k× kÕ
tiÕp nhau trong b¶ng tuÇn hoµn t¸c dông võa ®ñ víi 0,3 mol AgNO3 thu
®−îc m gam kÕt tña dung dÞch thu ®−îc kh«ng cßn chøa muèi
halogennua. Hai nguyªn tè halogen ®ã lÇn l−ît lµ:
A. F vµ Cl B. Br vµ I
C. Cl vµ Br D. I vµ At
C©u 22: Cho dung dÞch cã chøa 16,15 gam hçn hîp gåm NaCl, NaBr t¸c dông víi
clo (d−). Sau ph¶n øng, lµm bay h¬i dung dÞch thu ®−îc, sÊy kh«, thÊy
khèi l−îng muèi khan thu ®−îc lµ 11,7gam. Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ
khèi l−îng cña NaCl cã trong hçn hîp ban ®Çu lµ:
A. 50% B. 36,22%
C. 63,78% D. TÊt c¶ ®Òu sai

91
C©u 23: Cho s¬ ®å:
Cl2 + KOH → A + B + H2O
tO
Cl2 + KOH ⎯⎯ A + D + H2O

C«ng thøc ho¸ häc cña A, B, D lÇn l−ît lµ:
A. KCl, KClO, KClO4 B. KClO3, KCl, KClO
C. KCl, KClO, KClO3 D. KClO3, KClO4, KCl
C©u 24: Khèi l−îng kÕt tña m ë c©u 22 lµ:
A. 47,5 B. 22,10
C. 16,575 D. 51,95
C©u 25: Cho ph¶n øng sau: Cl2 + NaOH → X + Y + H2O
Clo ®ãng vai trß g×?
A. ChØ lµ chÊt khö
B. ChØ lµ chÊt oxi ho¸
C. Kh«ng ph¶i lµ chÊt oxi ho¸, kh«ng ph¶i lµ chÊt khö.
D. Võa lµ chÊt oxi ho¸, võa lµ chÊt khö.
C©u 26: Trong n−íc biÓn cã mét l−îng nhá NaBr. Lµm bay h¬i n−íc biÓn, lo¹i bá
NaCl kÕt tinh thu ®−îc dung dÞch A cã hµm l−îng NaBr lµ 40gam/lÝt.
TÝnh thÓ tÝch dung dÞch A ®Ó thu ®−îc 3 lit Br2 láng (d=3,12 g/ml)
A. 288 lit B. 290 lit
C. 308 lit D. 301,3 lit
C©u 27: Nguyªn tö nguyªn tè M cã 2 electron ë líp ngoµi cïng.
− Nguyªn tö nguyªn tè X cã 5 electron ë líp ngoµi cïng.
− Nguyªn tö nguyªn tè Y cã 6 electron ë líp ngoµi cïng.
Chóng ®Òu thuéc nhãm A cña b¶ng tuÇn hoµn. Hîp chÊt t¹o ra gi÷a M, X,
Y lÇn l−ît lµ:
A. M3X2, M3Y B. M2X3; MY
C. M3X2; MY D. M5X2; MY2
C©u 28: Cã c¸c nguyªn liÖu: CaO, KMnO4, H2O, dung dÞch HCl. Ng−êi ta dïng
c¸c nguyªn liÖu trªn ®Ó ®iÒu chÕ 800gam dung dÞch clorua v«i 5,08%.
Khèi l−îng CaO vµ H2O ®· ph¶n øng lµ:
A. 1,68gam; 783,2gam B. 20 gam; 750gam
C. 17,92 gam; 759,36gam D. 18,14gam; 743,22gam

92
C©u 29: Hçn hîp A gåm Mg, Al, Fe, Zn. Cø 2 gam A t¸c dông víi HCl d− t¹o ra
1,0 gam khÝ. NÕu chp 2gam A t¸c dông víi Cl2 d− thu ®−îc 5,763gam
hçn hîp muèi. %Fe trong A lµ:
A. 14% B. 16,8%
C. 19,2% D. 22,4%
C©u 30: M lµ muèi cña mét axit cã oxi cña clo. NhiÖt ph©n M ®−îc chÊt r¾n X vµ
khÝ Y. §iÖn ph©n nãng ch¶y X ®−îc chÊt r¾n P vµ khÝ Q. P t¸c dông ®−îc
víi Y t¹o ra F. Cho F vµo n−íc, ®−îc dung dÞch K, cho Q t¸c dông víi
dung dÞch K ®un nãng ®−îc M, X vµ n−íc. C«ng thøc cña M, X, Q, F lµ:
M X Q F
A. KCl KClO2 Cl2 K2O
B. KClO3 KCl Cl2 K2O
C. KClO3 KClO Cl2 Cl2O
D. KClO4 KCl Cl2 K2O




TiÕt 67 L−u huúnh


A - Môc tiªu
1. HS biÕt ®−îc:
− Hai d¹ng thï h×nh phæ biÕn cña l−u huúnh lµ tµ ph−¬ng vµ ®¬n tµ.
− ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é víi cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt vËt lÝ cña l−u huúnh.
− øng dông vµ s¶n xuÊt l−u huúnh.
2. HS hiÓu ®−îc:
− VÞ trÝ, cÊu h×nh electron líp electron ngoµi cïng d¹ng « l−îng tö (obitan)
cña nguyªn tö l−u huúnh ë tr¹ng th¸i c¬ b¶n vµ tr¹ng th¸i kÝch thÝch.
− C¸c sè oxi ho¸ cña l−u huúnh: −2, 0, + 4, + 6.
− TÝnh chÊt ho¸ häc: l−u huúnh võa cã tÝnh oxi ho¸ võa cã tÝnh khö.

93
3. HS vËn dông:
− Dù ®o¸n tÝnh chÊt, kiÓm tra, kÕt luËn ®−îc vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc cña l−u
huúnh.
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc chøng minh tÝnh oxi ho¸ vµ tÝnh khö cña l−u
huúnh.
− TiÕn hµnh thÝ nghiÖm hoÆc quan s¸t thÝ nghiÖm, h×nh ¶nh, phÇn mÒm m«
pháng thÝ nghiÖm,... rót ra nhËn xÐt vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc cña l−u huúnh.
− Gi¶i ®−îc mét sè bµi tËp cã néi dung liªn quan.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y tÝnh, m¸y chiÕu, h×nh vÏ tinh thÓ l−u huúnh, phÇn mÒm thÝ nghiÖm.
− Ho¸ chÊt: S, Al, khÝ O2, khÝ H2.
− Dông cô: èng nghiÖm, b×nh chøa khÝ, ®Ìn cån, thiÕt bÞ ®èt S vµ H2.
HS:
ChuÈn bÞ theo SGK vµ ®äc thªm bµi “khai th¸c l−u huúnh trong lßng ®Êt”.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

I. tÝnh chÊt vËt lÝ cña l−u huúnh.

Ho¹t ®éng 1 (5 phót)
1) Hai d¹ng thï h×nh cña l−u huúnh
GV: HS:
ChiÕu lªn mµn h×nh b¶ng tÝnh chÊt vËt NhËn xÐt:
lÝ vµ cÊu t¹o cña tinh thÓ hai d¹ng thï − Hai d¹ng thï h×nh cña l−u huúnh:
L−u huúnh tµ ph−¬ng → Sα
h×nh cña l−u huúnh Sα, Sβ (SGK).
L−u huúnh ®¬n tµ → Sβ
Yªu cÇu HS nhËn xÐt:
− Khèi l−îng riªng. − §Òu cã cÊu t¹o tõ c¸c vßng S8
− NhiÖt ®é nãng ch¶y.
− Sβ bÒn h¬n Sα
− TÝnh bÒn.
− Khèi l−îng riªng: Sβ < Sα
− NhiÖt ®é nãng ch¶y Sβ > Sα

94
Ho¹t ®éng 2 (5 phót)
2) ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é ®èi víi cÊu
t¹o ph©n tö vµ tÝnh chÊt vËt lÝ cña l−u
huúnh
GV: HS:
Cho HS quan s¸t thÝ nghiÖm ®un èng Dùa vµo SGK vµ nhËn xÐt theo b¶ng sau:
nghiÖm ®ùng l−u huúnh trªn ngän löa NhiÖt Tr¹ng Mµu
CÊu t¹o ph©n tö
®Ìn cån. NhËn xÐt: ®é th¸i s¾c

− Sù biÕn ®æi tr¹ng th¸i theo S8, m¹ch vßng tinh
187oC
→ Sn
nhít ®á
ph¶n øng ho¸ häc. o
>445 C H¬i S6; S4
Da
1400oC H¬i S2
cam
o
1700 C H¬i S


Ho¹t ®éng 3 (10 phót)
II. tÝnh chÊt ho¸ häc cña l−u huúnh
GV: HS:
H−íng dÉn HS: Th¶o luËn:
− ViÕt cÊu h×nh electron cña nguyªn tö − Nguyªn tö l−u huúnh cã 6 electron
l−u huúnh vµ biÓu diÔn d¹ng obitan. líp ngoµi cïng, trong ®ã cã 2 electron
− X¸c ®Þnh sè electron ®éc th©n ë tr¹ng ®éc th©n ë tr¹ng th¸i c¬ b¶n.
th¸i c¬ b¶n vµ tr¹ng th¸i kÝch thÝch.
− X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña l−u huúnh ↑
↑↓ ↑
↑↓
trong hîp chÊt.
2
3p4 3d0
− Dù ®o¸n tÝnh chÊt ho¸ häc cña l−u 3s
→ khi ph¶n øng víi kim lo¹i vµ hi®ro
huúnh.
(cã ®é ©m ®iÖn nhá h¬n) th× S cã sè oxi
ho¸ ©m (−2).
− Nguyªn tö S cã ph©n líp 3d cßn trèng
nªn khi ®−îc kÝch thÝch th× c¸c electron
ë 3p vµ 3s cã thÓ nh¶y lªn líp 3d ®Ó ®¹t

95
sè electron ®éc th©n nhiÒu h¬n → cã
hai tr¹ng th¸i kÝch thÝch:
S* :


↑ ↑
↑↓
3s2 3p3 3d1

S**
↑ ↑

↑ ↑

3p3 3d2
3s
→ Khi ph¶n øng víi c¸c phi kim m¹nh
h¬n nh− O2, Cl2, F2... (cã ®é ©m ®iÖn
lín h¬n) th× S sÏ cã sè oxi ho¸ d−¬ng
(+ 4, + 6)

Ho¹t ®éng 4 (10 phót)
1) L−u huúnh t¸c dông víi kim lo¹i
vµ hi®ro
HS:
GV:
H−íng dÉn HS thùc hiÖn c¸c thÝ NhËn xÐt:
− Ph−¬ng tr×nh ho¸ häc:
nghiÖm:
−2
+3
− Al t¸c dông víi S. 0 0
to
2 Al + 3 S ⎯⎯ Al2 S 3

− H2 t¸c dông víi S.
+1 −2
0
0
to
H 2 + S ⎯⎯ H 2 S

GV: HS:
GV th«ng b¸o: S t¸c dông víi Hg ë − Víi Hg, ph¶n øng x¶y ra ë nhiÖt ®é
nhiÖt ®é th−êng t¹o muèi thuû ng©n (II) th−êng:
+2 −2
sunfua. Yªu cÇu HS viÕt ph−¬ng tr×nh 0 0
Hg + S → Hg S
ho¸ häc.
→ sö dông ph¶n øng nµy ®Ó thu håi
thuû ng©n bÞ r¬i v·i trong phßng thÝ
nghiÖm.

96
GV gîi ý HS rót ra nhËn xÐt. NhËn xÐt:
Trong c¸c ph¶n øng víi kim lo¹i vµ
hi®ro, l−u huúnh thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸:
−2
0
S + 2e → S

Ho¹t ®éng 5 (5 phót)
GV: 2) L−u huúnh t¸c dông víi phi kim
+4 −2
0
0
H−íng dÉn HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n
S + O2 → S O 2
øng cña S víi oxi vµ flo.
+6 −1
0 0
S + 3 F 2 → S F6
GV gîi ý HS rót ra nhËn xÐt.

NhËn xÐt: Khi ph¶n øng víi phi kim
m¹nh (O2, F2), l−u huúnh thÓ hiÖn tÝnh
khö:
+4
S → S + 4e
+6
S → S + 6e
KÕt luËn:
S võa thÓ hiÖn tÝnh oxi ho¸, võa thÓ
hiÖn tÝnh khö:
S+4
−2 0
S ←S
S+6

Ho¹t ®éng 6 (3 phót)
III. øng dông cña l−u huúnh
GV: HS:
H−íng dÉn HS t×m hiÓu SGK vµ kÕt - S¶n xuÊt axit H2SO4.
hîp víi kiÕn thøc thùc tiÔn, rót ra c¸c - L−u ho¸ cao su.
øng dông cña l−u huúnh. - ChÕ t¹o diªm.
- S¶n xuÊt chÊt tÈy tr¾ng bét giÊy.
- S¶n xuÊt d−îc phÈm, phÈm nhuém,

97
chÊt trõ s©u, chÊt diÖt nÊm trong c«ng
nghiÖp...

Ho¹t ®éng 7 (2 phót)
IV. s¶n xuÊt l−u huúnh
1) Khai th¸c l−u huúnh
GV: HS:
Sö dông s¬ ®å khai th¸c l−u huúnh - Khai th¸c S tù do trong lßng ®Êt.
trong tù nhiªn. - Dïng hÖ thèng thiÕt bÞ nÐn n−íc siªu
nãng (170oC) vµo má l−u huúnh ®Ó ®Èy
l−u huúnh nãng ch¶y lªn mÆt ®Êt
(ph−¬ng ph¸p Frasch).
2) S¶n xuÊt l−u huúnh tõ hîp chÊt
(3 phót)
HS:
GV:
Gîi ý: tõ nh÷ng hîp chÊt chøa l−u - §èt H2S trong ®iÒu kiÖn thiÕu kh«ng
huúnh nh− SO2 vµ H2S h·y nªu nguyªn khÝ.
2H2S + O2 → 2S + 2H2O
t¾c ®iÒu chÕ l−u huúnh?
- Dïng H2S khö SO2:
2H2S + SO2 → 3S + 2H2O
⇒ Thu håi 90% l−îng l−u huúnh trong
c¸c khÝ th¶i ®éc h¹i SO2, H2S → b¶o vÖ
m«i tr−êng, chèng « nhiÔm kh«ng khÝ.

Ho¹t ®éng 8 (2 phót)
Cñng cè bµi
GV:
H−íng dÉn HS lµm c¸c bµi tËp 1, 2, 3, 4
(SGK).




98
TiÕt 68 Bμi thùc hμnh sè 5
TÝnh chÊt cña oxi− l−u huúnh

A - Môc tiªu
− TiÕp tôc luyÖn tËp c¸c thao t¸c thÝ nghiÖm; kÜ n¨ng quan s¸t, nhËn xÐt c¸c
hiÖn t−îng x¶y ra vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc.
− Kh¾c s©u kiÕn thøc: oxi vµ l−u huúnh lµ nh÷ng ®¬n chÊt phi kim cã tÝnh
oxi ho¸ m¹nh. Nguyªn tè oxi cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh h¬n l−u huúnh. L−u
huúnh cã c¶ tÝnh oxi ho¸ vµ tÝnh khö.
− L−u huúnh cã thÓ biÕn ®æi tr¹ng th¸i theo nhiÖt ®é.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
1. Dông cô thÝ nghiÖm:
− KÑp ®èt ho¸ chÊt: 1 − §Ìn cån: 1
− KÑp èng nghiÖm: 1
− èng nghiÖm: 2
− Gi¸ ®Ó èng nghiÖm: 1
− Muçng ®èt ho¸ chÊt: 1
− Lä thuû tinh miÖng réng 100ml
chøa khÝ O2: 2
2. Ho¸ chÊt:
− D©y thÐp (d©y phanh xe ®¹p) − KMnO4
− Bét S. − Than gç.
− Bét Fe cßn míi, ch−a bÞ oxi ho¸

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
I. æn ®Þnh tæ chøc (8 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn HS kiÓm tra c¸c ®å dïng, KiÓm tra c¸c ®å dïng, dông cô.
ho¸ chÊt cÇn thiÕt.

99
GV: HS:
Nªu môc tiªu cña buæi thùc hµnh. Nghe GV h−íng dÉn ®Ó hiÓu ®−îc môc
tiªu cña tiÕt thùc hµnh.

Ho¹t ®éng 2
II. néi dung c¸c thÝ nghiÖm vµ tiÕn hµnh thùc hµnh
(25 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn c¸ch lµm tõng thÝ nghiÖm - TiÕn hµnh lµm c¸c thÝ nghiÖm theo sù
vµ h−íng dÉn HS ghi l¹i néi dung cÇn h−íng dÉn cña GV.
thiÕt vµo mÉu t−êng tr×nh sau: - Ghi l¹i nhËn xÐt hiÖn t−îng thÝ
nghiÖm, gi¶i thÝch vµ viÕt ph−¬ng tr×nh
vµo t−êng tr×nh.


Gi¶i thÝch + Ph−¬ng tr×nh
C¸ch tiÕn
Stt Tªn thÝ nghiÖm HiÖn t−îng ph¶n øng (ghi râ vai trß cña
hµnh
c¸c chÊt tham gia ph¶n øng)

1 TÝnh oxi ho¸ cña ®¬n chÊt
oxi vµ l−u huúnh
a) TÝnh oxi ho¸ cña oxi.
b) TÝnh oxi ho¸ cña l−u
huúnh.

2 TÝnh khö cña l−u huúnh.

3 Sù biÕn ®æi tr¹ng th¸i cña
l−u huúnh theo nhiÖt ®é.

Ho¹t ®éng 3
III. Lµm t−êng tr×nh vµ dän, röa dông cô (12 phót)
GV: HS:
Yªu cÇu HS hoµn thµnh t−êng tr×nh Lµm t−êng tr×nh.
− Röa dông cô, thu håi ho¸ chÊt.
theo mÉu.
Röa dông cô, thu håi ho¸ chÊt vµ vÖ
sinh n¬i thÝ nghiÖm.

100
GV: NhËn xÐt tiÕt thùc hµnh:
+ ChuÈn bÞ.
+ ý thøc tæ chøc kØ luËt cña HS.
+ KÜ n¨ng lµm c¸c thÝ nghiÖm thùc
hµnh.




TiÕt 69 Hi®ro sunfua


A - Môc tiªu
1. HS biÕt ®−îc:
− TÝnh chÊt vËt lÝ, tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ ®iÒu chÕ hi®ro sunfua.
− TÝnh axÝt yÕu cña axÝt sunfuhi®ric.
− TÝnh chÊt c¸c muèi sunfua.
2. HS hiÓu ®−îc:
− CÊu t¹o ph©n tö H2S.
− TÝnh khö m¹nh cña hi®ro sunfua.
3. HS vËn dông:
− Dù ®o¸n, kiÓm tra, kÕt luËn ®−îc vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc cña H2S.
− ViÕt ph−¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹ tÝnh chÊt cña H2S.
− Ph©n biÖt khÝ H2S víi c¸c khÝ ®· biÕt nh− O2, H2, Cl2...
− Gi¶i ®−îc mét sè bµi tËp tæng hîp cã néi dung liªn quan.

B - ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
GV:
− M¸y tÝnh, m¸y chiÕu, b¶ng tÝnh tan, c¸c phiÕu häc tËp.
− Ho¸ chÊt: dung dÞch HCl, KMnO4, NaOH, Na2SO3.
− Dông cô: èng nghiÖm cã nh¸nh, èng dÉn cao su, phÔu nhá giät, b×nh cÇu,
cèc thuû tinh.
101
HS:
ChuÈn bÞ bµi theo SGK.

C - TiÕn tr×nh d¹y − häc

Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS

Ho¹t ®éng 1
kiÓm tra bµi cò (7 phót)
GV: HS:
ChiÕu néi dung phiÕu häc tËp sè 1 lªn Th¶o luËn.
mµn h×nh vµ yªu cÇu HS tr¶ lêi:
- ViÕt cÊu h×nh electron cña S vµ ph©n
bè c¸c electron líp ngoµi cïng vµo
obitan nguyªn tö?
- Cho biÕt c¸c sè oxi ho¸ cã thÓ cã cña S?
- Nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cña S? viÕt c¸c
ph−¬ng tr×nh ph¶n øng minh ho¹?
GV:
Bæ xung, nhËn xÐt vµ ®Æt vÊn ®Ò vµo bµi
míi.

Ho¹t ®éng 2
I. cÊu t¹o ph©n tö (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn HS ®äc SGK vµ nhËn xÐt vÒ NhËn xÐt:
cÊu t¹o ph©n tö hi®ro sunfua: - C«ng thøc ph©n tö: H2S.
- C«ng thøc ph©n tö. - C«ng thøc cÊu t¹o:
- C«ng thøc cÊu t¹o. S
- Sè oxi ho¸ cña l−u huúnh. H H
- S cã sè oxi ho¸ −2.


102
Ho¹t ®éng 3
II. tÝnh chÊt vËt lÝ (5 phót)
GV: HS:
H−íng dÉn HS t×m hiÓu SGK ®Ó rót ra Th¶o luËn:
mét sè tÝnh chÊt vËt lÝ cña hi®ro sunfua: - Hi®ro sunfua lµ chÊt khÝ, kh«ng mµu,
- Tr¹ng th¸i. mïi trøng thèi, nÆng h¬n kh«ng khÝ:
- Mµu s¾c. 34
≈ 1,17 > 1
d H2S =
- Mïi vÞ. 29
KK
- TØ khèi h¬i so víi kh«ng khÝ.
- Ho¸ láng ë −600C, ho¸ r¾n ë −860C.
- NhiÖt ®é ho¸ láng vµ ho¸ r¾n.
- KhÝ H2S tan trong n−íc:
- Kh¶ n¨ng tan trong n−íc.
S = 0,38 g/100 g H2O
GV:
- KhÝ H2S rÊt ®éc.
L−u ý HS tÝnh ®éc cña hi®ro sunfua.


Ho¹t ®éng 4 (17 phót)
III. tÝnh chÊt ho¸ häc
1) TÝnh axÝt yÕu (7 phót)
H2S + NaOH → NaHS + H2O
GV:
H2S + 2NaOH → Na2S + H2O
Giíi thiÖu: H2S tan trong n−íc t¹o dung
dÞch axÝt yÕu gäi lµ axÝt sunfuhi®ric, n
T = NaOH
H2S (yÕu h¬n c¶ axÝt cacbonic).
n H2S
GV yªu cÇu HS viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n
− T
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản