Tiểu luận “Bí thư Đảng ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã-vấn đề đặt ra từ thực tiễn”

Chia sẻ: Nguyen Anh Huan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:23

0
219
lượt xem
67
download

Tiểu luận “Bí thư Đảng ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã-vấn đề đặt ra từ thực tiễn”

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Công cuộc đổi mới đã và đang làm cho đất nước ta đạt được những bước tăng trưởng mạnh, hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân đang ngày càng hoàn thiện, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Những thành tựu đó đã chứng minh vai trò to lớn của ĐCSVN trong lãnh đạo nhà nước và toàn thể dân tộc....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tiểu luận “Bí thư Đảng ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã-vấn đề đặt ra từ thực tiễn”

  1. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ..... KHOA .... BÀI TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI “Bí thư Đảng ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã-vấn đề đặt ra từ thực tiễn” Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  2. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức LỜI MỞ ĐẦU Công cuộc đổi mới đã và đang làm cho đất nước ta đạt được những bước tăng trưởng mạnh, hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân đang ngày càng hoàn thiện, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Những thành tựu đó đã chứng minh vai trò to lớn của ĐCSVN trong lãnh đạo nhà nước và toàn thể dân tộc. Tuy nhiên để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn tới, Đảng cần không ngừng đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của mình nhằm nâng cao hơn nữa vai trò lãnh đạo của đảng, hiệu lực quản lí nhà nước. Vấn đề này đã được Đảng ta nhận thức đúng đắn và đề ra nhiều biện pháp, chủ trương cải cách, hoàn thiện bộ máy lãnh đạo, quản lí, trong đó có chủ trương “nhất thể hóa” cán bộ lãnh đạo cấp xã và địa phương không tổ chức Hội đồng nhân dân. Thực hiện chủ trương của Đảng, ngày 24/02/2009 Bộ chính trị đã ra thông báo số 223- TB/TW và Ban tổ chức Trung ương cũng có hướng dẫn số 25 ngày 06/03/2009 về việc thực hiện “thí điểm bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp x ã và địa phương không tổ chức Hội đồng nhân dân”. Chủ trương của Đảng phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam, xong cũng là vấn đề hoàn toàn mới đối với chúng ta. Vì vậy việc triển khai phải có lộ trình phù hợp, thận trọng, vừa làm, vừa tổng kết rút kinh nghiệm để lấy cơ sở khoa học tiến tới triển khai trên diện rộng. Trong hơn một năm thực hiện thí điểm theo chủ trương của Trung ương đã nảy sinh không ít vấn đề cả về lí luận và thực tiễn cần giải quyết. Nhận thấy đây vẫn còn là vấn đề mới và cần thiết, em quyết định chọn đề tài: “Bí thư Đảng ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã-vấn đề đặt ra từ thực tiễn”, làm bài luận hết môn môn Xây dựng đảng về tổ chức. Qua bài viết này, em mong muốn có thể chia sẻ những hiểu biết, đóng góp những ý kiến của bản thân về chủ trương “nhất thể hóa cán bộ” của Đảng. Dưới góc nhìn còn hạn hẹp và sự hiểu biết có hạn nên bài viết không tránh khỏi những hạn chế, Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  3. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp từ các thầy cô để những bài viết tiếp sau của em được hoàn thiện hơn. Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung bài viết được chia thành 3 phần chính: - Cơ sở lí luận và kinh nghiệm từ các nước về “nhất thể hóa cán bộ”. - Tình hình triển khai mô hình “Bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân” trong hơn một năm qua. - Giải pháp tiếp tục triển khai và nhân rộng mô hình “Bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân”. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  4. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức PHẦN NỘI DUNG I. Cơ sở lí luận và kinh nghiệm từ các nước về “nhất thể hóa cán bộ”. 1. Lí luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của ĐCSVN về cán bộ và vai trò lãnh đạo nhà nước của đảng cầm quyền. Chủ trương “nhất thể hóa cán bộ” của Đảng ta về thực chất chính là công tác cán bộ của đảng và nâng cao vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đối với nhà nước và toàn hệ thống chính trị. Vì vậy, để tiếp cận với chủ trương này trước hết chúng ta cần nghiên cứu lí luận của chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và ĐCSVN về những vấn đề có liên quan. 1.1. Lí luận của chủ nghĩa Mác-Lênin. Về vấn đề cán bộ, khi hình thành các quan điểm duy vật, C.Mác đã khẳng định: “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người sử dụng lực lượng thực tiễn”. Những con người ở đây tức là người lãnh đạo, tổ chức lực lượng quần chúng để biến tư tưởng thành hiện thực. Trong quá trình xây dựng, rèn luyện Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga, V.I.Lênin cũng nhận thấy rằng: Muốn lật đổ chế độ Nga Hoàng, giành chính quyền về tay công-nông thì Đảng phải có những “cán bộ chuyên nghiệp”. Cách mạng Tháng Mười giành thắng lợi, Đảng Công nhân dân chủ xã hội Nga lãnh đạo nhân dân xây dựng chính quyền, Lênin một lần nữa khẳng định: Vấn đề then chốt là phải có những cán bộ có bản lĩnh, “nếu không như thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định chỉ là mớ giấy lộn”. Về vai trò của Đảng công nhân sau khi giành chính quyền, Lênin cho rằng: “Đảng là lực lượng duy nhất có đủ bản lĩnh chính trị, năng lực và uy tín để lãnh đạo xã hội”. Lênin nhấn mạnh: “Đảng là đội tiên phong cầm quyền trực tiếp của giai cấp vô sản, Đảng là người lãnh đạo. Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện tiên quyết Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  5. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức đảm bảo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công. Buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng là sai lầm về mặt nguyên tắc, là thủ tiêu sức mạnh của nhà nước, của hệ thống chính trị”. 1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam. Vấn đề cán bộ được Chủ tịch Hồ Chí Minh tập trung giải quyết sâu sắc cả về lí luận và thực tiễn. Người đánh giá cao vai trò của cán bộ đối với thắng lợi của sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trong tác phẩm “Sửa đổi lề lối làm việc”, Người đã chỉ rõ: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”, “cán bộ ở môn nào phải học cho thạo công việc của môn ấy”. Dạy cán bộ, Người đã nói: “Có tài mà không có đức là người vô dụng; Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Như vậy, Người yêu cầu cán bộ là phải hội tụ cả năng lực và phẩm chất đạo đức. Về đảng cầm quyền Người khẳng định: Khi có chính quyền cần có sự lãnh đạo của một Đảng chân chính của giai cấp công nhân, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân. Chỉ có sự lãnh đạo của một đảng biết vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình thì mới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và chủ nghĩa xã hội dến thành công. Người cho rằng: “Đảng không phải là tổ chức để làm quan phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”. Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta đã khẳng định: “Đảng cộng sản Việt Nam là người đầy tớ, người lãnh đạo trung thành của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc Việt Nam”. Trong mọi biến cố của lịch sử, Đảng luôn giữ vững vị trí lãnh đạo dân tộc của mình. Nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lí nhà nước, Đảng không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo của mình cho phù hợp với tình hình mới. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  6. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức Về vấn đề cán bộ, Đảng ta khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế độ, là một khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng”. Từ những vấn đề lí luận trên yêu cầu Đảng phải không ngừng đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo. Trong đó, bước thực hiện thí điểm “ Bí thư đồng thời là chủ tịch” là một khâu đổi mới đột phá của Đảng được xây dựng trên cơ sở những vấn đề lí luận trên. 2. Kinh nghiệm thực tiễn. Trong lịch sử vần đề nhất thể hóa cũng không phải là mới, ở đây điều quan trọng là người cán bộ phải có năng lực và phẩm chất đạo đức, có uy tín cao trong Đảng. Có thể dẫn chứng ra đây hai ví dụ tiêu biểu đó là V.I.Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau khi cách mạng Tháng Mười Nga giành thắng lợi, đại hội Xô Viết toàn nước Nga đã bầu Lênin-Chủ tịch Đảng Công nhân dân chủ xã hội Nga, làm Chủ tịch Hội đồng dân ủy. Như vậy, Lênin vừa là người lãnh đạo Đảng vừa là người lãnh đạo nhà nước tối cao. Ở cương vị này cho tới khi mất, Lênin đã có đóng góp to lớn trong việc lãnh đạo đất nước đánh tan cuộc can thiệp vũ trang của các nước đế quốc (1918-1920), cùng với việc thực hiện chính sách kinh tế mới đưa đất nước Nga vượt qua khủng hoảng, đời sống nhân dân được cải thiện, đưa Đảng Công nhân dân chủ xã hội Nga lên địa vị lãnh đạo đất nước. Ở Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh-lãnh tụ của Đảng cộng sản Đông Dương cũng đã được Quốc hội khóa I nước Việt Nam dân chủ cộng hòa bầu là người đứng đầu nhà nước, đứng đầu chính phủ. Người giữ cương vị này cho đến khi mất (1969). Hiện nay, Trung Quốc-quốc gia láng giềng đồng thời là người đồng chí của chúng ta cũng rất thành công trong mô hình “nhất thể hóa cán bộ”. Xuất phát từ thực tế là một quốc gia đất rộng, người đông, tình hình kinh tế-chính trị-tư tưởng-xã hội có nhiều phức tạp; để nâng cao năng lực và sức chiến đấu của đảng, Đảng cộng sản Trung Quốc đã đề ra nhiều biện pháp tích Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  7. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức cực, trong đó có việc “nhất thể hóa cán bộ”. Công cuộc cải cách được ĐCS Trung Quốc triển khai từ cuối thập kỉ 70 của thế kỉ XX. Bên cạnh những cải cách về kinh tế Trung Quốc đã mạnh dạn cải tổ hoạt động của bộ máy đảng và nhà nước. Đầu tiên là ở thôn, xã cán bộ Đảng phụ trách luôn công tác quản lí: Trưởng thôn là bí thư chi bộ, trưởng xã là bí thư cấp ủy. Bộ phận trợ lí của trưởng thôn và cấp phó ở cấp cơ sở được chú trọng đào tạo, nâng cao nghiệp vụ công tác nhằm hỗ trợ chuyên môn cho cấp trưởng. Ở các khu tự trị, bí thư phụ trách đảng khu tự trị cũng được bố tri công tác chủ tịch khu tự trị. Mô hình này đã giảm chi phí đáng kể cho ngân sách nhà nước, đồng thời tăng cường tính năng động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm cao trong công tác lãnh đạo, quản lí của cán bộ. Hiện nay, công tác nhất thể hóa được thực hiện ở cấp cao hơn và trong nhiều cơ quan, lĩnh vực. Vị trí cao nhất của Đảng và nhà nước Trung Quốc hiện nay cũng đã được nhất thể hóa. Đồng chí Hồ Cẩm Đào đang đảm nhiệm vị trí này. Để thực hiện tốt hơn việc nhất thể hóa chức danh, Trung Quốc đặc biệt chú ý đào tạo nguồn cán bộ, đặc biệt là cán bộ trẻ. Những sinh viên giỏi sau khi ra trường được lựa chọn bổ sung vào nguồn cán bộ của nhà nước, họ được học tiếp các chương trình về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông, được kinh qua thử thách từ các thôn, xã, được luân chuyển qua công tác ở các khu tự trị, các vùng khó khăn, được thử sức ở nhiều cương vị khác nhau. Vì vậy, dù đã nhất thể hóa ở cấp cao xong cán bộ vẫn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Bước phát triển thần kì của Trung Quốc trong thời gian gần đây (Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 10%/năm), đời sống nhân dân được cải thiện, vị thế trên trường Quốc tế không ngừng tăng cao…cho thấy đường lối đổi mới của Trung Quốc là đúng đắn, trong đó có đóng góp đáng kể của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Từ những thực tiễn trên cho chúng ta nhiều kinh nghiệm để xây dựng mô hình cũng như triển khai thử nghiệm nhất thể hóa cán bộ. Chúng ta cần có nhận Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  8. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức thức đúng đắn và áp dụng sáng tạo những kinh nghiệm đó vào thực tế nhu cầu, điều kiện của Việt Nam hiện nay. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  9. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức 3. Về nội dung cơ bản hướng dẫn số 25 ngày 06/03/2009 của Ban Tổ chức Trung ương. 3.1. Mục đích, yêu cầu. Hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương chỉ rõ: “ Việc thí điểm thực hiện chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã…để đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; tạo sự đồng bộ, thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành các mặt công tác của địa phương, góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước”. “ Thông qua thí điểm để thấy rõ mặt ưu điểm và khuyết điếm, hạn chế của mô hình này, trên cơ sở đó rút kinh nghiệm, đề xuất chủ trương, giải pháp trong thời gian tới”. 3.2. Nội dung thực hiện thí điểm. a. Phạm vi, đối tượng và thời gian thực hiện. - Thí điểm ở cấp huyện và cấp xã, cả nơi có tổ chức HĐND(xã, thị trấn) vầ nơi thí điểm không tổ chức HĐND(quận, huyện, phường). - Thí điểm mô hình tại 20%-30% số đơn vị không tổ chức HĐND. Ở những tỉnh được chọn thi điểm thì lấy 2%-3% tổng số xã để triển khai mô hình thí điểm. - Bắt đầu triển khai từ đầu năm 2009, đến 2010 thì tiến hành tổng kết, đánh giá kết quả. b. Yêu cầu đối với đơn vị thực hiện thí điểm. - Thí điểm tại những địa phương có điều kiện kinh tế-xã hội khác nhau. - Tình hình kinh tế-xã hội của địa phương tương đối ổn định, nội bộ cơ sở đoàn kết, thống nhất cao. - Đồng chí bí thư đồng thời là chủ tịch phải đáp ứng về độ tuổi có thể tham gia công tác ở nhiệm kì tới(2010-2015). c. Yêu cầu đối với bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân. - Có phẩm chất đạo đức, có năng lực, kinh nghiệm trong công tác Đảng, công tác chính quyền. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  10. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức - Có ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm và tính đảng cao; có tác phong làm việc dân chủ, sâu sát, nói đi đôi với làm; có sức khỏe và uy tín. - Về trình độ chuyên môn và trình độ chính trị phải phù hợp với từng cấp thí điểm. - Đã có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác lãnh đạo, quản lí. d. Chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của bí thư đồng thời là chủ tịch. - Chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của bí thư cấp ủy theo quy định của điều lệ Đảng và chỉ đạo của cấp ủy cấp trên. - Chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch ủy ban nhân dân nói chung thực hiện theo luật tổ chức HĐND và UBND, lãnh đạo, điều hành công việc của UBND. e. Về chế độ, chính sách đối với cán bộ. - Đồng chí bí thư đồng thời là chủ tịch được hưởng chế độ phụ cấp kiêm nhiệm theo chế độ hiện hành. - Sau khi thực hiện thí điểm, đồng chí bí thư hoặc chủ tịch không tiếp tục giữ chức vụ cũ thì cấp ủy cấp trên xem xét, bố tri công tác mới cho phú hợp. II. Tình hình triển khai mô hình “Bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân” trong hơn một năm qua. 1. Thực trạng triển khai và những ưu điểm của mô hình “bí thư đồng thời là chủ tịch”. Thống kê trước khi Trung ương triển khai mô hình “Bí thư đồng thời là chủ tịch” cả nước có khoảng hơn 100 dơn vị cấp xã, huyện cán bộ đang kiêm nhiệm hai chức danh trên. Theo chỉ đạo của Trung ương đã có 238 xã, phường, thị trấn của 29 tỉnh, thành phố được chọn thí điểm mô hình; trong đó có Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Các địa phương được chọn thực hiện thí điểm đã nhanh chóng triển khai công tác nhằm lựa chọn cán bộ “nhất thể hóa”, đưa công việc đi vào nề nếp. Ban Tổ chức Trung ương thường xuyên cử các đoàn cán bộ, chuyên viên phối hợp với các cấp ủy địa phương thực hiện kiểm tra, giám sát công tác triển Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  11. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức khai và hoạt động của những địa phương thí điểm. Các thắc mắc, kiến nghị của địa phương vì thế cũng nhanh chóng được giải quyết. Các phương tiện thông tin truyền thông của Trung ương cũng như địa phương thường xuyên đề cập tới tình hình triển khai công tác của các địa phương, nhiều bài nghiên cứu của các nhà chuyên môn cũng thường xuyên được đăng tải làm cơ sở khoa học để các địa phương triển khai mô hình. Việc tuyên truyền cũng giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân có nhận thức đúng đắn về chủ trương của Đảng. Qua một năm triển khai mô hình đã cho thấy những ưu điểm nổi bật, đó là: Một là, bộ máy chính trị, hành chính cấp xã phường đã được tinh giảm đáng kể, giảm bớt thời gian họp hành, bàn thảo không cần thiết. Việc triển khai mô hình “bí thư đồng thời là chủ tịch” góp phần làm cho bộ máy chính trị, hành chính ở cơ sở bớt cồng kềnh, giảm các khâu xét duyệt hành chính; vì vậy, tiếp kiệm được thời gian cũng như quy trình giải quyết công việc. Nhất thể hóa hai chức danh giúp giảm tới 1/3 các cuộc họp hành của cán bộ chủ chốt. Vì vậy, cán bộ có thời gian thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát công việc của địa phương. Đồng thời tạo ra sự tập trung, thống nhất giữa chỉ đạo của cấp ủy với điều hành, quản lí hành chính của ủy ban, tránh những chồng chéo, sai lệch thường xảy ra trước đây. Hai là, rèn luyện khả năng nắm bắt tình hình nhanh, nhạy và tính quyết đoán cho cán bộ lãnh đạo, quản lí. Vai trò của tổ chức cơ sở đảng là vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, cũng như chính sách, pháp luật của nhà nước cho phù hợp với thực tế của địa phương. Đây cũng là cấp trực tiếp nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm tư nguyện vọng của nhân dân. Thực tế thì có nhiều vụ việc đòi hỏi cấp ủy Đảng và chính quyền phải ứng phó linh hoạt, giải quyết nhanh, kịp thời các tình huống phát sinh. Trước đây, đối với các nhiệm vụ phức tạp như vậy thì phải xin ý kiến chỉ đạo của cấp ủy sau đó ủy ban mới tổ chức giải quyết. Vì vậy, hiệu quả giải quyết công việc bị giảm sút đáng kể. Ở những địa phương thực hiện “bí thư Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  12. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức đồng thời là chủ tịch”, người lãnh đạo quản lí vừa nắm rõ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, lại là người nắm bắt nhanh nhất tình hình của địa phương. Vì vậy, việc đề ra kế hoạch, nghị quyết sẽ kịp thời, sát với yêu cầu thực tế của địa phương, đường lối của Đảng vì thế nhanh chóng đưa vào cuộc sống của nhân dân. Ba là, góp phần nâng cao trình độ, năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lí. Khi được chọn ở vị trí bí thư đồng thời là chủ tịch, người cán bộ đã phải đáp ứng được những yêu cầu nhất định về trình độ chính trị, phẩm chất đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ và năng lực điều hành quản lí nhà nước. Những địa phương nhất thể hóa cho thấy ở vị trí mới là môi trường giúp người cán bộ có ý thức không ngừng học tập để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà mình đảm trách; rèn luyện cho người cán bộ khả năng nhìn xa, trông rộng, phán đoán nhận biết vấn đề. Giúp cho họ nâng cao khả năng tự quyết, dám nghĩ, dám là, dám chịu trách nhiệm trước công việc, trước Đảng, trước nhân dân. Khắc phục tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa Đảng ủy và chính quyền. Bốn là, nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng, tạo nên sự đoàn kết cao trong tổ chức cơ sở. Trong quá trình lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội của cơ sở thường xảy ra hai khuynh hướng phổ biến: Hoặc bao biện, làm thay công việc của chính quyền nếu bí thư đảng ủy mạnh, hoặc buông lỏng vị trí lãnh đạo của Đảng nếu chủ tịch mạnh. Cả hai khuynh hướng đều hạ thấp vai trò của tổ chức cơ sở. Khi nhất thể hóa đã tạo nên sự cân đối, kết hợp được hai nhiệm vụ lãnh đạo và quản lí, vì vậy, khắc phục được các khuynh hướng này. Hơn nữa, hiện nay tình trạng mất đoàn kết nội bộ là khá phổ biến ở nhiều địa phương, vấn đề này xuất phát từ hai khuynh hướng đã nêu ở trên. Ở các địa phương thực hiện nhất thể hóa đã triệt tiêu được nguyên nhân này, nội bộ cơ sở vì thế trở nên đoàn kết, thống nhất cao; phát huy được sức mạnh của cả đảng và chính quyền vào lãnh đạo điều hành công việc của địa phương. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  13. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức Kết quả khảo sát ở các địa phương thực hiện mô hình “bí thư đồng thời là chủ tịch” đã có những chuyển biến tích cực và khá toàn diện trên tất cả các mặt chính trị-kinh tế-xã hội, các chỉ tiêu phát triển của địa phương đều đạt và vượt kế hoạch đề ra; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt, tình hình an ninh trật tự ổn định, hệ thống chính trị ở cơ sở được củng cố vững chắc. Trong quá trình triển khai mô hình cũng có không ít nhà nghiên cứu và cán bộ, đảng viên nêu ra những vấn đề có tính lí luận và thực tiễn của mô hình. Dựa vào thực tiễn mô hình và quan điểm của Đảng ta em có một vài lí giải sau: Thứ nhất, V.I.Lênin cũng như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Đảng lãnh đạo nhà nước nhưng không bao biện, làm thay công việc của nhà nước”. Tuy nhiên khi nhất thể hóa, người cán bộ nắm giữ cương vị lãnh đạo Đảng đồng thời cũng quản lí luôn nhà nước. Vậy có phải là làm trái với những nguyên lí của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hay không? Trước hết cần khẳng định rằng: Chủ trương nhất thể hóa không làm trái những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Chủ trương của Đảng là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tế, phù hợp với quy luật phát triển khách quan, nhằm không ngừng nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng với hệ thống chính trị nói chung và với nhà nước nói riêng. Nhất thể hóa là người cán bộ đảm nhiệm cùng một lúc hai nhiệm vụ: Bí thư đảng ủy và chủ tịch ủy ban nhân dân. Tuy nhiên, hướng dẫn của Trung ương đã chỉ rõ: Khi thực thi nhiệm vụ cán bộ phải áp dụng phong cách làm việc cho phù hợp với từng vị trí cụ thể. Ở cương vị bí thư đảng ủy phải làm việc theo đúng điều lệ Đảng, phải quán triệt nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Còn khi ở cương vị chủ tịch, anh phải làm việc theo nguyên tắc thủ trưởng quyết định và tuân thủ theo đúng những quy định của hiến pháp và pháp luật. Như vậy khi nhất thể hóa sẽ nâng cao vai trò, trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo, quản lí và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  14. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức Thứ hai, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Phong trào giải phóng sôi nổi nảy nở ra rất nhiều nhân tài ngoài Đảng, chúng ta không bỏ rơi họ…phải thật thà đoàn kết với họ, nâng đỡ họ…đem tài năng của họ giúp ích vào công cuộc kháng chiến cứu quốc”. Vậy khi nhát thể hóa chúng ta có bỏ rơi những quần chúng xuất sắc? Thực tế thì để đảm nhiệm vai trò “bí thư đồng thời là chủ tịch” người cán bộ không chỉ có năng lực quản lí, điều hành mà còn phải đáp ứng về trình độ chính trị, phẩm chất đạo đức và là đảng viên của đảng. Tuy nhiên, nếu những cá nhân có tài năng thực sự mà không phải đảng viên của đảng có thể tham gia vào các tổ chức chính trị-xã hội, tham gia vào các ban tham mưu, cố vấn cho cán bộ lãnh đạo, quản lí. Hơn nữa các điều kiện này còn tạo ra môi trường để quần chúng không chỉ rèn luyện về trình độ năng lực mà cả phẩm chất đạo đức. Được đứng trong hàng ngũ đảng viên của đảng anh sẽ có thể cống hiến được nhiều hơn cho tổ quốc và nhân dân. Chúng ta cần nhớ lại lời dạy nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Có tài mà không có đức là người vô dụng; Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Thứ ba, việc tập trung quyền lực trong tay một người liệu có xảy ra tình trạng chuyên quyền, độc đoán ở người cán bộ nhất thể hóa? Như đã nói ở trên, người cán bộ nhất thể hóa phải đáp ứng được những yêu cầu về “Tài” và “Đức”. Phải là người vì dân, cống hiến hết mình vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh tiến tới xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, khi lựa chọn cán bộ những người chưa đáp ứng yêu cầu thì chắc chắn sẽ không được chọn. Những cán bộ thoái hóa, biến chất đã bị loại trừ ngay từ đầu. Hơn nữa, đồng thời với “nhất thể hóa”, Đảng cũng chỉ thị phải tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, đảng viên, nhất là những người đảm nhiệm vai trò “bí thư đồng thời là chủ tịch”. Tăng cường kiểm tra chỉ đạo thường xuyên của cấp trên đối với cấp dưới. Vai trò giám sát của Mặt trận tổ Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  15. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức quốc và các đoàn thể xã hội cũng vô cùng quan trọng. Đồng thời, chủ trương dân chủ hóa ở cơ sở trên tinh thần nhân dân giám sát trực tiếp những việc làm của cán bộ đảng viên được tăng cường hơn nữa, nhất là những địa phương “nhất thể hóa”. Công tác kiểm tra giám sát tăng cường sẽ phát hiện nhanh các tiêu cực nảy sinh. Chúng ta cũng kiên quyết xử lí những cán bộ vi phạm. Nói tóm lại, hơn một năm triển khai thí điểm mô hình “nhất thể hóa chúng ta đã thấy được những kết quả bước đầu mà mô hình này mang lại. Nó góp phần to lớn trong việc tăng cường vai trò lãnh đạo của đảng với hệ thống chính trị, phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Những ưu điểm của mô hình cho phép chúng ta có cơ sở nhân ra diện rộng. 2. Những khó khăn còn gặp phải khi thực hiện mô hình “bí thư đồng thời là chủ tịch”. “ Bí thư đồng thời là chủ tịch” là một mô hình mới đối với chúng ta, trong quá trình thực hiện có nhiều yếu tố chủ quan và khách quan tác động. Vì vậy, vẫn còn gặp không ít khó khăn: V ề đội ngũ cán bộ đảm nhiệm chức danh “bí thư đồng thời là chủ tịch”: Bao gồm cả những nhân sự đảm nhiệm chức vụ “bí thư đồng thời là chủ tịch” và nhân sự cấp phó, nhân sự trong bộ máy Đảng, chính quyền có vai trò giúp sức cho cán bộ nhất thể hóa. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Khi đảm nhiệm “bí thư đồng thời là chủ tịch” tức là người cán bộ đã giữ vị trí cao nhất, quan trọng nhất trong hệ thống chính trị cơ sở. Vì vậy, yêu cầu về trình độ và năng lực của người cán bộ là khá cao. Tuy nhiên ở nhiều địa phương thực hiện thí điểm do chưa chuẩn bị tốt về đội ngũ cán bộ nên đã phải bố trí cả những người đang học tại chức hoặc cả những cán bộ chưa kinh qua công tác Đảng, công tác chính quyền đảm nhiệm chức vụ này (như ở Thành phố Hồ Chí Minh, Long An, Hà Tĩnh). Đối với các cán bộ cấp phó Đảng và chính quyền có vai trò rất quan trọng trong hỗ trợ cấp trưởng. Tuy nhiên ở nhiều nơi chưa bố trí đồng bộ đội ngũ này. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  16. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức Cán bộ cấp phó ở nhiều địa phương còn có suy nghĩ nhất thể hóa là hạn chế cơ hội thăng tiến. Vì vậy, thể hiện tư tưởng thơ ơ, cá nhân, chưa hết lòng hết sức hỗ trợ công việc cho cấp trưởng. Áp lực công việc và thời gian đối với người cán bộ nhất thể hóa: “Bí thư đồng thời là chủ tịch” khối lượng công việc nhiều, cán bộ vừa phải thực hiện công tác lãnh đạo lại vừa phải triển khai thực hiện đường lối, nghị quyết ở cở sở. Thêm vào đó, tổ chức bộ máy giữa cấp huyện và cấp cở sở chưa đồng bộ, có nhiều cuộc họp do huyện ủy và ủy ban nhân dân huyện cùng tổ chức, do đó cán bộ ở những địa phương nhất thể hóa rất khó phân bố lịch công tác, mất thời gian cho họp hành. Vì vậy kéo theo việc bám sát cơ sở, việc kiểm tra, giám sát thực hiện chủ trương, chính sách không được sâu sát. Tình trạng lẫn lộn chức năng, nhiệm vụ, hiện tượng mất dân chủ độc đoán vẫn cõn x ảy ra ở một số địa phương: Chức năng lãnh đạo của Đảng khác với chức năng quản li, điều hành của chính quyền. Khi bí thư đồng thời là chủ tịch phải thực hiện một lúc hai chức năng này, theo đó là hai nhiệm vụ của hai chức danh. Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ có nhiều đồng chí không rõ khi nào ở “vai bí thư” giải quyết công việc theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, khi nào ở “vai chủ tịch” giải quyết công việc theo nguyên tắc thủ trưởng quyết định. Do việc lẫn lộn chức năng, nhiệm vụ, quyền lực lại tập trung vào một cá nhân nên đã có những nơi xảy ra tình trạng mất dân chủ, độc đoán, vi phạm các nguyên tắc hoạt động của Đảng và chính quyền. Có đồng chí vì thế mà uy tín bị giảm sút, thậm chí bị kỉ luật, cách chức. Chế độ chính sách đối với cán bộ nhất thể hóa chưa thỏa đáng: Để đáp ứng yêu cầu giải quyết công việc cả bên Đảng và bên chính quyền thì thời gian và cường độ làm việc của cán bộ nhất thể hóa rất cao, trung bình có thể lên tới 10 giờ/ngày. Mặc dù Trung ương đã có hướng dẫn cụ thể nhưng ở nhiều địa phương chế độ đãi ngộ cho cán bộ đảm nhiệm hai chức vụ chưa phù Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  17. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức hợp, có địa phương cán bộ chỉ được hưởng lương, phụ cấp của một chức danh. Vì vậy đã ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi chính đáng của cán bộ. III. Giải pháp tiếp tục triển khai thí điểm tiến tới nhân rộng mô hình “bí thư đồng thời là chủ tịch” trong thời gian tới. Chủ trương của Đảng là thực hiện thí điểm mô hình ở một số địa phương, cuối năm 2010 sẽ tổng kết rút kinh nghiệm; từ đó lấy cơ sở nhân mô hình này ra diện rộng. Để tiếp tục triển khai mô hình cũng như nhân ra diện rộng sau này chúng ta cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau: Một là, tăng cường tuyên truyền tạo ra nhận thức đúng đắn trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Mục đích của việc triển khai mô hình này là nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới; cơ cấu lại đội ngũ cán bộ theo hướng tinh, gọn; kiện toàn lại bộ máy hệ thống chính trị. Tuy nhiên nếp nghĩ, cách làm của cán bộ ta vẫn chưa thế thay đổi một sáng một chiều, nhân dân chưa thực sự hiểu về chủ trương của Đảng nên nhiều nơi vẫn còn những ý kiến không đồng tình, ủng hộ. Vì vậy, cần không ngừng tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân để họ nhận thức rõ sự cần thiết, những thuận lợi và khó khăn khi triển khai thực hiện. Trong quá trình thực hiện mô hình phải tiếp tục nắm bắt tư tưởng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, tạo sự đồng thuận ủng hộ cán bộ được lựa chọn; chỉ rõ và phê phán, ngăn chặn những biểu hiện níu kéo gây khó khăn cho công tác nhất thể hóa. Đối với cán bộ được giao nhiệm vụ phải có sự chuẩn bị kĩ về năng lực và tư tưởng. Hai là, xây dựng tiêu chuẩn chức danh bí thư đồng thời là chủ tịch. Theo quy định về tiêu chuẩn đối với cán bộ công chức xã, phường, thị trấn (ban hành kèm theo quyết định số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16/1/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội Vụ), khi thực hiện mô hình này, qua thực tế và trước những yêu cầu hiện nay nên coi đây là một chức danh mới. Với tư cách là người đứng đầu cơ sở, chức danh này phải có những yêu cầu cao. Đó phải là người có uy tín cao, cách nghĩ và tầm nhìn bao quát; có khả năng quy tụ cán bộ, đoàn kết nhân dân Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  18. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức địa phương, có kiến thức về công tác Đảng, quản lí nhà nước, có khả năng cụ thể hóa và tổ chức thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của cấp trên và nghị quyết của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân cùng cấp; hiểu biết pháp luật, phong cách làm việc khoa học; biết xử lí kịp thời, hiệu quả các tình huống phát sinh trong thực tiễn; khả năng đưa ra các quyết định phù hợp và đúng pháp luật. Ba là, thực hiện quy hoạch, luân chuyển cán bộ dự nguồn. Đối với chức danh bí thư đồng thời là chủ tịch cần phải có quy hoạch cụ thể để không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn về lâu dài. Chủ động làm tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là những người kế cận (Phó chủ tịch, phó bí thư, trưởng, phó phòng), từ đó phát hiện những cán bộ có tư chất tốt, có năng lực để đào tạo, bồi dưỡng. Trong luân chuyển cần có cơ chế để cán bộ trong quy hoạch kinh qua những công việc Đảng và chính quyền. Chú ý tạo nguồn từ xa trong số những sinh viên tốt nghiệp loại khá, giỏi, có chí hướng phấn đấu và tư chất đạo đức tốt. Bốn là, đổi mới đào tạo, bồi dưỡng và quy trình bố trí vào chức danh. Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của bí thư đồng thời là chủ tịch thì cần có chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp. Trước mắt cần xây dựng chương trình bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ làm thí điểm. Về lâu dài Học viện Chính trị- Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, các học viện trong hệ thống, các trường chính trị tỉnh, thành phố cần xây dựng chương trình khung đào tạo, bồi dưỡng cho phù hợp nhằm chủ động nguồn cán bộ khi thực hiện đại trà. Áp dụng nhiều hình thức đào tạo, bồi dưỡng thực tế như tham quan, học hỏi ở các địa phương điển hình, trao đổi kinh nghiệm giữa những cán bộ đảm nhiệm hai chức danh này. Quy trình bố trí vào chức danh này cũng có ý nghĩa rất quan trọng để chọn đúng cán bộ. Quy trình đó có thể thực hiện theo hai cách: Thứ nhất, sau khi đại hội đảng bộ đã bầu được bí thư đảng ủy thì giới thiệu đồng chí đó ứng cử Hội đồng nhân dân, nếu trúng cử sẽ giới thiệu để bầu vào ủy ban nhân dân và chủ tịch ủy ban nhân dân. Cách này có ưu điểm là mở rộng dân chủ, không chỉ cán Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  19. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức bộ đảng viên mà cả quần chúng nhân dân được tham gia bầu người đứng đầu chính quyền. Thứ hai, giới thiệu cán bộ, cấp ủy viên đã được quy hoạch, có năng lực, triển vọng để nhân dân bầu vào Hội đồng nhân dân và bầu chủ tịch (nơi không tổ chức Hội đồng nhân dân thì giới thiệu để bầu thẳng làm chủ tịch). Khi trúng cử chủ tịch ủy ban nhân dân thì cấp ủy có thẩm quyền chỉ định phân công làm bí thư đảng ủy. Năm là, đổi mới, săp xếp lại bộ máy. Bộ máy ở cơ sở, nhất là của ủy ban nhân dân cần tổ chức theo hướng gọn nhẹ, rõ trách nhiệm của từng ủy viên ủy ban nhân dân và cơ quan chuyên môn của ủy ban nhân dân. Các phó bí thư, phó chủ tịch phải được phân công trách nhiệm, quyền hạn rõ rang, có thể đảm đương nhiệm vụ khi cán bộ cấp trưởng đi vắng. Xây dựng cơ quan tham mưu, chuyên môn và đội ngũ cán bộ giúp việc có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt. Sáu là, nâng cao ý thức, trách nhiệm, sự nỗ lực phấn đấu của bí thư đồng thời là chủ tịch. Trực tiếp quyết định thành công của mô hình này là vai trò của đồng chí bí thư đồng thời là chủ tịch. Do đó, tính tự giác, sự phấn đấu của bản thân đồng chí bí thư đồng thời là chủ tịch có ý nghĩa rất to lớn. Vì vậy, bí thư dồng thời là chủ tịch phải nỗ lực tự học tập, rèn luyện nâng cao trình độ, năng lực, bản lĩnh chính trị, phong cách làm việc khoa học nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao. Bảy là, có chế độ, chính sách phù hợp đối với cán bộ là bí thư đồng thời là chủ tịch. Tăng lương, phụ cấp cho “bí thư đồng thời là chủ tịch” là công bằng và phù hợp. Việc tăng lương, phụ cấp ngoài việc quy định thống nhất trong cả nước cần chú ý đến tính vùng, miền và đặc điểm của xã, phường, thị trấn. Đối với chức danh này nên xếp lương và hưởng phụ cấp tương đương trưởng phòng cấp huyện và được liên thông khi điều động công tác như cán bộ, công chức nhà nước. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27
  20. Tiểu luận môn XDĐ về tổ chức Tám là, thường xuyên làm tốt công tác kiểm tra, giám sát và phản biện xã hội. Thực hiện mô hình này cần có cơ chế kiểm tra, giám sát để phát huy dân chủ, tránh các hiện tượng độc đoán, gia trưởng, bè phái. Hiện nay ngoài hệ thống kiểm tra, thanh tra trong hệ thống chính trị cơ sở, một yêu càu mới đặt ra là cần từng bước xây dựng và phát triển hệ thống giám sát, phản biện xã hội ở cơ sở mà vai trò nòng cốt là Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể xã hội khác. Tăng cường giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cán bộ, đảng viên. Sự tham gia của người dân vào việc giám sát với ý nghĩa là sự tham gia quản lí nhà nước và xã hội, là biểu hiện của dân chủ trực tiếp. Trọng tâm là củng cố, phát huy vai trò và hiệu quả của thanh tra nhân dân. Để tránh tính hình thức của thanh tra nhân dân cần thay đổi cơ chế, phương pháp hoạt động theo hướng tăng cường tính công khai trong các hoạt động của cơ quan Đảng, nhà nước tạo mọi điều kiện cho thanh tra nhân dân tiếp cận đầy đủ những thông tin có liên quan đến quyền lợi của nhân dân. Các giải pháp này có tính hệ thống, toàn diện và liên quan trực tiếp với nhau. Vì vậy, cần được nhận thức và giải quyết theo hướng đồng bộ. Nguyễn Anh Huấn Lớp XDĐ – K27

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản