ung thư tuyến giáp

Chia sẻ: Trần Huyền My | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:49

1
194
lượt xem
51
download

ung thư tuyến giáp

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ung thư tuyến giáp và cách điều trị. Theo UICC ung thư tuyến giáp chiếm 1% tất cả các loại ung thư và chiếm 90% unh thư tuyến nội tiết. Tại ệt Nam theo kết quả ghi nhận ung thư quần thể 1999 của BVUB TPHCM, unh thư tuyến giáp có xuất độ 3/100000 dân, đứng hàng thứ 10 unh thư nữ giới. Ung thư tuyến giáp có bệnh cảnh lâm sàng và đa dạng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: ung thư tuyến giáp

  1. BOÄ Y TEÁ ÑAÏI HOÏC Y DÖÔÏC TPHCM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ CHUYEÂN NGHAØNH UNG THÖ HOÏC UNG THÖ TUYEÁN GIAÙP DÒCH TEÅ HOÏC – CHAÅN ÑOAÙN – ÑIEÀU TRÒ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : PGS. NGUYEÃN CHAÁN HUØNG BS CKII.TRAÀN VAÊN THIEÄP NGÖÔØI THÖÏC HIEÄN: BS.PHAÏM VAÊN KIEÄM
  2. NOÄI DUNG 1.Ñaët vaán ñeà 2. Muïc tieâu nghieân cöùu 3.Ñoái töôïng vaø phöông phaùp nghieân cöùu 4. Toång quan taøi lieäu 5.Keát quaû vaø baøn luaän 6. Keát luaän 7. Ñeà xuaát
  3. ÑAËT VAÁN ÑEÀ Theo UICC ung thö tuyeán giaùp chieám 1% taát caû caùc loaïi ung thö vaø chieám 90% ung thö tuyeán noäi tieát. Taïi Vieät Nam :Theo keát quaû ghi nhaän ung thö quaàn theå 1999 cuûa BVUB TPHCM,ung thö tuyeán giaùp coù xuaát ñoä 3/100 000 daân,ñöùng haøng thöù 10 ung thö nöõ giôùi. Ung thö tuyeán giaùp coù beänh caûnh laâm saøng ña daïng. Phaåu thuaät toái thieåu ñieàu trò UTTG laø caét troïn thuøy TG. Ñoái vôùi caùc beänh vieän tænh,do thieáu thaày thuoác chuyeân khoa cuõng nhö thieáu phöông tieän chaån ñoaùn neân haàu nhö taát caû caùc haït giaùp chæ ñöôïc chaån ñoaùn moâ hoïc sau moå.vì vaäy phaåu thuaät thöôøng khoâng ñuû. Taïi BVUB töø 1998 ñeán nay chöa coù coâng trình toång keát UTTG
  4. MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU Muïc tieâu toång quaùt: Khaûo saùt dòch teå hoïc ,laâm saøng , caän laâm saøng ung thö tuyeán giaùp. Khaûo saùt caùc phöông phaùp ñieàu trò ñaõ ñöôïc aùp duïng ñieàu tròUTTG. Muïc tieâu chuyeân bieät: 1. Khaûo saùt ñaëc ñieåm dòch teã hoïc ung thö tuyeán giaùp theo tuoåi, giôùi. 2. Khaûo saùt daëc ñieåm laâm saøng, giaûi phaãu beänh cuûa ung thö tuyeán giaùp. 3. Khaûo saùt caùc phöông tieän caän laâm saøng trong chaån ñoaùn ung thö tuyeán giaùp. 4. Khaûo saùt caùc phöông phaùp ñieàu trò ñaõ ñöôïc aùp duïng taïi Beänh Vieän Ung Böôùu TPHCM.
  5. ÑOÁI TÖÔÏNG & PP NGHIEÂN CÖÙU Ñoài töôïng nghieân cöùu: 806 beänh nhaân ung thö tuyeán giaùp coù keát quaû giaûi phaåu beänh lyù ,ñöôïc khaùm vaø ñieàu trò taïi BVUB trong 4 naêm töø thaùng 1/1999 ñeán heát thaùng 12/2002. Phöông phaùp nghieân cöùu: Hoài cöùu , moâ taû caét ngang. Vaät lieäu nghieân cöùu: hoà sô beänh aùn Xöû lyù soá lieäu: söû duïng phaàn meàm SPSS for Windows 10.05.
  6. GIAÛI PHAÃU HOÏC ª Tuyeán giaùp goàm 2 thuyø noái vôùi nhau bôûi eo giaùp. ª Moãi thuyø töø voøng suïn 5- 6 leân suïn giaùp, eo suïn 1- 4 ª Phía tröôùc : da, moâ döôùi da, cô baùm da coå, caân coå noâng, caân coå giöõa, cô tröôùc giaùp
  7. GIAÛI PHAÃU HOÏC ª Phía sau trong : suïn khí quaûn, thöïc quaûn, cô khít haàu döôùi, thaàn kinh hoài TQ, nhaùnh ngoaøi thaàn kinh thanh quaûn treân, tuyeán phoù giaùp ª Phía ngoaøi : bao caûnh.
  8. GIAÛI PHAÃU HOÏC ª Ñoäng maïch giaùp treân: nhaùnh tröôùc, sau, trong. ª Ñoäng maïch giaùp döôùi: nhaùnh sau, döôùi chia 2 nhaùnh lieân quan thaàn kinh hoài thanh quaûn. ª Tónh maïch giaùp treân (ñi theo ñoäng maïch), giaùp giöõa, giaùp döôùi. ª Baïch huyeát ñoå vaøo haïch coå saâu treân, döôùi, khí quaûn, thaân tay ñaàu. ª Tuyeán caän giaùp
  9. GIAÛI PHAÃU HOÏC Thaàn kinh hoài thanh quaûn TK hoài TQ ª Xuaát phaùt töø thaàn kinh X, beân (P) voøng qua ñm ñöôùi ñoøn, beân (T) voøng qua cung ñm chuû ª Ñi leân baét cheùo ñm giaùp döôùi ª Vaøo raõnh khí quaûn-thöïc quaûn. ª Tröôùc khi chui qua cô nhaãn giaùp vaøo thanh quaûn naèm sau daây chaèng beân (Berry). ª Chi phoái cô noäi taïi thanh quaûn tröø cô nhaãn giaùp
  10. GIAÛI PHAÃU HOÏC Nhaùnh ngoaøi thaàn kinh thanh quaûn treân Nhaùnh ngoaøi ª Töø TK X, chia 2 nhaùnh, nhaùnh ngoaøi lieân quan cöïc treân (song song & trong ñm giaùp treân) ª Chi phoái cô nhaãn giaùp taêng tröông löïc daây thanh aâm giuùp phaùt aâm gioïng cao.
  11. TOÅNG QUAN MOÂ HOÏC TB caän nang tuyeán TB nang tuyeán Chaát keo
  12. CÔ CHEÁ ÑIEÀU HOØA BAØI TIEÁT HORMONE TG Haï ñoài ( +) Öùc cheá(-) Tuyeán yeân Gan Protein taûi (+) Tuyeán giaùp
  13. BEÄNH HOÏC I. phaân loaïi ung thö tuyeán giaùp:(theo AFIP) 1. Ung thö cuûa teá baøo nang tuyeán: 1.1. Carcinoâm bieät hoùa roõ: Carcinoâm daïng nang Carcinoâm daïng nhuù: Thoâng thöôøng & Caùc bieán theå 1.2. Carcinoâm bieät hoùa keùm:Daïng ñaûo& Nhöõng daïng khaùc 1.3. Carcinoâm khoâng bieät hoùa: Daïng teá baøo gai Daïng teá baøo hình thoi Daïng ñaïi baøo 2. Ung thö cuûa teá baøo caän nang tuyeán (teá baùo C): Carcinoâm daïng tuûy & Nhöõng daïng khaùc. 3. Ngoaøi ra coøn moät soá carcinoâm vôùi hình aûnh teá baøo ñaëc bieät: Carcinoâm vôùi hình aûnh teá baøo Hurthle,Carcinoâm vôùi hình aûnh teá baøo saùng,Carcinoâm vôùi hình aûnh teá baøo gai, Carcinoâm vôùi hình aûnh teá baøo nhaøy.
  14. TOÅNG QUAN CARCINOÂM TUYEÁN GIAÙP DAÏNG NHUÙ: dòch teå hoïc: Laø loaïi phoå bieán nhaát, chieám 80-85% Nöû/nam=2.5/1 Tuoåi trung bình 31-49t, thöôøng treû hôn carcinoâm TG daïng nang 10 tuoåi. Laâm saøng: Thöôøng bieåu hieän baèng moät khoái tuyeán giaùp ,coù ttheå keøm theo haïch coå hoaëc chæ coù haïch coå maø khoâng coù böôùu giaùp. Ñaïi theå: Böôùu thöôøng coù maøu traéng nhaït .coù theå coù canxi hoùa,maät ñoä meàm ,maët caét daïng haït . Vi theå: Hai hình aûnh moâ hoïc tieâu bieåu nhaát cuûa carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù laø söï taïo nhuù Hình 8. Vi theå carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù vaø hình aûnh bieán ñoåi nhaân.
  15. TOÅNG QUAN CARCINOÂM TUYEÁN GIAÙP DAÏNG NANG: Dòch teå: Nöõ /nam=2.5/1 Tuoåi trung bình lôùn hôn carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù 10tuoåi. Ôû vuøng khoâng thieáu Iod trong thöùc aên:chieám tyû leä 5- 15%.Ôû vuøng thieáu Iod trong thöùc aên :chieám tyû leä 30- 40%. Laâm saøng: Thöôøng laø moät khoái tuyeán giaùp ñôn ñoäc, khoâng trieäu chöùng vaø khoâng haïch coå ñi keøm. Ñoâi khi di caên xa laø daáu hieäu ñaàu tieân cuûa beänh. Ñaïi theå:gioáng böôùu laønh tuyeán giaùp daïng nang :maøu naâu, ñaëc, maët caét phoàng, nhöng voû bao daøy hôn vaø Hình 7. Vi theå carcinoâm tuyeán giaùp daïng nang khoâng ñeàu. Vi theå: teá baøo tuyeán saáp xeáp thaønh daïng nang daïng beø, vaø daïng ñaëc.teá baøo böôùu ñöôïc bao quanh bôõi moâ sôïi daøy. Khoâng coù hình aûnh bieán ñoåi nhaân. Chaån ñoaùn aùc tính döïa vaøo söï xaâm nhieåm voû bao vaø maïch maùu.
  16. TOÅNG QUAN CARCINOÂM KHOÂNG BIEÄT HOÙA: Dòch teå: chieám 5-15% Thöôøng xaûy ra ôû ngöôøi giaø, tuoåi trung bình 60-65t. Tyû leä nöõ/nam=3/1-4/1 Laâm saøng: Bieåu hieän baèng khoái tuyeán giaùp lôùn nhanh,trong thôøi gian vaøi tuaàn ñeán vaøi thaùng . 50% keát hôïp vôùi cheøn eùp taïi choå:khoù thôû ,khoù nuoát,khaøn tieáng.1/3 tröôøng hôïp keøm haïch coå.moät soá ít keøm theo trieäu chöùng di caên xa. Ñaïi theå: Böôùu lôùn ,xaâm laán, khoâng coù giôùi haïn,thöôøng coù nhieàu Hình 10. Vi theå carcinoâm khoâng bieät hoùa vuøng hoaïi töû, xuaát huyeát. Vi theå: Goàm 3 daïng chính :daïng gai, daïng teá baøo hình thoi,daïng ñaïi baøo. Daëc ñieåm chung laø: hoaït ñoäng phaân baøo cao, nhieàu oå hoaïi töû,xaâm nhieåm trong vaø ngoaøi tuyeán giaùp,xaâm nhieåm maïch maùu.
  17. TOÅNG QUAN CARCINOÂM TUYEÁN GIAÙP DAÏNG TUÛY: Dòch teå:Chieám 10%,Goám hai theå chính: o Theå ñôn phaùt: chieám 60-70%,tuoåi trung bình 60 tuoåi,nöõ/nam=1.3/1 o Theå gia ñình :chieám phaàn coøn laïi,goàm 3 loaïi : Loaïi keát hôïp hoäi chöùng MEN IIA,MEN IIB,vaø loaïi khoâng keát hôïp vôùi hoäi chöùng ña böôùu noäi tieát. Ñaïi theå: Maøu vaøng hoaëc naâu hoàng ,meàm hoaëc chaéc,coù giôùi haïn nhöng khoâng coù voû bao. Vi theå: xaâm laán moâ keá caän ,khoâng coù voû bao.hình aûnh moâ hoïc ña daïng coù theå gioáng daïng nang, daïng nhuù hay daïng khoâng bieät hoùa.teá baøo böôùu cuõng raát ña Hình 11. Vi theå carcinoâm tuyeán giaùp daïng tuûy daïng, nhaân teá baøo gioáng teá baøo cuûa böôùu TK noäi tieát. 5.Carcinoâm daïng teá baøo ñaëc bieät (tb Hurthle, tb gai, tb nhaøy): Ñöôïc xem laø daïng ñaëc bieät cuûa Carcinoâm TG daïng nang .
  18. CAÄN LAÂM SAØNG SIEÂU AÂM : Laø phöông tieän caän laâm saøng ñaàu tieân trong tröôøng hôïp toån thöông sôø thaáy ñöôïc vaø cuõng P H A ÙT H I E ÄN S Ô ÙM U N G T H Ö T U Y E ÁN G I A ÙP B A ÈN G S I E ÂU A ÂM laø phöông tieän ñeå phaùt hieän sôùm haït giaùp khi K E ÁT H Ô ÏP V Ô ÙI C H O ÏC H U ÙT T E Á B A ØO B A ÈN G K I M N H O Û. L E Â H O ÀN G C U ÙC * chöa bieåu hieän laâm saøng(phaùt hieän böôùu T O ÙM T A É T : T h e o T O Å C H Ö ÙC Y T E Á T H E Á G I Ô ÙI u n g th ö tu y e án g ia ùp c h ie ám 1 % c a ùc lo a ïi u n g th ö , tr o n g k h i th e o g h i n h a än c u ûa T R U N G T A ÂM U N G B Ö Ô ÙU n a êm 1 9 9 5 tæ le ä n a øy la ø 2 , 1 % ñ o ái v ô ùi c a ùc b ö ô ùu s ô ø th a áy ñ ö ô ïc tr e ân la âm s a øn g . T u y n h ie ân tæ le ä n a øy c o øn c a o h ô n n h ie àu ô û n h ö õn g v u øn g c o ù 1mm neáu daïng nang vaø 3mm neáu ñaëc) b ö ô ùu c o å ñ òa p h ö ô n g . U n g th ö tu y e án g ia ùp d a ïn g n h u ù la ø lo a ïi u n g th ö c h ie ám tæ le ä c a o tr o n g n h ö õn g lo a ïi m o â h o ïc c u ûa u n g th ö g ia ùp ( 7 5 - 9 0 % ) , ñ a ây la ø lo a ïi u n g th ö c o ù tie ân lö ô n g to át n h ô ø ñ a ëc tín h d ie ån tie án c h a äm , d i c a ên x a ít, th ö ô øn g h a y c h o h a ïc h v u øn g . Laø phöông tieän ñôn giaûn, nhanh ,an toaøn , T ö ø th a ùn g 7 /2 0 0 0 ñ e án th a ùn g 1 0 /2 0 0 1 tr o n g s o á n h ö õn g b e än h n h a ân ñ i s ie âu a âm k ie åm tr a s ö ùc k h o ûe c h u ùn g to âi ñ a õ tìn h c ô ø p h a ùt h ie än 3 0 5 n h a ân g ía p n h o û v ô ùi ñ ö ô øn g k ín h tr u ïc lô ùn n h a át n h o û h ô n 1 , 5 c m v a ø d ö ô ùi s ö ï h ö ô ùn g d a ån c u ûa s ie âu a âm c h u ùn g to âi d u øn g k im 2 5 G a u g e tie án h a øn h reõ,hieäu quaû cao. la øm c h o ïc h u ùt te á b a øo b a èn g k im n h o û ñ e å la øm te á b a øo h o ïc . N h ô ø k y õ th u a ät n a øy c h u ùn g to âi ñ a õ p h a ùt h ie än 6 6 n h a ân u n g th ö c u ûa tu y e án g ia ùp c h ie ám tæ le ä 2 1 , 8 % g o àm 5 7 n h a ân u n g th ö tu y e án g ia ùp d a ïn g n h u ù v a ø 0 9 n h a ân u n g th ö tu y e án g ia ùp d a ïn g n a n g . Ñ ie àu n a øy c h o th a áy v ie äc s ö û d u ïn g s ie âu a âm v ô ùi ñ a àu d o ø c o ù ta àn s o á v a ø ñ o ä ly g ia ûi c a o k e át h ô ïp Coù theå giuùp phaân bieät vôùi caùc loaïi beänh lyù v ô ùi c h o ïc h u ùt te á b a øo b a èn g k im n h o û ñ e å la øm te á b a øo h o ïc c a ùc n h a ân tu y e án g ia ùp la ø p h ö ô n g tie än to át n h a át tr o n g p h a ùt h ie än s ô ùm u n g th ö tu y e án g ia ùp . T ö ø k e át q u a û th u ñ ö ô ïc c h u ùn g to âi ñ e à x u a át s ô ñ o à x ö û tr í ñ o ái v ô ùi n h a ân tu y e án g ia ùp ñ ö ô ïc p h a ùt h ie än tìn h c ô ø b a èn g S A . I . M U ÏC Ñ Í C H : khaùc :nhaân,vieâm … U n g th ö g ia ùp c h ie ám 1 % tr o n g to ån g s o á c a ùc lo a ïi u n g th ö th e o y v a ên th e á g iô ùi , v a ø c h ie ám 2 , 1 % th e o g h i n h a än u n g th ö 1 9 9 5 c u ûa T r u n g T a âm U n g B ö ô ùu ( 9 ) . Ñ a ây la ø u n g th ö d ie ãn tie án c h a äm , c o ù tæ le ä tö û v o n g th a áp s o v ô ùi n h ie àu lo a ïi u n g th ö k h a ùc , g ia ù tr ò tie ân lö ô ïn g c a o n e áu s a n g th ö ô n g n h o û h ô n 1 , 5 c m v a ø m o â h o ïc lo a ïi n h u ù ( 6 ) . Ñ ie àu tr ò k in h ñ ie ån c u ûa H ie äp H o äi q u o ác te á c h o án g u n g th ö ( U I C C ) ñ ö ô ïc a ùp d u ïn g ta ïi T r u n g T a âm U n g B ö ô ùu la ø c a ét tr o ïn Trong ung thö tuyeán giaùp SA coøn phaùt hieän th u øy g ia ùp b e ân to ån th ö ô n g v a ø g a àn tr o ïn ô û ñ o ái b e ân , n a ïo h a ïc h c o å c u øn g b e ân to ån th ö ô n g c o ù k e øm th e o c a ét c ô ö ùc - ñ o øn c h u ûm v a ø tón h m a ïc h h a àu tr o n g h a y k h o ân g tu øy th e o ñ o ä x a âm n h ie ãm c u ûa s a n g th ö ô n g . N g ö ô ïc la ïi n e áu u n g th ö ñ ö ô ïc p h a ùt h ie än s ô ùm k h i to ån th ö ô n g c h ö a x a âm n h ie ãm v a øo c a áu tr u ùc k e á c a än , p h a åu th u a ät a ùp d u ïn g la ø c a ét tr o ïn th u øy tu y e án g ia ùp c u øn g b e ân v ô ùi to ån th ö ô n g la ø c a ùc h ñ ie àu tr ò n h e ï n h a øn g ít ta øn p h a ù, s a ên s o ùc h a äu p h a åu ñ ô n haïch coå ,söï xaâm laán cuûa böôùu ,di caên xa… g ia ûn h ô n m a ø h ie äu q u a û ñ ie àu tr ò c a o . N h ö v a äy c ô m a y ñ ie àu tr ò k h o ûi b e än h h o a øn to a øn c h o n g ö ô øi b e än h r a át c a o n e áu ñ ö ô ïc p h a ùt h ie än s ô ùm . _________________________________________________________________________ * B S , K h o a C h a ån Ñ o a ùn H ìn h a ûn h , T r u n g T a âm U n g B ö ô ùu - M e d ic o n . Nhöõng daáu hieäu gôïi yù UTTG treân sieâu aâm: Ña soá UTTG Echo keùm,khoâng hoùa nang Carcinoâm TG daïng nhuù trong nhaân. Giôùi haïn khoâng roû Voâi hoùa nhoû trong nhaân Haïch coå aùc tính keøm theo
  19. CAÄN LAÂM SAØNG CHOÏC HUÙT TEÁ BAØO BAÈNG KIM NHOÛ: Laø phöông phaùp ñôn giaûn, tieän lôïi, nhanh choùng, an toaøn vaø chính xaùc. Xeùt nghieäm coù ích cho chaån ñoaùn, vôùi kyõ thuaät hoaøn chænh vaø nhaø teá baøo hoïc coù kinh nghieäm thì tyû leä aâm tính giaû cuûa choïc huùt baèng kim nhoû laø
  20. CAÄN LAÂM SAØNG CAÉT LAÏNH: Caét laïnh laø moät phöông phaùp chaån ñoaùn chính xaùc cao, thöôøng ñöôïc aùp duïng khi choïc huùt teá baøo khoâng xaùc ñònh ñöôïc, hoaëc khoâng laøm choïc huùt teá baøo (böôùu nhoû …). Nhöõng tröôøng hôïp khoâng coù söï phuø hôïp giöõa laâm saøng, sieâu aâm, choïc huùt teá baøo, ñaïi theå, thì caét laïnh raát höõu ích. SINH THIEÁT BÖÔÙU , SINH THIEÁT HAÏCH: Nhöõng tröôøng hôïp beänh nhaân ñeán khaùm beänh vì moät haïch coå maø khoâng coù haït giaùp treân laâm saøng hay sieâu aâm, thì sinh thieát haïch coå ñeå chaån ñoaùn laø bieän phaùp chaån ñoaùn khaù chính xaùc, cho ta caû veà loaïi moâ hoïc cuûa ung thö tuyeán giaùp. Nhöõng tröôøng hôïp beänh nhaân ñeán muoän, ñaùnh giaù laâm saøng vaø caän laâm saøng khoâng theå moå ñöôïc thì sinh thieát böôùu ñoâi khi ñöôïc aùp duïng ñeå xaùc ñònh loaïi moâ hoïc giuùp ích ñieàu trò tieáp cho ngöôøi beänh.
Đồng bộ tài khoản