Văn hố doanh nghiệp với chiến lược xây dựng văn hóa kinh doanh Việt Nam

Chia sẻ: Trang Dai | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
228
lượt xem
120
download

Văn hố doanh nghiệp với chiến lược xây dựng văn hóa kinh doanh Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chưa bao giờ khái niệm văn hố được đề cập nhiều trong học thuật cũng như trong thực tế đời sống như hiện nay. Bởi vì nĩi tới văn hố là nĩi tới ý thức, cái gốc tạo nên 'tính người' cùmg những gì thuộc về bản chất nhất làm cho con người trở thành chủ thể năng động, sáng tạo trong cuộc sống, trong lao động sản xuất. Nĩi tới văn hố cịn là nĩi tới những nguồn nội lực để con người cĩ thể "gieo trồng" (sáng tạo, xây dựng) và "điều chỉnh" (cải tạo) cuộc sống của...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Văn hố doanh nghiệp với chiến lược xây dựng văn hóa kinh doanh Việt Nam

  1. Văn hố doanh nghiệp với chiến lược xây dựng văn hố kinh doanh Việt Nam Chưa bao giờ khái niệm văn hố được đề cập nhiều trong học thuật cũng như trong thực tế đời sống như hiện nay. Bởi vì nĩi tới văn hố là nĩi tới ý thức, cái gốc tạo nên 'tính người' cùmg những gì thuộc về bản chất nhất làm cho con người trở thành chủ thể năng động, sáng tạo trong cuộc sống, trong lao động sản xuất. Nĩi tới văn hố cịn là nĩi tới những nguồn nội lực để con người cĩ thể "gieo trồng" (sáng tạo, xây dựng) và "điều chỉnh" (cải tạo) cuộc sống của mình theo định hướng vươn tới những giá trị chân, thiện, mỹ. Được xem là cái "nền tảng", "vừa là mục tiêu vừa là động lực" làm cho sự phát triển của con người và xã hội ngày càng thăng bằng và bền vững hơn, văn hố cĩ tác dụng tích cực đối với sự phát triển của mỗi cá nhân cũng như tồn bộ cộng đồng. Nội lực của một dân tộc trước hết là mọi nguồn lực tập hợp từ vốn văn hố truyền thống đã tích luỹ trong lịch sử của chính dân tộc đĩ. Ví dụ qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, gần nhất là qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc trong thế kỷ vừa rồi, ai cũng thấy rõ về vai trị, vị trí của những nguồn lực vĩ đại như vậy của văn hố Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh thực tế như hiện nay, khi nhìn kỹ lại nền văn hố truyền thống của dân tộc, bên cạnh mọi thế mạnh vốn cĩ của nĩ chúng ta vẫn thấy cịn những chỗ khiếm khuyết rất đáng lưu ý. Do hàng ngàn năm sống tự cấp tự túc bằng một nền kinh tế tiểu nơng sản xuất nhỏ là phổ biến, với chế độ phong kiến nơng nghiệp cổ truyền thường xuyên theo chính sách "trọng thương ức thương "là chủ yếu, hơn nữa lại mới vừa phải trải qua một cuộc chiến tranh dai dẳng với cơ chế quan liêu bao cấp đã hằn sâu trong nếp nghĩ, nếp làm mọi người thậm chí đã trở thành nếp vận hành của tồn bộ đời sống xã hội kéo dài tận sau ngày giải phĩng thống nhất đất nước, đến hiện thời chúng ta vẫn chưa cĩ được một nền văn hố kinh doanh đúng nghĩa. Đi vào thời đại cơng nghiệp hố - hiện đại hố, đi vào
  2. xã hội phát triển theo cơ chế thị trường hinh như đây là chỗ hạn chế lớn nhất của văn hố Việt Nam?! Vậy, văn hố kinh doanh và nền văn hố kinh doanh là gì? Văn hố kinh doanh (business culture) hay văn hố thương mại (commercial culture) là những giá trị văn hố gắn liền với hoạt động kinh doanh (mua bán, khâu gạch nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng) một mĩn hàng hố (một thương phẩm / một dịch vụ) cụ thể trong tồn cảnh mọi mối quan hệ văn hố - xã hội khác nhau của nĩ. Đĩ là hai mặt mâu thuẫn (văn hố: giá trị > < kinh doanh: lợi nhuận) nhưng thống nhất: giá trị văn hố thể hiện trong hình thức mẫu mã và chất lượng sản phẩm, trong thơng tin quảng cáo về sản phẩm, trong cửa hàng bày bán sản phẩm, trong phong cách giao tiếp ứng xử của người bán đối với người mua, trong tâm lý và thị hiếu tiêu dùng, rộng ra là trong cả quá trình tổ chức sản xuất kinh doanh với tồn bộ các khâu, các điều kiện liên quan của nĩ... nhằm tạo ra những chất lượng - hiệu quả kinh doanh nhất định. Xét về bản chất, kinh doanh khơng chỉ gĩi gọn trong khâu lưu thơng, phân phối các chiến lược "thâm nhập thị trường" của các doanh nghiệp đối với các sản phẩm của mình mà nĩ cịn phải bao quát các khâu cĩ quan hệ hữu cơ nhau tính từ sản xuất cho tới cả tiêu dùng. Cĩ nghĩa rằng, xây dựng nền văn hố kinh doanh là một việc làm cĩ tính thực tế mà mục tiêu cụ thể là nhằm làm cho tồn bộ quá trình sản xuất kinh doanh, tức yếu tố đĩng vai trị rất quyết định đối với nền sản xuất của đất nước trở nên ngày càng mang tính văn hố cao thể hiện trên cả ba mặt: (1) Văn hố doanh nhân: Văn hố thể hiện hết ở đội ngũ những con người (gồm cả các cá nhân và các tập thể) tham gia sản xuất kinh doanh chủ yếu thể hiện ở trình độ khoa học kỹ thuật, cơng nghệ và vốn tri thức tổng hợp, ở kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng, phương pháp tác nghiệp, ở năng lực tổ chức sản xuất kinh doanh
  3. và sự nhạy bén với thị trường, ở đạo đức nghề nghiệp và phẩm hạnh làm người, ở ý thức cơng dân và sự giác ngộ về chính trị - xã hội v.v… (2) Văn hố thương trường: Văn hố thể hiện trong cơ cấu tổ chức, hệ thống pháp chế, các chính sách chế độ, trong mọi hình thức hoạt động liên quan quá trình sản xuất kinh doanh, gồm cả sự cạnh tranh v.v… tất cả nhằm tạo ra một mơi trường kinh doanh thuận lợi tốt đẹp… (3) Văn hố doanh nghiệp: Văn hố tập trung và tỏa sáng trong các thiết chế, các đơn vị tổ chức sản xuất kinh doanh thể hiện qua những biểu trưng (symbol) chung thuộc về hình thức (logo, đồng phục…) cùng các yếu tố tạo nên thương hiệu của doanh nghiệp, qua năng lực, phẩm chất, trình độ tổ chức sản xuất kinh doanh tạo ra chất lượng sản phẩm và những thành tích, truyền thống, qua phong cách giao tiếp, ứng xử thống nhất của tồn đơn vị (đối với nội bộ, đối với khách hàng) trong mọi quá trình sản xuất kinh doanh v.v... Ba mặt trên là ba mặt, ba bộ phận hợp thành một nền văn hố kinh doanh theo nghĩa tồn vẹn nhất, trong đĩ văn hố doanh nghiệp cĩ thể xem là bộ phận cĩ vai trị, vị trí quan trọng mang tính quyết định, là đầu mối trung tâm của quá trình xây dựng nền văn hố kinh doanh hiện nay. Doanh nghiệp là nơi tập hợp, phát huy mọi nguồn lực con người (đội ngũ doanh nhân các loại), là nơi làm gạch nối, nơi cĩ thể tạo ra lực điều tiết, tác độngk (tích cực hay tiêu cực) đối với tất cả các yếu tố chủ quan, khách quan khác nhau cả ở tầng vĩ mơ lẫn vĩ mơ nhằm gĩp phần hình thành nên một mơi trường sản xuất kinh doanh (thương trường) phát triển theo một chiều hướng nào đĩ. Xây dựng nền văn hopá kinh doanh vì vậy về thực chất chính là việc thực hiện các điều kiện khách quan, chủ quan trên cơ sở phát huy các nhân tố tích cực, tự giác nhằm đẩy nhanh quá trình văn hố hố trong tồn bộ mọi yếu tố cấu thành nền sản xuất kinh doanh của đất nước, trước hết tập trung lấy phát triển văn hố doanh nghiệp làm điểm tựa đầu tiên. Trong điều kiện
  4. thực tế hiện nay, theo cách thức đĩ chúng ta cĩ thể tạo ra quá trình tích hợp và phát huy mạnh mẽ những giá trị vốn cĩ trong nền văn hố truyền thống của dân tộc (thí dụ những truyền thống yêu nước và thương người, đồn kết cộng đồng và trong tín nghĩa, cần cù, năng động và linh hoạt v.v…) kết hợp với các thành tựu văn hố thế giới (thí dụ về nếp tư duy, phong cách và trình độ khoa học kỹ thuật cơng nghệ, về phương pháp, năng lực tổ chức quản lý kinh tế - xã hội trong quá trình đơ thị hố, cơng nghiệp hố - hiện đại hố v.v…)… nhằm làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường ở nước ta sẽ ngày càng được trật tự, lành mạnh và đạt hiệu quả cao hơn, hướng đến những mục tiêu kinh tế - xã hội tồn diện, bền vững lâu dài của đất nước đồng thời vừa cĩ thể đem lại những lợi ích thiết thực ngay trước mắt cho các doanh nghiệp. Cụ thể hơn, xây dựng văn hố doanh nghiệp để gĩp phầnvào chiến lược phát triển văn hố kinh doanh Việt Nam hiện nay khơng thể khác đĩ là việc nâng cao bản lĩnh, trình độ đội ngũ doanh nhân theo hướng ngày càng "chuyên nghiệp hố" nhiều hơn, trước hết ở cung cách, khả năng sử dụng tốt các phương tiện, các thành tựu khoa học kỹ thuật trong lao động, tổ chức sản xuất, năn lực cạnh tranh và hội nhập với thị trường (nội địa lẫn quốc tế), trong giao tiếp với khách hàng, tuyên truyền quảng bá thương hiệu, giới thiệu và bán sản phẩm…Bên cạnh đĩ việc nang cao năng lực và điều kiện, biện pháp để chăm lo đội ngũ (cả về đời sống văn hố cá nhân lẫn đời sống văn hố tập thể), khơng ngừng tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật cùng một nề nếp, kỷ cương hoạt động theo phon cách cơng nghiệp, hiện đại dựa trên nền tảng phát huy tốt những giá trị văn hố truyền thống ( đạo lý, nghĩa tình…) kết hợp xây dựng bản chất tiên tiến của giai cấp cơng nhân (kỹ thuật, khoa học…) cho mọi lực lượng lao động vì mục tiêu xây dựng hệ thống doanh nghiệp Việt Nam vững mạnh tồn diện cả về chuyên mơn lẫn tư tưởng, tổ chức v.v… tất cả đều là những cơng việc cĩ ý nghĩa rất chiến lược. Tồn bộ nội dung nĩi trên khơng những nhằm mục đích tạo ra nguồn nội lực vững chắc cho việc liên tục nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hố, nâng cao khả năng
  5. cạnh tranh trên thương trường mà hơn nữa, đĩ là điều kiện quyết định để cĩ thể huy động cao nhất các nhân tố chủ quan, khách quan khác nhau đối với việc tập trung xây dựng thương hiệu của bản thân từng sản phẩm, từng doanh nghiệp (cả dân doanh lẫn nhà nước), gĩp phần xây dựng hệ thống thương hiệu Việt Nam nĩi chung. Mục tiêu cuối cùng chính là vì một hiệu quả kinh doanh bền vững dựa trên cơ sở chất lượng sản phẩm và trình độ phục vụ vừa thoả mãn được nhu cầu, thị hiếu của khách hàng để "vui lịng khách đến vừa lịng khách đi" đồng thời vừa đáp ứng tốt các yêu cầu của xã hội (về kinh tế, văn hố, chính trị, xã hội…) Cụ thể là, lợi nhuận thu được qua việc "làm ăn, mua bán" trong mọi quá trình sản xuất kinh doanh phải là những "đồng tiền sạch" với nghĩa là lãi xuất đĩ phải đặt lợi ích con người và xã hội lên trên hết, khơng thể chấp nhận quan điểm "lợi nhuận bất cứ giá nào", kể cả triệt để chống tình trạng hàng gian, hàng giả, hàng lậu, trốn thuế v.v…Nĩi cách khác, việc tiêu thụ được sản phẩm, tăng lợi nhuận, đảm bảo khả năng tái sản xuất mở rộng trong kinh doanh khơng những chỉ dựa trên cơ sở thiết lập mối quan hệ "Vốn - Thị trường - Khách hàng" mà cịn phải là sự giải quyết hài hồ (khơng cĩ mâu thuẫn) giữa các lợi ích (của doanh nghiệp, của người tiêu dùng, của tồn xã hội) cả trước mắt lẫn trong hướng lâu dài. Tác dụng tích cực nhất của tồn bộ vấn đề chính là nhằm tạo ra những " chất xúc tác" đồng thời vừa là "chất keo" để thúc đẩy và gắn kết mọi nguồn lực, mọi lực lượng trên cơ sở phát huy tính chủ thể (cơ chế tự quản, tự chủ) của từng cá nhân , đơn vị tham gia sản xuất kinh doanh trong quá trình thực hiện các quy chế, các biện pháp tổ chức, các luật lệ, chính sách của nhà nước để trước mắt (trực tiếp) là tạo mọi điều kiện thuận lợi cho việc phát huy năng lực, trình độ làm chủ thị trường của các doanh nghiệp, lâu dài (gián tiếp), chính là vì sự phát triển bền vững của hiệu quả kinh doanh thương phẩm / dịch vụ, gây dựng thương hiệu và gĩp phần xây dựng thương trường, xây dựng nền văn hố kinh doanh Việt Nam nĩi chung. Sản xuất kinh doanh nĩi riêng, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội nước ta nĩi chung đang ở trong giai đoạn lịch sử hết sức đặc biệt. Bối cảnh cạnh tranh thị
  6. trường (trong nước, thế giới) ngày càng gay gắt và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu sắc,phức tạp khơng phải chỉ về khía cạnh kinh tế.lộ trình hội nhập với AFTA chẳng hạn,đâu phải chỉ gĩp phần xây dựng khu vực mậu dịch tự do ASEAN mà thực chất cịn là chúng ta dang/sẽ từng bước thực hiện quá trình "khu vực hố" một khu vực văn hố-lịch sử từng cĩ mối quan hệ đặc biệt trong quá khứ và hứa hẹn nhiều triển vọng lớn lao trong tương lai trên nhiều mặt… Xây dựng nền văn hĩa kinh doanh Việt Nam khơng dừng lại chỉ vì chúng ta cần một "triết lý" hoặc một "đạo lý"trong kinh doanh mà hơn nữa,đây là việc xây dựng một "trường phái kinh doanh Việt Nam"việc làm cần thiết và cĩ y nghĩa chiến lược trong tiến trình hội nhập đặc biệt như vậy.Một thương trường luơn phát triển cĩ trật tự,kỷ cương, cĩ "ý thức tự giác"đầy đủ, cùng một đội ngũ đơng đảo doanh nhân cĩ trình độ, phẩm chất văn hố tương ứng (với những yêu cầu như đã nêu ở trên,với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…) thơng qua mơt hệ thống doanh nghiệp các loại luơn lấp lánh toả sáng những giá trị văn hố dân tộc nhân loại-thời đại với chất lượng - hiệu quả cao trong mọi hoạt động: đĩ chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững nền kinh tế đất nước gắn với các chiến lược xây dựng văn hố-xã hội giai đoạn hiện nay. Cơng việc ấy hồn tồn phù hợp với đất nước này,một đất nước từng cĩ "ngàn năm văn hiến" đồng thời nĩ cũng hồn tồn phù hợp với những yêu cầu của thời đại, với xã hội thơng tin và nền kinh tế tri thức… đăc biệt là phù hợp với các mục tiêu,phương hướng chiến lược đã xác định của Đảng,Nhà nước ta hiện nay: "Xây dựng và phát triển nền văn hố Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc" trong quá trình tiếp tục thực hiện "đổi mới", "mở cửa", "đẩy mạnh cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước" và "phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" tất cả nhằm mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội cơng bằng, dân chủ, văn minh".
Đồng bộ tài khoản