Thời gian và vǎn hóa

Chia sẻ: Trang Dai | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3

0
129
lượt xem
11
download

Thời gian và vǎn hóa

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Khi một cơng ty Mỹ gửi fax hỏi giá, họ muốn người nhận trả lời ngay bằng fax hay điện thoại. Nếu người gửi là người Nhật hay A rập, bạn cĩ thể đủng đỉnh phúc đáp, thậm chí gửi thư trả lời cũng được. Tùy theo nền vǎn hĩa, "ngay lập tức" cĩ thể là một phút, một ngày hay một tuần.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thời gian và vǎn hóa

  1. Thời gian và vǎn hĩa Khi một cơng ty Mỹ gửi fax hỏi giá, họ muốn người nhận trả lời ngay bằng fax hay điện thoại. Nếu người gửi là người Nhật hay A rập, bạn cĩ thể đủng đỉnh phúc đáp, thậm chí gửi thư trả lời cũng được. Tùy theo nền vǎn hĩa, "ngay lập tức" cĩ thể là một phút, một ngày hay một tuần. Giáo sư tâm lý Rob Tert Levine kể một chuyện lý thú về sự khác biệt vǎn hĩa trong cách nhìn nhận về thời gian. Ngày đầu tiên sang dạy ở Brazil, ơng cĩ lớp lúc 10 giờ sáng. Từ lúc 9 giờ ơng đã thong thả tản bộ trong khuơn viên trường để đến lớp. Chừng nửa tiếng sau, ơng hoảng hồn khi thấy một đồng hồ trong sân trường chỉ 10 giờ 20. Thấy trễ quá, ơng rảo bước nhanh hơn. Đến nơi ơng thấy lớp vẫn vắng tanh, ơng hỏi giờ nhiều người, và càng ngạc nhiên khi thấy mỗi người nĩi mỗi kiểu khác nhau, thậm chí chênh lệch rất nhiều. Đồng hồ của phịng kế bên cịn chỉ 3 giờ 15. Hĩa ra sinh viên vẫn cịn đủng đỉnh tới lớp rất muộn. Về sau, ơng mới biết đồng hồ của người Brazil thường khơng chính xác, mà cũng chẳng ai thèm quan tâm. Ngược lại, cĩ những nơi như ở Bắc Mỹ, người ta rất ám ảnh về thời gian. Các khĩa học về quản lý thời gian luơn cĩ đơng học viên. Đi đâu cũng thấy đồng hồ: trên bàn làm việc, trong phịng học, trong nhà bếp, phịng ngủ và thậm chí cả nhà vệ sinh, rồi trên cả bút viết, đồ trang sức, trên tivi, radio... Theo nghiên cứu của Farid Elashmawi và Philip Harris, thời gian xếp thứ trong những giá trị quan trọng nhất đối với người Mỹ, trong khi nĩ khơng cĩ mặt trong Top 20 của người Nhật và A rập. Tuy nhiên, người Nhật và A rập coi trọng chất lượng cao hơn là lợi ích tức thì, và họ kiên nhẫn đợi cho được kết quả tốt nhất. Khi làm ǎn, người Mỹ đi thẳng vào vấn đề và bất cứ thời gian nào khơng dành để giải quyết cơng việc trước mắt bị xem là lãng phí, và do vậy phí tiền. Ngược lại, ở Nhật hay một số nước châu Âu, trước khi ký hợp đồng, người ta dành nhiều thời gian để làm quen, tạo mối quan hệ. Các nhà nghiên cứu vǎn hĩa đã đúc kết hai hình ảnh về thời gian. Cĩ người xem thời gian là một đường thẳng với những sự kiện diễn ra theo trình tự nối tiếp. Trong vǎn hĩa trình tự, tập quán là giờ nào việc đĩ, bởi vậy lịch làm việc cĩ ý nghĩa rất quan trọng. Người ta rất coi trọng giờ hẹn, và nhất nhất theo đúng lịch đã chuẩn bị sẵn từ trước. Ví dụ, người Mỹ mới cĩ câu: "Thời gian là tiền bạc", và luơn muốn giải quyết cơng việc nhanh chĩng và trực tiếp. Cĩ người xem thời gian là một đường trịn gồm những sự việc mang tính chu kỳ và lặp đi lặp lại. Đây là kiểu tư duy thời gian đồng bộ. Theo đĩ, người ta cĩ thể làm nhiều việc cùng một lúc. Lịch làm việc khơng quan trọng, giờ hẹn khơng cần chính xác Ví dụ, người A rập xem hiện tại là sự nối dài của quá khứ, và tương lai tùy thuộc rất nhiều vào ý muốn của
  2. thánh Allah. Họ khơng coi trọng thời gian theo kim đồng hồ như ở Mỹ, Anh, hay Đức. Khi hẹn gặp, họ thường đưa ra một quãng thời gian (từ 10 đến 11 giờ chẳng hạn), chứ khơng phải một thời điểm cụ thể. Cách hoạch định cơng việc khác biệt đáng kể giữa vǎn hĩa trình tự và vǎn hĩa đồng bộ. Trong kiểu hoạch định theo trình tự, chẳng hạn như ở Anh, quan trọng nhất là lập kế hoạch cho mọi thứ từ đầu đến cuối, và cố gắng làm đúng hạn định. Khi mơi trường thay đổi, mọi thứ phải được tính tốn lại từ đầu. Càng vạch ra được nhiều con đường để đạt tới mục tiêu đĩ, ta càng dễ thiên biến vạn hĩa hơn để ứng phĩ với những diễn tiến bất ngờ làm tắc nghẽn một con đường nào đĩ. Đối với kiểu hoạch định đồng bộ, chẳng hạn như ở Italia, mục tiêu mới là quan trọng nhất; càng vạch ra được nhiều con đường để đạt tới mục tiêu đĩ, ta càng dễ thiên biến vạn hĩa hơn để ứng phĩ với những diễn tiến bất ngờ làm tắc nghẽn một con đường nào đĩ. Những sự kiện thành cơng lớn như World Cup 1990 ở Italia và Olympics 1992 ở Tây Ban Nha là ví dụ điển hình của cách tổ chức kiểu đồng bộ. Tại Olympics 1996 ở Atlanta, người Mỹ với tư duy trình tự dường như gặp nhiều khĩ khǎn trong việc thích ứng với những cảnh huống bất ngờ. Nhiều nghiên cứu cho thấy kiểu hoạch định theo trình tự ít đạt hiệu quả trong mơi trường nhiều biến động. Cĩ nhiều cơng ty lớn hiện nay đã chuyển sang kiểu hoạch định theo nhiều kịch bản khác nhau, một biến thể của hoạch định đồng bộ. Một khía cạnh quan trọng khác của quan niệm về thời gian là định hướng theo quá khứ, hiện tại hay tương lai. Những vǎn hĩa theo định hướng quá khứ hay hiện tại (chẳng hạn như Pháp) nhấn mạnh tầm quan trọng của lịch sử truyền thống, di sản phong phú, và hào quang xưa. Nhà nghiên cứu và chuyên gia tư vấn vǎn hĩa kinh doanh Charles Hampdenturne (người Anh) kể về một thất bại do khơng hiểu rõ định hướng thời gian. Tại một lớp học về quản trị do ơng và một đồng nghiệp người Hà Lan dạy cho các nhà doanh nghiệp ở Ethiopia, học viên liên tục nhắc đến thời hồng kim xa xưa của nền vǎn minh. Ethiopia, và khơng chịu cơng nhận bất kỳ nguyên tắc quản lý nào khơng dựa vào quá khứ. Sau đĩ, các giảng viên buộc phải nghiên cứu lịch sử Ethiopia rồi áp dụng vào quản trị hiện đại, chẳng hạn như thời xưa Ethiopia đã làm gì để phát triển thương mại và giúp các thành phố trở nên thịnh vượng. Những vǎn hĩa theo định hướng tương lai (ví như ở Mỹ) coi trọng thành quả hiện tại, và cơ hội phát triển thành quả đĩ về lâu về dài. Người Mỹ rất thích theo dõi các bảng xếp hạng thành tích và dự báo tương lai. Khi thuyết trình, họ cũng thường để ý nhấn mạnh đến triển vọng kinh doanh tuơng lai. Tuy nhiên, khung thời gian tương lai của họ khơng dài lắm. Tầm nhìn tương đối dài hạn của người Nhật khác hẳn so với lối tư duy "theo từng quí" của người Mỹ. Ví dụ, khi Nhật muốn mua lại Cơng ty Quản
  3. lý cơng viên quốc gia Yosemite ở Califonia, trước tiên họ trình cho chính quyền California một kế hoạch kinh doanh cho 250 nǎm.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản