Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học

Chia sẻ: Xuan Khuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:100

2
474
lượt xem
288
download

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong phần hướng dẫn này, bạn đã được cung cấp một số trang web chứa đựng thông tin về các dự án học tập. Bạn hãy truy cập các trang web liên quan trước ngày lên lớp

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học

  1. Sö dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y vµ häc NHÀ XU T B N Microsoft® GIÁO D C
  2. M cl c Ph n I S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c........ 7 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s ................................................ 7 H c t p và giáo d c ......................................................................... 7 S phát tri n c a h c t p và giáo d c trong l ch s ........................ 8 S ti n hoá c a h th ng giáo d c ................................................ 11 Các xu hư ng h c t p ................................................................... 14 Công ngh v i i m i phương pháp d y và h c ............................ 16 Công ngh giáo d c ....................................................................... 16 Phương pháp d y và h c tích c c và vai trò c a phương ti n d y h c ................................................................................................. 17 Công ngh thông tin như là công c nâng cao tính tích c c trong d y - h c ........................................................................................ 20 S d ng công ngh thông tin trong d y và h c ............................. 25 D y h c theo d án............................................................................... 31 M u........................................................................................... 31 Cách h c d a trên d án là gì?..................................................... 31 Công ngh và cách h c d a trên d án ........................................ 38 ánh giá cách h c d a trên d án ................................................ 44 Cách t ch c d y theo d án ........................................................ 48 Các ngu n tài li u .......................................................................... 55 Ph n II M t s d án h c t p m u....................................................... 56 D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 ............. 57 D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam ............................ 64 D án 3: An toàn giao thông Vi t Nam....................................... 76 D án 4: Phát tri n a phương..................................................... 82 D án 5: B o t n ch vi t dân t c ................................................. 92
  3. Ph n I S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c
  4. Phát tri n c a d y và h c trong l ch s H c t p và giáo d c Văn minh nhân lo i ư c hình thành khi con ngư i bi t tích lu kinh nghi m và th c hi n chuy n giao tri th c gi a các th h , gi a các b t c, dân t c. Các n n văn minh l n trên th gi i ã phát tri n d a trên nh ng tri th c ư c tích lũy l i như v y. Ch vi t ghi l i tri th c, kinh nghi m và là cơ s cho vi c chuy n giao tri th c vư t qua không gian và th i gian. Kinh nghi m và tri th c bao gi cũng t n t i trong m i cá nhân và qua ho t ng th c t mà con ngư i l i sáng t o ra kinh nghi m và tri th c m i. Do ó trong xã h i luôn có nhu c u truy n th và h c t p các kinh nghi m và tri th c, gi a t ng cá nhân và gi a nhi u c ng ng cá nhân. T xưa t i nay h c v n là m i quan tâm c a m i ngư i trong xã h i. H c là ti p thu tri th c và kinh nghi m c a ngư i khác thông qua trao i, tương tác, thông qua l i nói, ch vi t, hình nh. i tư ng ti n hành vi c h c t p, tích lu và thu th p tri th c là trò. Qua quá trình h c t p, tri th c c a ngư i khác tr thành tri th c riêng c a t ng cá nhân và t tri th c ó c ng v i sáng t o c a mình ngư i ta có th tìm ki m, sáng t o ra các kinh nghi m, tri th c khác. Vi c chuy n giao l i nh ng tri th c, nh ng kinh nghi m và phát minh c a chính mình cho ngư i khác là vi c d y. Vi c h c không ph i là sáng t o nhưng vi c d y bao gi cũng ph i mang tính sáng t o thì m i có s c h p d n và lôi cu n. Ngư i th c hi n vi c d y, vi c truy n trao tri th c là ngư i th y. M i ngư i u có th là trò, nhưng ch m t s ít ngư i m i có th tr thành th y th c th . H c t p t nó mang tính ch t cá nhân, nhưng r i trong xã h i d n xu t hi n các hình th c t ch c vi c h c t p chung cho m i ngư i. Ban u vi c h c t p ư c t ch c xung quanh ngư i th y, ngư i có kh năng giúp cho ngư i khác h c t p. Trò là nh ng ngư i c n h c, tìm t i th y h c. Khi xã h i phát tri n v i nhi u ngành ngh m i, xã h i c n có ngư i lao ng v i tri th c t i thi u tham gia vào gu ng máy kinh t , xu t hi n nhu c u t ch c ào t o hu n luy n chung cho nhi u ngư i, v i nhi u th y. Vi c h c cá
  5. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c nhân nay ư c h tr b ng vi c h c trong m t t p th , trong ó ngư i th y là trung tâm t ch c h c t p cho h c sinh. H th ng giáo d c trong các nư c v i hình th c t ch c trư ng h c ph thông là m t ví d cho s phát tri n này c a vi c t ch c h c t p. Ngư i ta thư ng dùng t “giáo d c” ch công cu c chuy n giao tri th c trên quy mô toàn xã h i. Giáo d c là khái ni m mang tính nh nguyên và m t chi u, nó bao hàm hai i tư ng tham gia vào công cu c này là th y và trò; m t chi u chuy n giao tri th c là t th y sang trò. Thu t ng “giáo d c” nh n m nh m t v c a vi c d y c a th y và không chuy n t i h t ư c ý nghĩa h c c a trò. “Giáo” nghĩa là d y phương pháp, trong ó hàm ý d y c o c, tôn giáo, tri t lý,… “D c” nghĩa là nuôi dư ng. ây, ch “giáo d c” nghiêng nhi u v ph n “giáo” hay “d y”. “Giáo” hay “d y” là nói v trí ngư i th y, ngư i chuy n giao tri th c và i l i “h c” là nói v trí ngư i h c, c a trò, ngư i th hư ng tri th c y. Th y ư c coi là ngư i có hi u bi t toàn di n còn trò ư c coi là ngư i không bi t gì, c n t i th y ư c h c t p và rèn giũa dư i s ch b o c a th y. Do ó th y ương nhiên hơn h n trò m t b c và chi ph i toàn b vi c h c c a trò. Trò không ư c có thái i l p hay ph n bác l i l i c a th y, mà ch ư c phép nghe theo và tuân theo ch b o c a th y, n u không s b u i ra kh i l p h c. ó là ngu n g c làm xu t hi n thái th ng c a trò trong vi c h c t p và ch u s "giáo d c". Khi giáo d c ư c m r ng trên quy mô toàn xã h i, c n ph i có nhi u th y cô giáo kh p nơi, vi c ào t o giáo viên tr thành òi h i b t bu c. Nhưng khi các th y cô giáo ư c ào t o chính quy v i s lư ng ông thì ph m ch t hi u bi t toàn di n c a th y cô cũng th p i, không th có nh ng ngư i th y toàn năng như c Ph t, Lão T , Kh ng T , Platon, Socrates... Bù vào vi c thi u hi u bi t toàn di n ó, th y cô ư c ào t o bài b n chính quy và ph i tuân th các quy nh v gi ng d y. ng th i th y cũng ư c xã h i coi là có a v cao hơn và chi ph i vi c h c c a trò. S phát tri n c a h c t p và giáo d c trong l ch s G n như trong toàn b các giai o n phát tri n c a l ch s loài ngư i, các cơ h i h c t p cho m i tr em không di n ra trong trư ng h c. Tr em trong th i kỳ săn b n hái lư m h c b ng cách quan sát và b t chư c ngư i l n. Ngay c khi xã h i ti n sang th i
  6. 9 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s i nông nghi p thì cơ h i h c t p i v i ph n ông dân s v n là như cũ: quan sát và b t chư c ngư i khác. Tuy nhiên vi c h c t p trong xã h i, dù là chưa có ch vi t, ã t n t i ngay t th i kỳ u c a loài ngư i. Khi mà xã h i còn chưa có nhi u c a c i, s n ph m, chưa có nhi u các phương pháp, cách th c s n xu t, thì m i quan tâm h c t p c a ngư i ta là h c v cách s ng, h c v cách làm ngư i. Vi c h c t p n y sinh chính t ch s ng cùng th y, sinh ho t cùng th y và do ó h c b ng cách tâm truy n tâm, h c nh ng kinh nghi m tr c ti p c m nh n t th y, t cu c s ng c a th y mà không c n thông qua l i nói. Các trư ng phái thi n phương ông, n , Trung Qu c, Nh t B n, Vi t Nam, ã i theo xu hư ng này v i các b c th y n i ti ng: c Ph t, B t Ma, Mã T , o Nguyên... Vi c h c này có ích cho nh ng ngư i truy tìm chân lý, có ích cho vi c nâng cao tâm th c và tinh th n xã h i, nhưng l i không t o ra ích l i tr c ti p cho xã h i v t ch t. Do ó t lâu nó v n là i u cao siêu và ít ngư i t t i ư c. Khi xã h i ph c t p lên, xu t hi n các hình thái trư ng h c. T i Hi L p xu t hi n các trư ng c a Platon, Aristotle…, mang tính hàn lâm, d y v các lý lu n khoa h c và tri t h c, chưa dành cho h c sinh nh tu i, không có bài t p và không có thi c . T i phương ông, các o tràng ư c hình thành r t s m t o môi trư ng phát tri n tâm linh cho m t s ngư i i vào tìm hi u ý nghĩa th c c a cu c s ng, a ph n là ngư i l n. Còn v i m t s tr em phương ông thì có các trư ng h c d y v văn h c, l ch s , thơ ca.... Hình th c các l p h c cho trò nh có th y d y t ng a phương ã phát tri n. t m qu c gia xu t hi n vi c t ch c thi c tuy n ch n ngư i vào b máy quan l i. Xã h i phong ki n s m ưa vi c d y và h c tr thành m t chu n m c v i yêu c u các sĩ t ph i n m v ng, thu c lòng các i n tích xưa, ư c ưa ra làm m u m c cho vi c h c làm ngư i, cho vi c hc làm quan. Nhi u trư ng l p ư c hình thành xung quanh nh ng ông th y có t m m c tư tư ng l n như Kh ng T , M nh T , Chu Văn An, Nguy n Trãi, Nguy n B nh Khiêm... H th ng thi c quan trư ng xu t hi n tuy n ch n quan l i cho b máy hành
  7. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c chính, bên c nh ó là vi c xu t hi n nhi u l p h c ph c v cho các thí sinh tham gia các kỳ thi này. Xu hư ng h c văn h c, thơ ca, l ch s , o c con ngư i, cách t gia tr qu c... là xu hư ng chính cho các h th ng trư ng l p cũng như cho các cu c thi c trong th i phong ki n. Nhi u ngư i ã thành t trên con ư ng h c t p và thi c này, tr thành quan l i trong b máy hành chính, nhưng h cũng là nh ng ngư i duy trì cho tình tr ng trì tr này kéo dài hàng nghìn năm. Xã h i phát tri n ư c ánh d u b ng vi c làm ra nhi u c a c i v t ch t, tri n khai nhi u y u t trí tu c a con ngư i c th thành hàng hoá và phương pháp t o ra hàng hoá. Lúc này xu t hi n nhu c u h c ngh mưu sinh, ki m s ng d a trên nhu c u nhân l c c a n n kinh t và xã h i hàng hoá. Vi c h c ngh trong xã h i ch u nh hư ng l n lao t lĩnh v c ngư i ta ch n l a. H c trò trong xã h i này t i th y h c v các k năng, bí quy t ngh nghi p trong s n xu t. H h c b ng cách làm vi c c nh th y hàng tháng hay hàng năm. Y u t h c làm ngư i, h c ra làm quan ít d n i, trong khi ó y u t h c phương pháp, h c ngh nghi p tăng lên và tr thành nhu c u ph bi n c a xã h i. Vi c giáo d c cho h c sinh thư ng là: qua th c hành, qua áp d ng các kinh nghi m c a th y t ư c k t qu thông qua quan sát và tương tác v i chuyên gia. H thư ng h c qua vi c ph m ph i sai l m và quan sát vi c chuyên gia s a nh ng sai l m cho mình (th và sai). Vi c t h c v n là ch y u. Khi tính ph c t p c a xã h i càng tăng thêm, nhu c u c a n n s n xu t xã h i òi h i có nh ng th h m i l n lên có nh ng k năng và hi u bi t nh t nh v lao ng và c ng tác, ngư i ta th a nh n xã h i c n ph i cung c p các cơ h i h c t p cho s ông ngư i m i l n. Ngư i ta th y ư c nhu c u là m i ngư i trong xã h i c n bi t c, vi t, làm các phép toán s h c, bi t v quy n công dân cũng như các giá tr o c. i u này làm phát sinh khái ni m trư ng công M và châu Âu, v i vi c nhà nư c ng ra u tư cho h th ng giáo d c và phát tri n trư ng l p. T ó xã h i ch p nh n giáo d c là m t thành t quan tr ng c n ư c các chính ph chăm nom phát tri n. Nh n m nh ch y u c a xã h i là áp t m t s
  8. 11 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s hi u bi t và tri th c nh t nh cho h c sinh, v i th y là ngư i i di n cho h th ng cung c p tri th c. Xã h i b t u hình thành cơ ch giáo d c chuyên môn d y các tri th c ngh nghi p, tri th c giao ti p xã h i và các chu n m c o c. Các xã h i phát tri n cao, bên c nh h th ng giáo d c d y nh ng v n văn hoá căn b n cho con ngư i c a xã h i, ã có thêm các cơ c u ào t o và gi ng d y v các ngh nghi p mà xã h i c n. Nhưng hơn n a, trong n n kinh t tri th c, các công ty ã u tư làm ra nhi u s n ph m tri th c, vi c gìn gi tri th c và ph bi n tri th c cho i ngũ nhân viên c a h tr thành quan tr ng và th c t các công ty l n u hình thành b ph n ào t o, gi ng d y nh ng bí quy t, tri th c c a riêng mình cho nhân viên. Vi c h c t p tr thành yêu c u t i quan tr ng c a m i t ch c không b l c h u và t ư c ưu th c nh tranh. Xã h i tri th c m i m ra trên n n t ng m i t ch c u coi tr ng vi c h c t p và sáng t o tri th c, không ph i là h c có b ng c p mà là h c làm vi c mình ang làm t t hơn, mang nhi u tính trí tu hơn. S ti n hoá c a h th ng giáo d c Xã h i hi n i òi h i các công dân ph i có nh ng tri th c t i thi u tham gia vào ho t ng kinh t xã h i. ó là các tri th c t i thi u v c, vi t, làm tính ơn gi n, quy n công dân và giá tr o c mà h c sinh ph i bi t. Các trư ng công ra i áp ng cho yêu c u này trong vi c d y cho h c sinh nh ng yêu c u t i thi u c a xã h i. Xã h i c n ph i cung c p các cơ h i h c t p cho s ông ngư i m i l n và do ó xã h i ã ch p nh n giáo d c là m t thành t quan tr ng c n ư c chính ph chăm nom phát tri n. Tuy nhiên nh n m nh ch y u c a xã h i là áp t m t s hi u bi t và tri th c nh t nh lên h c sinh. H th ng giáo d c l y th y là ngư i i di n cho vi c cung c p tri th c, h c sinh là ngư i ch p nh n th ng kh i lư ng tri th c do th y chuy n giao. Các trư ng công ã xu t hi n cùng v i vi c nhà nư c u tư cho h th ng giáo d c và phát tri n trư ng h c xem như h t ng cơ s c n thi t c a xã h i.
  9. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c H th ng giáo d c ph thông Xã h i hình thành cơ ch giáo d c chuyên môn d y các tri th c ngh nghi p, tri th c giao ti p xã h i và các chu n m c o c. Cơ ch nhà trư ng ph thông xu t hi n d a trên vi c bi n i mô hình trư ng h c c i n, hàn lâm c a ngư i l n thành nơi d y h c cho h c sinh nh tu i. B i vì không th có nhi u th y th c gi i và có t m c cho nên các trư ng ph i s d ng các th y giáo ã ư c ào t o chính quy và th ng nh t dùng giáo trình ã ư c nh ng ngư i có kinh nghi m so n ra. Các y u t khoa h c ư c ưa vào các giáo trình d y h c. Xu hư ng d y các tri th c hàn lâm xu t phát t s phát tri n c a khoa h c ã d n tr nên chi m ưu th trong m t th i gian dài, khi mà trình phát tri n công ngh c a xã h i còn th p. Thay i m c ích giáo d c Trong các xã h i phương ông th i xưa, m c ích c a giáo d c là cung c p các tri th c văn chương và nguyên lý o c ào t o ngư i ra làm quan cai tr dân. Vi c d y h c ban u nh m vào vi c d y vi t ch , c ch và v sau là h c các văn b n thánh hi n, các pho sách ư c coi là kinh i n d y làm ngư i, d y i nhân x th . Tri th c trong m i quan h xã h i và thái v i con ngư i ư c nh n m nh hơn là tri th c v khoa h c, v t nhiên. Vi c h c ngh trong xã h i ch y u ư c th c hi n qua truy n kh u và qua th c hành, không i sâu vào lý thuy t. M c ích c a trư ng h c châu Âu vào u th k 19 có khác hơn và có xu hư ng i theo s phát tri n c a khoa h c và công ngh . Vi c d y h c t p trung vào cơ ch vi t khi th y giáo c chính t , truy n các thông i p b ng l i thành d ng văn t . Mãi n gi a th k 19 vi c vi t m i b t u ưcdy mc ph c p h u h t các nư c châu Âu, và h c sinh b t u ư c yêu c u so n bài văn c a mình. Cho dù v y thì vi c d y vi t ch y u v n nh m vào vi c cho tr em kh năng b t chư c sát v i d ng văn b n r t ơn gi n.
  10. 13 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s Mãi cho t i nh ng năm 1930 m i n i lên ý tư ng v vi c h c sinh ph thông cơ s c n ph i bi t t di n t suy nghĩ c a mình qua vi c vi t. G n ây nhi u trư ng coi vi c phân tích và di n gi i i u h c sinh ã ư c c là yêu c u chính. Vào u th k 19, thách th c c a vi c cung c p n n giáo d c qu ng i ã ư c nhi u ngư i xem là tương t v i s n xu t hàng lo t trong các nhà máy. Nh ng ngư i qu n tr trư ng h c u hăm h dùng cách t ch c "khoa h c" c a nhà máy c u trúc l p h c hi u qu . Tr em ư c coi như v t li u thô c n ư c các công nhân k thu t (th y giáo) x lý hi u qu t t i s n ph m cu i cùng. Cách ti p c n này nh phân lo i v t li u thô (tr em) sao cho chúng có th ư c x lý b ng cách nào ó như trong dây chuy n l p ráp. Giáo viên ư c coi như công nhân có vi c làm là th c hi n các ch th t c p trên c a h - nh ng chuyên gia lão luy n v trư ng h c (các nhà qu n tr và nhà nghiên c u). Vi c mô ph ng tính hi u qu nhà máy ã thúc y thêm s phát tri n các phép ki m tra ư c chu n hoá o "s n ph m," công trình lao ng bàn gi y c a các giáo viên, lưu gi các b n ghi l i v chi phí và ti n b (thư ng là chi phí cho vi c d y), và v "vi c qu n lý" c a các c p lãnh o qu n, s , nh ng ngư i có r t ít tri th c v tri t lý và th c hành giáo d c. Nói tóm l i, mô hình xư ng máy ã nh hư ng t i thi t k chương trình, bài gi ng và cách ánh giá trong trư ng h c. Và nh hư ng ó còn kéo dài t i t n ngày nay. Yêu c u i v i giáo d c hi n i Giáo d c hi n i ang ng trư c yêu c u và thách th c l n lao c a xã h i hi n i. Mô hình trư ng h c theo ki u xư ng máy c a th k trư c không còn phù h p n a. Vi c h c t p c a h c sinh không th là th ng ti p thu bài gi ng c a giáo viên mà ph i là s tham gia tích c c vào các ho t ng t p th , theo d án, có th tham gia vào các ho t ng s n xu t và xã h i sau này. Ngày nay, m i h c sinh c n n m rõ tr ng thái tri th c c a mình và ph i xây d ng nó, c i ti n nó và ra quy t nh trong vi c i di n v i s không ch c ch n c a môi trư ng. Hai khái ni m v tri th c ã ư c John Dewey (1916) ch ra là vi c n m v ng văn hoá và s tham d vào các quá trình ho t ng th c t , như v n ư c di n t thông qua thu t ng "làm". Xã h i quan ni m h c sinh t t nghi p là
  11. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c ngư i có th nh n di n và gi i quy t v n và có óng góp cho xã h i trong cu c i h - nh ng ngư i th hi n ph m ch t c a "chuyên gia thích ng". t t i t m nhìn này òi h i ph i nh n th c l i v tri t lý giáo d c, nh nghĩa l i khái ni m d y và h c cũng như phương th c ánh giá k t qu h c t p. Các xu hư ng h c t p Trong cách th c h c t p c a m i ngư i, nh t là c a các h c sinh nh , có ba v n ch ch t: 1. Ngư i h c t i l p h c v i nh ki n v cách th gi i v n hành. N u l p mà giáo viên không tính t i hi u bi t ban u ó thì h c sinh có th không n m ư c khái ni m và thông tin m i ư c d y, hay h c sinh có th h c ch cho qua kỳ ki m tra nh ng v n gi l i nh ki n cũ có t trư c khi t i l p. 2. phát tri n năng l c trong m t lĩnh v c c th ngư i h c ph i: có n n t ng sâu s c v tri th c s ki n thu c lĩnh v c ó; • hi u bi t các s ki n và ý tư ng trong ng c nh; • bi t t ch c tri th c nh m t o thu n l i cho vi c v n d ng • các tri th c ó trong t ng tình hu ng c th . 3. Cách ti p c n siêu nh n th c t i vi c h c có th giúp cho ngư i h c ch ng i u khi n vi c h c c a riêng mình trên cơ s xác nh m c ích h c t p và i u ph i ti n b t t i m c ích. H qu c a ba phát hi n này là gì? H qu th nh t là giáo viên ph i ti n hành gi ng d y d a trên hi u bi t y v v n tri th c hi n có c a ngư i h c. i u này òi h i ph i thư ng xuyên có s ánh giá chính xác v vi c h c c a h c sinh, cũng là i u phù h p hoàn toàn v i các nguyên t c ánh giá c a chương trình ào t o. Nh ng ánh giá chính th c thư ng xuyên cung c p nh ng ph n h i giúp cho ngư i h c s a i và hi u ch nh ho t ng c a mình. H qu th hai là giáo viên c n ph i d y các ch theo chi u sâu, cung c p nhi u ví d v khái ni m trong v n hành. Chúng ta ý th y i u này trong các chương trình ào t o khi có nhi u ch i m ư c tái xu t hi n qua nhi u năm. C n ph i m b o r ng chúng ta s d ng s l p l i này giúp h c sinh hi u bi t sâu s c hơn v các
  12. 15 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s khái ni m ch ch t. i u này cũng có nghĩa là giáo viên ph i là chuyên gia trong lĩnh v c ch . Tri th c ch là hòn á t ng cho vi c d y có hi u qu . Vi c ánh giá nên ư c ti n hành v i các tài th c t ki m tra hi u bi t qua chính vi c áp d ng và sáng t o tri th c. H qu th ba là c n phát tri n vi c d y v nh ng k năng siêu nh n th c, ưa y u t h c t p tích h p vào trong chương trình thu c nhi u lĩnh v c tri th c. Siêu nh n th c thư ng là i tho i bên trong v cách th c h c t p, nhưng giáo viên ph i mô hình hoá vi c tư duy này. ây là i u c n làm khi nói r ng chúng ta c n phát tri n kh năng cho ngư i h c t tìm hi u phương th c h c t p c a mình.
  13. Công ngh v i im i phương pháp d y và h c Công ngh giáo d c Trên th gi i hi n nay, cu c cách m ng khoa h c - k thu t và công ngh ang phát tri n như vũ bão, nhi u lĩnh v c khoa h c, k thu t m i, nhi u ngành ngh m i ang hình thành và phát tri n r t nhanh. i u này òi h i ph i có s i m i v m c tiêu và phương pháp ào t o, cũng như c i cách v n i dung, phương pháp và hình th c ào t o. T ó khái ni m “công ngh giáo d c” ã xu t hi n và u ư c hi u cùng m t ý tư ng v i t ti ng Anh ư c dùng ph bi n nh t hi n nay: Education Technology. Công ngh giáo d c là vi c ph i h p m t cách có h th ng và sáng t o gi a các công ngh "ý tư ng" và "s n ph m" v i n i dung theo ch -vn làm phát sinh và c i ti n các quá trình d y và h c. Công ngh giáo d c thư ng ư c liên k t v i thu t ng công ngh d y và công ngh h c. Công ngh "s n ph m" nói t i các s n ph m h u hình, ch ng h n như ph n c ng máy tính hay ph n m m h tr cho quá trình d y - h c. Công ngh "ý tư ng" nói t i khuôn kh hay lư c nh n th c, qua ó vi c truy n th tri th c ư c th c hi n, có th t giáo viên t i h c viên hay tr c ti p t các s n ph m t i h c viên. Ngư i ta cũng thư ng dùng thu t ng "công ngh giáo d c" nói t i vi c s n ph m ư c tr n l n sâu s c v i n i dung ch (như toán h c hay các khái ni m khoa h c) dành cho m t l p c gi c bi t trong m t hoàn c nh giáo d c c bi t (như trư ng h c). Các t giáo d c và công ngh trong thu t ng công ngh giáo d c v n mang nghĩa chung. Tuy nhiên công ngh giáo d c không b h n ch vào giáo d c tr em, cũng không h n ch vào vi c dùng công ngh cao. Trư ng h p c bi t c a vi c dùng công ngh cao nâng cao vi c h c trong các l p h c ph thông (l p 1-12) còn có tên là tích h p công ngh vào d y h c. M t cách khái quát có th coi công ngh d y h c là quá trình s d ng nh ng thành t u c a khoa h c, k thu t và công ngh vào quá trình d y h c nh m th c hi n m c ích d y h c v i hi u qu cao.
  14. i m i phương pháp d y h c 17 Công ngh v i ó là s công ngh hoá quá trình d y h c, thông qua vi c t ch c m t cách khoa h c quá trình ó b ng cách xác nh úng n, chính xác, s d ng m t cách t i ưu các y u t như: u ra, u vào, n i dung d y h c, các i u ki n, phương ti n k thu t d y h c, các tiêu chu n ánh giá. Phương pháp và phương ti n d y h c ư c coi là công c cơ b n t ư c m c ích và nhi m v d y h c theo quan i m công ngh d y h c. Ho t ng d y h c ph i t k t qu v s lư ng, ch t lư ng và hi u qu d y h c. Chúng ư c o b ng m c th c hi n các m c tiêu t ra v i chi phí t i ưu v th i gian, cơ s v t ch t và công s c c a th y, trò. Cho nên, theo quan i m c a công ngh d y h c, vi c ánh giá k t qu d y h c v m t nh lư ng là quan tr ng. Tuy nhiên, ph i k t h p c ánh giá v m t nh lư ng v i ánh giá v m t nh tính nh m ph n ánh k t qu d y h c m t cách toàn di n, sâu s c, khách quan. Mu n v y, c n s d ng ph i h p các phương ti n k thu t như máy ki m tra, máy tính v i các hình th c ki m tra khác nhau trong ó có s tham gia tích c c c a giáo viên. Như v y, công ngh d y h c nói riêng cũng như công ngh ào t o nói chung v b n ch t là khoa h c tích h p nhi u ngành khoa h c, ư c t ch c m t cách h p lý v i nh ng phương ti n k thu t hi n i nh m t k t qu ào t o cao nh t. Có th hi u r ng nhi m v c a ho t ng d y h c theo quan i m c a công ngh d y h c ch y u g m: Truy n t ki n th c cho ngư i h c; Kích thích h ng thú say mê tìm tòi nghiên c u; Trau d i văn hoá, kh năng lao ng trí óc cho ngư i h c; Trau d i quan i m và ni m tin. Phương pháp d y và h c tích c c và vai trò c a phương ti n d y h c S bùng n thông tin trong th i i ngày nay, t c phát tri n c a công ngh thông tin khi n cho ngư i th y không th d y h t m i i u cho h c trò, mà dù có kéo dài th i gian d y h t m i i u thì r i các ki n th c ó cũng nhanh chóng tr nên l c h u.
  15. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Do ó, ngư i th y c n ph i tìm ra phương pháp d y h c tích c c hơ n tăng hi u qu d y và h c. D y cho h c sinh cách h c ch ng, cách h c su t i, cách h c nh ng i u mà th c t òi h i thay vì vi c ph i chuy n t i m t lư ng ki n th c quá nhi u n m c chúng không nh n i ho c c nh lúc h c, còn lúc thi và c n v n d ng thì quên s ch. Quan ni m và tiêu chu n d y t t thư ng thay i theo th i gian và ư c chính xác hoá d n. Trư c ây, “d y t t” thu n tuý là ngh thu t cá nhân, v i cách gi ng truy n th ng “th y nói, trò ghi”, ch y u v n là theo hư ng làm cho h c sinh d ti p thu nh ng gì th y “ c tho i” l p. Nó ã b c l nhi u như c i m, trong ó hai như c i m l n nh t là: t h c sinh vào v trí th ng, ch i. Cách d y này chưa th giúp cho ngư i h c “bi n quá trình ư c ào t o thành t ào t o”. Chưa ki m soát ư c n i dung có phù h p v i m c tiêu ào t o th c hành hay không. Do ó, n nay, d y t t còn ph i áp ng nh ng òi h i m i do th c ti n t ra. Nâng cao tính tích c c trong d y và h c D y t t là nâng cao tính tích c c trong d y và h c (d y - h c tích c c). Khi ó, công lao th y không tính b ng ã d y ư c bao nhiêu, mà là d y th nào, nhưng t t nh t là xem h c sinh ã h c ư c bao nhiêu. Phương pháp d y - h c tích c c t ngư i h c v trí trung tâm, còn ngư i th y t v trí cao hơn và khó khăn hơn: v trí t o ra các i u ki n vi c h c ư c thu n l i. V chi ti t, cách d y này có nh ng phân bi t so v i cách d y truy n th ng: Quan tâm n h c. N u cách d y cũ cao gi ng và d y nhi u hơn thì cách m i cao h c và t p nhi u hơn. Cách cũ quan tâm d y th nào, d y cái gì thì cách tích c c là quan tâm h c th nào, h c cái gì. Nh c l i là, phương pháp tích c c quan tâm trò ã h c ư c bao nhiêu, ch không ph i th y ã gi ng ư c bao nhiêu.
  16. i m i phương pháp d y h c 19 Công ngh v i D y và h c là m t h th ng. N u cách cũ nói “phương pháp gi ng d y” hàm ý công vi c riêng c a th y thì cách m i coi “d y” và “h c” k t h p h u cơ thành m t h th ng và nói “phương pháp d y - h c” hàm ý có s tham gia c a trò nh n m nh tính ch ng, tích c c c a ngư i h c. H c sinh t v trí ph thu c, ngo i vi, tr thành ch th năng ng trong h c t p, có th y bên c nh. Th y tr thành ngư i hư ng d n. Trong gi ng d y, d nh t là nói, b i v y, t “ngư i d y” tr thành “ngư i hư ng d n” là i u không d dàng. Nó òi h i công s c, trí óc, tâm huy t t phía th y. Không có “d y tích c c” thì không th có “h c tích c c”. Do v y, “không th y mày làm nên” càng là m t chân lý. B sung nh nghĩa và m c ích c a d y. nh nghĩa v “d y” ư c b sung m t ý quan tr ng mà các giáo viên u nh n th c rõ: trư c kia, d y là “truy n l i tri th c ho c k năng” và gi ng d y là “gi ng truy n th tri th c” (T i n Ti ng Vi t – Hoàng Phê ch biên) thì nay d y còn là giúp cho h c sinh h c ư c thu n l i, d dàng. Nhưng i u này l i r t không d dàng v i th y. Có th nói, n u ch òi h i h c sinh tích c c và ch ng, còn th y l i an nhàn hơn trư c thì không bao gi ngư i h c có th “h c” ư c i u th y mong mu n. Vai trò c a phương ti n d y - h c nâng cao tính tích c c trong d y và h c m t cách toàn di n, chúng ta c n ph i chú ý c i ti n ng b các thành t khác có liên quan, trong ó phương ti n d y và h c là m t thành t quan tr ng. Tính ch t c a phương ti n d y h c bi u th n i dung thông tin d y h c, hình th c thông tin và phương pháp cho thông tin ch a ng trong phương ti n và ph i dư i s tác ng c a giáo viên ho c h c sinh tính ch t ó m i b c l ra. Như v y là có m i liên h ch t ch gi a tính ch t v i ch c năng c a các phương ti n d y h c. Trong quá trình d y h c, ch c năng c a các phương ti n d y h c th hi n s tác ng t ư c m c ích d y-h c. Ch c năng c a các phương ti n d y h c ư c xác nh qua các y u t : m c ích d y h c, tính ch t c a phương ti n d y h c và phương pháp ti n hành ho t ng d y h c. Nó bao hàm các ch c năng sau: Truy n th tri th c;

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản