Thông tư số 55/2002/TT-BTC

Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:70

0
216
lượt xem
33
download

Thông tư số 55/2002/TT-BTC

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thông tư số 55/2002/TT-BTC về việc hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam áp dụng cho doanh nghiệp, tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thông tư số 55/2002/TT-BTC

  1. B TÀI C NG H Ò A XÃ H I CH NGH Ĩ A VI T NAM CHÍNH c l p - T d o -H n h ph ú c S :55/2002/TT- Hà N i , n g à y2 6 t h á n g 0 6 n ă m2 0 0 2 BTC THÔNG TƯ C A B TÀ I C H ÍN H S 5 5 / 2 0 0 2 / TT- BTC NGÀY 2 6 T HÁ NG 0 6 NĂM 2 0 0 2 HƯ NG D N C H K T OÁN DOA NH NGH I P V I T NAM ÁP D NG C H O DOANH NGH I P , T C H C C Ó V N NƯ C NGOÀ I H O T NG T I VI T NAM Căn c Lu t u tư nư c ngoài t i Vi t Nam năm 1996 và Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t u tư nư c ngoài năm 2000 (sau ây g i chung là Lu t u tư nư c ngoài); Căn c Lu t Thương m i ngày 23/05/1997; Căn c Pháp l nh K toán và Th ng kê ngày 20/05/1988; Căn c Ngh nh s 24/ 2000/N -CP ngày 31 tháng 7 năm 2000 c a Chính ph Hư ng d n thi hành Lu t u tư nư c ngoài; Căn c Ngh nh s 48/2000/N - CP ngày 12/09/2000 c a Chính ph quy nh chi ti t thi hành Lu t D u khí; Căn c Ngh nh s 42/CP ngày 8/7/1995 c a Chính ph v Quy ch hành ngh tư v n pháp lu t c a T ch c lu t sư nư c ngoài t i Vi t Nam; Căn c Quy t nh s 1141 TC/Q /C KT, ngày 01/11/1995 c a B Tài chính ban hành Ch k toán doanh nghi p và Quy t nh s 167/2000/Q -BTC ngày 25/10/2000 c a B Tài chính v Ch báo cáo tài chính doanh nghi p. Căn c Quy t nh s 149/2001/Q - BTC, ngày 31/12/2001 c a B Tài Chính ban hành và công b (04) Chu n m c k toán Vi t Nam (giai o n 1). B Tài chính hư ng d n Ch k toán doanh nghi p Vi t Nam áp d ng cho: Doanh nghi p có v n u tư nư c ngoài (FDI); bên nư c ngoài h p doanh theo Lu t u tư nư c ngoài t i Vi t Nam; Doanh nghi p, t ch c có v n u tư nư c ngoài không ho t ng theo Lu t u tư nư c ngoài như: Cơ s thư ng trú c a các Công ty nư c ngoài t t i Vi t Nam; Chi nhánh T ch c lu t sư nư c ngoài t i Vi t Nam ho t ng theo quy ch hành ngh tư v n pháp lu t c a T ch c lu t sư nư c ngoài t i Vi t Nam (g i t t là Chi nhánh T ch c lu t sư); Chi nhánh thương m i; T ch c, cá nhân ti n hành ho t ng tìm ki m thăm dò và khai thác d u khí theo Lu t D u khí (sau ây g i t t là nhà th u d u khí); và các t ch c, cá nhân nư c ngoài khác ho t ng kinh doanh t i Vi t Nam không thu c các hình th c u tư theo Lu t u tư nư c ngoài t i Vi t Nam (g i t t là Nhà th u). PH N I H Ư NG D N TH C HI N CH K T O ÁN DO ANH NGHI P VI T NAM I - Q UY N NH CH UNG V VI C Á P D NG CH K T O ÁN DO ANH NGH I P VI T NA M 1- Nguyên t c áp d ng Ch k toán doanh nghi p Vi t Nam
  2. Doanh nghi p, t ch c có v n nư c ngoài (g i t t là doanh nghi p) áp d ng Ch k toán doanh nghi p Vi t Nam ph i tuân th các nguyên t c, n i dung, phương pháp k toán, phương pháp l p và trình bày báo cáo tài chính theo quy nh c a Ch k toán doanh nghi p Vi t Nam (ban hành theo Quy t nh s 1141 TC/Q /C KT, ngày 01/11/1995, Quy t nh s 167/2000/Q -BTC ngày 25/10/2000 c a B Tài chính, các Thông tư hư ng d n s a i, b sung Quy t nh s 1141 TC/Q /C KT) và các quy nh trong thông tư này, trên các n i dung: - Ch ch ng t k toán; - H th ng tài kho n k toán; - Ch s k toán; - H th ng báo cáo tài chính. Khi th c hi n ch k toán doanh nghi p Vi t Nam, doanh nghi p, t ch c có v n nư c ngoài ư c s a i, b sung m t s i u kho n chi ti t cho phù h p v i c thù ho t ng c a doanh nghi p. Trong các trư ng h p s a i, b sung theo quy nh t i m c 2, 3, 4, 5 dư i ây ph i có gi i trình c th và ư c B Tài chính ch p thu n trư c khi th c hi n. 2- Ch ng t k toán 2.1- Doanh nghi p ph i tuân th Các nguyên t c v l p và ph n ánh các nghi p v kinh t tài chính trên ch ng t k toán; ki m tra ch ng t k toán; ghi s và lưu tr , b o qu n ch ng t k toán; x lý vi ph m ã ư c quy nh trong ch v ch ng t k toán c a ch k toán doanh nghi p Vi t Nam. 2.2- Doanh nghi p ư c b sung, c th hoá a) Căn c danh m c ch ng t k toán qui nh trong ch ch ng t k toán áp d ng cho doanh nghi p Vi t Nam l a ch n lo i ch ng t phù h p v i ho t ng c a ơn v ho c d a vào các m u bi u c a h th ng ch ng t ban hành theo Quy t nh s 1141 TC/Q /C KT, ngày 1/11/1995 c a B Tài chính có s b sung, s a i phù h p v i yêu c u qu n lý c a ơn v . Nh ng b sung, s a i các m u ch ng t doanh nghi p ph i tôn tr ng các n i dung kinh t c n ph n ánh trên ch ng t , ch ký ngư i ch u trách nhi m phê duy t và nh ng ngư i ch u trách nhi m v t ch t liên quan n n i dung nghi p v kinh t phát sinh. Ngoài ra doanh nghi p có th b sung các m u ch ng t c n thi t khác (lo i ch ng t hư ng d n) ph c v cho ho t ng qu n lý kinh doanh. i v i các ch ng t theo m u b t bu c, n u có s a i ch tiêu, ho c gi m b t ch tiêu, doanh nghi p ph i ăng ký v i B Tài chính trư c khi áp d ng. b) i v i hoá ơn bán hàng ph i s d ng m u in s n do B Tài chính phát hành. M u hoá ơn bán hàng t in, ph i ăng ký v i T ng c c Thu và ư c T ng c c Thu ch p thu n trư c khi s d ng. Trư ng h p phát sinh các giao d ch v hàng bán b tr l i, gi m giá hàng bán, chi t kh u thương m i, chi t kh u thanh toán, doanh nghi p ph i tuân th các quy nh c a B Tài chính v hoá ơn ch ng t (M c IV, Thông tư s 122/2000/TT-BTC, ngày 29/12/2000 c a B Tài chính v hư ng d n thi hành Ngh nh s 79/2000/N -CP c a Chính ph quy nh chi ti t thi hành Lu t Thu Giá tr gia tăng). 3- Tài kho n k toán 3.1- Doanh nghi p ph i tuân th
  3. a) Các qui nh v h th ng tài kho n k toán, k c mã s và tên g i, n i dung, k t c u và phương pháp k toán t ng tài kho n, m i liên h có liên quan n các báo cáo tài chính. b) H th ng tài kho n k toán áp d ng t i doanh nghi p bao g m các tài kho n: Tài kho n lo i 1 n tài kho n lo i 9 - Tài kho n trong B ng cân i k toán; Tài kho n lo i 0 - Tài kho n ngoài B ng cân i k toán. Doanh nghi p ph i c th hóa h th ng tài kho n k toán hình thành m t h th ng tài kho n k toán c a doanh nghi p phù h p v i yêu c u qu n lý ho t ng s n xu t kinh doanh t i doanh nghi p. 3.2- Doanh nghi p ư c b sung, c th hoá a) Doanh nghi p ư c chi ti t hóa toàn b tài kho n c p III, c p IV,... theo yêu c u qu n lý c a doanh nghi p không ph i ăng ký v i B Tài chính. b) Doanh nghi p ư c ngh b sung tài kho n c p I ho c c p II i v i các tài kho n trong h th ng tài kho n k toán doanh nghi p chưa có các tài kho n ph n ánh n i dung kinh t riêng có phát sinh c a doanh nghi p và ch ư c th c hi n sau khi ư c B Tài chính ch p thu n b ng văn b n. c) i v i doanh nghi p áp d ng chương trình ph n m m k toán có th ư c thay i m t s phương pháp t ng h p thông tin l p báo cáo tài chính. Tài kho n lo i 0 có th ghi chép b ng tay. 4- S k toán 4.1- Doanh nghi p ph i tuân th a) Các quy nh chung v s k toán ư c quy nh t i ch k toán doanh nghi p Vi t Nam v m s k toán, ghi chép s k toán; s a ch a sai sót; khoá s k toán; lưu tr , b o qu n s k toán; x lý vi ph m. b) Doanh nghi p có th l a ch n m t trong b n hình th c ghi s k toán (Nh t ký - S Cái; Ch ng t ghi s ; Nh t ký chung; Nh t ký ch ng t ) ghi s k toán. c) Doanh nghi p ch có m t h th ng s k toán chính th c và duy nh t theo hình th c k toán ã ăng ký v i B Tài chính ư c ghi chép b ng tay ho c trên chương trình ph n m m k toán ph n ánh các giao d ch kinh t phát sinh t i doanh nghi p theo h th ng các tài kho n mà doanh nghi p ã l a ch n và theo phương pháp k toán ư c quy nh trong ch k toán doanh nghi p Vi t Nam. d) H th ng s k toán ph i m b o ph n ánh và cung c p y các thông tin kinh t tài chính l p báo cáo tài chính và áp ng các nhu c u khác v qu n lý ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p. e) H th ng s k toán c a doanh nghi p, g m: e1) S k toán t ng h p: S Cái; s Nh t ký ho c s ăng ký ch ng t ghi s tuỳ theo t ng trư ng h p. S này dùng phân lo i, t ng h p thông tin kinh t , tài chính theo n i dung kinh t c a các tài kho n c p 1 s d ng doanh nghi p. e2) H th ng s k toán chi ti t: Tuỳ theo yêu c u qu n lý kinh doanh và cung c p thông tin kinh t tài chính l p các báo cáo k toán mà doanh nghi p m các s k toán chi ti t. Các s này dùng phân lo i, t ng h p thông tin kinh t , tài chính theo n i dung kinh t c a các tài kho n c p II, III, ... s d ng doanh nghi p. 4.2- Doanh nghi p ư c b sung, c th hoá
  4. Doanh nghi p có th ghi s k toán b ng tay, ho c s d ng chương trình ph n m m k toán: a) H th ng s k toán n u x lý và ghi chép b ng tay theo m t hình th c k toán ã l a ch n thì ph i ghi chép ng th i trên hai lo i s : Lo i s k toán t ng h p (s Cái, s Nh t ký) ph n ánh s bi n ng c a các tài kho n c p I và lo i s k toán chi ti t ph n ánh s bi n ng c a các tài kho n c p II, c p III,...; ph i có b ng t ng h p chi ti t i chi u s kh p úng gi a các tài kho n c p I và các tài kho n c p II, c p III. b) Trư ng h p s d ng chương trình ph n m m k toán: b1) H th ng s k toán n u x lý và ghi chép b ng chương trình ph n m m k toán ph i m b o nguyên t c ghi chép theo m t hình th c k toán ã l a ch n (Ch ng t ghi s ; Nh t ký chung,...) và cu i tháng ph i in ra các s k toán s d ng và lưu tr . H th ng x lý và ghi chép k toán b ng ph n m m máy vi tính có th ghi nh n và t ng h p thông tin riêng bi t theo các ph n hành k toán t ng h p và k toán chi ti t; ho c ư c ghi chép chi ti t cho các tài kho n c p II, c p III,... sau ó t ng h p chi ti t có thông tin t ng h p v tài kho n c p I l p các báo cáo k toán n i b . b2) Doanh nghi p ư c l a ch n chương trình ph n m m k toán phù h p, không ph i ăng ký, nhưng chương trình ph n m m k toán này ph i có tính tương thích v i m t hình th c k toán nh t nh ư c quy nh trong ch k toán doanh nghi p Vi t Nam. 5- Báo cáo tài chính 5.1- Doanh nghi p ph i tuân th a) Doanh nghi p ph i l p các báo cáo tài chính g m: B ng cân i k toán, Báo cáo k t qu kinh doanh, Báo cáo lưu chuy n ti n t , Thuy t minh báo cáo tài chính. b) Doanh nghi p ph i ch p hành úng qui nh v các m u, n i dung, phương pháp tính toán, trình bày, th i gian l p và n p báo cáo tài chính theo h th ng báo cáo tài chính ban hành theo Quy t nh s 167/2000/Q - BTC, ngày 25/10/2000 c a B Tài chính và ư c s a i theo quy nh c a Thông tư này. 5.2- Doanh nghi p ư c b sung, c th hoá a) Báo cáo k toán n i b ; b) B sung các ch tiêu c n gi i thích trong b ng thuy t minh báo cáo tài chính; c) Chuy n i báo cáo tài chính theo m u c a công ty m ,... II - S A I, B S UNG M T S T ÀI KH O N 1- Không s d ng TK 142 - Chi phí tr trư c (1421 - Chi phí tr trư c) 2- B sung TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n Tài kho n này dùng ph n ánh các tài s n không ph i là TSC h u hình, TSC thuê tài chính, TSC vô hình, u tư dài h n; các kho n chi phí ã phát sinh nhưng liên quan n nhi u kỳ ho t ng kinh doanh, ho c chi phí tr trư c và vi c k t chuy n các kho n chi phí này ư c th c hi n vào các năm tài chính ti p sau.
  5. i v i các lo i chi phí, ho c tài s n nêu trên th c t ã phát sinh ch liên quan n năm tài chính hi n t i ư c ghi nh n ngay vào chi phí s n xu t, kinh doanh th i i m phát sinh chi phí mà không ph n ánh vào TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n. 2.1- Thu c lo i Chi phí tr trư c dài h n, g m: - Chi phí tr trư c v thuê ho t ng TSC , nhà xư ng, kho tàng, văn phòng làm vi c, c a hàng,... ph c v cho kinh doanh nhi u năm tài chính; - Ti n thuê cơ s h t ng ã tr trư c cho nhi u năm và ph c v cho kinh doanh nhi u kỳ; - Chi phí tr trư c nhi u năm v d ch v ho c lao v cho ho t ng kinh doanh; chi phí qu ng cáo,...; - Chi phí thành l p; - Chi phí ào t o cán b qu n lý, nhân viên k thu t; chi phí trư c ho t ng, chi phí chuNn b ho t ng kinh doanh; - Chi phí di chuy n a i m kinh doanh, ho c t ch c l i doanh nghi p; - Chi phí ch y th có t i, s n xu t th phát sinh l n, phân b cho m t s năm có liên quan; - Chi phí mua các lo i b o hi m (b o hi m cháy, n , b o hi m trách nhi m dân s ch phương ti n v n t i, b o hi m thân xe, b o hi m tài s n, b o hi m ch ng khoán,...) và các lo i l phí mua và tr m t l n cho nhi u năm; - Công c , d ng c thu c tài s n lưu ng xu t dùng m t l n v i giá tr l n và b n thân công c , d ng c tham gia kinh doanh trên m t năm tài chính ph i phân b d n vào các i tư ng ch u chi phí trong nhi u năm; - Lãi vay, lãi ã tr c a TSC thuê tài chính tr trư c trong nhi u năm; - L chênh l ch t giá c a giai o n u tư XDCB ư c x lý phân b d n vào chi phí tài chính c a các năm tài chính ti p sau. - Chi mua các tài li u k thu t, gi y phép chuy n giao công ngh , nhãn hi u thương m i không thu c TSC vô hình ư c phân b d n vào chi phí kinh doanh trong nhi u năm; - Chi phí nghiên c u tính vào chi phí kinh doanh c a các năm tài chính ti p sau v i th i h n phân b t i a là 3 năm; - Chi phí s a ch a l n TSC phát sinh m t l n quá l n ph i phân b nhi u năm. 2.2- H ch toán Tài kho n 242 c n tôn tr ng m t s qui nh sau: - Ch h ch toán vào Tài kho n 242 nh ng kho n chi phí phát sinh có liên quan nk t qu ho t ng c a nhi u năm tài chính. - Vi c tính và phân b chi phí dài h n vào chi phí kinh doanh t ng kỳ h ch toán ph i căn c vào tính ch t, m c t ng lo i chi phí mà l a ch n phương pháp và tiêu th c h p lý. - K toán ph i theo dõi chi ti t t ng kho n m c Chi phí tr trư c dài h n ã phát sinh, ã phân b vào các i tư ng ch u chi phí c a t ng kỳ h ch toán và s còn l i chưa phân b vào chi phí.
  6. - i v i chi phí s a ch a l n TSC , tuỳ theo kh năng k ho ch mà phân b d n chi phí ã phát sinh vào các năm tài chính có liên quan ho c ti n hành trích trư c vào chi phí kinh doanh trư c khi chi phí ó th c t phát sinh. Trư ng h p ti n hành phân b cho các năm tài chính ti p sau thì m i ph n ánh trên TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n. 2.3- K t c u và n i dung ph n ánh c a Tài kho n 242 - Chi phí tr trư c dài h n Bên N : - Tài s n dài h n phát sinh tăng; - Các kho n chi phí tr trư c dài h n th c t phát sinh. Bên Có: - Tài s n dài h n phát sinh gi m; - Các kho n chi phí tr trư c dài h n phân b vào chi phí ho t ng kinh doanh trong kỳ h ch toán; S dư bên N : - Tài s n dài h n khác và các kho n chi phí tr trư c dài h n chưa tính vào chi phí kinh doanh c a năm tài chính. 2.4- Phương pháp h ch toán k toán m t s ho t ng kinh t ch y u - Khi phát sinh tăng tài s n dài h n khác, ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr (n u có) Có các TK 111, 112, 331, 341,... - Khi phát sinh các kho n chi phí dài h n (thuê văn phòng; mua b o hi m tài s n, cháy n , chi phí nghiên c u; mua các tài li u k thu t, gi y phép chuy n giao công ngh ư c tính theo phương pháp phân b d n vào chi phí kinh doanh,...), ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr (n u có) Có TK 111 - Ti n m t Có TK 112 - Ti n g i Ngân hàng Có TK 152 - V t li u Có TK 153 - Công c d ng c Có TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán Có TK 334 - Ph i tr công nhân viên Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác - i v i trư ng h p thuê TSC , thuê cơ s h t ng, khi tr ti n thuê trư c cho nhi u năm và ph c v cho kinh doanh nhi u kỳ, ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr Có các TK 111, 112
  7. - Khi tài s n dài h n khác gi m, ghi: N các TK 627, 641, 642 Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n - nh kỳ ti n hành tính, phân b theo tiêu th c phân b h p lý v chi phí dài h n có liên quan n kỳ ho t ng vào chi phí ho t ng s n xu t, kinh doanh, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, ghi: N các TK 627, 641, 642 Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n * i v i công c , d ng c , xu t dùng m t l n có giá tr l n ph i phân b d n vào chi phí s n xu t, kinh doanh ho c chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p có th th c hi n theo hai phương pháp phân b sau: Phân b hai l n; Phân b nhi u l n. * Trư ng h p phân b 2 l n: - Khi xu t công c , d ng c , căn c vào phi u xu t kho, ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n Có TK 153 - Công c , d ng c ng th i ti n hành phân b l n u (b ng 50% giá tr công c , d ng c xu t dùng) vào chi phí s n xu t chung, ho c chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, ghi: N các TK 627, 641, 642 Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n - Khi báo h ng, báo m t ho c h t th i h n s d ng theo qui nh, các công c , d ng c k toán ti n hành phân b giá tr còn l i vào chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p, theo công th c: S phân = Giá tr công c - Giá tr ph - Kho n b i b l n2 b h ng li u thu h i thư ng v t ch t (n u có) (n u có) K toán ghi: N TK 152 - V t li u (giá tr ph li u thu h i n u có) N TK 138 - Ph i thu khác (s ti n b i thư ng v t ch t ph i thu i v i ngư i làm h ng, làm m t) N các TK 627, 641, 642 (s phân b l n 2 cho các it ng s d ng) Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n (s phân b l n 2) * Trư ng h p phân b làm nhi u l n: - Khi xu t dùng công c , d ng c , dùng cho thuê ph i căn c vào giá tr , th i gian và m c tham gia c a chúng trong quá trình s d ng xác nh s l n ph i phân b và m c chi phí phân b m i l n cho t ng lo i công c , d ng c . Căn c xác nh m c chi phí ph i phân b m i l n có th là th i gian s d ng ho c kh i lư ng s n phNm, d ch v mà công c tham gia kinh doanh trong t ng kỳ h ch toán.
  8. . Phương pháp h ch toán như trư ng h p phân b 2 l n. . Trong c hai trư ng h p phân b hai l n và phân b nhi u l n, k toán u ph i theo dõi chi ti t cho t ng kho n chi phí m b o t ng s chi phí phân b phù h p v i s chi phí ã phát sinh và úng i tư ng ch u chi phí. - i v i kho n ti n lãi ph i tr c a TSC thuê tài chính khi nh n n v i bên cho thuê ghi: N TK 212 - TSC thuê tài chính (giá hi n t i c a TSC ) N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr (n u có) Có TK 342 - N dài h n (s n g c ph i tr bên cho thuê TSC ) - Trư ng h p tr trư c nhi u năm lãi ph i tr c a TSC thuê tài chính, ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n Có các TK 111, 112 nh kỳ tính phân b s lãi ph i tr c a TSC thuê tài chính vào chi phí ho t ng tài chính, ghi: N TK 635 - Chi phí tài chính Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n - Trư ng h p chi phí s a ch a l n TSC , ph i phân b chi phí vào nhi u kỳ kinh doanh khi công vi c s a ch a hoàn thành: . K t chuy n chi phí s a ch a vào tài kho n chi phí tr trư c dài h n, ghi: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n Có TK 241 - XDCB d dang (2413) . Tính và phân b chi phí s a ch a l n TSC vào chi phí kinh doanh trong các kỳ k toán c a năm tài chính có liên quan, ghi: N các TK 627, 641, 642, ... Có TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n 3- B sung Tài kho n 158 - Hàng hoá Kho b o thu Trư ng h p doanh nghi p s n xu t hàng xu t khNu ư c l p Kho b o thu t i doanh nghi p. Nguyên li u, v t tư nh p khNu s n xu t hàng xu t khNu, ho c gia công hàng xu t khNu c a doanh nghi p ư c ưa vào lưu gi t i Kho b o thu chưa thu c di n ph i n p thu nh p khNu. Hàng hoá trong kho b o thu ch u s giám sát c a cơ quan h i quan, cơ quan Thu và cơ quan môi trư ng. K toán m TK 158 - Hàng hoá kho b o thu , ph n ánh s bi n ng và s hi n có c a hàng hoá ưa vào Kho b o thu . Tài kho n Hàng hoá kho b o thu ch ph n ánh nguyên v t li u nh p khNu cung ng cho s n xu t và s n phNm s n xu t ra c a chính doanh nghi p ó ư c lưu gi t i Kho b o thu c a doanh nghi p. 3.1- K t c u và n i dung ph n ánh c a TK 158 - Hàng hoá kho b o thu Bên N : Tr giá thành phNm, hàng hoá ưa vào Kho b o thu tăng lên trong kỳ.
  9. Bên Có: Tr giá thành phNm, hàng hoá ưa vào Kho b o thu gi m trong kỳ. S dư bên N : Tr giá thành phNm, hàng hoá còn l i cu i kỳ t i Kho b o thu . 3.2- Phương pháp h ch toán k toán m t s ho t ng kinh t ch y u a) Khi nh p nguyên v t li u, v t tư nh p khNu s n xu t s n phNm xu t khNu, ho c gia công hàng xu t khNu n u ư c ưa vào Kho b o thu doanh nghi p chưa ph i n p thu nh p khNu và thu GTGT hàng nh p khNu, ghi: N TK 158 - Hàng hoá kho b o thu Có TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán b) Khi xu t nguyên v t li u, v t tư nh p khNu Kho b o thu ra s n xu t s n phNm, ho c gia công hàng xu t khNu, ghi: N TK 621 - Chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu c) Khi xu t kho thành phNm ho c hàng hoá c a s n phNm xu t khNu, hàng gia công xu t khNu ưa vào Kho b o thu (n u có), ghi: N TK 158 - Hàng hoá kho b o thu Có các TK 156 (1561,1562), 155 d) Khi xu t khNu hàng hoá c a Kho b o thu (n u có): . Ph n ánh tr giá v n c a hàng hoá xu t khNu thu c Kho b o thu , ghi: N TK 632 - Giá v n hàng bán Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu . Ph n ánh doanh thu c a hàng hoá xu t khNu thu c Kho b o thu , ghi: N các TK 111,112,131 Có TK 511 - Doanh thu bán hàng Có TK 333 - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c [3333 - Thu xu t khNu (n u có)] e) N u t l xu t khNu th p hơn t l ư c b o thu thì doanh nghi p ph i n p thu nh p khNu và thu GTGT hàng nh p khNu (n u có) ngay cho ph n chênh l ch gi a lư ng s n phNm ph i xu t khNu và lư ng s n phNm th c xu t doanh nghi p ph i n p thu nh p khNu và thu GTGT hàng nh p khNu (n u có): . Khi xác nh thu nh p khNu ph i n p (n u có), ghi: N TK 632 - Giá v n hàng bán Có TK 333 (3333) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu nh p khNu) . Khi xác nh thu GTGT hàng nh p khNu (n u có), ghi: N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr (1332)
  10. Có TK 333 (33312) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu GTGT hàng nh p khNu) . Khi th c n p thu nh p khNu và thu GTGT hàng nh p khNu (n u có), ghi: N TK 333 (3333) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu nh p khNu) N TK 333 (33312) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu GTGT hàng nh p khNu) Có các TK 111, 112 f) Trư ng h p doanh nghi p ư c B Thương m i cho phép bán hàng hoá thu c Kho b o thu t i th trư ng Vi t Nam, doanh nghi p ph i n p thu nh p khNu và các lo i thu khác theo quy nh. . Khi ư c phép s d ng hàng hoá thu c Kho b o thu , doanh nghi p ph i làm th t c xu t hàng hoá ra kh i Kho b o thu nh p l i kho hàng hoá c a doanh nghi p và n p thu nh p khNu i v i s hàng hoá này, ghi: N các TK 155,156, 632 Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu ng th i, ph i n p thu nh p khNu c a s hàng hoá, nguyên v t li u này: . Khi xác nh thu nh p khNu ph i n p (n u có), ghi: N các TK 155, 156, 632 Có TK 333 (3333) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu nh p khNu) . Khi xác nh thu GTGT hàng nh p khNu (n u có), ghi: N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr (1332) Có TK 333 (33312) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (Thu GTGT hàng nh p khNu) . Khi th c n p thu nh p khNu và thu GTGT hàng nh p khNu, ghi: N TK 333 - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (n u có) (3333 - Thu nh p khNu ) Có các TK 111, 112 g) Trư ng h p xu t bán nguyên v t li u, s n phNm lưu gi t i kho b o thu t i th trư ng n i a: . Ph n ánh tr giá v n c a nguyên v t li u, s n phNm c a kho b o thu xu t bán, ghi: N TK 632 - Giá v n hàng bán Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu ng th i, ph i n p thu nh p khNu c a s hàng hoá, nguyên v t li u này và h ch toán như bút toán trên. . Ph n ánh doanh thu c a s hàng hoá này xu t bán t i th trư ng n i a, ghi:
  11. N các TK 111,112,131 Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v Có TK 333 - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (33311) h) Trư ng h p hàng hoá ưa vào Kho b o thu , n u b hư h ng, gi m phNm ch t không áp ng yêu c u xu t khNu thì ph i tái xu t, ho c tiêu hu : . Trư ng h p tái nh p, ghi: N các TK 155,156 Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu ng th i, ph i n p thu nh p khNu c a s hàng hoá, nguyên v t li u này, xác nh s thu nh p khNu ph i n p ghi như bút toán (f); khi th c n p thu , ghi: N TK 333 - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (n u có) (3333 - Thu nh p khNu ) Có các TK 111, 112 . Trư ng h p tái xu t, ghi: N TK 331 - Ph i tr ngư i bán N TK 333 (3333) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (thu nh p khNu) N TK 333 (33312) - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (thu GTGT hàng nh p khNu) Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu . Trư ng h p tiêu hu hàng hoá, nguyên v t li u lưu gi t i kho b o thu , ghi: N TK 632 - Giá v n hàng bán (hàng hoá, nguyên v t li u b tiêu hu ) Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu . N u ư c phép không ph i n p thu nh p khNu c a hàng hoá, nguyên v t li u b tiêu hu , ghi N TK 333 - Thu và các kho n ph i n p Nhà nư c (n u có) (3333 - Thu nh p khNu, 33312 - Thu GTGT hàng nh p khNu) Có TK 158 - Hàng hoá kho b o thu (ph n thu nh p khNu ph i n p) I I I - H Ư NG D N K T O ÁN M T S H O T NG N G H I P V KI NH T C THÙ 1- K toán và x lý chênh l ch t giá h i oái 1.1- Chênh l ch t giá h i oái và x lý chênh l ch t giá h i oái 1.1.1. Chênh l ch t giá h i oái ơn v ti n t s d ng trong ghi chép k toán các ơn v là ng Vi t Nam, ho c có th s d ng ơn v ti n t nư c ngoài ã ư c B Tài chính ch p thu n ghi s k toán và l p báo cáo k toán.
  12. N u doanh nghi p có s d ng các lo i ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng trong ghi chép k toán, thì khi chuy n i t ơn v ti n t khác sang ơn v ti n t s d ng ghi s k toán s phát sinh chênh l ch t giá h i oái. Chênh l ch t giá h i oái là chênh l ch t vi c báo cáo cùng m t s lư ng ơn v ti n t khác sang ơn v ti n t ghi s k toán theo t giá h i oái khác nhau. Chênh l ch t giá h i oái ch y u phát sinh trong các trư ng h p sau: a) Chênh l ch t giá h i oái th c t phát sinh trong kỳ (chênh l ch t giá h i oái ã th c hi n): Là kho n chênh l ch t vi c ghi nh n vi c s d ng các ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng ghi s k toán theo t giá h i oái khác nhau. Chênh l ch t giá h i oái này thư ng phát sinh trong các giao d ch mua, bán hàng hoá, d ch v ; ho c thanh toán n ph i tr , hay ng trư c mua hàng; ho c vay, hay cho vay,... b ng ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng ghi s k toán. Trong các trư ng h p nêu trên, t giá h i oái gi a ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng ghi s k toán s ư c ghi theo t giá h i oái ngày giao d ch (t giá h i oái giao d ch th c t , ho c t giá h i oái bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m phát sinh giao d ch). Nguyên t c h ch toán ban u m t giao d ch b ng ngo i t ph i ư c ghi nh n theo t giá h i oái gi a ơn v ti n t s d ng ghi s k toán và ơn v ti n t khác t i ngày giao d ch. Chênh l ch t giá h i oái th c t phát sinh trong kỳ (chênh l ch t giá ã th c hi n) doanh nghi p có hai lo i: . Chênh l ch t giá h i oái th c t phát sinh trong kỳ c a ho t ng u tư xây d ng cơ b n (th i kỳ trư c ho t ng); . Chênh l ch t giá h i oái th c t phát sinh trong kỳ c a ho t ng kinh doanh. b) Chênh l ch t giá h i oái t i ngày l p b ng C KT th i i m cu i năm tài chính (31/12) hàng năm: th i i m này các kho n m c ti n t (s dư c a các tài kho n Ti n m t, Ti n g i ngân hàng, N ph i thu, N ph i tr ư c ph n ánh ng th i theo ơn v ti n t s d ng ghi s k toán và theo ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng ghi s k toán) ph i ư c báo cáo b ng t giá cu i năm tài chính (31/12). Vì v y th i i m (31/12) doanh nghi p ph i ánh giá l i các kho n m c ti n t theo t giá h i oái th i i m cu i năm tài chính theo t giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m 31/12 hàng năm. Chênh l ch t giá h i oái t i ngày l p b ng C KT th i i m cu i năm tài chính (31/12) do ánh giá l i các kho n m c ti n t cũng ư c phân chia ra hai lo i: . Chênh l ch t giá h i oái t i ngày l p b ng C KT th i i m cu i năm tài chính (31/12) do ánh giá l i các kho n m c ti n t liên quan n giai o n u tư xây d ng; . Chênh l ch t giá h i oái t i ngày l p b ng C KT th i i m cu i năm tài chính (31/12) do ánh giá l i các kho n m c ti n t liên quan n giai o n s n xu t, kinh doanh. c) i v i các doanh nghi p s d ng công c tài chính d phòng r i ro h i oái thì các kho n vay, n ph i tr có g c ngo i t ư c h ch toán theo t giá h i oái th c t
  13. phát sinh. Doanh nghi p không ư c ánh giá l i các kho n vay, n ph i tr có g c ngo i t ã s d ng công c tài chính d phòng r i ro h i oái. 1.1.2- X lý chênh l ch t giá h i oái: a) X lý chênh l ch t giá h i oái phát sinh trong kỳ và chênh l ch ánh giá l i cu i kỳ liên quan n ho t ng s n xu t, kinh doanh như sau: X lý toàn b chênh l ch t giá h i oái phát sinh trong kỳ và chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm (31/12) ho c ngày k t thúc năm tài chính khác v i năm dương l ch ( ã ư c ch p thu n) c a các kho n m c ti n t ư c ghi nh n tr c ti p vào chi phí, ho c thu nh p ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu kinh doanh c a năm tài chính. Doanh nghi p không ư c chia l i t c trên lãi chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm tài chính c a các kho n m c ti n t . b) X lý chênh l ch t giá h i oái phát sinh trong kỳ và chênh l ch ánh giá l i cu i kỳ liên quan n ho t ng u tư xây d ng (giai o n trư c ho t ng) theo hai bư c sau: Bư c 1: Khi ang trong giai o n u tư xây d ng, kho n chênh l ch t giá h i oái ã th c hi n và chênh l ch t giá ánh giá l i cu i năm tài chính c a các kho n m c ti n t (31/12) (l , ho c lãi) ph n ánh lu k trên B ng cân i k toán (kho n m c TK 413 - Chênh l ch t giá). Bư c 2: Khi k t thúc quá trình u tư xây d ng: - Chênh l ch t giá h i oái th c t phát sinh trong giai o n u tư xây d ng (l , ho c lãi t giá h i oái) không tính vào tr giá tài s n c nh mà k t chuy n toàn b vào chi phí, ho c thu nh p ho t ng tài chính c a năm tài chính có TSC và các tài s n u tư ưa vào ho t ng. - Chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i c a các kho n m c ti n t th i i m quy t toán, bàn giao ưa TSC vào s d ng (l , ho c lãi t giá h i oái) không tính vào tr giá tài s n c nh mà phân b vào thu nh p ho c chi phí ho t ng tài chính c a các giai o n kinh doanh ti p theo v i th i gian t i a là 5 năm (k t khi công trình ưa vào ho t ng) và ph i phù h p v i th i gian h u d ng c a TSC . 1.2- K toán chênh l ch t giá h i oái và k toán x lý chênh l ch t giá h i oái 1.2.1- K toán chênh l ch t giá h i oái phát sinh trong kỳ 1.2.1.1- K toán và x lý chênh l ch t giá h i oái phát sinh trong kỳ c a ho t ng kinh doanh: a) Khi mua hàng hoá, d ch v : - N u phát sinh l t giá h i oái trong giao d ch mua ngoài hàng hoá, d ch v , ghi: N các TK 151,152,153,156,157,211,213,627,641,642,...(t giá h i oái ngày giao d ch) N TK 635 - Chi phí tài chính (l t giá h i oái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân; t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) - N u phát sinh lãi t giá h i oái trong giao d ch mua ngoài hàng hoá, d ch v , ghi:
  14. N các TK 151,152,153,156,157,211,213,627,641,642,...(t giá h i oái ngày giao d ch) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân; t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) Có TK 515 - Doanh thu ho t ng tài chính (lãi t giá h i oái) b) Khi thanh toán n ph i tr (n ph i tr ngư i bán, n vay dài h n, ng n h n, n vay n i b ,...): - N u phát sinh l t giá h i oái trong giao d ch thanh toán n ph i tr , ghi: N các TK 331,311,315,341,342,336,... (t giá h i oái th c t ngày giao d ch) N TK 635 - Chi phí tài chính (l t giá h i oái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân;t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) - N u phát sinh lãi t giá h i oái trong giao d ch thanh toán n ph i tr , ghi: N các TK 331,311,315,341,342,336,... (t giá h i oái th c t ngày giao d ch) Có TK 515 - Doanh thu ho t ng tài chính (lãi t giá h i oái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân; t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) c) Khi thu ư c ti n n ph i thu (ph i thu khách hàng, ph i thu n i b ,...): - N u phát sinh l chênh l ch t giá trong giao d ch thanh toán n ph i thu, ghi: N các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái ngày giao d ch) N TK 635 - Chi phí tài chính (l t giá h i oái) Có các TK 131, 136 (t giá h i oái th c t ) - N u phát sinh lãi chênh l ch t giá h i oái trong giao d ch thanh toán n ph i thu, ghi: N các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái ngày giao d ch) Có TK 515 - Doanh thu ho t ng tài chính (lãi t giá h i oái) Có các TK 131, 136 (t giá h i oái th c t ) d) Khi phát sinh doanh thu, thu nh p khác b ng các ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng ghi s k toán, ghi: N các TK 111 (1112), 112 (1122), 131, 138 (t giá h i oái ngày giao d ch) Có các TK 511,711 (t giá h i oái ngày giao d ch) 1.2.1.2- K toán và x lý chênh l ch t giá phát sinh trong kỳ c a ho t ng u tư: a) Khi mua ngoài v hàng hoá, d ch v , TSC , thi t b , kh i lư ng xây d ng, l p t do bên nh n th u bàn giao: - N u phát sinh l chênh l ch t giá trong giao d ch thanh toán mua ngoài v hàng hoá, d ch v , TSC , thi t b , kh i lư ng xây d ng, l p t do bên nh n th u bàn giao, ghi: N các TK 151,152,211,213,241,...(t giá h i oái ngày giao d ch)
  15. N TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) (l t giá h i oái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân; ho c t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) - N u phát sinh lãi chênh l ch t giá h i oái trong giao d ch thanh toán mua ngoài v hàng hoá, d ch v , TSC , thi t b , kh i lư ng xây d ng, l p t do bên nh n th u bàn giao, ghi: N các TK 151,152,211,213,241,...(t giá h i oái ngày giao d ch) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân, ho c t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) (lãi t giá) b) Khi thanh toán n ph i tr {n ph i tr ngư i bán, n vay dài h n, ng n h n, n vay n i b (n u có),...}: - N u phát sinh l chênh l ch t giá h i oái trong giao d ch thanh toán n ph i tr , ghi: N các TK 331,311,315,341,342,336,... (t giá h i oái th c t ) N TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) (l t giá) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân, t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) - N u phát sinh lãi chênh l ch t giá h i oái trong giao d ch thanh toán n ph i tr , ghi: N các TK 331,311,315,341,342,336,... (t giá h i oái th c t ) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (t giá h i oái bình quân, t giá h i oái nh p trư c, xu t trư c) Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) (lãi t giá h i oái) c) X lý chênh l ch t giá h i oái (l , ho c lãi) ã phát sinh trong giai o n u tư ư c lu k trong giai o n u tư n th i i m quy t toán bàn giao ưa công trình vào ho t ng s k t chuy n toàn b s dư N , ho c Có c a TK 413 - Chênh l ch t giá vào chi phí tài chính, ho c doanh thu ho t ng tài chính trong năm. - K t chuy n toàn b chênh l ch l t giá h i oái ã phát sinh trong giai o n u tư vào chi phí tài chính c a năm tài chính mà d án u tư b t u ho t ng kinh doanh, ghi: N TK 635 - Chi phí tài chính Có TK 413 Chênh l ch t giá (4131) (l t giá h i oái ã phát sinh) - K t chuy n toàn b chênh l ch lãi t giá ngo i t ã phát sinh trong giai o n u tư vào thu nh p tài chính c a năm tài chính mà d án u tư b t u ho t ng kinh doanh, ghi: N TK 413 Chênh l ch t giá (4131) (lãi t giá h i oái ã phát sinh) Có TK 515 - Doanh thu ho t ng tài chính 1.3.2- K toán chênh l ch t giá ánh giá l i cu i năm
  16. a) K toán chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm: th i i m (31/12) doanh nghi p ph i ánh giá l i các kho n m c ti n t có g c ngo i t ( ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t chính th c s d ng trong k toán) theo t giá h i oái th i i m cu i năm tài chính (31/12) ) theo t giá h i oái bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m 31/12 hàng năm, có th phát sinh chênh l ch t giá h i oái (lãi, ho c l ). Doanh nghi p ph i chi ti t kho n chênh l ch t giá h i oái phát sinh do ánh giá l i các kho n m c ti n t này c a ho t ng u tư xây d ng cơ b n (giai o n trư c ho t ng s n xu t, kinh doanh) (4131) và c a ho t ng s n xu t, kinh doanh (4132): - N u phát sinh lãi t giá h i oái, ghi: N TK 111 (1112),112 (1122), 131,136,138,311,315,331,341,342,... Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4131, 4132) - N u phát sinh l t giá h i oái, ghi: N TK 413 - Chênh l ch t giá (4131, 4132) Có TK 111 (1112),112 (1122), 131,136,138,311,315,331,341,342,... b) X lý chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm: b1) X lý chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm c a các kho n m c ti n t c a ho t ng s n xu t, kinh doanh: Doanh nghi p có th x lý chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm theo phương pháp sau: K t chuy n toàn b kho n chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm vào chi phí tài chính (n u l t giá h i oái), ho c doanh thu ho t ng tài chính (n u lãi t giá h i oái) xác nh k t qu ho t ng kinh doanh: - K t chuy n lãi chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i kỳ vào doanh thu ho t ng tài chính, ghi: N TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) Có TK 515 - Doanh thu ho t ng tài chính (lãi t giá h i oái) - K t chuy n l chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i kỳ vào chi phí tài chính, ghi: N TK 635 - Chi phí tài chính (l t giá h i oái) Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4131) Chú ý lãi chênh l ch t giá h i oái chưa th c hi n không ph i là căn c xác nh s lãi kinh doanh chia cho các bên góp v n. b2) X lý chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm c a các kho n m c ti n t c a ho t ng u tư xây d ng cơ b n: - giai o n ang u tư xây d ng cơ b n, doanh nghi p chưa i vào ho t ng thì chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i cu i năm không x lý mà v n ph n ánh trên TK 413 - Chênh l ch t giá, s dư N , ho c Có ph n ánh trên b ng C KT. - giai o n hoàn thành u tư, chuy n sang ho t ng s n xu t, kinh doanh s dư N , ho c s dư Có TK 413 - Chênh l ch t giá ph n ánh chênh l ch t giá h i oái ánh giá l i các kho n m c ti n t cu i m i năm tài chính (không bao g m kho n
  17. ánh giá l i các kho n m c ti n t liên quan n ho t ng u tư xây d ng th i i m bàn giao tài s n ưa vào s d ng) s ư c x lý như sau: . K t chuy n s dư N TK 413 - Chênh l ch t giá (4132) v TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n phân b d n s l t giá h i oái c a giai o n u tư xây d ng trong các năm tài chính ti p theo trong th i gian t i a 5 năm (k t khi công trình ưa vào ho t ng) vào chi phí tài chính: N TK 242 - Chi phí tr trư c dài h n Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4132) . K t chuy n s dư Có TK 413 - Chênh l ch t giá (4132) v TK 335 - Chi phí ph i tr phân b d n s lãi t giá h i oái c a giai o n u tư xây d ng trong các năm tài chính ti p theo trong th i gian t i a 5 năm (k t khi công trình ưa vào ho t ng) v doanh thu ho t ng tài chính: N TK 413 - Chênh l ch t giá (4132) Có TK 335 - Chi phí ph i tr 2- K toán và x lý các v n có liên quan khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán t ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i. 2.1- Nguyên t c chuy n i ơn v ti n t - Doanh nghi p ch ư c chuy n i t ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i khi có s ch p thu n c a B Tài chính. - Vi c chuy n i t ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i ch ư c th c hi n khi b t u năm tài chính m i. - Tuỳ theo tính ch t c a t ng kho n m c trên B ng Cân i k toán mà vi c chuy n i t ơn v ti n t ghi s k toán này sang ơn v ti n t ghi s k toán khác ư c th c hi n theo trình t và nguyên t c sau: a) Trình t : - Khoá s , l p b ng cân i k toán theo ơn v ti n t ang ghi s ; - L p bút toán i u ch nh các chênh l ch do chuy n i ơn v ti n t ang ghi s sang ơn v ti n t ghi s k toán m i (sau dòng t ng c ng khoá s ); - C ng s li u sau các bút toán i u ch nh chênh l ch nói trên; - L p b ng cân i k toán theo ơn v ti n t m i. b) Nguyên t c: - Nguyên giá tài s n c nh và kh u hao TSC ư c quy i theo t giá h i oái t i ngày mua tài s n, ho c t i ngày chuy n giao ưa vào s d ng ( i v i TSC hình thành qua u tư xây d ng), ho c ánh giá TSC ( i v i TSC ư c tính theo giá tr ánh giá l i TSC ). - Tr giá hàng t n kho ư c quy i theo t giá t i th i i m các chi phí phát sinh, ho c t giá h i oái bình quân quý, ho c theo t giá cu i kỳ ( th i i m chuy n i). - Các kho n n ph i thu, ho c n ph i tr quy i theo t giá h i oái t i ngày mà tr giá n ph i thu, ho c n ph i tr ó ư c xác nh ( i v i n ph i thu, ho c n ph i
  18. tr theo ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t ghi s k toán), ho c theo t giá h i oái cu i kỳ ( th i i m chuy n i). - V n góp c a ch s h u và các qu d phòng thu c v n ch s h u, lãi chưa chia quy i theo t giá h i oái cu i kỳ ( th i i m chuy n i). - Các kho n v n b ng ti n (ti n m t, ti n g i ngân hàng) quy i theo t giá h i oái cu i kỳ ( th i i m chuy n i). . Kho n chênh l ch t giá h i oái phát sinh (lãi, ho c l ) khi th c hi n chuy n i t ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i không ư c h ch toán vào báo cáo k t qu kinh doanh mà ph i phân lo i coi như m t ph n riêng bi t c a v n ch s h u và ư c x lý khi thanh lý doanh nghi p. . Khi s d ng ơn v ti n t khác v i ng Vi t Nam, ho c khi thay i ơn v ti n t ghi s k toán ph i trình bày rõ lý do trong thuy t minh báo cáo tài chính. 2.2- K toán và x lý chênh l ch t giá phát sinh khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i: 2.2.1- K toán chênh l ch t giá phát sinh khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i: - Trư ng h p phát sinh l chênh l ch t giá h i oái khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i, ghi: N các TK 111,112,131,142,211,213,... N TK 413 - Chênh l ch t giá Có các TK 311, 331, 338, 411,415, 421,.... - Trư ng h p phát sinh lãi chênh l ch t giá h i oái khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i, ghi: N các TK 111,112,131,142,211,213,... Có các TK 311, 331, 338, 411,415, 421,.... Có TK 413 - Chênh l ch t giá 2.2.2- K toán x lý chênh l ch t giá h i oái phát sinh khi chuy n i ơn v ti n t ghi s k toán là ng Vi t Nam sang m t ơn v ti n t ghi s khác và ngư c l i: - X lý chênh l ch l t giá h i oái, ghi: N TK 412 - Chênh l ch ánh giá l i tài s n (4122) Có TK 413 - Chênh l ch t giá (l t giá h i oái) - X lý chênh l ch lãi t giá h i oái, ghi: N TK 413 - Chênh l ch t giá (lãi t giá h i oái) Có TK 412 - Chênh l ch ánh giá l i tài s n (4122) S dư Có, ho c s dư N TK 412 - Chênh l ch ánh giá l i tài s n (4122) ư c ph n ánh trên B ng cân i k toán và ư c x lý khi thanh lý doanh nghi p (khi k t thúc th i h n kinh doanh theo Gi y phép u tư, ho c khi phá s n doanh nghi p,...). 3- Chuy n i báo cáo tài chính theo yêu c u c a công ty m
  19. - Trư ng h p doanh nghi p s d ng ng Vi t Nam là ơn v ti n t ghi s k toán, khi chuy n i t ơn v ti n t l p báo cáo tài chính sang ơn v ti n t nư c ngoài theo yêu c u c a công ty m ph i tuân th các nguyên t c sau: . Tài s n, n ph i thu, n ph i tr , v n ch s h u c a các kho n m c ti n t và phi ti n t u ư c quy i theo t giá h i oái cu i kỳ. . Các kho n m c v thu nh p và chi phí c a báo cáo k t qu kinh doanh ư c quy i theo t giá h i oái t i ngày giao d ch. . T t c các kho n chênh l ch t giá h i oái phát sinh do chuy n i t ơn v ti n t l p báo cáo tài chính sang ơn v ti n t nư c ngoài h p nh t báo cáo tài chính ư c phân lo i thu c v n ch s h u cho n khi thanh lý doanh nghi p. - doanh nghi p báo cáo (công ty con), chênh l ch t giá h i oái phát sinh do chuy n i t ơn v ti n t l p báo cáo tài chính sang ơn v ti n t nư c ngoài theo yêu c u c a công ty m không ư c ph n ánh vào h th ng s k toán và báo cáo tài chính c a công ty con. 4- K toán l p và hoàn nh p d phòng gi m giá hàng t n kho, n ph i thu khó òi 4.1- K toán d phòng gi m giá hàng t n kho a) Trích l p d phòng gi m giá hàng t n kho D phòng gi m giá hàng t n kho là d phòng ph n giá tr d ki n b t n th t s nh hư ng n k t qu s n xu t, kinh doanh do gi m giá v t tư, thành phNm, hàng hoá t n kho thu c quy n s h u c a doanh nghi p có th x y ra trong năm k ho ch (gi m giá, kém, m t phNm ch t, l i m t...). Doanh nghi p ph i có b ng ch ng ch c ch n v s gi m giá có th x y ra trong năm tài chính ti p theo (d ki n t i ngày 31/12 ) làm căn c xác nh kho n d phòng gi m giá hàng t n kho l p t i ngày 31/12 tính vào chi phí năm tài chính. Cu i niên k toán, khi th y giá tr th trư ng c a nguyên v t li u, hàng hoá, thành phNm t n kho th p hơn giá tr ghi trên s k toán thì ph i l p d phòng gi m giá hàng t n kho. Doanh nghi p căn c vào tình hình gi m giá, s lư ng t n kho th c t c a t ng lo i nguyên v t li u, hàng hoá, thành phNm xác nh m c d phòng gi m giá hàng t n kho, theo công th c sau: M c d phòng = Lư ng v t tư, x Giá h ch toán - Giá th c t gi m giá v t tư, hàng hoá t n kho trên s k trên th trư ng hàng hoá cho t i th i i m toán t i th i i m năm k ho ch 31/12 năm báo cáo 31/12 Doanh nghi p xác nh s ph i l p v l p d phòng, ho c hoàn nh p gi m giá hàng t n kho cu i năm ghi nh n vào giá v n hàng bán; ho c ph i hoàn nh p ghi gi m giá v n hàng bán c a năm tài chính. b) K toán d phòng gi m giá hàng t n kho Cu i niên k toán, doanh nghi p căn c vào tình hình gi m giá c a s lư ng hàng t n kho th c t , k toán tính, xác nh m c trích l p m i, ho c l p b sung d phòng gi m giá hàng t n kho {n u s ph i l p d phòng năm nay l n hơn s ã l p d phòng năm trư c(>0)}, ghi: N TK 632 - Giá v n hàng bán
  20. Có TK 159 - D phòng gi m giá hàng t n kho Ho c, trư ng h p n u s ph i l p d phòng năm nay nh hơn s ã l p d phòng năm trư c (0
Đồng bộ tài khoản