VÂN NỘI - QUÊ HƯƠNG THÂN MẪU HỒ CHỦ TỊCH

Chia sẻ: Đặng Hoàng Long | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:7

0
56
lượt xem
7
download

VÂN NỘI - QUÊ HƯƠNG THÂN MẪU HỒ CHỦ TỊCH

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Từ những năm 1994, 1995 đến nay, họ Hoàng ở Hoàng Trù (xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) đã tìm đến Vân Nội (xã Hồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) để đối chiếu gia phả. Qua đối chiếu, giữa họ Hoàng ở Hoàng Trù và họ Hoàng ở Vân Nội có chung một tổ tiên, đó là cụ Hoàng Thế Chân1. Hiện nay, họ Hoàng ở Hoàng Trù cùng các con cháu họ Hoàng ở huyện Hưng Nguyên, Nam Đàn (tỉnh Nghệ An), hàng năm, đều tổ chức các đoàn về Vân Nội lo toan...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: VÂN NỘI - QUÊ HƯƠNG THÂN MẪU HỒ CHỦ TỊCH

  1. VÂN NỘI - QUÊ HƯƠNG THÂN MẪU HỒ CHỦ TỊCH Lê Quang Chắn Viện Sử học Việt Nam 1 - Từ những năm 1994, 1995 đến nay, họ Hoàng ở Hoàng Trù (xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) đã tìm đến Vân Nội (xã H ồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) để đối chiếu gia ph ả. Qua đ ối chiếu, giữa họ Hoàng ở Hoàng Trù và họ Hoàng ở Vân Nội có chung một tổ tiên, đó là cụ Hoàng Thế Chân1. Hiện nay, họ Hoàng ở Hoàng Trù cùng các con cháu họ Hoàng ở huyện Hưng Nguyên, Nam Đàn (tỉnh Ngh ệ An), hàng năm, đều tổ chức các đoàn về Vân Nội lo toan việc h ọ hàng, th ắp hương tưởng nhớ tổ tiên. Từ thực tế trên, qua quá trình tìm hiểu, nghiên cứu gia phả (cả bản chữ Hán lẫn bản dịch), những văn bia được dựng tại thôn Vân Nội cũng như gia phả họ Hoàng ở Hoàng Trù (xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, t ỉnh Nghệ An), bước đầu chúng tôi đã phác thảo được phả hệ của h ọ Hoàng t ừ cụ Thuỷ tổ đến Bà Hoàng Thị Loan, tức là từ đầu cho đến đời th ứ mười sáu như sau: Ngay từ buổi đầu, tổ tiên của dòng họ Hoàng là cụ Hoàng Th ế Chân sinh khoảng năm 1415 đến năm 1420, quê quán tại thôn Nội (xã Hoàng Vân, tổng An Lạc, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu, đạo Sơn Nam), sinh sống bằng nghề cày cấy, chăm lo làm việc phúc đức. Sang đời thứ hai, cụ Hoàng Thế Giai đã cùng dòng họ tham gia tích cực vào việc xây dựng quê hương, như dựng 18 gian quán cho nhân dân đi đường nghỉ trọ, bắc 23 chiếc cầu đi lại trong thôn xã, giúp đỡ nh ững người hoạn nạn, nghèo khó... Đời thứ ba là Hoàng Thế Thảng (1472 - 1533) có công Xa giá, quản lĩnh binh sĩ, giết giặc lập công với triều đình, nên đ ược phong tước Vân Dương hầu. Đời thứ tư, Hoàng Thế Chiêu (1491 - 1544) là con trưởng cụ Hoàng Thế Thảng - người có trang mạo oai nghiêm, tiết tháo cứng rắn, đối đãi với người rất mực cung kính, ch ỉ huy binh sĩ nghiêm minh. Nhiều lần cầm quân tiễu trừ bọn gian thần phản loạn, có công đánh thắng giặc Chiêm Thành, nên Ngài được phong tặng “Đô t ứ v ệ chính t ư quan Đô Yên hầu”. Kể từ đời thứ năm trở đi, họ Hoàng đã trở thành một dòng dõi công thần thế phiệt, với Hoàng Thế Ánh (1509 - 1552) là người đầu tiên được phong tặng tước Quận công. Ông là người có tính tình trong sáng, tư chất thông minh, giữ mình đúng đắn, đối đãi người rất ôn hoà, quản lĩnh quân cấm vệ, hết lòng thờ chúa cứu dân, gian nan không nản. Là một võ tướng giỏi, có nhiều công lao, nên được triều đình sắc phong “Đô tứ v ệ chính t ư, 1 - Có tư liệu ghi là cụ Hoàng Tích Chân.
  2. quan Giáo Trung hầu”. Sau khi ông mất, lại được gia phong hàm Thái b ảo, tước Giáo Quận công. Và cũng kể từ đây, các con cháu họ Hoàng đều dốc sức phò vua trị quốc, xông pha trận mạc, gìn giữ bờ cõi giang sơn: “…trong suốt ba trăm năm, dưới triều đại nhà Lê (1427 - 1788), các con cháu h ọ Hoàng đã mười đời liên tục được phong tước công, hầu. Cho đến nay, chúng ta đã biết được họ Hoàng có mười lăm vị được phong tước Quận công, trên sáu mươi người được phong tước hầu; trong số các vị công, h ầu đó có sáu vị được phong tước đại vương. Một số vị theo đường khoa cử, các đời đều có tú tài, cử nhân. Con cháu h ọ Hoàng, trai thì công h ầu, khanh tướng; nữ thì cung phi, hoàng hậu”1. Theo Gia phả họ Hoàng, đến đời thứ sáu, Thái phó Hồng Quốc công Hoàng Thế Kiều (1540 - 1587) đã phụng sự triều đình, nhận lệnh đem quân đi dẹp loạn. Năm Đinh Tỵ (1557), Ngài đem theo thân mẫu cùng gia binh đi đường tắt, xuyên rừng vượt núi vào Thanh Hoá. Khi tới phủ Vạn Lai, ông vào yết kiến Hoàng đế Lê Anh Tông (1557 - 1573), và xin phép tập hợp anh em nghĩa dũng cùng với nhân dân đánh dẹp sự cát cứ của nhà Mạc (phía Bắc). Lê Anh Tông vui vẻ nhận lời, và động viên rằng: “Nhà ngươi là hào kiệt đất Khoái Châu, công thần nhà họ Hoàng, nay bỏ nhà Ân mà thờ nhà Chu, trái nước Sở về với nhà Hán, nên gắng sức thật lòng cùng mưu toan việc khôi phục. Đó cũng là ngàn năm mới có một cơ hội vậy” 2. Thời đó, nhà vua chuyển giao quyền bính cho Thế tổ Minh Khang Thái v ương Tr ịnh Kiểm (1545 - 1569) làm nhiếp chính, nên Hoàng công (tức Hoàng Th ế Kiều) được làm Khâm sai hầu cận. Ngài thường theo đi đánh dẹp nhà Mạc, lập nhiều chiến công, được thăng chức Thiếu phó, tước Cường Quận công. Sau đó, triều đình còn phong tặng tước “Tiền quân Đô tứ vệ, Thiếu bảo Cường Quận công, Tổng binh trong đô, Tổng binh sử tư, Hành t ổng binh sử sự xứ Nghệ An”. Sách Từ điển Nhân vật lịch sử Việt Nam cũng khẳng định: “Hoàng Nghĩa Kiều là danh tướng đời Lê Chiêu Tông3, quê làng Hoàng Vân, Kim Động, Hưng Yên. Thời Lê Trung hưng, có nhiều công lao, phong Thái phó, tước Hồng Quận công, từng phục vụ dưới thời Thái sư Trịnh Kiểm. Ông là tằng tổ của Động Quận công Hoàng Nghĩa Giao; con cháu về sau đều là bậc tướng giỏi, hầu hết là Quận công, nhi ều khi mất được phong làm Phúc thần. Con ông là Chiêu Quận công Nghĩa Thân, Phú Quận công Nghĩa Lãng (Lương), cháu nội Lan Quận công Nghĩa Phì đều lỗi lạc”4. Từ đời Hoàng Thế Kiều trở đi, họ Hoàng có hai sự thay đổi lớn: 1 1, 2, 5 - Gia phả họ Hoàng, Vân Nội - Hoàng Vân, dòng cụ Hoàng Thế Giai , do cụ Hoàng Nghĩa Lược biên soạn, 1996, tr. 2 và tr. 27 - 28. 3 - Qua đối chiếu, thì các tác giả đã có sự nhầm lẫn: Lê Chiêu Tông tr ị vì t ừ năm 1663 - 1671, trong khi đó, Hoàng Nghĩa Kiều sinh năm 1540, mất năm 1587. Vậy ở đây, ông làm quan dưới triều vua Lê Anh Tông (1557 - 1573) và Lê Thế Tông (1573 - 1600). 4 - Từ điển Nhân vật lịch sử Việt Nam, Nxb. Văn hoá, in lần thứ 4, HN, tr. 246 - 247.
  3. Thứ nhất, Ông được vua Lê Thế Tông (1573 - 1600) ban cho chỉ dụ: “Con cháu Ngài, con trai được mang chữ Nghĩa làm tên lót, con gái đ ược mang chữ Ngọc làm tên lót”5. Và từ đó, họ Hoàng Thế được đổi thành họ Hoàng Nghĩa. Thứ hai, Ông cũng là người đầu tiên đặt nền móng cho việc lập nghiệp ở Nghệ An. Trong thời kỳ giữ chức Tổng binh trong đô, Tổng binh sử tư xứ Nghệ An, một hôm, nhân thời tiết mùa xuân mát mẻ, Ngài cùng thầy địa lý đi xem phong cảnh đẹp của núi sông. Đến địa phận xã D ương Xá, thuộc huyện Hưng Nguyên, thầy địa lý nói: “Nước non tươi đẹp như thế này, tất nhiên sản sinh nhiều trang hào kiệt. Nếu Minh công xây dựng ngôi dương trạch ở đây thì không khác gì hoa trên gấm, gương trong đài, càng thêm rạng rỡ”1. Vì thế, Ngài đã cưới bà á thất Phan Th ị Mỡ t ại xã Dương Xá (huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) và sinh cơ lập nghiệp tại đây. Đời thứ bảy, Phú Quận công Hoàng Nghĩa Lương (1568 - 1617) là con trai út cụ Hồng Quốc công Hoàng Nghĩa Kiều. Ông làm quan thời Thành tổ Triết vương Trịnh Tùng (1570 - 1623), có công lớn trong việc đánh dẹp nhà Mạc, nên được bao phong “Đô tổng binh sử tư, Hành tổng binh sử sự xứ Nghệ An”; lại có công theo hầu Xá gia, nên được phụ sắc “Dương vũ uy dũng, Kiệt tiết tuyên lực công thần, Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân, Nam quân Đô đốc phủ, Tả Đô đốc Phú Quận công”. Trong số bảy bà vợ của Ngài, có đến năm người thuộc vùng D ương Xá (ngày nay là xã Hưng Lĩnh và một ph ần xã Hưng Long), Nghĩa Li ệt (nay là xã Hưng Xuân), tổng Phù Long, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Hơn nữa, do sự biến ở quê tổ Hoàng Vân2, và cũng do chỉ dụ của chúa Trịnh rằng: “Phần con cháu của Quốc cựu (tức Hoàng Nghĩa Lương) được tuỳ tiện tìm những nơi cảnh trí đẹp, hoặc ở quê mẹ, hoặc ở quê v ợ đ ể l ập gia cư, không nên trở về đất cũ Hoàng Vân - Kim Động” 3, cho nên con cháu của Ngài về sau đa phần sinh cơ lập nghiệp tại Nghệ An. Vì th ế, bắt đầu từ đời thứ bảy, dòng dõi cụ Hoàng Thế Giai được chia thành hai dòng l ớn: Dòng Chiêu Quận công Hoàng Nghĩa Thân (1561 - 1592), ch ủ y ếu sinh sống ở ngoài Bắc; và dòng Phú Quận công Hoàng Nghĩa Lương, chủ yếu sinh sống ở miền Trung. 5 1 , 3 - Gia phả họ Hoàng, Vân Nội - Hoàng Vân, dòng cụ Hoàng Thế Giai , do cụ Hoàng Nghĩa Lược biên soạn, 1996, tr. 29 và tr. 35. 2 - Vì nhớ quê hương, lâu ngày chưa về thăm được, nên Ngài cùng đoàn tuỳ tùng v ề thăm làng quê. Khi về đến nơi, thì màn đêm buông xuống. Không rõ vì lý do gì, mà dân làng thổi tù và, huy động nhân dân ra đánh (có lẽ là do hi ểu nh ầm). Tuy thoát đ ược, nhưng cũng bị thiệt hại ít nhiều, nên ông đã tự hứa rằng: Từ nay về sau, phàm là con cháu, dù thành đạt hay không, cũng không bao giờ trở về vùng quê này n ữa. N ếu ai trái lệnh, sẽ bị như thanh gươm này: Ông bẻ đôi thanh gươm và ném xu ống cái gi ếng g ần đó. Và, ngày nay, giếng đó vẫn còn, có tên là Giếng Vàng, để ghi nhớ về sự biến này. 3 4 - Bác Hồ với Hưng Yên, Hưng Yên với Bác Hồ, Nxb. CTQG, HN, 2000, tr. 19.
  4. Kể từ đời thứ tám “… họ Hoàng ở Nghệ An được chia thành nhiều nhánh, cư trú ở nhiều địa phương như Hưng Lĩnh, Hưng Nguyên, Th ịnh Lạc, Đô Lương, Hoàng Trù, làng Sen, Đức Thọ…”4. Hoàng Nghĩa Chung5 là con trai thứ chín (con út) của Phú Quận công Hoàng Nghĩa L ương cũng l ấy vợ người xã Dương Xá, huyện Hưng Nguyên, và sinh được hai người con trai là Hoàng Quát và Hoàng Niệm. Con cháu của ông phần l ớn sinh s ống ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc, huyện Nam Đàn. Vì thế, Hoàng Nghĩa Chung được xác định là ông tổ đầu tiên của dòng h ọ Hoàng ở Hoàng Trù và Th ịnh Lạc. Đời thứ chín, Hoàng Niệm lấy vợ người xã Nghĩa Liệt, huy ện H ưng Nguyên. Hai ông bà di chuyển nhiều nơi, nhưng cuối cùng nhập t ịch và định cư tại làng Hoàng Trù, xã Chung Cự, tổng Lâm Th ịnh, huy ện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Đời thứ mười, Hoàng Nghĩa Mạnh (hay Hoàng Mạnh) là con th ứ hai của cụ Hoàng Niệm. Ông là người học rộng, tài cao, có năng khi ếu v ề văn học, viết chữ rất đẹp, nên nhân dân thường gọi là ông Viết. Ông không ra làm quan, chỉ thích ngao du phong cảnh, mở lớp dạy học; lấy bà thứ th ất tại làng Hoàng Trù và sinh cơ lập nghiệp tại đây. Mộ của ông, tục gọi là mộ ông Viết hay Dăm ông Mạnh1, được coi là mộ tổ họ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc. Ngày xưa, họ đại tôn chung ở Hoàng Trù và Th ịnh L ạc, cứ ba năm một lần đến khu mộ này tế lễ dâng hương vào dịp tết Thanh minh, cầu mong cho con cháu thành đạt trong các khoa thi h ương, thi h ội. Vì vậy, “Hoàng Nghĩa Mạnh là người sáng lập dòng h ọ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc”2. Trong số ba người con của cụ Hoàng Nghĩa Mạnh có ông Hoàng Bá Câu, Hoàng Bá Chất3 sinh cơ lập nghiệp tại Hoàng Trù, còn ông Hoàng Bá Đô - con thứ ba, lấy bà Nguyễn Thị Nhiên, người làng Kim Liên, huy ện Nam Đàn. Hai con của Hoàng Bá Đô là Hoàng Bá Tri ều và Hoàng Bá Qu ận lại lập nghiệp ở làng Hoàng Trù. Đời thứ mười hai, Hoàng Bá Đô lấy vợ tại làng. Ông theo Thịnh Quận công Nguyễn Cảnh đánh giặc, có công lớn nên được thăng chức Vệ uý. Sau đó, ông bị chết trận tại Nam Hoa 4. Hơn một năm sau, không thấy cha về, các con ông là Hoàng Bá Quyên, Hoàng Bá Cận và Hoàng Bá T ộ làm lễ chiêu hồn, và đưa hài cốt về táng ở phía Đông Nam, bên c ạnh mộ t ổ họ Hoàng ở làng Hoàng Trù. Đời thứ mười ba, cụ Hoàng Bá Tộ là con thứ ba cụ Hoàng Bá Quận. 4 5 - Có tư liệu ghi là Hoàng Chung. 5 1 - Vì mộ chôn dưới chân núi Dăm, nên được gọi như vậy. 2 - Theo nhận xét của ông Hoàng Nghĩa Hanh, trưởng tộc chi h ọ Hoàng ở thôn Vân N ội, xã Hồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. 3 - Không rõ vì lý do gì mà các con của Hoàng Nghĩa Mạnh lại đổi thành Hoàng Bá. Vấn đề này cần được tìm hiểu rõ. Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề này vào một dịp khác. 4 - Nay là xã Nam Hoa, huyện Nam Đàn, Nghệ An.
  5. Đời thứ mười bốn, cụ Hoàng Bá Cần 5, còn gọi là Hoàng Cương hay Hoàng Xuân Lý, là con cụ Hoàng Bá Tộ. Đời thứ mười năm, Hoàng Bá Cần sinh được năm người con, nh ưng gia phả chỉ ghi chép được một người là cụ Hoàng Xuân Đường. Ông làm nghề dạy học ở Hoàng Trù, nên nhân dân vẫn thường gọi là ông Đồ An. Hoàng Xuân Đường chính là thân sinh của bà Hoàng Thị Loan, và cũng chính là người thầy đã cưu mang, dạy dỗ ông Nguy ễn Sinh S ắc (1863 - 1929) thành danh6. Bà Hoàng Thị Loan7, thuộc đời thứ mười sáu, sinh năm 1868, và đến năm 1883 đã xây dựng gia đình với ông Nguyễn Sinh Sắc. Ông bà sinh được bốn người con: Nguyễn Thị Thanh, hiệu là Bạch Liên, sinh năm 1884; Nguyễn Sinh Khiêm, hiệu Tất Đạt, sinh năm 1888; Nguyễn Sinh Cung, hiệu Tất Thành, sinh năm 1890; Nguyễn Sinh Xin1, sinh năm 1900. Nguyễn Sinh Cung sinh ra trên mảnh vườn quê mẹ, làng Hoàng Trù (tức là làng Sen), xã Chung Cự2, tổng Lâm Thịnh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (nay là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Ngh ệ An). Nguy ễn Sinh Cung chính là Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Ái Quốc, là Bác Hồ kính yêu của chúng ta. 2 - Từ những phân tích trên đây, chúng tôi có một số nh ận xét nh ư sau: 2.1 - Gốc tổ gần của dòng họ Hoàng ở làng Hoàng Trù và Th ịnh Lạc là xóm Hoàng Nghĩa, xã Dương Xá (nay là xã Hưng Lĩnh), huy ện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Hoàng Nghĩa Mạnh là ông tổ cho họ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc cũng di cư từ xã Dương Xá đến. Trong nh ững thập niên 70 - 80 của thế kỷ XX, bà con họ Hoàng Nghĩa ở huyện Hưng Nguyên đã phần nào nhận ra rằng, có các chi họ Hoàng cùng gốc tổ biệt phái đến Hoàng Trù và Thịnh Lạc; ngược lại, bà con họ Hoàng các chi phái ở Hoàng Trù, Thịnh Lạc theo văn bia, câu đối thờ còn lại, cũng nh ư ph ả tích truyền khẩu từ đời nọ sang đời kia biết rằng, tổ tiên của mình ở làng Hoàng Nghĩa, xã Dương Xá. Cho nên, các chi ở Hoàng Trù, Thịnh Lạc, Nam 5 - Có tư liệu ghi là Hoàng Phác Cẩn. Sách “ Nam Đàn - quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh” của Ninh Viết Giao và Trần Thanh Tâm (Nxb. KHXH, HN, 1989) lại ghi: Thân phụ ông Hoàng Xuân Đường là cụ Hoàng Xuân Cẩn. 6 - Người làng Kim Liên (tên Nôm là làng Sen). Ông đỗ Phó bảng khoa thi năm 1901. 7 - Bà Hoàng Thị Loan sinh ra trong m ột gia đình Nho h ọc. Ông ngo ại c ủa bà là c ụ Nguyễn Văn Giáp ở làng Kẻ Sía thuộc xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên, đỗ 4 lần tú tài. Ông nội của bà là cụ Hoàng Xuân Cẩn, ba lần đi thi đều đậu tú tài. Thân phụ của bà, ông Hoàng Xuân Đường là một nhà Nho hay chữ. Thân mẫu của bà, bà Nguyễn Th ị Kép, là một người phụ nữ cần cù, nhân hậu, thuộc nhi ều ca dao, t ục ng ữ. Nhân dân trong vùng rất kính trọng, yêu mến hai ông bà vì tính tình hi ền lành, trung th ực hay giúp người khác. 1 - Khi sinh, cụ Sắc chưa kịp đặt tên. Mẹ mất, con thơ, đói sữa phải đi xin sữa bú ch ực, nên bà con gọi đùa là Xin. 2 2 - Chung Cự là tên ghép của Chung Sơn - núi Chung với Cự Thuỷ - bàu Của.
  6. Cương, Nam Tân huyện Nam Đàn; chi Hưng Xuân, Hưng Tiến, Hưng Châu huyện Hưng Nguyên… đã khôi phục lễ hành hương bái tổ tại nhà th ờ tổ ở xã Dương Xá (Hưng Lĩnh)3. Mặc dù gia phả cũ của họ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc bị cháy hết vào đầu thế kỷ XVIII 4, nhưng các cụ vẫn còn ghi nhớ được gốc tổ xa của mình là ở Hoàng Vân, huyện Khoái Châu (thông qua văn tự) và gốc tổ gần là ở xã Dương Xá và xã Nghĩa Li ệt, huy ện H ưng Nguyên (qua truyền khẩu). Vì thế, việc xác định rõ ràng được gốc tổ của mình tại xã Dương Xá và xã Nghĩa Liệt (huyện Hưng Nguyên) là c ơ s ở đ ể tiến tới việc tìm ra gốc tổ xa đời của dòng họ mình. 2.2 - Bước đầu khẳng định rằng, họ Hoàng ở Hoàng Trù và Th ịnh Lạc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An là một chi phái họ Hoàng ở thôn Vân Nội, xã Hồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Bằng ch ứng cho sự khẳng định trên dựa vào những tư/tài liệu sau: - Cuốn Bác Hồ, thời niên thiếu có viết: “Theo cuốn Gia phả họ Hoàng, chi nhánh làng Chùa (tức làng Hoàng Trù) có nguồn gốc ở thôn Vân Nội, tổng Yên Lạc, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu, trấn Sơn Nam thượng, nay là xã Hoàng Vân, huyện Kim Thi1, tỉnh Hưng Yên”2. - Với bài văn bia thờ cụ Hoàng Thế Viêm, dựng năm 1807 tại Nhà thờ Phúc Chỉ ở làng Hoàng Trù có đoạn viết: “Tổ tiên ông (t ức Hoàng Th ế Viêm) là người xã Hoàng Vân, huyện Kim Động, tỉnh Sơn Nam”. - Đặc biệt là câu đối cổ tại Nhà thờ tổ (tức Nhà thờ c ụ Hoàng Nghĩa Mạnh) ở làng Hoàng Trù vẫn còn lưu giữ được câu đối cổ, rất có giá trị trong việc tìm hiểu về nguồn gốc tổ tiên của dòng họ mình: Hoàng Vân chính khí truyền thiên cổ Chung Cự hùng thanh chấn ức niên3. Nghĩa là: Hoàng Vân khí tốt được truyền từ ngày xưa Chung Cự tiếng vang chấn động vạn năm sau . Và, cũng có thể hiểu theo nghĩa: “Hoàng Vân là áng mây vàng, song Hoàng Vân cũng là địa 3 3 - Lịch sử Đảng bộ huyện Khoái Châu (Hưng Yên), Nxb. CTQG, HN, 2005, tr. 24. 4 - Gia phả họ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc ngày nay đ ược ph ục d ựng l ại theo trí nhớ của con cháu trong họ. 1 - Ở đây, tác giả đã có sự nhầm lẫn. Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Hoàng Vân Nội, Hoàng Vân Ngoại đã được điều chuyển về huyện Khoái Châu; trong khi đó, năm 1989, huyện Kim Động và Ân Thi hợp nhất với nhau thành huyện Kim Thi. Do vậy, sau này có rất nhiều người nhầm tưởng với xã Hoàng Vân (hay H ồng Vân) c ủa huyện Ân Thi, nhưng thực chất, nó thuộc huyện Châu Giang (lúc đó), nay là huy ện Khoái Châu. 2 - Bác Hồ, thời niên thiếu, Tỉnh uỷ Nghệ An, Nxb. Sự thật, HN, 1989, tr. 28. 2 3 - Đôi câu đối này sáng tác vào thời gian nào cũng không rõ, nhưng đ ến năm Giáp Tý, niên hiệu Bảo Đại thứ 10 (1934) được phục chế lại do ông Hoàng Đình Kỳ cung hi ến. Ngoài ra, Nhà thờ còn có bức hoành phi “Trung nghĩa lưu phương”. 3 4 - Bác Hồ với Hưng Yên, Hưng Yên với Bác Hồ, Nxb. CTQG, HN, 2000, tr. 19.
  7. danh mà tổ tiên họ Hoàng đã sinh sống ở đó. Chung Cự cũng chính là tên xã, có thôn Hoàng Trù mà họ Hoàng đã tới sinh cơ lập nghiệp tại đây”4. Trong khi đó, tại Sinh từ của Phác Quận Công Hoàng Nghĩa Phác (1720 - 1781)5 do nhân dân hai tổng An Lạc và An Xá dựng năm 1780, tại quê hương thôn Vân Nội cũng có đôi câu nguyên bản nh ư trên 6. Đôi câu đối này sáng tác vào thời gian nào không rõ, song đã thể hiện được mối quan hệ mật thiết giữa họ Hoàng ở Hoàng Trù, xã Chung Cự (nay là xã Kim Liên) với họ Hoàng ở Vân Nội, xã Hoàng Vân (nay là xã Hồng Tiến). 3 - Như vậy, Nguyễn Sinh Cung - Nguyễn Tất Thành đã được thừa hưởng những truyền thống tốt đẹp của gia đình và dòng họ. Nh ững truy ền thống đó là một trong những nguyên nhân/cơ sở quan trọng cho sự hình thành và phát triển những tư tưởng cách mạng của Hồ Chủ tịch sau này. Hẳn rằng, mạch nguồn truyền thống của gia đình và dòng họ, cùng với quê hương và núi sông của Kim Liên - Nam Đàn đã góp phần không nh ỏ vào s ự khẳng định bản sắc văn hoá dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh1. Việc đi lại của họ Hoàng ở Hoàng Trù, cùng với gia phả để lại, cộng với bài văn bia nhà thờ Phúc Chỉ và đôi câu đối cổ t ại Nhà th ờ tổ ở Hoàng Trù… là những bằng chứng quan trọng để khẳng định: Vị tổ đầu tiên của họ Hoàng ở Nghệ An là Thái phó Hồng Quốc công Hoàng Nghĩa Ki ều, mà Hoàng Nghĩa Kiều có quê gốc ở thôn Vân Nội; trong khi đó, Hoàng Nghĩa Mạnh - người tạo lập họ Hoàng ở Hoàng Trù và Thịnh Lạc, là chít (tức cháu đời thứ 5) của Hoàng Nghĩa Kiều. Vì vậy , thôn Vân Nội, xã Hồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên là quê h ương thân m ẫu H ồ Chủ tịch. Và, Lễ khởi công xây dựng “Nhà tưởng niệm Bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh” vào ngày 23/12/2003 tại thôn Vân Nội, xã Hồng Tiến là việc làm thiết thực đầu tiên cho kh ẳng định trên. Công trình này đã được hoàn thành vào ngày 19/5/2004, đúng dịp kỷ niệm 114 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu./. L.Q.C 4 5 - Hoàng Nghĩa Phác thuộc dòng dõi của Chiêu Quận công Hoàng Nghĩa Thân. Ông là người có công lao rất lớn dưới thời Lê - Trịnh. Theo Bản chế sắc phong của vua Lê Hiển Tông ban tặng, có ca ngợi: “… kể công đã hơn 45 năm, cai quản 9 cơ, xông pha trăm trận, thành tích trải suốt hai triều, xét thưởng khen lớn nhỏ 27 lần, tước phong nhị phẩm, quan chức hiển vinh, chiếu phong thưởng xứng hàng cửu thú. Một lòng kiên trinh vì nước, bao phen đâu xá hiểm nguy…”. Đến khi mất, ông được phong làm Phúc th ần và lập Sinh từ để đời đời hương khói. 5 6 - Hồng Tiến - Những chặng đường lịch sử, Đảng uỷ - Hội đồng nhân dân - Uỷ ban nhân dân xã Hồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, tháng 12/1997, tr. 25. 6 1 Ninh Viết Giao và Trần Thanh Tâm: Nam Đàn - quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, - Nxb. KHXH, HN, 1989, tr. 210.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản