Thuốc trừ hàn

Chia sẻ: Than Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:14

0
169
lượt xem
25
download

Thuốc trừ hàn

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Vị thuốc có vị cay, tính ôn nhiệt. Làm ấm bên trong để: trừ hàn, hồi dương, trợ dương, kiện tỳ, ôn thận, hành, tán, tuyên, thông khí cơ

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thuốc trừ hàn

  1. Thuèc trõ hμn 1- §¹i c−¬ng 1.1-§Þnh nghÜa: VÞ thuèc cã vÞ cay, tÝnh «n nhiÖt. Lμm Êm bªn trong («n lý) ®Ó: trõ hμn, håi d−¬ng, trî d−¬ng, kiÖn tú, «n thËn, hμnh, t¸n, tuyªn th«ng khÝ c¬. Hμn ë lÝ dai d¼ng l©u ngμy ( trÇm hμn cè l¹nh). Hμn g©y ra d−¬ng h−, tú vÞ d−¬ng h−, t©m thËn d−¬ng h−, khÝ trÖ huyÕt ø. 1.2- Ph©n lo¹i + ¤n lý trõ hμn + Håi d−¬ng nghÞch Kiªng kþ: kh«ng dïng trong c¸c tr−êng hîp: 11/12/2009 1
  2. - Chøng trôy tim m¹ch ngo¹i biªn (chøng ch©n nhiÖt gi¶ hμn) - Chøng ©m h− néi nhiÖt. - Ng−êi thiÕu m¸u, èm l©u ngμy, t©n dÞch gi¶m sót. - Phô n÷ cã thai ( Håi d−¬ng cøu nghÞch) - Kh«ng dïng kÐo dμi (g©y th−¬ng tæn t©n dÞch, t¸o nhiÖt) 2- c¸c vÞ thuèc 2.1- Thuèc «n lý trõ hμn: - «n lý, th«ng kinh ho¹t l¹c, trõ thÊp, chØ thèng, kÝch thÝch tiªu hãa. - Ch÷a tú vÞ d−¬ng h−: ®Çy bông chËm tiªu, ®au bông, Øa ch¶y, n«n möa, s«i bông, ph©n sèng. 11/12/2009 2
  3. 2.1.1- §¹i håi Fructus Anisi stellati illicium verum Hook.f Hä håi illiaceae. TVQK: T©n, cam, nhiÖt, can, thËn, tú, vÞ CN: T¸n hμn can, thËn chØ thèng, tiªu thùc khai vÞ. CT: TrÞ c¸c chøng ®au l¹nh ë h¹ tiªu : PH tiÓu håi, « d−îc, ng« thï du, quÕ nhôc. §au th¾t l−ng, ®au x−¬ng khíp do thËn d−¬ng h− hμn. PH tÕ t©n, ng« thï du, h¾c phô, quÕ nhôc, vμ c¸c vÞ thuèc bæ thËn d−¬ng. §au ë vïng th−îng vÞ (tú vÞ) n«n, ®Çy tr−íng do hμn. PH méc h−¬ng, sa nh©n, can kh−¬ng. 11/12/2009 3
  4. Ch¸n ¨n, chËm tiªu, nh¹t måm miÖng, ®Çy bông. PH m¹ch nha, s¬n tra, tiÓu håi, th©n khóc Ngé ®éc thøc ¨n cua, c¸, dÞ øng. Kiªng kþ: ng−êi ©m h− háa v−îng, t¹ng nhiÖt 2.1.2. Can kh−¬ng Rhizoma Zingiberis Znigiber officinale Rosc. Hä gõng Znigiberaceae. TVQK: t©n, «n, t©m, phÕ, tú, vÞ, thËn, ®¹i trμng CN: «n trung håi d−¬ng, Êm tú chØ t¶, «n vÞ chØ Èu, «n kinh chØ huyÕt, «n phÕ chØ kh¸i. CT: Ch÷a tú vÞ h− hμn.PH b¹ch truËt, ®¶ng s©m, ®¹i håi, h¾c phô. (Tø nghÞch t¸n) 11/12/2009 4
  5. Ch÷a bÖnh tiÕt t¶ do hμn: phèi hîp víi cao l−¬ng kh−¬ng, ®¹i håi ( nhÞ kh−¬ng). Ch÷a n«n dotú vÞ l¹nh: PH b¸n h¹, nÕu h− hμn th× PH thªm nh©n s©m, b¹ch truËt. Ch÷a h− hμn mμ thæ huyÕt, tiÓu ra huyÕt, b¨ng huyÕt, dïng can kh−¬ng sao tån tÝnh. PH t«ng l−, « mai. Ch÷a ho do phÕ hμn: PH tÕ t©n, ngò vÞ, hoμng cÇm, phôc linh. Ch÷a thËn d−¬ng h−: PH h¾c phô, quÕ nhôc. (Ch÷a th−îng tiªu hμn Èm ho suyÔn, trung tiªu tiÕt t¶ ®au bông, h¹ tiªu ch©n tay l¹nh, m¹ch vi, ch©n hμn gi¶ nhiÖt.) 11/12/2009 5
  6. LiÒu dïng: 2-6g Kiªng kÞ: ©m h− cã nhiÖt, phô n÷ cã thai dïng thËn träng, can kh−¬ng «n tú, h¾c phô «n thËn. 2.1.3- Ng« thï du Fructus Evodiae Evodia rutaecarpa (Juss). Hä cam Rutaceae. TVQK: T©n, khæ, «n, can, thËn, tú, vÞ. CN: H¹ khÝ chØ n«n, t¸n hμn chØ thèng, trî d−¬ng. CT: Ch÷a hμn trÖ ë kinh can vμ m¹ch nh©m ®èc can khÝ nghÞch g©y ®au. PH xuyªn khung, b¹ch chØ, nh©n s©m, quÕ chi («n kinh thang). 11/12/2009 6
  7. Ch÷a n«n do khÝ nghÞch: PH can kh−¬ng, b¸n h¹, nÕu khÝ trÖ ë gan hãa háa g©y î h¬i, î chua PH hoμng liªn (t¶ kim hoμn) Ch÷a t¶ do hμn: PH b¹ch truËt, ph¸ chØ, h¾c phô. B×u ch¶y n−íc ngøa (thÊp nhiÖt): ®un n−íc röa Nhøc r¨ng: ng©m r−îu ngËm Chμm (thÊp chÈn): ng« thï, mai mùc, l−u hoμng t¸n bét b«i. Kiªng kþ: ©m h− háa v−îng, phô n÷ cã thai. DÔ g©y h¸o mÊt t©n dÞch, sinh môn nhät, mê m¾t, nÕu dïng l©u liÒu cao. LiÒu dïng: 4-12g 2.2- Thuèc håi d−¬ng cøu nghÞch: - Chøng tho¸t d−¬ng hay vong d−¬ng (cho¸ng, trôy m¹ch): 11/12/2009 7
  8. S¾c mÆt xanh nhît nh¹t, tay ch©n l¹nh, m¹ch nhá, yÕu. - §au néi t¹ng, n«n möa do l¹nh - KK: ©m h−, t©n dÞch hao tæn, ch©n nhiÖt gi¶ hμn 2.2.1- Phô tö chÕ Radix Aconiti Praeparatus Aconitum Fortunei Hemsl. paxt. Hä mao l−¬ng Ranunculaceae. (h¾c phô, b¹ch phô, diªm phô, phô tö chÕ.) TVQK: t©n, cam, ®¹i nhiÖt cã ®éc, t©m, thËn, tú. CN: håi d−¬ng cøu nghÞch, Êm thËn hμnh thñy, «n tú, t¸n hμn chØ thèng. CT: -Thãat d−¬ng(vong d−¬ng), PH can kh−¬ng, cam th¶o (tø nghÞch thang) hoÆc thªm nh©n s©m (Tø nghÞch gia nh©n s©m). 11/12/2009 8
  9. ThËn d−¬ng h− hμn thñy thÊp ø trÖ (l·o suy). PH nhôc quÕ, can kh−¬ng (B¸t vÞ hoμn, ch©n vò thang) Phong hμn thÊp tý: PH quÕ chi, sinh kh−¬ng, cam th¶o (quÕ chi phô tö thang) b¹ch linh, b¹ch truËt, b¹ch th−îc (Phô tö thang) rèi lo¹n kinh nguyÖt, mÊt kinh, ®au bông kinh KhÝ huyÕt kh«ng th«ng g©y ®au do hμn ø trÖ ë huyÕt vμ kinh m¹ch. PH xuyªn khung, ®−¬ng qui, quÕ nhôc ®Ó t¸n hμn «n kinh m¹ch. Kiªng kþ: ©m h− d−¬ng thÞnh, ch©n nhiÖt gi¶ hμn, phô n÷ cã thai, trÎ em d−íi 15 tuæi LiÒu dïng: 4-12g, khi dïng s¾c kü 60 phót 11/12/2009 9
  10. Ph¶n: b¸n h¹, qua l©u, bèi mÉu, b¹ch cËp, b¹ch liÔm. 2.2.2- QuÕ nhôc Cortex cinnamomi Cinnamomum obtusifolium Ness hoÆc c¸c loμi quÕ kh¸c C.cassia Blume, cozylamicum Blume. Hä long n·o Lauraceae. TVQK: T©n, cam, tÝnh ®¹i nhiÖt, cã Ýt ®éc, t©m, can, tú, thËn. CN: Bæ mÖnh m«n háa, dÉn háa qui nguyªn, t¸n hμn chØ thèng, Êm thËn hμnh thñy. CT: ThËn d−¬ng h− mÖnh m«n háa suy: phèi hîp phô tö, thôc ®Þa, s¬n thï, hoμi s¬n (B¸t vÞ hoμn) Tú thËn d−¬ng h−: phèi hîp víi h¾c phô, can kh−¬ng, b¹ch truËt, méc h−¬ng. 11/12/2009 10
  11. Hμn ø trÖ ë kinh m¹ch: Chøng tý, PH can kh−¬ng, ®Þa liÒn, kh−¬ng ho¹t, quÕ chi, hËu ph¸c. Hμn trÖ ë huyÕt m¹ch, PH xuyªn khung, ®−¬ng qui, ng« thï ®Ó «n th«ng kinh m¹ch ®iÒu kinh. Môn nhät l©u kh«ng ph¸t ra ®−îc h− hμn, PH ®−¬ng qui, b¹ch truËt, ®¶ng s©m, trÇn b× (th¸i lý bμi nïng). Êm thËn hμnh thñy: PH can kh−¬ng, h¾c phô (ch©n vò thang). Ngoμi ra vÈy nÕn, mÒ ®ay LiÒu dïng: 2-6g Kiªng kþ: phô n÷ cã thai, ng−êi ©m h−, d−¬ng thÞnh, ch¶y m¸u, huyÕt ¸p cao 11/12/2009 11
  12. B¶ng tãm t¾t tÝnh n¨ng thuèc trõ hμn Tªn Vi TÝnh Q.Kinh C«ng n¨ng Can Cay ¤n T©m, tú, 1- ¤n trung håi kh−¬ng vÞ, phÕ d−¬ng 2- Êm tú chØ t¶, 3-Êm vÞ chØ n«n 4- ¤n phÕ chØ kh¸i 5- ¤n kinh chØ huyÕt Ng« thï Khæ, ¤n Can, 1-GÝang nghÞch chØ du t©n thËn, tú, n«n vÞ 2- Trõ hμn chØ thèng 11/12/2009 12
  13. Tªn Vi TÝnh Q.Kinh C«ng n¨ng TiÓu T©n ¤n Can, 1- Trõ hμn chØ th«ng håi thËn, tú,2- LÝ khÝ tiªu tr−íng vÞ 3- ¤n kinh chØ ®íi Th¶o T©n ¤n Tú, vÞ 1- ¤n tú chØ thèng qu¶ 2- KiÖn vÞ tiªu thùc 3- ¤n tú tri ng−îc tËt Ng¶i Khæ ¤n Can, tú, 1- «n kinh chØ huyÕt diÖp thËn 2-T¸n hμn chØ thèng 11/12/2009 13
  14. Tªn Vi TÝnh Q.Kinh C«ng n¨ng Cao T©n ¤n Tú, vÞ 1-Êm bông chØ thèng l−¬ng 2- ¤n vÞ chØ n«n kh−¬ng H¾c phô T©n, ®¹i T©m, 1- ¤n thËn håi d−¬ng cam nhiÖt thËn, tú 2- ¢m thËn hμnh thñy 3- Trõ hμn gi¶m ®au QuÕ T©n, ®¹i Can, 1- Bæ mÖnh m«n háa nhôc cam nhiÖt thËn, tú 2- ¢m thËn hμnh thñy 3- Trõ hμn gi¶m ®au 11/12/2009 14
Đồng bộ tài khoản