Tổng quan về UNIX

Chia sẻ: Hoang Nhan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:113

0
243
lượt xem
100
download

Tổng quan về UNIX

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Lưu

Nội dung Text: Tổng quan về UNIX

  1. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX I. Tæng quan hÖ ®iÒu hµnh UNIX ............................................................... 4 1. HÖ ®iÒu hµnh Unix .............................................................................. 4 2. C¸c ®Æc ®iÓm c¬ b¶n .......................................................................... 7 II. LÖnh vµ tiÖn Ých c¬ b¶n........................................................................... 8 1. C¸c lÖnh khëi t¹o ................................................................................ 8 2. C¸c lÖnh hiÓn thÞ ................................................................................. 8 3. §Þnh h­íng vµo ra............................................................................... 8 4. Desktop:.............................................................................................. 9 5. C¸c lÖnh thao th­ môc vµ t¸c file........................................................ 9 6. In Ên .................................................................................................. 10 7. Th­ tÝn ............................................................................................... 10 8. Qu¶n lý tiÕn tr×nh............................................................................... 10 9. KiÓm so¸t quyÒn h¹n vµ b¶o mËt ..................................................... 10 10. L­u tr÷ vµ håi phôc d÷ liÖu................................................................ 11 11. C¸c thao t¸c trªn m¹ng..................................................................... 11 III. Th©m nhËp hÖ thèng - C¸c lÖnh c¨n b¶n ............................................. 11 1. B¾t ®Çu vµ kÕt thóc phiªn lµm viÖc-X¸c lËp m«i tr­êng hÖ thèng ..... 11 2. C¸c lÖnh hiÓn thÞ ............................................................................... 13 3. §Þnh h­íng vµo ra vµ ®­êng èng:.................................................... 13 4. Desktop:............................................................................................ 14 5. C¸c lÖnh thao t¸c trªn th­ môc, file .................................................. 19 6. In Ên .................................................................................................. 27 7. Th­ tÝn ®iÖn tö ................................................................................... 28 8. Qu¶n lý tiÕn tr×nh............................................................................... 30 9. C¸c lÖnh liªn quan b¶o mËt vµ quyÒn h¹n........................................ 31 a) Kh¸i niÖm: ......................................................................................... 31 b) C¸c lÖnh............................................................................................ 33 10. L­u tr÷ vµ håi phôc d÷ liÖu................................................................ 35 11. C¸c thao t¸c trªn m¹ng..................................................................... 38 IV. LËp tr×nh Shell....................................................................................... 40 1
  2. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX 1. C¸c ®Æc tÝnh c¬ b¶n. ......................................................................... 40 2. LËp tr×nh shell.................................................................................... 44 a) LÖnh ®iÒu kiÖn................................................................................... 44 b) LÖnh lÆp ............................................................................................ 47 c) Shell Functions ................................................................................. 48 d) LÖnh trap........................................................................................... 49 e) Thùc hiÖn lÖnh ®iÒu kiÖn víi cÊu tróc AND(&&) vµ OR (||) ............... 49 V. Starting Up and Shutting Down ............................................................ 50 1. Booting the System........................................................................... 50 2. Shutting Down the System................................................................ 58 VI. Managing processes ............................................................................ 58 1. Processes ......................................................................................... 58 2. Process scheduling........................................................................... 61 3. Process priorities .............................................................................. 63 VII. Security ............................................................................................. 63 1. Security datafiles............................................................................... 63 2. Group and User administration ......................................................... 68 a) Group administration......................................................................... 68 b) User administration ........................................................................... 68 3. System access permissions.............................................................. 71 4. Acounting .......................................................................................... 72 VIII. File System and Disk Administration ................................................ 74 1. CÊu tróc th­ môc trªn Unix ............................................................... 74 2. Creating file systems......................................................................... 75 3. Mounting and unmounting file systems............................................. 76 4. Managing disk use ............................................................................ 79 5. Checking file system integrity ........................................................... 81 6. Backup and restore........................................................................... 83 IX. Printer administration............................................................................ 83 X. Network administration ......................................................................... 84 2
  3. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX 1. UUCP (Unix to Unix copy) ................................................................ 84 2. TCP/IP and Neworks ........................................................................ 88 a) TCP/IP .............................................................................................. 88 b) PPP................................................................................................... 93 c) DNS .................................................................................................. 94 d) NIS .................................................................................................. 107 3. NFS (Network File System) ............................................................ 109 4. Mail ................................................................................................. 110 5. UNIX client ...................................................................................... 111 3
  4. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX I. Tæng quan hÖ ®iÒu hµnh UNIX 1. HÖ ®iÒu hµnh Unix UNIX lµ mét hÖ ®iÒu hµnh phæ biÕn, tr­íc ®©y chóng ®­îc sö dông trong c¸c minicomputer vµ c¸c workstation trong c¸c c«ng së nghiªn cøu khoa häc. Ngµy nay UNIX ®· trë thµnh hÖ ®iÒu hµnh ®­îc dïng cho c¶ m¸y tÝnh c¸ nh©n vµ phôc vô c«ng viÖc kinh doanh nhê kh¶ n¨ng më cña nã. UNIX gièng nh­ c¸c hÖ ®iÒu hµnh kh¸c nã lµ líp n»m gi÷a phÇn cøng vµ øng dông. Nã cã chøc n¨ng qu¶n lý phÇn cøng vµ qu¶n lý c¸c øng dông thùc thi. §iÒu kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a UNIX vµ bÊt kú hÖ ®iÒu hµnh kh¸c lµ sù thùc thi bªn trong vµ giao diÖn. HÖ ®iÒu hµnh UNIX thùc sù lµ mét hÖ ®iÒu hµnh. Nã bao gåm c¸c thµnh phÇn tr­íc ®©y (PhÇn c¬ b¶n vèn cã cña hÖ ®iÒu hµnh Unix) vµ c¸c thµnh phÇn míi bæ sung, nã lµ líp n»m gi÷a phÇn cøng vµ c¸c øng dông. CÊu tróc c¬ b¶n cña hÖ ®iÒu hµnh Unix nh­ sau: User Shell Kernel Hardware 4
  5. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX Kernel PhÇn qu¶n lý phÇn cøng vµ c¸c øng dông thùc thi gäi lµ kernel. Trong qu¶n lý c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng UNIX xem mçi thiÕt bÞ nµy nh­ mét file (®­îc gäi lµ device file). §iÒu nµy cho phÐp viÖc truy nhËp c¸c thiÕt bÞ gièng nh­ viÖc ®äc vµ ghi trªn file. ViÖc qu¶n lý quyÒn truy nhËp trªn c¸c thiÕt bÞ th«ng qua hÖ thèng kiÓm so¸t b¶o mËt quyÒn h¹n. C¸c process ®ang thùc thi ®­îc UNIX ph©n chi tµi nguyªn bao gåm CPU vµ c¸c truy nhËp tíi phÇn cøng. Khi khëi ®éng m¸y tÝnh th× mét ch­¬ng tr×nh unix ®­îc n¹p vµo trong bé nhí chÝnh, vµ nã ho¹t ®éng cho ®Õn khi shutdown hoÆc khi t¾t m¸y. Ch­¬ng tr×nh nµy ®­îc gäi lµ kernel, thùc hiÖn chøc n¨ng møc thÊp vµ chøc n¨ng møc hÖ thèng. Kernel chÞu tr¸ch nhiÖm th«ng dÞch vµ göi c¸c chØ thÞ tíi bé vi xö lý m¸y tÝnh. Kernel còng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c tiÕn tr×nh vµ cung cÊp c¸c ®Çu vµo vµ ra cho c¸c tiÕn tr×nh. Kernel lµ tr¸i tim cña hÖ ®iÒu hµnh UNIX. Khi kernel ®­îc n¹p vµo trong bé nhí lóc ®ã nã ®· s½n sµng nhËn c¸c yªu cÇu tõ ng­êi sö dông. §Çu tiªn ng­êi sö dông ph¶i login vµ ®­a ra yªu cÇu. ViÖc login lµ ®Ó kernel biÕt ai ®· vµo hÖ thèng vµ c¸ch truyÒn th«ng víi chóng. §Ó lµm ®iÒu nµy kernel gäi ch¹y hai ch­¬ng tr×nh ®Æc biÖt lµ getty vµ login. §Çu tiªn kernel gäi ch¹y getty. Getty hiÓn thÞ dÊu nh¾c vµ yªu cÇu ng­êi sö dông nhËp vµo. Khi nhËn ®­îc th«ng tin ®Çu vµo getty gäi ch­¬ng tr×nh login. Ch­¬ng tr×nh login thiÕt lËp ®Þnh danh cho user vµ x¸c ®Þnh quyÒn cña user login. Ch­¬ng tr×nh login kiÓm tra mËt khÈu trong file mËt khÈu. NÕu mËt khÈu kh«ng ®óng cæng vµo sÏ kh«ng ®­îc thiÕt lËp vµ bÞ tr¶ l¹i ®iÒu khiÓn cho getty. NÕu user nhËp ®óng mËt khÈu ch­¬ng tr×nh login göi ®iÒu khiÓn tíi ch­¬ng tr×nh mµ cã tªn n»m trong password file. Th«ng th­êng ch­¬ng tr×nh nµy lµ shell. Shell ViÖc thao t¸c trùc tiÕp tíi kernel lµ rÊt phøc t¹p vµ ®ßi hái kü thuËt cao §Ó tr¸nh sù phøc t¹p cho ng­êi sö dông vµ ®Ó b¶o vÖ kernel tõ nh÷ng sai sãt 5
  6. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX cña ng­êi sö dông shell ®· ®­îc x©y dùng thµnh líp bao quanh kernel. Ng­êi sö dông göi yªu cÇu tíi shell, shell biªn dÞch chóng vµ sau ®ã göi tíi kernel. Chøc n¨ng cña shell Th­êng víi UNIX cã ba lo¹i shell ®­îc dïng phæ biÕn. C¶ ba ®Òu nh»m mét môc ®Ých cung cÊp c¸c chøc n¨ng sau: ü Th«ng dÞch lÖnh ü Khëi t¹o ch­¬ng tr×nh ü §Þnh h­íng vµo ra ü KÕt nèi ®­êng èng ü Thao t¸c trªn file ü Duy tr× c¸c biÕn ü §iÒu khiÓn m«i tr­êng ü LËp tr×nh shell HiÖn nay trªn hÖ ®iÒu hµnh Unix ng­êi ta ®ang sö dông chñ yÕu ba lo¹i shell sau: Bourne shell, Korn shell, C shell. B¶ng sau so s¸nh gi÷a 3 lo¹i shell (Theo tµi liÖu UNIX UNLEASHED - Sams Development Team - SAMS Publishibng) 1 tèt nhÊt, 2 trung b×nh, 3 yÕu. Shell Learning Editing Shortcuts Portability Experience Bourne 1 3 3 1 3 C 2 2 1 3 2 Korn 3 1 2 2 1 6
  7. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX User Gåm c¸c tiÖn tÝch, c¸c øng dông giao tiÕp víi ng­êi sö dông. 2. C¸c ®Æc ®iÓm c¬ b¶n HÖ ®iÒu hµnh UNIX cã mét sè ®Æc ®iÓm sau: ü §a ch­¬ng ü NhiÒu ng­êi sö dông ü B¶o mËt ü §éc lËp phÇn cøng ü HÖ më ü Dïng chung thiÕt bÞ ü Tæ chøc tËp tin ph©n cÊp B¶ng so s¸nh gi÷a UNIX, NetWare vµ Windows NT (Theo tµi liÖu Upgrading and Repairing Networks –QUE) Network Goals UNIX NetWare Windows NT Interoperability Excellent Good Fair Transparency Good Good Fair Security Good Good Good Efficiency Excellent Good Fair Reliability Excellent Good Good Accessibility Good Excellent Fair Cost Depends Fair Fair Scalability Excellent Good Fair Third-party utilities available Excellent Good Fair Directory services Excellent Good Fair Flexibility Excellent Good Fair Performance Excellent Good Fair 7
  8. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX Print support Good Good Fair Years of experience >25 >10 File ChuyÓn néi dung hiÓn thÞ ra file cmd < file LÊy ®Çu vµo tõ file 8
  9. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX cmd>>file Néi dung hiÓn thÞ ®­îc thªm vµo file cmd1 | cmd2 §Çu ra cña lÖnh cmd1 thµnh ®Çu vµo cña lÖnh cmd2 4. Desktop: bc Dïng ®Ó tÝnh to¸n c¸c biÓu thøc sè häc cal HiÖn lÞch date HiÓn thÞ vµ ®Æt ngµy mesg CÊm/ cho phÐp hiÓn thÞ th«ng b¸o trªn mµn h×nh (bëi write/ hello) spell KiÓm tra lçi chÝnh t¶ vi So¹n th¶o v¨n b¶n write/ hello Cho phÐp göi dßng th«ng b¸o ®Õn nh÷ng ng­êi ®ang sö dông trong hÖ thèng wall Göi th«ng b¸o ®Õn mµn h×nh ng­êi sö dông hÖ thèng 5. C¸c lÖnh thao th­ môc vµ t¸c file cd Thay ®æi th­ môc cp Sao chÐp mét hay nhiÒu tËp tin find T×m vÞ trÝ cña tËp tin mkdir T¹o th­ môc rmdir Xo¸ th­ môc mv ChuyÓn/ ®æi tªn mét tËp tin pwd HiÖn vÞ trÝ th­ môc hiÖn thêi ls HiÖn tªn file vµ thuéc tÝnh cña nã ln T¹o liªn kÕt file (link) sort S¾p xÕp thø tù tËp tin hiÓn thÞ 9
  10. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX cat Xem néi dung cña file tail Xem néi dung file t¹i cuèi cña file more HiÖn néi dung tËp tin tr×nh bµy d­íi d¹ng nhiÒu trang grep T×m vÞ trÝ cña chuçi ký tù wc §Õm sè tõ trong tËp tin compress NÐn file. uncompress Më nÐn. 6. In Ên cancel Huû bá viÖc In lp In tµi liÖu ra m¸y in lpstat HiÖn tr¹ng th¸i hµng chê in 7. Th­ tÝn mail Göi - nhËn th­ tÝn ®iÖn tö mailx 8. Qu¶n lý tiÕn tr×nh kill Hñy bá mét qu¸ tr×nh ®ang ho¹t ®éng ps HiÖn c¸c tiÕn tr×nh ®ang ho¹t ®éng vµ tr¹ng th¸i cña c¸c tiÕn tr×nh sleep Ng­ng ho¹t ®éng cña tiÕn tr×nh trong mét kho¶ng thêi gian 9. KiÓm so¸t quyÒn h¹n vµ b¶o mËt passwd thay ®æi password hoÆc c¸c tham sè ®èi víi ng­êi sö dông chgrp Thay ®æi quyÒn chñ së h÷u file hoÆc th­ môc chmod Thay ®æi quyÒn h¹n trªn file hoÆc th­ môc 10
  11. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX chown Thay ®æi ng­êi së h÷u tËp tin hay th­ môc 10. L­u tr÷ vµ håi phôc d÷ liÖu cpio L­u tr÷ vµ håi phôc d÷ liÖu ra c¸c thiÕt bÞ l­u tr÷ tar L­u tr÷ d÷ liÖu ra tape hoÆc c¸c file tar 11. C¸c thao t¸c trªn m¹ng ping KiÓm tra sù tham gia cña c¸c nót trªn m¹ng netstat KiÓm tra tr¹ng th¸i cña m¹ng hiÖn thêi ftp Thùc hiÖn dÞch vô truyÒn nhËn file telnet Thùc hiÓn kÕt nèi víi mét hÖ thèng Uutry KÕt nèi UUCP rcp Sao chÐp file ë xa III.Th©m nhËp hÖ thèng - C¸c lÖnh c¨n b¶n 1. B¾t ®Çu vµ kÕt thóc phiªn lµm viÖc-X¸c lËp m«i tr­êng hÖ thèng Khi b¾t ®Çu lµm viÖc trªn hÖ thèng b¹n ph¶i login. ViÖc login b¸o cho hÖ thèng biÕt b¹n lµ ai vµ c¸c chñ quyÒn lµm viÖc cña b¹n, khi kÕt thóc phiªn lµm viÖc ph¶i logout. Khi ®ã kh«ng cã mét ai kh¸c cã thÓ truy xuÊt tËp tin cña b¹n nÕu kh«ng ®­îc phÐp. Trong mét hÖ thèng cã nhiÒu ng­êi sö dông, mçi ng­êi cã mét tªn vµ mét mËt khÈu duy nhÊt. Quy ®Þnh tªn cña ng­êi sö dông kh«ng ®­îc nhá h¬n 2 ký tù nÕu lín h¬n 8 ký tù th× Unix chØ lÊy 8 ký tù ®Çu. LÖnh env: HiÖn c¸c th«ng tin vÒ biÕn m«i tr­êng. LÖnh su: ChuyÓn sang ng­êi sö dông tõ mét ng­êi sö dông nµo ®ã. su VÝ dô: §ang ë ng­êi sö dông anh muèn t¹m chuyÓn sang ng­êi sö dông root 11
  12. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX $su root HÖ thèng sÏ yªu cÇu nhËp mËt khÈu cña ng­êi sö dông root su - - c ChuyÓn sang user vµ gäi ch¹y lÖnh command LÖnh uname: Xem mét sè th«ng tin hÖ thèng hiÖn thêi. uname -a HiÖn tÊt c¶ c¸c th«ng tin. -A HiÖn c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn license. -m HiÖn tªn phÇn cøng cña hÖ thèng -r HiÖn lªn version hÖ ®iÒu hµnh. -s HiÖn tªn hÖ thèng LÖnh who: HiÖn mét sè th«ng tin sö dông hÖ thèng. who -r ChØ ra hÖ thèng ®ang ch¹y t¹i level nµo. -n HiÖn th«ng tin user ®ang login vµo hÖ thèng VÝ du: $ who juucp tty00 Sep 28 11:13 pjh slan05 Sep 28 12:08 LÖnh who am i: Xem ai ®ang lµm viÖc t¹i terminal LÖnh exit: Tho¸t khái shell LÖnh man: Gäi tr×nh trî gióp man VÝ dô: Muèn xem trî gióp lÖnh cp gâ $man cp 12
  13. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX 2. C¸c lÖnh hiÓn thÞ LÖnh echo: HiÓn thÞ dßng ký tù hay trÞ cña biÕn lªn mµn h×nh. echo [-n] [arg] -n In ra chuçi kü tù mµ kh«ng t¹o dßng míi C¸c ký tù qui ®Þnh kh¸c ®­îc quy ®Þnh gièng nh­ qui ®Þnh trong lÖnh printf trong C (\c In dßng kh«ng t¹o dßng míi, \t tab, \n in dßng vµ t¹o dßng míi ...) VÝ dô: $echo ‘Hien len man hinh’ $echo $PATH LÖnh setcolor: §Æt mµu nÒn vµ ch÷ cña mµn h×nh. setcolor -b §Æt mµu nÒn. -f §Æt mµu ch÷. 3. §Þnh h­íng vµo ra vµ ®­êng èng: §Þnh h­íng vµo ra C¸c ch­¬ng tr×nh nhËn d÷ liÖu nhËp vµ t¹o xuÊt ®Òu cã c¸c kªnh liªn l¹c ®Ó chuyÓn c¸c th«ng tin ®ã. §«i khi c«ng viÖc nµy ®­îc thùc hiÖn t­êng minh bëi ch­¬ng tr×nh "më" mét tËp tin cô thÓ. Trong UNIX c¸c thiÕt bÞ ®­îc xö lý nh­ tËp tin -> c¸c thao t¸c vµo ra dÔ dµng cã thÓ ®æi h­íng vµo ra. UNIX cung cÊp mét sè ph­¬ng tiÖn gióp cho c¸c thao t¸c ®Þnh h­íng vµo ra: cmd > File ChuyÓn néi dung hiÓn thÞ ra file cmd < file LÊy ®Çu vµo tõ file cmd>>file Néi dung hiÓn thÞ ®­îc thªm vµo file 13
  14. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX VÝ dô: $cal > cde HiÖn néi dung lÞch ra file abc C¸c ®æi thao t¸c ®æi h­íng vµo ra cã thÓ kÕt hîp víi nhau trong mét lÖnh. VÝ dô: cat file2 §­êng èng cmd1 | cmd2 §Çu ra cña lÖnh cmd1 thµnh ®Çu vµo cña lÖnh cmd2 §Æc ®iÓm ®­êng èng cña UNIX nèi kÕt 1 lÖnh nµy víi 1 lÖnh kh¸c. §Æc biÖt h¬n nã t¹o xuÊt chuÈn cña 1 lÖnh thµnh nhËp chuÈn cña 1 lÖnh kh¸c. Ký hiÖu ®­êng èng (|) ®­îc sö dông ®Ó thiÕt lËp ®­êng èng. VÝ dô: $ls | sort NhËn xuÊt cña ls vµ göi nã ®Õn lÖnh sort ®Ó s¾p thø tù. Tæ hîp c¸c tËp tin víi nhËp chuÈn Trong Unix c¸c lÖnh ®­êng èng cã thÓ kÕt hîp víi ®æi h­íng. VÝ dô: wc baocao* | sort -n > rep-count kÕt qu¶ sÏ ®­a ra tËp tin rep-count. C¸c ký kiÖu vµo ra chuÈn trong lÖnh (0: nhËp chuÈn, 1: xuÊt chuÈn, 2: sai chuÈn) VÝ dô: spell baocao > baocaodung 2> baocaosai & Trong lÖnh trªn c¸c tõ sai sÏ ®­îc ®­a ra file baocaosai. C¸c lÖnh Desktop 4. Desktop: LÖnh bc: Dïng ®Ó tÝnh to¸n c¸c biÓu thøc sè häc VÝ dô: 14
  15. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX $ bc x=5 10*x 50 ^d LÖnh cal: HiÖn lÞch d­íi d¹ng sau: $ cal February 1994 S M Tu W Th F S 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 LÖnh date: HiÓn thÞ ngµy giê theo khu«n d¹ng mong muèn vµ cho phÐp thay ®æi ngµy hÖ thèng. VÝ dô: $date Sat Sep 28 1:45:58 EDT 1998 $date +%D 09/28/98 LÖnh mesg: Cho phÐp hoÆc cÊm hiÓn thÞ th«ng b¸o trªn mµn h×nh (bëi write/ hello) mesg [n] [y] 15
  16. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX n CÊn kh«ng cho hiÓn thÞ. y Cho phÐp hiÓn thÞ. LÖnh spell: KiÓm tra lçi chÝnh t¶ xem cã lçi hay kh«ng nÕu cã th× hiÖn c¸c lçi sai LÖnh write/ hello:Cho phÐp göi dßng th«ng b¸o ®Õn nh÷ng ng­êi ®ang sö dông trong hÖ thèng vµ thùc hiÖn trao ®æi th«ng tin trùc tiÕp qua mµn h×nh terminal write Hello VÝ dô: $write username < C©u th«ng b¸o cÇn gëi > ^d LÖnh wall: Göi th«ng b¸o ®Õn tÊt c¶ mµn h×nh ng­êi sö dông hÖ thèng terminal. VÝ dô: $wall Thong bao ^d LÖnh vi: So¹n th¶o v¨n b¶n d¹ng ®¬n gi¶n trªn Unix §Ó thùc hiÖn so¹n th¶o v¨n b¶n d¹ng text ®¬n gi¶n, trong Unix hç trî ch­¬ng tr×nh so¹n th¶o vi. Trong so¹n th¶o ph©n ra hai chÕ ®é lµ chÕ ®é lÖnh vµ chÕ ®é so¹n th¶o ChÕ ®é lÖnh: cho phÐp chÌn, xo¸, thay thÕ ... ChÕ ®é so¹n th¶o: cho phÐp so¹n th¶o v¨n b¶n. 16
  17. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX Esc Command Text mode mode a, A, i, I, o, O §Ó vµo tr×nh so¹n th¶o vi ta ®¸nh: vi Khëi ®Çu vi ®Æt ë chÕ ®é lÖnh. §Ó vµo chÕ ®é so¹n th¶o ®¸nh (a, A, i, I, o, O) tho¸t khái chÕ ®é nµy ®¸nh ESC, tho¸t khái vi nhÊn: x Mét sè tuú chän cña vi vi B¾t ®Çu so¹n th¶o t¹i dßng 1 vi +n B¾t ®Çu ë dßng n vi +/pattern B¾t ®Çu ë pattern vi -r tËp tin Phôc håi tËp tin sau khi hÖ thèng treo Mét sè lÖnh trong command mode cña lÖnh vi 0 ChuyÓn con trá tíi ®Çu dßng $ ChuyÓn con trá tíi cuèi dßng. /pattern T×m x©u v¨n b¶n b¾t ®Çu tõ dßng kÕ tiÕp. ?pattern T×m x©u v¨n b¶n tõ dßng tr­íc ®ã vÒ ®Çu. a Thªm text vµo sau ký tù hiÖn thêi. ^b Back up one screen of text. B Back up one space-delimited word. b Back up one word. Backspace Move left one character. ^d ChuyÓn xuèng d­íi nöa trang mµn h×nh D Xo¸ ®Õn cuèi dßng d dw = Xo¸ 1 tõ, dd = Xo¸ mét dßng 17
  18. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX Esc ChuyÓn tõ insert mode sang command mode ^f ChuyÓn xuèng mét trang mµn h×nh G ChuyÓn con trá tíi dßng cuèi cïng cña file nG ChuyÓn con trá tíi dßng thø n h ChuyÓn sang tr¸i mét ký tù. i ChÌn text (chuyÓn sang insert mode) sau ký tù hiÖn thêi. j ChuyÓn con trá xuèng mét dßng. k ChuyÓn con trá lªn mét dßng. l ChuyÓn con trá sang ph¶i mét ký tù. n LÆp l¹i t×m kiÕm. O Thªm mét dßng míi trªn dßng hiÖn thêi. o Thªm mét dßng míi d­íi dßng hiÖn thêi. Return B¾t ®Çu mét dßng míi ^u ChuyÓn lªn nöa trang mµn h×nh. U Undo—Thay thÕ l¹i dßng hiÖn thêi nÕu cã thay ®æi. u Undo thay ®æi cuèi cïng trªn file ®ang so¹n th¶o. W Move forward one space-delimited word. w Di chuyÓn tiªp mét tõ. x Xo¸ mét ký tù. :e file So¹n th¶o file míi mµ kh«ng tho¸t khái vi. :n ChuyÓn tíi file tiÕp trong danh s¸ch file dang so¹n th¶o. :q Tho¸t khái lÖnh vi vµ quay trë l¹i dÊu nh¾c cña UNIX. :q! Tho¸t khái lÖnh vi vµ quay trë l¹i hÖ thèng kh«ng ghi bÊt cø thay ®æi nµo. :r file §äc néi dung file chØ ®Þnh vµ ®­a nã vµo trong bé ®Öm hiÖn thêi cña lÖnh vi. :w file Ghi néi dung trong bé ®Öm ra file chØ ®Þnh. :w Ghi bé ®Öm ra ®Üa. 18
  19. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX 5. C¸c lÖnh thao t¸c trªn th­ môc, file C¸c thao t¸c trªn th­ môc LÖnh cd: Sö dông lÖnh ®Ó thay ®æi th­ môc lµm viÖc hiÖn hµnh. cd [directory] VÝ dô: ChuyÓn ®Õn th­ môc /usr/include: $cd /usr/include ChuyÓn trë l¹i th­ môc "home": $cd ChuyÓn ®Õn mét th­ môc con cña th­ môc hiÖn hµnh: $cd ccs ChuyÓn ®Õn th­ môc cha: $cd.. LÖnh ls: Sö dông lÖnh ls ®Ó tr×nh bµy néi dung cña th­ môc ls [option] [directory] option: -l HiÖn chi tiÕt th«ng tin mét file -c HiÖn danh s¸ch c¸c tËp tin theo thø tù -a HiÖn lªn c¸c file bao gåm c¶ file . (vd: .profile) -F HiÖn ph©n biÖt gi÷a directory (/), executable files (*) víi c¸c file th«ng th­êng. -u Sö dông víi –l hiÖn thay v× hiÖn last access time sÏ hiÖn last modification time. -s Sö dông víi –l hiÖn file size d­íi d¹ng blocks thay cho d¹ng bytes. -t Sö dông víi –u s¾p xÕp ®Çu ra theo time thay cho tªn. -r §¶o ng­îc tr×nh tù s¾p xÕp -x Cho phÐp hiÓn thÞ d¹ng nhiÌu cét VÝ dô: $ls -F bin/ chmod* 19
  20. Giíi thiÖu vÒ UNIX- Mét sè thao t¸c c¬ b¶n trªn UNIX etv/ temp $ls -l drwx------ 2 sshah admin 512 May 12 13:08 public_html LÖnh mkdir: Sö dông mkdir ®Ó t¹o th­ môc mkdir [-p] [directory] -p T¹o c¸c th­ môc gi¸n tiÕp nÕu tªn th­ môc gi¸n tiÕp trong ®­êng dÉn lµ kh«ng tån t¹i sù t¹o. VÝ dô: t¹o c¸c th­ môc gi¸n tiÕp: $mkdir -p /usr/tam2/duc th­ môc tam2 kh«ng tån t¹i do ®ã t¹o c¶ th­ môc tam2 vµ duc. LÖnh pwd: Sö dông lÖnh pwd hiÖn toµn bé ®­êng dÉn cña th­ môc hiÖn hµnh $pwd /usr/tam1/dung LÖnh rmdir: Sö dông rmdir ®Ó xo¸ th­ môc rmdir [-ps] -p §ßi hái chÊp nhËn c¸c th­ môc bÞ xo¸. -s Kh«ng hiÖn th«ng b¸o. VÝ dô: xo¸ 1 th­ môc rçng: $rmdir dung C¸c thao t¸c file File System File system lµ file ®­îc l­u trªn UNIX. Mçi file system l­u trong th­ môc trong hÖ thèng c©y th­c môc UNIX. Møc ®Ønh cña c©y th­ môc lµ th­ môc gèc (root directory) b¾t ®Çu b»ng /. tiÕp sau lµ hÖ thèng c¸c th­ môc con gi¸ 20
Đồng bộ tài khoản