Tiếp điểm điện

Chia sẻ: Dinh Quang Hieu Hieu | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:10

0
88
lượt xem
19
download

Tiếp điểm điện

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chỗ tiếp giáp giữa hai vật dẫn điện để cho dòng điện chạy từ vật dẫn này sang vật dẫn kia gọi là tiếp xúc điện. Bề mặt tiếp giáp của các vật dẫn điện gọi là bề mặt tiếp xúc điện. Tiếp xúc điện chia làm 3 dạng chính. - Tiếp xúc cố định là hai vật dẫn tiếp xúc liên kết chặt cứng bằng bu lông đinh tán… - Tiếp xúc đóng mở là tiếp xúc mà có thể làm cho dòng điện chạy hoặc ngừng chạy từ vật này sang vật khác (như các tiếp điểm trong các thiết bị...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tiếp điểm điện

  1. Ch¬ng II:TiÕp ®iÓm ®iÖn II.1.§¹i c¬ng vÒ tiÕp xóc ®iÖn II.1.1.Kh¸i niÖm Chç tiÕp gi¸p gi÷a hai vËt dÉn ®iÖn ®Ó cho dßng ®iÖn ch¹y tõ vËt dÉn nµy sang vËt dÉn kia gäi lµ tiÕp xóc ®iÖn. BÒ mÆt tiÕp gi¸p cña c¸c vËt dÉn ®iÖn gäi lµ bÒ mÆt tiÕp xóc ®iÖn. TiÕp xóc ®iÖn chia lµm 3 d¹ng chÝnh. - TiÕp xóc cè ®Þnh lµ hai vËt dÉn tiÕp xóc liªn kÕt chÆt cøng b»ng bu l«ng ®inh t¸n… - TiÕp xóc ®ãng më lµ tiÕp xóc mµ cã thÓ lµm cho dßng ®iÖn ch¹y hoÆc ngõng ch¹y tõ vËt nµy sang vËt kh¸c (nh c¸c tiÕp ®iÓm trong c¸c thiÕt bÞ ®ãng c¾t) - TiÕp xóc trît lµ vËt dÉn ®iÖn nµy cã thÓ trît trªn bÒ mÆt cña vËt dÉn kia (vÝ dô nh chæi than trît trªn vµnh gãp m¸y ®iÖn ) TiÕp xóc ®ãng më vµ tiÕp xóc trît ®Òu cã hai phÇn: phÇn ®éng (gäi lµ tiÕp ®iÓm ®éng) vµ phÇn tÜnh (gäi lµ tiÕp ®iÓm tÜnh). Ba d¹ng tiÕp xóc trªn ®Òu cã thÓ tiÕn hµnh tiÕp xóc díi ba h×nh thøc. - TiÕp xóc ®iÓm: lµ hai vËt dÉn tiÕp xóc víi nhau chØ ë mét ®iÓm hoÆc trªn bÒ mÆt diÖn tÝch víi ®êng kÝnh rÊt nhá (nh tiÕp xóc hai h×nh cÇu víi nhau h×nh cÇu víi mÆt ph¼ng, h×nh nãn víi mÆt ph¼ng - TiÕp xóc ®êng: lµ hai vËt dÉn tiÕp xóc víi nhau theo mét ®êng th¼ng hoÆc trªn bÒ mÆt rÊt hÑp nh tiÕp xóc h×nh trô víi mÆt ph¼ng h×nh trô víi trôc) - TiÕp xóc mÆt: lµ hai vËt dÉn ®iÖn tiÕp xóc víi nhau trªn bÒ mÆt réng (vÝ dô tiÕp xóc mÆt ph¼ng víi mÆt ph¼ng) TiÕp xóc ®iÖn lµ mét phÇn rÊt quan träng cña khÝ cô ®iÖn. Trong thêi gian ho¹t ®éng ®ãng më, chç tiÕp xóc dÔ ph¸t nãng cao mµi mßn lín do va ®Ëp vµ ma s¸t ®Æc biÖt sù ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt huû ho¹i cña hå quang. V× vËy tiÕp xóc ®iÖn ph¶i tho¶ m·n c¸c yªu cÇu sau: - Thùc hiÖn tiÕp xóc ch¾c ch¾n, ®¶m b¶o - Søc bÒn c¬ khÝ cao - Kh«ng ph¸t nãng qu¸ gi¸ trÞ cho phÐp ®èi víi dßng ®iÖn ®Þnh møc - æn ®Þnh nhiÖt vµ ®iÖn ®éng khi cã dßng ng¾n m¹ch cùc ®¹i ®i qua - ChÞu ®îc t¸c dông cña m«i trêng xung quanh ë nhiÖt ®é cao, Ýt bÞ «xy ho¸. 18
  2. II.1.2.BÒ mÆt tiÕp xóc vµ ®iÖn trë tiÕp xóc XÐt khi ®Æt hai vËt dÉn tiÕp xóc nhau h×nh II-1, ta cã diÖn tÝch bÒ mÆt tiÕp xóc: Sbk = a.l (II-1) Nhng trªn thùc tÕ diÖn tÝch bÒ mÆt tiÕp xóc thùc nhá h¬n rÊt nhiÒu (a.l) v× gi÷a 2 bÒ mÆt tiÕp xóc dï gia c«ng thÕ nµo th× vÉn cã ®é nhÊp nh«, khi cho tiÕp xóc hai vËt dÉn víi nhau th× chØ cã mét sè ®iÓm tiÕp gi¸p tiÕp xóc. Do ®ã diÖn tÝch tiÕp xóc thùc nhá h¬n rÊt nhiÒu diÖn tÝch tiÕp xóc biÓu kiÕn Sbk= a.l . DiÖn tÝch tiÕp xóc cßn phô thuéc vµo lùc Ðp lªn trªn tiÕp ®iÓm vµ vËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm, lùc Ðp cµng lín th× diÖn tÝch tiÕp xóc cµng lín. (2) a (1) (2) (1) l a H×nh II-1: TiÕp xóc cña 2 vËt dÉn DiÖn tÝch tiÕp xóc thùc ë mét ®iÓm(nh mÆt cÇu tiÕp xóc víi mÆt ph¼ng) x¸c ®Þnh bëi: F S= (II- δd 2) trong ®ã: F – lùc Ðp vµo tiÕp ®iÓm, [KG]; δd- øng suÊt chèng dËp n¸t cña vËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm, [KG/cm2]. B¶ng II-1: øng suÊt chèng dËp n¸t cña mét sè kim lo¹i th«ng dông B¶ng II-1 øng suÊt δd øng suÊt Kim lo¹i Kim lo¹i [N/cm2] δd[N/cm2] §ång cøng B¹c 30.400 51.000 (hîp kim) §ång mÒm 38.200 Nh«m 88.300 19
  3. NÕu tiÕp xóc ë n ®iÓm th× diÖn tÝch sÏ lín lªn n lÇn so v¬i biÓu thøc (II-2). Dßng ®iÖn ch¹y tõ vËt nµy sang vËt kh¸c chØ qua nhng tiÕp ®iÓm tiÕp xóc, nh vËy dßng ®iÖn ë c¸c chç tiÕp xóc ®ã sÏ bÞ th¾t l¹i, dÉn tíi ®iÖn trë ë nh÷ng chç tiÕp xóc nµy t¨ng lªn. §iÖn trë tiÕp xóc cña tiÕp ®iÓm bÊt k× tÝnh theo c«ng thøc: K Rtx = m [ Ω] (II-3) F K- HÖ sè phô thuéc vµo vËt liÖu vµ t×nh tr¹ng bÒ mÆt tiÕp ®iÓm (tra b¶ng II-2) [ Ω.N ]; M- hÖ sè phô thuéc sè tiÕp ®iÓm tiÕp xóc vµ kiÓu tiÕp xóc víi: + TiÕp xóc mÆt m = 1 + TiÕp xóc ®êng m = 0,7 +TiÕp xóc ®iÓm m = 0,5. Ngoµi c«ng thøc ( II-3), ®iÖn trë tiÕp xóc cña tiÕp ®iÓm cßn ®îc ρ tÝnh theo c«ng thøc sau: Rtx= 2 F .n (II- δdΠ 4) B¶ng II-2:Tra trÞ sè k trong c«ng thøc (II-3). B¶ng II- 2 TrÞ sè k [ Kim lo¹i tiÕp TrÞ sè k [ Ω.N ] Kim lo¹i tiÕp Ω.N ] xóc xóc (0,08 ®Õn §ång - ®ång S¾t - §ång 3,1.10-2 0,14).10-2 B¹c – b¹c 0,06. 10-2 Nh«m-§ång 0,38. 10-2 Nh«m - 0,127.10-2 Nh«m trong ®ã: ρ - §iÖn trë xuÊt cña vËt dÉn ( Ω .cm ). n - Sè ®iÓm tiÕp xóc. F- Lùc nÐn ( KG). V× vËy râ rµng ®iÖn trë tiÕp xóc cña tiÕp ®iÓm ¶nh hëng ®Õn chÊt lîng cña thiÕt bÞ ®iÖn, ®iÖn trë tiÕp xóc lín lµm cho tiÕp ®iÓm ph¸t nãng. NÕu ph¸t nãng qu¸ møc cho phÐp th× tiÕp ®iÓm sÏ bÞ nãng ch¶y thËm chÝ bÞ hµn dÝnh. V× vËy ®iÖn trë tiÕp xóc cña tiÕp ®iÓm 20
  4. cµng nhá cµng tèt nhng do thùc tÕ cã nhiÒu yÕu tè ¶nh hëng ®Õn Rtx nªn kh«ng thÓ gi¶m nhá nh mong muèn ®îc. II.1.3.C¸c yÕu tè ¶nh hëng ®Õn ®iÖn trë tiÕp xóc §iÖn trë tiÕp xóc bÞ ¶nh hëng cña nhiÒu yÕu tè víi møc ®é kh¸c nhau ta xÐt ë ®©y 1 sè yÕu tè chñ yÕu sau: II.1.3.1.VËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm Tõ (II- 4) ta thÊy øng suÊt chèng dËp n¸t δd bÐ th× Rtx bÐ v× vËy ®øng vÒ mÆt yªu cÇu cã ®iÖn trë tiÕp xóc bÐ nªn dïng c¸c vËt liÖu mÒm ®Ó lµm tiÕp ®iÓm. Nhng thùc tÕ cÇn ph¶i kÕt hîp c¸c yÕu tè kh¸c (nh ®é bÒn c¬) nªn vËt liÖu thêng lµ ®ång, ®ång thau m¹ thiÕc, thÐp m¹ thiÕc. II.1.3.2.Lùc Ðp lªn tiÕp ®iÓm Còng tõ c«ng thøc (II-3) vµ (II-4) ta thÊy lùc F cµng lín th× R tx cµng nhá quan hÖ gi÷a Rtx vµ lùc F lªn tiÕp ®iÓm nh trªn ®å thÞ h×nh II-2. Tõ ®êng cong trªn ®å thÞ ta thÊy khi F cµng t¨ng th× R tx cµng gi¶m vµ ngîc l¹i. II.1.3.3.H×nh d¹ng tiÕp ®iÓm H×nh d¹ng cña tiÕp ®iÓm còng ¶nh hëng ®Õn, Rtx. Cïng mét lùc nhng kiÓu tiÕp xóc kh¸c nhau th× R tx còng kh¸c nhau. Tõ c¸c c«ng thøc trªn ta thÊy Rtx cña tiÕp xóc mÆt lµ nhá nhÊt v× cã hÖ sè m lín nhÊt. II.1.3.4.NhiÖt ®é tiÕp ®iÓm NhiÖt ®é cña tiÕp ®iÓm thay R[ Ω] ®æi sÏ lµm Rtx thay ®æi kÕt qu¶ thÝ nghiÖm víi nhiÖt ®é nhá h¬n 200 0 cã thÓ tÝnh ra Rtx qua c«ng thøc: 2 RTx(θ ) = RTx(0)(1+ αθ ) [ Ω] ; (II-5) 3 trong ®ã: Rtx(0) - ®iÖn trë tiÕp xóc ë 00c; F[ N ] α - hÖ sè nhiÖt ®iÖn trë [1/0C]; H×nh II-2: θ - nhiÖt ®é cña tiÕp ®iÓm [0C]. §iÖn trë tiÕp xóc khi lùc nÐn t¨ng II.1.3.5. T×nh tr¹ng bÒ mÆt tiÕp xóc BÒ mÆt tiÕp xóc khi bÞ bÈn hoÆc khi bÞ «xy ho¸ cã R Tx lín h¬n nhiÒu RTx cña tiÕp ®iÓm s¹ch v× phÇn lín «xÝt cña kim lo¹i dÉn ®iÖn kÐm h¬n nhiÒu kim lo¹i nguyªn chÊt. II.1.3.6.MËt ®é dßng ®iÖn 21
  5. DiÖn tÝch tiÕp xóc ®îc x¸c ®Þnh tuú theo mËt ®é dßng ®iÖn cho phÐp. Theo kinh nghiÖm ®èi víi thanh dÉn b»ng ®ång chç tiÕp xóc nhau khi nguån ë tÇn sè 50 Hz th× mËt ®é dßng cho phÐp lµ: I JCP = = [ 0,31- 1,05.10-4(I- 200) ] A/mm2 S (II-6) trong ®ã: I- lµ gi¸ trÞ dßng hiÖu dông, S = Sbk- diÖn tÝch tiÕp xóc biÓu kiÕn. BiÓu thøc (II-5) chØ ®óng khi dßng ®iÖn biÕn thiªn trong kho¶ng tõ 200A ®Õn 2000A nÕu ngoµi sè ®ã th× cã thÓ lÊy: I < 200A lÊy JCP= 0,31A/mm 2 I > 2000A lÊy JCP= 0,12A/mm2 Khi vËt dÉn tiÕp xóc kh«ng ph¶i lµ ®ång th× mËt ®é dßng cho phÐp ®èi víi vËt liÖu cã thÓ lÊy theo c«ng thøc sau: Rtx ( ρ ) d JCPvËt = liÖu JCP®ång. R ( ρ ) vl (II-7) II.2.TiÕp ®iÓm thiÕt bÞ ®iÖn. TiÕp ®iÓm cña thiÕt bÞ ®iÖn dïng ®Ó nèi gi÷a c¸c vËt dÉn ®iÖn l¹i víi nhau vµ ®¶m b¶o lùc tiÕp xóc ®ñ lín ®Ó gi¶m ®iÖn trë tiÕp xóc. II.2.1.Ph©n lo¹i tiÕp ®iÓm Theo nhiÖm vô tiÕp ®iÓm ®îc ph©n thµnh hai nhãm: II.2.1.1.TiÕp ®iÓm ghÐp nèi tÜnh ChØ dïng ®Ó nèi liÒn m¹ch gi÷a c¸c kh©u cña m¹ch ®iÖn, nghÜa lµ ®¶m sù th«ng suèt cña dßng ®iÖn ch¶y tõ kh©u nµy ®Õn kh©u kia. Yªu cÇu c¬ b¶n cña tiÕp ®iÓm ghÐp nèi tÜnh lµ ®¶m b¶o tin cËy trong suèt qu¸ tr×nh vËn hµnh khi lµm viÖc b×nh thêng lÉn khi x¶y ra sù cè ng¾n m¹ch. §é tin cËy cña tiÕp ®iÓm ghÐp nèi tÜnh cã thÓ ®¶m ®îc nÕu æn ®Þnh ®îc ®iÖn trë tiÕp xóc gi÷a c¸c ®Çu nèi vµ chèng ®îc t¸c ®éng lý ho¸ cña m«i trêng, lùc ®iÖn ®éng vµ c¸c lùc c¬ giíi kh¸c g©y ra. II.2.1.2.TiÕp ®iÓm chuyÓn m¹ch 22
  6. Dïng ®Ó ®ãng ng¾t vµ chuyÓn ®æi m¹ch ®iÖn khi lµm viÖc, lu«n lu«n chÞu t¸c ®éng cña dßng ®iÖn vµ hå quang, ®Æc biÖt lµ trong c¸c thiÕt bÞ ®iÖn cã c«ng suÊt lín. Theo nhiÖm vô tiÕp ®iÓm chuyÓn m¹ch gåm tiÕp ®iÓm chÝnh vµ tiÕp ®iÓm phô m¾c song song ®Ó dËp hå quang. Trong qu¸ tr×nh ®ãng c¾t m¹ch, hå quang chØ xuÊt hiÖn trªn tiÕp ®iÓm phô do nã ®ãng tríc vµ c¾t sau. Nh vËy tiÕp ®iÓm chÝnh ®îc b¶o vÖ khái chÞu t¸c ®éng cña hå quang vµ dïng ®Ó truyÒn dÉn tin cËy dßng lµm viÖc vµ sù cè khi ë tr¹ng th¸i kÝn. TiÕp ®iÓm chuyÓn m¹ch bao gåm: - TiÕp ®iÓm h×nh ngãn: Dïng trong c«ng t¾c t¬, tiÕp ®iÓm ®éng võa trît vµ l¨n trªn tiÕp ®iÓm tÜnh do vËy cã thÓ lµm bãc líp « xÝt trªn bÒ mÆt tiÕp xóc. - TiÕp ®iÓm b¾c cÇu: Dïng trong r¬ le vµ c«ng t¾c t¬ - TiÕp ®iÓm ®èi diÖn: Dïng ë m¸y ng¾t ®iÖn ¸p cao - TiÕp ®iÓm hoa huÖ: Gåm mét c¸nh h×nh thang gièng c¸nh hoa huÖ hay ch÷ z, tiÕp ®iÓm ®éng lµ mét thanh dÉn trßn. - TiÕp ®iÓm vuèt m¸: TiÕp ®iÓm ®éng kiÓu sèng dao cã thÓ trît gi÷a hai vuèt trßn (lµm tiÕp ®iÓm tÜnh) lß xo vµ d©y ®îc nèi chÆt víi vuèt. - TiÕp ®iÓm chæi: TiÕp ®iÓm ®éngc) h×nh chæi gåm nh÷ng l¸ a) b) ®ång máng 0,1÷ 0,2 mm xÕp l¹i trît lªn sèng dao tiÕp ®iÓm tÜnh. §Ó t¨ng lùc Ðp trªn tiÕp ®iÓm h×nh chæi th× thêng cã thªm b¶n ®µn håi. Lo¹i nµy khi chæi bÞ ch¸y sÏ lµm ®iÖn trë t¨ng nhanh do ®ã Ýt dïng lµm ®iÖn trë hå quang. - TiÕp ®iÓm c¾m: Thêng dïng ë cÇu dao, cÇu ch×, dao c¸ch ly v.v… d) H×nh d¹ng cña mét sè tiÕp xóc ®ãng më vÏ trªn h×nh II-3. e) + + + + + + + + + + H×nh II-3: 23 Mé t s è c¸c lo¹i tiÕp ®iÓm chuyÓn m ¹ch. a-TiÕp ®iÓm ngãn; b-TiÕp ®iÓm b¾c cÇu; c- TiÕp ®iÓm ®è i diÖn; d-TiÕp ®iÓm thuû ng©n.
  7. II.2.2.C¸c yªu cÇu ®èi víi vËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm. §Ó tho¶ m·n tÊt c¶ c¸c ®iÒu kiÖn lµm viÖc kh¸c nhau cña tiÕp ®iÓm thiÕt bÞ ®iÖn th× vËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm ph¶i cã ®îc nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n sau: - Cã ®é dÉn ®iÖn cao (gi¶m Rtx vµ chÝnh ®iÖn trë cña tiÕp ®iÓm). - DÉn nhiÖt tèt (gi¶m ph¸t nãng côc bé cña nh÷ng ®iÓm tiÕp xóc). - Kh«ng bÞ «xi ho¸ (gi¶m Rtx t¨ng ®é æn ®Þnh cña tiÕp ®iÓm). - Cã ®é kÕt tinh vµ nãng ch¶y cao (gi¶m ®é mµi mßn vÒ ®iÖn vµ gi¶m sù nãng ch¶y hµn dÝnh tiÕp ®iÓm ®ång thêi t¨ng tuæi thä tiÕp ®iÓm). - Cã ®é bÒn c¬ khÝ cao (gi¶m ®é mµi mßn c¬ khÝ, gi÷ nguyªn d¹ng bÒ mÆt tiÕp xóc vµ t¨ng tuæi thä tiÕp ®iÓm). - Cã ®ñ ®é dÎo (®Ó gi¶m ®iÖn trë tiÕp xóc) - DÔ gia c«ng khi chÕ t¹o, gi¸ thµnh rÎ. Thùc tÕ Ýt vËt liÖu nµo ®¸p øng ®îc ®Çy ®ñ c¸c yªu cÇu trªn. Trong thiÕt kÕ sö dông tuú tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ mµ coi träng nhiÒu ®Õn yªu cÇu nµy hay yªu cÇu kh¸c. Nh÷ng vËt liÖu thêng dïng gåm: §ång kü thuËt ®iÖn, ®ång ca®imi, b¹c, ®ång thau, c¸c hîp kim ®ång kh¸c, thÐp vonfram vµ hîp kim vonfram, vµng platin, than vµ graphit, hîp kim gèm. §èi víi vËt liÖu ®ång, thÐp ®îc dïng réng r·i ®Ó lµm c¸c tiÕp ®iÓm cè ®Þnh. §ång cã ®iÖn trë suÊt bÐ vµ cã ®ñ søc bÒn c¬ khÝ, ®îc dïng trong m¹ch cã dßng ®iÖn lín.ThÐp chØ dïng ë ®iÖn ¸p cao vµ c«ng suÊt bÐ, vÒ søc bÒn c¬ khÝ th× lín h¬n ®ång, song ®iÖn trë suÊt l¹i lín h¬n vµ ®Æc biÖt lµ ph¸t sinh tæn thÊt lín ®èi víi dßng xoay chiÒu. 24
  8. §èi víi tiÕp xóc ®ãng më m¹ch ®iÖn cã dßng ®iÖn bÐ, tiÕp ®iÓm thêng lµm b»ng b¹c, ®ång, platin, vonfram, m«lip®en, niken, vµ h÷u h¹n míi dïng vµng. B¹c cã tÝnh dÉn ®iÖn vµ truyÒn nhiÖt tèt vµ líp «xy ho¸ cña nã dÉn ®iÖn Platin (b¹ch kim) kh«ng cã líp «xÝt, ®iÖn trë tiÕp xóc bÐ; Vonfram cã nhiÖt ®é nãng ch¶y cao vµ chèng mµi mßn tÊt ®ång thêi cã ®é cøng lín. Trêng hîp dßng ®iÖn võa vµ lín thêng dïng ®ång, ®ång thau vµ nh÷ng kim lo¹i hoÆc hîp kim cã nhiÖt ®é nãng ch¶y cao. Khi cã dßng ®iÖn lín dïng hîp kim gèm cã ®é mµi mßn bÐ, ®é cøng lín song cã nhîc ®iÓm lµ tÝnh dÉn ®iÖn gi¶m, do ®ã ®Ó t¹o kh¶ n¨ng dÉn ®iÖn, ngêi ta chÕ t¹o thµnh nh÷ng tÊm máng d¸n hoÆc hµn vµo bÒ mÆt tiÕp xóc. Hîp kim thêng dïng: b¹c- vonfram, b¹c- m«lip®en, b¹c-niken, ®ång- vonfram, ®ång- m«lip®en. II.2.3. Nguyªn nh©n h háng tiÕp xóc ë tiÕp ®iÓm vµ biÖn ph¸p kh¾c phôc. II.2.3.1.Nguyªn nh©n h háng Nguyªn nh©n h háng tiÕp xóc cã rÊt nhiÒu, ta xÐt mét sè nguyªn nh©n chÝnh sau: a)¨n mßn kim lo¹i Trong thùc tÕ chÕ t¹o dï gia c«ng thÕ nµo th× bÒ mÆt tiÕp xóc tiÕp ®iÓm vÉn cßn nh÷ng lç nhá li ti. Trong vËn hµnh h¬i níc vµ c¸c chÊt cã ho¹t tÝnh ho¸ häc cao thÊm vµo vµ ®äng l¹i trong nh÷ng lç nhá ®ã sÏ g©y ra c¸c ph¶n øng ho¸ häc t¹o ra 1 líp mµng máng rÊt gißn. Khi va ch¹m trong qu¸ tr×nh ®ãng líp mµng nµy dÔ bong ra. Do ®ã bÒ mÆt tiÕp xóc sÏ bÞ mµi mßn dÇn, hiÖn tîng nµy gäi lµ hiÖn tîng ¨n mßn kim lo¹i. b)«xy ho¸ M«i trêng xung quanh lµm bÒ mÆt tiÕp xóc bÞ «xy ho¸ t¹o thµnh líp «xÝt máng trªn bÒ mÆt tiÕp xóc, ®iÖn trë suÊt cña líp «xÝt rÊt lín nªn lµm t¨ng Rtx dÉn ®Õn g©y ph¸t nãng tiÕp ®iÓm. Møc ®é gia t¨ng R tx do bÒ mÆt tiÕp xóc bÞ «xy hã cßn tuú nhiÖt ®é: ë 20 ÷ 300C cã líp «xÝt dµy kho¶ng 25.10-6. Theo thÝ nghiÖm tiÕp ®iÓm ®ång ®Ó ngoµi trêi sau 1 th¸ng Rtx t¨ng lªn kho¶ng 10%. ë nhiÖt ®é lín h¬n 700C sù «xy ho¸ t¨ng rÊt nhanh. Theo thÝ nghiÖm ë 1000C sau chØ 1 giê Rtx cña tiÕp ®iÓm ®ång t¨ng kho¶ng 50 lÇn. Ngoµi ra viÖc lu©n phiªn bÞ ®èt nãng vµ lµm nguéi còng t¨ng qu¸ tr×nh «xy ho¸. c)§iÖn thÕ ho¸ häc cña vËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm 25
  9. Mçi kim lo¹i cã 1 ®iÖn thÕ ho¸ häc nhÊt ®Þnh. Hai kim lo¹i cã ®iÖn thÕ ho¸ häc kh¸c nhau khi tiÕp xóc sÏ t¹o lªn mét cÆp hiÖu ®iÖn thÕ ho¸ häc, gi÷a chóng cã 1 hiÖu ®iÖn thÕ. NÕu bÒ mÆt tiÕp xóc cã níc x©m nhËp sÏ cã dßng ®iÖn ch¹y qua vµ kim lo¹i cã ®iÖn thÕ ho¸ häc ©m sÏ bÞ ¨n mßn tríc lµm nhanh háng tiÕp ®iÓm. d)H háng do ®iÖn ThiÕt bÞ ®iÖn vËn hµnh l©u ngµy hoÆc kh«ng ®îc b¶o qu¶n tèt lß xo tiÕp ®iÓm bÞ rØ yÕu ®i sÏ kh«ng ®ñ lùc Ðp vµo tiÕp ®iÓm. Khi cã dßng ®iÖn ch¹y qua, tiÕp ®iÓm dÔ bÞ ph¸t nãng g©y nãng ch¶y, thËm chÝ hµn g¾n vµo nhau. NÕu lùc Ðp tiÕp ®iÓm qu¸ yÕu cã thÓ ph¸t sinh tia löa lµm ch¸y tiÕp ®iÓm. Ngoµi ra, tiÕp ®iÓm bÞ bÈn rØ sÏ t¨ng ®iÖn trë tiÕp xóc g©y ph¸t nãng dÉn ®Õn hao mßn nhanh tiÕp ®iÓm. II.2.3.2.C¸c biÖn ph¸p kh¾c phôc §Ó b¶o vÖ tiÕp ®iÓm khái bÞ rØ vµ ®Ó lµm gi¶m nhá ®iÖn trë tiÕp xóc cã thÓ thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p sau: - §èi víi nh÷ng tiÕp xóc cè ®Þnh nªn b«i 1 líp mì chèng rØ hoÆc quÐt s¬n chèng Èm. - Khi thiÕt kÕ ta nªn chän nh÷ng vËt liÖu cã ®iÖn thÕ ho¸ häc gièng nhau hoÆc gÇn b»ng nhau cho tõng cÆp. - Nªn sö dông c¸c vËt liÖu kh«ng bÞ «xy ho¸ lµm tiÕp ®iÓm. - M¹ ®iÖn c¸c tiÕp ®iÓm. Víi tiÕp ®iÓm ®ång, ®ång thau thêng ®- îc m¹ thiÕc, m¹ b¹c, m¹ kÏm cßn tiÕp ®iÓm thÐp thêng m¹ canidi, niken, kÏm. - Thay lß xo tiÕp ®iÓm: Nh÷ng lß xo ®· rØ, ®· yÕu lµm gi¶m lùc Ðp sÏ t¨ng ®iÖn trë tiÕp xóc, cÇn lau s¹ch tiÕp ®iÓm b»ng v¶i mÒm vµ thay thÕ lß xo nÐn khi lùc nÐn cßn qu¸ yÕu. - KiÓm tra söa ch÷a c¶i tiÕn: c¶i tiÕn thiÕt bÞ dËp hå quang ®Ó rót ng¾n thêi gian dËp hå quang nÕu ®iÒu kiÖn cho phÐp. C©u hái «n tËp Ch¬ng II 1- ThÕ nµo lµ tiÕp xóc ®iÖn? Cã mÊy d¹ng tiÕp xóc ®iÖn vµ c¸c h×nh thøc tiÕp xóc? 26
  10. 2- ®iÖn trë tiÕp xóc lµ g×? C¸ch x¸c ®Þnh ®iÖn trë tiÕp xóc vµ c¸c yÕu tè ¶nh hëng ®Õn ®iÖn trë tiÕp xóc nh thÕ nµo? 3- TiÕp ®iÓm ®îc ph©n lo¹i nh thÕ nµo? VËt liÖu lµm tiÕp ®iÓm cÇn ph¶i tho¶ m·n nh÷ng yªu cÇu nµo? t¹i sao? Nh÷ng nguyªn nh©n nµo g©y ra h háng tiÕp xóc cña tiÕp ®iÓm vµ biÖn ph¸p kh¾c phôc nh thÕ nµo? 27

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản