VẨY NẾN (Psoriasis) (Kỳ 5)

Chia sẻ: Barbie Barbie | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
54
lượt xem
7
download

VẨY NẾN (Psoriasis) (Kỳ 5)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

7.2. Các thuốc dùng đường toàn thân điều trị vẩy nến. 7.2. 1. Quang hoá trị liệu ( photo chemotherapy). PUVA trị liệu : PUVA trị liệu là phương pháp nổi tiếng trên thế giới điều trịvẩynến được ca ngợi phổ biến ở nhiều nước là phương pháp quang hoá trị liệu. Phương pháp này do Parrish và Fitzpatrick đề xuất năm 1974. Nội dung của phương pháp bao gồm: - Uống thuốc cảm ứng ánh sáng Psoralen. - 2 giờ sau chiếu tia cực tím sóng A ( UVA) bước sóng 320-400 nm ( na nô mét). Tác dụng chính của phương...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: VẨY NẾN (Psoriasis) (Kỳ 5)

  1. VẨY NẾN (Psoriasis) (Kỳ 5) BS CKII Bùi Khánh Duy 7.2. Các thuốc dùng đường toàn thân điều trị vẩy nến. 7.2. 1. Quang hoá trị liệu ( photo chemotherapy). PUVA trị liệu : PUVA trị liệu là phương pháp nổi tiếng trên thế giới điều trịvẩynến được ca ngợi phổ biến ở nhiều nước là phương pháp quang hoá trị liệu. Phương pháp này do Parrish và Fitzpatrick đề xuất năm 1974. Nội dung của phương pháp bao gồm: - Uống thuốc cảm ứng ánh sáng Psoralen. - 2 giờ sau chiếu tia cực tím sóng A ( UVA) bước sóng 320-400 nm ( na nô mét).
  2. Tác dụng chính của phương pháp PUVA là : - Hiệu quả chống phân bào. - Hiệu quả miễn dịch giảm số lượng và giảm hoạt hoá lympho T ( TCD3,TCD4, TCD8), ức chế tổng hợp ADN của lympho, giảm các yếu tố hoá ứng động, giảm sản xuất IL2, ức chế biểu lộ HLA DR của tế bào sừng. - Làm sạch tổn thương nhanh chóng, có hiệu lực trong giai đoạn vượng và tái phát bệnh. - Giản đơn, dễ thực hiện, tránh phải bôi thuốc. - Tương đối an toàn, ít độc hại. - Giai đoạn tấn công 3 lần chiếu / tuần trong 1 tháng. - Giai đoạn duy trì 1 lần / tuần trong 2 tháng. Kết quả của nhiều tác giả của nhiều nước thu được là bệnh đỡ 70-95% sau đợt điều trị PUVA. Tác dụng phụ : một số buồn nôn, đỏ da, ngứa, nổi phỏng nước, trên thực nghiệm súc vật có 1 số đục nhân mắt, gìada... 7.2.2. Retinoid ( nhóm etretinate- biệt dược Tigason-Soriatan).
  3. Retinoid là một dẫn xuất tổng hợp của vitamin A có tác dụng trị liệu cao và ít độc tính hơn vitamin A, có đặc tính kháng nhiễm sừng (Antikeratisantes) và kháng tân tạo (Antineoplastique) , việc phát hiện ra nhóm Retinoid ( Vitamin A acid) được coi là một " cuộc cách mạng" giống như là việc phát minh ra thuốc cortocoid. Công thức hoá học của etretinate. Acitretine (Soriatan) đặc tính dược độc học tốt hơn etretinate (Tigason) thời gian bán huỷ ở nhiêù liều là 50 giờ, thải trừ chủ yếu qua gan và một ít qua thận. Cơ chế tác dụng của Retinoid chưa rõ hoàn toàn nhưng có tác dụng điều hoà tăng trưởng và biệt hoá tế bào, tác dộng trực tiếp lên gen của chất keratin, làm chậm tăng sản biểu bì và bình thường hoá quá trình biệt hoá tế bào sừng.Điều biến miễn dịch và chống thâm nhiễm viêm biểu bì trong bệnh vẩy nến, ức chế biểu hiện HLA lớp II (HLADR +) Chỉ định. Vẩy nến thông thường diện rộng. Vẩy nến khớp. Vẩy nến đỏ da toàn thân. Vẩy nến mụn mủ.
  4. Liều dùng : tuần đàu nên dùng ngày 10 mg, sau đó tăng dần liều dùng 20- 25 mg/ ngày, khi có viêm môi là có thể đã đạt được liều tối đa. Dùng thuốc 1 vài tháng đến 6-12 tháng hoặc giảm liều dùng liều duy trì tránh tái phát. Tác dụng phụ : Viêm kết mạc, khô mắt, khô da (48-78%) . Rụng tóc, ngứa, da mỏng, viêm môi (87-100%). Khô miệng (8-88%), trên động vật thí nghiệm có tính gây quái thai (teratogenic), do vậy không dùng cho phụ nữ tuổi sinh đẻ ( đảm bảo trước khi dùng thuốc, trong khi dùng thuốc và sau khi ngừng thuốc 2-3 tháng không có thai). Retinoid không gây đột biến tinh trùng ở nam . 7.2.3.Methotrexate. Methotrexate ( MTX) là thuốc ức chế miễn dịch,là một chất đối kháng axit folic, có tác dụng ức chế tăng sinh tổng hợp axit nucleic, có tác dụng ức chế tăng sinh tế bào thượng bì trong bệnh vẩy nến, chống viêm giảm hoá ứng động của bạch cầu đa nhân, giảm sản xuất IL8 trong bệnh vẩy nến. Thuốc này là loại thuốc ức chế có tác dụng phụ độc hại nhất là với gan, mau nên chủ yếu chỉ dùng chi vẩy nến thể mảng lan toả và một vài thể nặng như vẩy nến khớp, vẩy nến đỏ da toàn
  5. thân, vẩy nến diện rộng> 50% diện tích cơ thể và chủ yếu nên dùng cho người khoẻ mạnh 50 tuổi trở lên, không nên chỉ định dùng cho người trẻ nhất là phụ nữ tuổi sinh đẻ hoặc vẩy nến thông thường mức độ nhẹ và vừa. Liều lượng và cách dùng. Theo Fitzpatrick 1997 thời gian dùng MTX theo chế độ 3 phần ( Triple dose regimen). - Tuần 1 uống liều test : 2 viên MTX x 2,5 mg , cách nhau 12 giờ , 7 giờ sáng uống 1 viên , 7 giờ tối uống 1 viên, thử công thức máu. - Tuần 2 : uống 3 viên MTX 2,5 mg 1/1/1. (Ví dụ sáng thứ 2: 1 viên , tối thứ 2 : 1 viên, sáng thứ 3 : 1 viên, các ngày khác không uống thuốc). Theo dõi bệnh giảm đỡ thế nào nếu cần tuần sau cho uống 2-1-1 ( sáng thứ hai : 1 viên, tối thứ hai : 1 viên, sáng thứ ba : 1 viên, sáng thứ tư : 1 viên, các ngày khác không uống thuốc), và nếu chuyển biến chậm tuần sau cho uống 2/2/2: thứ 2, thứ ba, thứ tư mỗi ngày 2 viên MTX, sáng 1 viên 2,5 mg , tối 1 viên 2,5 mg với liều này các nghiên cứu cho thấy 80% số bệnh nhân đỡ nhiều trước và sau điều trị, trong quá trình điều trị thuốc MTX 1 tháng 1 lần cần định kỳ kiểm tra công thức máu, chức năng gan, thận (SGOT, SGPT, urea, creatinine...) vì MTX là loại
  6. thuốc độc hại , có thể gây hạ bạch cầu, tiểu cầu, tích luỹ ở gan gây thoái hoá hoặc xơ gan, yếu tố thuận lợi cho sẩy thai, quái thai, giảm tinh trùng...
Đồng bộ tài khoản