THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC

Chia sẻ: glade1209

Tham khảo tài liệu 'thời bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc', tài liệu phổ thông, lịch sử phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC

 

  1. THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC (Từ thế kỷ I đến đầu thế kỷ X) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức - Giúp HS nắm được nội dung cơ bản chính sách đô hộ của triều đại phong kiến phương Bắc ở nước ta và những chuyển biến kinh tế, văn hoá, xã hội nước ta trong thời Bắc thuộc. 2. Tư tưởng - Giáo dục tinh thần đấu tranh bền bỉ chống đồng hoá giành độc lập dân tộc của nhân dân ta. 3. Kỹ năng - Bồi dưỡng kỹ năng liên hệ giữa nguyên nhân và kết quả, chính trị với kinh tế, văn hoá, xã hội. II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC - Lược đồ SGK ban KHXH nhân văn lớp 10. - Tài liệu minh hoạ khác.
  2. III. TIếN TRÌNH Tổ CHứC DạY - HọC 1. Kiểm tra bài cũ Câu hỏi  : Tóm tắt quá trình hình thành quốc gia Văn Lang – Âu Lạc. Cuâ hỏi  : Đời sống vật chất tinh thần của người Việt cổ trong xã hội Văn Lang – Âu Lạc. 2. Mở bài Từ sau khi nước Âu Lạc bị Triệu Đà xâm chiếm 179 TCN cho đến thế kỷ X nước ta bị các Triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ. Lịch sử thường gọi đó là thời kỳ Bắc thuộc. Để thấy được chế độ cai trị tàn bạo, âm mưu thâm độc của phong kiến phương Bắc với dân tộc ta và những chuyển biến về kinh tế, văn hoá xã hội ở nước ta thời Bắc thuộc, chúng ta tìm hiểu bài 15. 3. Tổ chức các hoạt động trên lớp
  3. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững I. CHẾ ĐỘ CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM  Chế độ cai trị Hoạt động 1: Cả lớp – cá nhân - GV giảng giải: 179 TCN Triệu Đà a. Tổ chức bộ máy cai trị: xâm lược Âu Lạc, từ đó nước ta lần lượt bị các triều đại phong kiến Trung quốc: nhà Triệu, Hán, Tuỳ, Đường đô hộ. Đất Âu Lạc cũ bị chia thành các quận huyện. - Nhà Triệu chia thành 2 Quận, sáp nhập vào quốc gia Nam Việt. - Nhà Hán chia làm 3 Quận sáp nhập vào Giao Chỉ cùng với một số quận của Trung Quốc. - Nhà Tuỳ, Đường chia làm nhiều - Các triều đại phong kiến phương Bắc từ nhà Triệu, Hán, tuỳ, đường châu. Từ sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm đều chia nước ta thành các quận, 40, chính quyền đô hộ cử quan lại cai trị huyện cử quan lại cai trị đến cấp đến cấp huyện (Trực trị). huyện.
  4. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững - GV phát vấn: các triều đại phong kiến phương Bắc chia Âu Lạc cũ thành quận, huyện nhằm mục đích gì? - HS suy nghĩ trả lời. - Mục đích của phong kiến phương - GV bổ sung, kết luận về âm mưu Bắc là sáp nhập đất Âu Lạc cũ vào thâm độc của chính quyền phương Bắc. bản đồ Trung Quốc. b. Chính sách bóc lột về kinh tế và Hoạt động 2: Cả lớp - Cá nhân - GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy đồng hoá về văn hoá. những chính sách bóc lột kinh tế chính quyền đô hộ. - HS theo dõi SGK trả lời câu hỏi. - GV nhận xét, bổ sung, kết luận. + Thực hiện chính sách bóc lột, cống nạp nặng nề. + Nắm độc quyền muối và sắt. + Quan lại đô hộ bạo ngược tham lam ra sức bóc lột dân chúng để làm - GV có thể minh hoạ bằng tư liệu giàu.
  5. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững tham khảo về chính sách bóc lột tàn bạo, triệt để của chính quyền đô hộ trong sách hướng dẫn GV. - GV phát vấn: Em có nhận xét gì về chính sách bóc lột của chính quyền đô hộ? - HS suy nghĩ, trả lời: Đó là một chính sách bóc lột triệt để tàn bạo, đặc biệt nặng nề chỉ có ở một chính quyền ngoại bang. Hoạt động 3: cả lớp - Cá nhân - GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy - Chính sách đồng hoá về văn hoá. được chính sách về văn hoá của chính quyền đô hộ. - HS theo dõi SGK, trả lời câu hỏi. - GV bổ sung, kết luận: + Truyền bá Nho giáo, mở lớp chữ - GV có thể gợi cho HS nhớ lại những Nho. kiến thức đã học về Nho giáo. Giáo lý của
  6. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Nho Giáo quy định tôn ti, trật tự xã hội rất khắt khe ngặt nghèo vì vậy chính quyền đô hộ phương Bắc truyền bá Nho giáo vào nước ta cũng không nằm ngoài mục đích. + Bắt nhân dân ta phải theo phong tục, tập quán người Hoa. + Đưa người Hán vào sống chung với người Việt. - GV phát vấn: Chính sách đó chính quyền đô hộ nhằm mục đích gì? GV có thể gợi ý: Chính quyền đô hộ bắt nhân dân phải thay đổi cho giống với người Hán, giống đến mức không phân biệt được đâu là người Hán đâu là người Việt thì càng tốt. - Hán hoá người Việt âm mưu đó thường gọi là gì?  Nhằm mục đích thực hiện âm
  7. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững - HS suy nghĩ và trả lời. mưu đồng hoá dân tộc Việt Nam. - GV nhận xét, bổ sung, kết luận: Về mục đích của chính quyền đô hộ để HS thấy được âm mưu thâm độc của chính - Chính quyền đô hộ còn áp dụng quyền phương Bắc. luật pháp hà khắc thẳng tay đàn áp - GV giảng giải tiếp về luật pháp hà các cuộc đấu tranh của nhân dân ta. khắc và chính sách đàn áp các cuộc đấu tranh của chính quyền đô hộ. - GV tiểu kết: Chính sách bóc lột vô cùng tàn bạo và thâm độc của chính quyền đô hộ kéo dài hàng nghìn năm trong thời Bắc thuộc quả là một thử thách vô cùng cam go, ác liệt với dân tộc ta trong cuộc đấu tranh giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. Những chính sách đó đưa đến sự chuyển biến xã hội như thế nào? Chúng ta vào mục 2.  Những chuyển biến xã hội Hoạt động 4: Cả lớp và cá nhân
  8. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững - GV thuyết trình về tình hình kinh tế a. Về kinh tế của nước ta thời Bắc thuộc cơ bản như - Trong nông nghiệp: trong SGK sau đó kết luận. + Công cụ sắt được sử dụng phổ biến. + Công cuộc khai hoang được đẩy mạnh. + Thuỷ lợi mở mang.  Năng suất lúa tăng hơn trước. - Thủ công nghiệp, thương mại có sự chuyển biến đáng kể. + Nghề cũ phát triển hơn: Rèn sắt, khai thác vàng bạc làm đồ trang sức. + Một số nghề mới xuất hiện như làm giấy, làm thuỷ tinh. + Đường giao thông thuỷ bộ giữa - GV phát vấn: Em có nhận xét gì về các vùng quận hình thành. tình hình kinh tế nước ta thời Bắc thuộc? GV có thể gợi ý: So với thời kỳ Văn Lang
  9. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững – Âu Lạc có biến đổi không? Biến đổi nhanh hay chậm? Nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi? - HS suy nghĩ, so sánh trả lời. - GV bổ sung kết luận: Mặc dù chịu sự kìm hãm và bóc lột nặng nề của chính quyền đô hộ nhưng nền kinh tế Âu Lạc cũ vẫn phát triển tuy chậm chạp và không toàn diện. Do sự giao lưu kinh tế một số thành tựu kỹ thuật của Trung Quốc đã theo bước chân những kẽ đô hộ vào nước ta như sử dụng phân bón trong nông nghiệp, dùng kiến diệt sâu bọ, rèn sắt, làm giấy, làm thuỷ tinh … góp phần làm biến đổi nền kinh tế của Âu Lạc cũ. b. Về văn hoá – xã hội: Hoạt động 5: Cả lớp - cá nhân - GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy được trong bối cảnh chính quyền đô hộ ra
  10. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững sức thực hiện âm mưu đồng hoá thì văn hoá dân tộc ta phát triển như thế nào? - HS theo dõi SGK, trả lời câu hỏi. + Về văn hoá - GV bổ sung và kết luận. - Một mặt ta tiếp thu những tích cực - GV có thể minh hoạ thêm tiếp thu có của văn hoá Trung Hoa thời Hán – chọn lọc các yếu tố bên ngoài đó là kết Đường như: ngôn ngữ, văn tự. quả tất yếu của sự giao lưu văn hoá. - Bên cạnh đó nhân dân ta vẫn giữ GV phân tích: mặc dù chính quyền đô được phong tục tập quán: Nhuộm hộ thi hành những chính sách đồng hoá răng, ăn trầu, làm bánh chưng, bánh bắt nhân dân ta phải thay đổi phong tục dày, tôn trọng phụ nữ. theo người Hán. Nhưng do tổ tiên đã kiên  Nhân dân ta không bị đồng hoá. trì đấu tranh qua hàng nghìn năm nên đã bảo vệ được bản sắc văn hoá dân tộc. Dưới bầu trời của các làng, xã Việt Nam phong tục, tập quán của dân tộc vẫn được giữ và phát huy. Hoạt động 6: Cá nhân Về xã hội có chuyển biến - GV yêu cầu HS theo dõi SGK rồi so
  11. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững sánh với thời kỳ Văn Lang Âu Lạc để thấy được sự biến đổi về xã hội. - Quan hệ xã hội là quan hệ giữa nhân dân với chính quyền đô hộ (thường xuyên căng thẳng). - Đấu tranh chống đô hộ. - Ở một số nơi nông dân tự do bị nông nô hoá, bị bóc lột theo kiểu địa tô phong kiến. - Gv phân tích để HS thấy được quan hệ bóc lột địa tô phong kiến xâm nhập vào đất Âu Lạc cũ và sẽ dẫn đến sự biến đổi sâu sắc hơn về mặt xã hội. Các tầng lớp xã hội có chuyển biến thành các tầng lớp mới. Một số nông dân công xã tự do biến thành nông nô. Một số người nghèo khổ biến thành nô tì. 4. Sơ kết bài học - Chính sách đô hộ của chính quyền phương Bắc: mục đích, kết quả.
  12. - Sự biến đổi về kinh tế văn hoá, xã hội ở nước ta thời Bắc thuộc. 5. Dặn dò - HS Học bài, trả lời câu hỏi SGK trang 73.
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản