TRUNG QUỐC THỜI TẦN - HÁN - Lịch sử lớp 10

Chia sẻ: dantri1209

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần : 1. Kiến thức - Nắm được sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc và các quan hệ trong xã hội. - Thấy được tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến được hình thành, củng cố từ thời Tần - Hán. - Nắm được những đặc điểm về kinh tế Trung Quốc thời phong kiến: Nông nghiệp là chủ yếu thời Tần - Hán. - Biết được những thành tự văn hoá Trung Quốc dưới thời Tần, Hán. 2. Tư tưởng, tình cảm - Giúp...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: TRUNG QUỐC THỜI TẦN - HÁN - Lịch sử lớp 10

TRUNG QUỐC THỜI TẦN - HÁN



I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần :

1. Kiến thức

- Nắm được sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc và các

quan hệ trong xã hội.

- Thấy được tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến được hình thành,

củng cố từ thời Tần - Hán.

- Nắm được những đặc điểm về kinh tế Trung Quốc thời phong kiến:

Nông nghiệp là chủ yếu thời Tần - Hán.

- Biết được những thành tự văn hoá Trung Quốc dưới thời Tần, Hán.

2. Tư tưởng, tình cảm

- Giúp HS thấy được tính chất phi nghĩa của các cuộc xâm lược của

các triều đại phong kiến Trung Quốc.

- Quý trọng các di sản văn hoá, hiểu được ảnh hưởng của văn hoá

Trung Quốc đối với Việt Nam.

3. Kỹ năng

- Trên cơ sở các sự kiện lịch sử, giúp HS biết phân tích và rút ra kết

luận.
- Biết sơ đồ hoặc tự vẽ được lược đồ để hiểu được bài giảng.

- Nắm vững các khái niệm cơ bản.

II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Bản đồ Trung Quốc của các thời kỳ.

- Sưu tầm tranh ảnh như: Vạn lý trường thành, cố cung, đồ gồm sứ

của Trung Quốc thời phong kiến. Các bài thơ Đường hay, các tiểu thuyết

thời Minh - Thanh.

- Vẽ các sơ đồ về sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc, sơ đồ

về bộ máy nhà nước thời Minh - Thanh.

III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1. Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi : Tai sao nói “khoa học đã có từ lâu nhưng đến thời Hy Lạp,

Rô-ma khoa học mới trở thành khoa học”.

2. Dẫn dắt vào bài mới

GV khái quát phần kiểm tra bài cũ và dẫn dắt HS vào bài mới, nêu

nhiệm vụ nhận thức bài mới như sau.

Trên cơ sở thuộc mô hình các quốc gia cổ đại phương Đông, Trung

Quốc vào những thế kỷ cuối công nguyên do sự phát triển của sản xuất, xã

hội phân hóa giai cấp nên chế độ phong kiến ở đây đã hình thành sớm. Nhà

Tần đã khởi đầu xây dựng chính quyền phong kiến, hoàng đế có quyền tuyệt
đối. Trên cơ sở những điều kiện kinh tế, xã hội mới, kế thừa truyền thống

của nền văn hoá cổ đại, nhân dân Trung Quốc đã đạt nhiều thành tựu văn

hoá rực rỡ.

Để hiểu được quá trình hình thành chế độ phong kiến ra sao? Chế độ

phong kiến dưới thời Tần - Hán như thế nào? Những thành tựu văn hoá rực

rỡ của Trung Quốc thời Tần - Hán là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp các em

nắm được những vấn đề trên.



3. Tổ chức các hoạt động trên lớp




Kiến thức cơ bản HS
Các hoạt động của thầy và trò
cần nắm vững
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân 1. Sự hình thành xã hội

- GV trình bày và phân tích: Thời cổ đại, người phong kiến

Trung Quốc đã xây dựng Nhà nước của mình trên

lưu vực sông Hoàng Hà; cuối thời Xuân thu - Chiến

quốc, người ta bắt đầu biết chế tạo công cụ bằng sắt.

- GV nêu câu hỏi: Việc sử dụng công cụ sắt có tác - Cuối thời Xuân thu - Chiến

động như thế nào đến sản xuất? quốc người Trung Quốc đã

- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi. chế tạo và sử dụng công cụ

- GV nhận xét và chốt ý. bằng sắt.

+ Nhờ có công cụ sắt: lưỡi cày, lưỡi cuốc mà diện - Nhờ công cụ sắt mà diện

tích trồng trọt được mở rộng, khai hoang miền rừng tích mở rộng, công trình

rú, có các công trình thủy lợi lớn ra đời. thủy lợi lớn ra đời, tổng sản

lượng

+ Năng suất và tổng sản lượng nông nghiệp tăng. năng suất tăng.

- GV hỏi: Từ biến đổi về kinh tế, có tác dụng đến xã

hội ra sao?

- HS tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và kết luận: Sản xuất phát triển, làm

cho xã hội có sự biến đổi sâu sắc, hình thành các

giai cấp mới.
- GV nêu câu hỏi: Những giai cấp mới trong xã hội - Xã hội có sự biến đổi,

Trung Quốc là những giai cấp nào? Địa vị của họ hình thành các giai cấp

trong xã hội ra sao? mới.

- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và trình bày phân tích.

+ Giai cấp địa chủ: Là những quan lại và một số + Địa chủ: Là quan lại,

nông dân giàu đã tập trung trong tay nhiều của cải, nông dân giàu, có nhiều

bằng quyền lực của mình, họ tước đoạt thêm nhiều ruộng đất, vốn, có thế lực

ruộng công, có vốn. về chính trị và kinh tế.

+ Nông dân bị phân hóa, bộ phận giàu có trở thành + Nông dân:

giai cấp bóc lột. Một số vẫn còn ruộng đất để cày Nông dân tự canh: Có ít

cấy gọi là nông dân tự canh, họ có nghĩa vụ nộp nhiều ruộng đất, họ có

thuế, đi lao dịch cho Nhà nước. nghĩa vụ nộp thuế, đi lao

dịch cho Nhà nước.

Một bộ phận dân nghèo, không có ruộng, hoặc quá Nông dân lĩnh canh: Không

ít ruộng, phải xin ruộng của địa chủ để cày cấy, và có ruộng phải xin ruộng

phải nộp hoa lợi cho địa chủ, gọi là tô ruộng đất, của địa chủ để cày cấy và

tầng lớp này gọi là tá điền hay nông dân lĩnh canh. nộp hoa lợi (tá điền).

- GV nêu câu hỏi: Hiểu thế nào là quan hệ sản xuất

phong kiến?
- HS dựa vào vốn kiến thức đã học ở trên để tự trả

lời câu hỏi.

UUUUU
- GV nhận xét và chốt ý: Quan hệ bóc lột địa tô của - Quan hệ phong kiến: Là

địa chủ với nông dân lĩnh canh gọi là quan hệ sản sự bóc lột địa tô của địa

xuất phong kiến. chủ với nông dân lĩnh canh.

- GV nhấn mạnh: Các điều kiện kinh tế xã hội hình

thành ở Trung Quốc vào những thế kỷ cuối TCN đã

thúc đẩy sự thống nhất lãnh thổ và hình thành chế

độ phong kiến.

Hoạt động 1: Hoạt động cá nhân 1. Chế độ phong kiến thời

- Trước hết GV gợi lại cho HS nhớ lại kiến thức đã Tần - Hán

học ở các bài quốc gia cổ đại phương Đông, về các

giai cấp cơ bản trong xã hội, sau đó đặt câu hỏi:

- Việc sử dụng công cụ bằng sắt ở Trung Quốc vào

thế kỷ V (TCN) có tác dụng gì?

Cho HS và cả lớp xem sơ đồ treo trên bảng và gọi

một HS trả lời, các HS khác bổ sung cho bạn.


Quý tộc Địa chủ


ND giàu
Nông ND Nông
dân tự canh dân
công lĩnh
xã ND nghèo canh
HS dựa vào những kiến thức đã học ở những bài a. Sự hình thành Tần - Hán

trước và dựa vào sơ đồ để trả lời.

GV củng cố và giải thích thêm cho HS rõ:

- Trong xã hội Trung Quốc khi đồ sắt xuất hiện xã - Năm 221 TCN, nhà Tần

hội đã có sự phân hóa, hình thành hai giai cấp mới đã thống nhất Trung Quốc,

địa chủ và nông dân lĩnh canh, từ đây hình thành vua Tần tự xưng là Tần

quan hệ sản xuất phong kiến, đó là quan hệ bóc lột Thủy Hoàng.

giữa địa chủ và nông dân lĩnh canh thay thế cho - Lưu Ban lập ra nhà Hán

quan hệ bóc lột quí tộc và nông dân công xã. 206 TCN - 220.

GV nêu câu hỏi: Nhà Tần - Hán được hình thành Đến đây chế độ phong kiến

như thế nào? Tại sao nhà Tần lại thống nhất được Trung Quốc đã được xác

Trung Quốc? lập.

Cho HS đọc SGK, gọi một HS trả lời và các em

khác bổ sung.

GV củng cố và chốt ý: Trên lưu vực Hoàng Hà và

Trường Giang thời cổ đại có nhiều nước nhỏ thường

xảy ra chiến tranh xâu xé thôn tính lẫn nhau làm
thành cục diện Xuân thu Chiến quốc. Đến thế kỷ IV

TCN, nhà Tần

có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh hơn cả đã lần lượt b. Tổ chức bộ máy nhà

tiêu diệt các đối thủ đến năm 221 TCN, đã thống nước thời Tần - Hán

nhất Trung Quốc, vua Tần tự xưng là Tần Thủy

Hoàng, chế độ phong kiến Trung Quốc hình thành.

Nhà Tần tồn tại được 15 năm sau đó bị cuộc khởi

nghĩa của Trần Thắng và Ngô Quảng làm cho suy

sụp.

- Lưu Bang lập ra nhà Hán 2006 TCN - 220. Đến - Ở TW: Hoàng đế có

đây chế độ phong kiến Trung Quốc đã được xác lập. quyền tuyệt đối, bên dưới

có Thừa tướng, Thái úy

cùng các quan văn võ.

- GV cho HS quan sát sơ đồ Tổ chức bộ máy nhà

nước phong kiến và trả lời câu hỏi: Tổ chức bộ máy

nhà nước phong kiến thời Tần - Hán ở TW và địa

phương như thếu nào?

- Ở địa phương: Quan Thái
Hoàng đế
thú và Huyện lệnh (tuyển

Thừa tướng Thái úy dụng quan lại chủ yếu là


Các Các Các Các
chức quan quan chức
quan văn võ quan
khác khác
hình thức tiến cử).
GV đặt câu hỏi: Hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa của - Chính sách xâm lược của

nhân dân ta chống lại sự xâm lược của nhà Tần, nhà Tần - Hán: xâm lược

nhà Hán? (gợi ý: VD cuộc khởi nghĩa của nhân dân các vùng xung quanh, xâm

ta chống lại quân Tần TCN, cuộc khởi nghĩa Hai Bà lược Triều Tiên, và đất đai
Trưng chống quân Hán năm 40,...) của người Việt cổ.

Hoạt động 1: Làm việc theo nhóm 3. Văn hoá Trung Quốc

GV chia cả lớp làm 2 nhóm chính và giao nhiệm vụ thời Tần - Hán.

cho mỗi nhóm: a. Tư tưởng

- Nhóm 1: Những thành tựu trên lĩnh vực tư tưởng

của chế độ phong kiến Trung Quốc?

- Nhóm 2: Những thành tựu trên các lĩnh vực sử

học, văn học?

GV cho đại diện các nhóm trình bày, và bổ sung cho

nhau, sau đó GV nhận xét và chốt ý:

+ Nhóm 1: Nho giáo giữ vai trò quan trọng trong - Nho giáo giữ vai trò quan

lĩnh vực tư tưởng. Người khởi xướng Nho học là trọng trong hệ tư tưởng

Khổng Tử. Từ thời Hán Nho giáo đã trở thành công phong kiến là công cụ tinh

cụ thống trị về mặt tinh thần với quan niệm về vua- thần bảo vệ chế độ phong

tôi, cha-con, chồng-vợ, nhưng về sau Nho giáo càng kiến, về sau nho giáo càng

trở lên bảo thủ, lỗi thời và kìm hãm sự phát triển của trở lên bảo thủ, lỗi thời và

xã hội. kìm hãm sự phát triển của

xã hội.

- Phật giáo cũng thịnh thành, nhất là thời Đường. - Phật giáo cũng thịnh hành

Thời Đường vua Đường đã cử các nhà sư sang Ấn nhất là thời Đường.
Độ lấy kinh phật như cuộc hành trình đầy gian nan

vất vả của nhà sư Đường Huyền Trang,...

+ Nhóm 2: Bắt đầu từ thời Tây Hán, sử học đã trở b. Sử học : Tư Mã Thiên

thành lĩnh vực độc lập, người đặt nền móng là Tư với bộ Sử ký, Hán Thư của

Mã Thiên với bộ Sử ký. Đến giai đoạn từ Hán đến Ban Cố, Hậu Hán thư của

Nam - Bắc triều có Hán thư của Ban Cố, Hậu Hán Phạm Việp...

thư của Phạm Việp...

Văn học: Phú phát triển mạnh, ở thời Hán Phú là c. Văn học :

một thể loại văn học đặc biệt, với những nhà sáng + Phú phát triển mạnh với

tác phú nổi tiếng thời Tây Hán và Giả Nghị, Tư Mã những nhà sáng tác phú nổi

Tương Như... tiếng như Tây Hán là Giả

Nghị, Tư Mã Tương Như...




4. Sơ kết bài học

Hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi: Sự hình thành chế độ phong kiến

Trung Quốc? Chế độ phong kiến dưới thời Tần - Hán? Những thành tự văn

hoá rực rỡ của Trung Quốc thời Tần - Hán?

5. Bài tập, dặn dò về nhà

- Học bài cũ, đọc trước bài mới.
- Trả lời câu hỏi và bài tập trong SGK.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản