Tư duy tích cực là gì?

Chia sẻ: dotchuoinon

“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta thường có ấn tượng rằng đó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó. Thực ra, từ “tư duy” ở đây rông rãi hơn, và có nghĩa là một thái độ sống, một cái nhìn về cuộc đời và sự sống, tương tự như tư duy trong cụm từ “thay đổi tư duy.” Tư duy tích cực chính là “sống tích cực” hay “thái độ tích cực.”...

Nội dung Text: Tư duy tích cực là gì?

Tư duy tích cực là gì?

Chào các bạn,

Tư duy tích cực là gì? Tư duy tích cực khác với một vài loại tư duy khác như thế nào?
Tại sao ta lại cần tư duy tích cực?

“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta thường có ấn tượng
rằng đó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó. Thực ra, từ “tư duy” ở đây rông
rãi hơn, và có nghĩa là một thái độ sống, một cái nhìn về cuộc đời và sự sống, tương
tự như tư duy trong cụm từ “thay đổi tư duy.” Tư duy tích cực chính là “sống tích cực”
hay “thái độ tích cực.”

“Tích cực” có nghĩa là … không tiêu cực , là

(1) khi nhìn mọi sự, mọi vật, mọi vấn đề ta luôn luôn thấy cái hay, cái đẹp, cái tốt;

(2) nếu thấy cái xấu ta có khả năng biến cái xấu thành cái tốt; và

(3) luôn luôn hướng đến hành động để làm mọi sự tốt hơn.

Ví dụ: (1) Bạn A. của mình thật năng động và có lòng tốt với mọi người, (2) chỉ hơi
keo kiệt một tí, nhưng như vậy thì, nếu bạn làm thủ quỹ cho nhóm mình, chắc chắn là
quỹ chẳng bao giờ thiếu hụt, và (3) cứ làm từ thiện hoài thì chắc chắn là bạn sẽ từ từ
biết cách “phung phí” tiền cho người nghèo khổ.

Đặc điểm của tư duy tích cực là

(1) tập trung cái nhìn và tư tưởng vào cái tốt, nếu thấy cái xấu cũng phải tìm cho ra cái
tốt trong cái xấu để tập trung tư tưởng vào đó, và

(2) dùng cái tốt như là động lực thúc đẩy mình sống và làm việc, đi đến mục đích cuối
cùng là làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn. Cuộc đời đây là cuộc đời của chính mình, và là
cuộc đời của thế giới mình sống. Tức là, cái tốt vừa là động lực thúc đẩy mình sống,
vừa là mục tiêu tối hậu của cuộc sống.

Thông thường người ta thường phân chia thế giới thành hai nhóm người—tích cực và
tiêu cực. Nhưng đó chỉ là cách nói tắt cho thuận tiện; thực ra ai cũng vừa tích cực vừa
tiêu cực, chỉ là khuynh hướng nào mạnh hơn mà thôi. Hơn nữa, thông thường ta hay có
thói quen tích cực hay tiêu cực tùy theo… trời mưa nắng và tùy theo đối tượng suy
tưởng là người yêu hay… ông hàng xóm khó chịu.

Ta thực tập tư duy tích cực để ta luôn luôn tích cực–những ngày nắng đẹp cũng như
những ngày ngập lụt, khi dạo phố với người yêu cũng như khi bị đụng xe–đối với tất
cả mọi người–bạn thân hay địch thủ, thánh nhân hay đồ tể.
Bay!

Và ta cần “thực tập” vì tâm tính không dễ gì thay đổi được. Tâm tính của mỗi người là
một bộ máy tâm sinh lý đặc biệt, cứ như thế mà vui buồn yêu ghét. Không phải muốn
đổi tâm tính là có thể làm xong trong một ngày, một tuần. Nếu cơ thể cần được tập
luyện mỗi ngày, khá lên mỗi ngày một tí, vài ba năm mới được như vận động viên, thì
tâm tính cũng thế, cũng phải được rèn luyện mỗi ngày, không, mỗi phút giây ta sống.
Và phải kiên nhẫn một thời gian thì mới có được kết quả “trông thấy”.

Nhưng tại sao ta phải suy tư tích cực? Trời sinh sao để vậy không được sao?

Trước hết, tâm tính của ta không phải do trời sinh. Các yếu tố di truyền có dự phần
một tí, như là sinh ra thì có hai tay hai chân, nhưng có đai đen Judo hay một cơ thể èo
ọt bệnh hoạn là do ta. Trí lực và tâm lực cũng thế, trời sinh ra có tâm trí, tích cực hay
tiêu cực là do ta.

Và thực ra thì chẳng ai bắt ta phải tích cực hay tiêu cực cả, sống cách nào là sở thích
cá nhân và tự do lựa chọn của mỗi người. Nếu ta muốn làm thư sinh trói gà không
chặt, tối ngày thương mây khóc gió, như các nho sĩ trong Số Đỏ, thì cũng được. Nhưng
nếu ta muốn mạnh mẽ từ thể chất đến tinh thần, sống như hải âu cưỡi gió trên những
lọn sóng đại dương, thì ta phải tư duy tích cực. Chỉ là vấn đề lựa chọn.

Một trong những câu hỏi ta hay gặp khi nói đến tư duy tích cực là: “Đôi khi ta cũng
cần phải phê phán chứ. Critial thinking cũng cần vậy.” Critical thinking, tạm dịch là tư
duy phê phán, là một phương thức suy nghĩ rất được chú trọng ngày nay. Thực ra
critical vừa có nghĩa là phê phán, vừa có nghĩa là nghiêm trọng. Đây là cách suy nghĩ
đặt trọng tâm vào nghi vấn—đánh dấu hỏi tất cả các tiền đề, các kết luận, các dữ
kiện, các phương pháp làm việc, trong một vấn đề, cho đến khi ta thỏa mãn với độ
chính xác của tất cả các điều này và đi đến một kết luận chính xác. Và nếu nói đến
nghi vấn và phê phán tức là nói đến việc phải mang cái xấu (và cái tốt) ra mổ xẻ. Mà
nói đến cái xấu là có người nghĩ rằng như vậy có vẻ không tích cực.
Chúng ta sẽ nói đến critical thinking chi tiết hơn trong một dịp khác. Tại đây chúng ta
chỉ cần nhắc rằng, critical thinking (tư duy phê phán) và positive thinking (tư duy tích
cực) đều cần thiết và có thể đi đôi với nhau. Positive thinking là một thái độ sống, hơn
là một phương thức suy nghĩ. Critical thinking là một phương thức suy nghĩ. Ta có thể
dùng critical thinking với một thái độ tích cực, hoặc với một thái độ tiêu cực.

Ví dụ, đối diện với các vấn đề giáo dục, ta có thể dùng critical thinking để mang ra
một số các vấn đề như chương trình học chưa khoa học và thực tiễn, phương pháp
giảng dạy còn từ chương, lương giáo viên còn thấp, học cụ còn thiếu thốn, v.v… Nếu
là người tiêu cực thì ta sẽ ngồi đó nhăn nhó phàn nàn: “Nhà nước ta tồi, dân ta tồi.
Chấm hết.” Nhưng nếu là người tích cực thì ta sẽ nhìn vào các yếu tố tích cực như
văn hóa Việt kính trọng thầy cô, kinh tế quốc gia phát triển khá trong thập niên qua,
một số các công ty viễn thông (Internet) là công ty nhà nước, liên hệ quốc tế tốt, người
Việt ở nước ngoài đông, để tính đến một kế hoạch vận dụng tất cả sức mạnh nầy
vào việc cải cách giáo dục.

Critical thinking là một phương pháp phân tích để tìm hiểu một vấn đề thật kỹ.
Positivie thinking là một thái độ tích cực ta có trong khi làm công việc phân tích tìm
hiểu đó. Cả hai đi đôi với nhau rất tốt.

Tư duy tích cực là chủ động, dùng thái độ của mình để tạo ra thế giới của mình. Thế
giới của mình là cơ thể và đầu óc của mình, gia đình mình, bạn bè mình, những công
việc mình làm, những người mình giao tiếp hằng ngày. Mình chủ động tích cực để
biến thế giới đó và những người trong thế giới đó trở thành vui vẻ hơn và tích cực
hơn một tí. Thay vì cứ sống theo lối phản ứng—gặp người vui thì vui, gặp người cau
có thì cau có—tức là làm cho thế giới của mình chao đảo từng phút từng giờ, thì mình
chủ động giữ thế giới của mình an vui tích cực luôn luôn. Điều này, trên phương diện
triết lý, có thể gọi là duy tâm, tức là dùng tâm thức của mình để quản lí mình và môi
trường sống của mình đó, các bạn a.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành


© Copyright 2009, TDH
www.dotchuoinon.com
Licensed for non-commercial use

Chuỗi bài viết về Tư duy tích cực:

http://dotchuoinon.com/2009/04/10/chu%E1%BB%95i-bai-t%C6%B0-duy-tich-c
%E1%BB%B1c/
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản