Vi khuẩn “siêu kháng thuốc” có gì đặc biệt?

Chia sẻ: nkt_bibo07

Vũ khí của loài người chống lại vi khuẩn Trước sự tấn công của vi khuẩn, loài người cũng đã thành công trong việc tìm ra vũ khí chống lại chúng. Antibiotic (tiếng Hy Lạp) cấu tạo từ "anti" có nghĩa là "đối lại" và "biotic" có nghĩa là "sống, cuộc sống". Antibiotic có thể được coi là những chất ngay ở nồng độ thấp đã có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn một cách đặc hiệu bằng cách gây rối loạn phản ứng sinh học ở tầm phân tử. Trong tự nhiên, nhiều loại kháng...

Nội dung Text: Vi khuẩn “siêu kháng thuốc” có gì đặc biệt?

Vi khuẩn “siêu kháng thuốc” có gì đặc biệt?

Vũ khí của loài người chống lại vi khuẩn

Trước sự tấn công của vi khuẩn, loài người cũng đã thành công
trong việc tìm ra vũ khí chống lại chúng. Antibiotic (tiếng Hy Lạp)
cấu tạo từ "anti" có nghĩa là "đối lại" và "biotic" có nghĩa là "sống,
cuộc sống". Antibiotic có thể được coi là những chất ngay ở nồng
độ thấp đã có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn một cách
đặc hiệu bằng cách gây rối loạn phản ứng sinh học ở tầm phân tử.
Trong tự nhiên, nhiều loại kháng sinh do các loài vi khuẩn và nấm
tạo ra. Kháng sinh được phân loại theo các cách khác nhau như
dựa vào cấu tạo hóa học, dựa vào cơ chế tác động, dựa vào phổ tác
dụng đối với vi khuẩn... Nhờ sự ra đời của kháng sinh, mỗi năm
trên thế giới có hàng chục triệu người mắc các bệnh nhiễm khuẩn
đã được chữa khỏi và cứu sống. Kháng sinh được coi như một vũ
khí vĩ đại trong cuộc chiến của loài người nhằm chống lại vi khuẩn
và các nhiễm khuẩn do chúng gây ra.
Hình phóng đại của một vết thương kinh niên
bằng kính hiển vi điện tử, cho thấy một bạch
huyết cầu (X) với sự hiện diện của một cụm tế
bào vi khuẩn (XX). Một khi vi khuẩn không di
chuyển tự do, chúng kháng lại các cách điều
trị bằng thuốc kháng sinh cổ điển.

Vi khuẩn và sự kháng kháng sinh

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, mặc dù dùng kháng sinh điều
trị nhưng tình trạng nhiễm khuẩn vẫn không được cải thiện, vi
khuẩn vẫn tồn tại và phát triển, người ta gọi đó là đề kháng kháng
sinh. Có những trường hợp vi khuẩn đề kháng nhưng đó là đề
kháng giả (chỉ là biểu hiện bên ngoài chứ không phải do bản chất
của vi khuẩn). Ví dụ, khi vi khuẩn gây bệnh nằm trong các ổ áp xe,
ổ mủ... có các tổ chức hoại tử, tổ chức viêm bao bọc khiến cho
kháng sinh không thể thấm tới vị trí tổn thương được hoặc chỉ một
lượng nhỏ kháng sinh có thể tới vị trí đó. Trường hợp khác có thể
gặp như khi vi khuẩn ở trạng thái không phát triển, do vậy nó
không chịu tác động của kháng sinh... Nhiều loại vi khuẩn đề
kháng tự nhiên với một số kháng sinh (tức là vi khuẩn không chịu
tác dụng của một số kháng sinh nào đó do có những tính chất về
mặt cấu trúc hay sinh lý đặc biệt khiến kháng sinh đó không thể
phát huy tác dụng với vi khuẩn). Một số trường hợp đề kháng tự
nhiên. Nhiều loại vi khuẩn có khả năng đề kháng kháng sinh thông
qua các thay đổi về mặt di truyền (đột biến, nhận được gen qui
định sự đề kháng...) người ta gọi là đề kháng thu được. Các gen
kháng kháng sinh có thể lan truyền từ vi khuẩn này sang vi khuẩn
khác. Các gen kháng kháng sinh tạo cho vi khuẩn đề kháng bằng
nhiều cách: làm giảm tính thấm của tế bào vi khuẩn ngăn cản
kháng sinh thấm vào trong tế bào hay làm rối loạn hoặc ngăn cản
việc vận chuyển kháng sinh vào trong tế bào (với một số kháng
sinh như tetracyclin, oxacillin...); làm thay đổi đích tác động của
kháng sinh làm cho kháng sinh không bám được vào các cấu trúc
của vi khuẩn và do vậy, kháng sinh không phát huy được tác dụng
(streptocmycin, erythromycin...); vi khuẩn tạo ra các enzym (các
men) làm biến đổi hoặc phá hủy cấu trúc hóa học của kháng sinh,
do vậy, kháng sinh bị mất tác dụng (như enzyme beta-lactamase
làm mất tác dụng của kháng sinh nhóm beta-lactam...).
Tìm ra NDM-1

Các kháng sinh nhóm beta-lactam thường được sử dụng rộng rãi và
nhiều kháng sinh có hiệu quả trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng.
Một trong những kháng sinh có tác dụng tốt nhất trong nhóm này
là các carbapenem. Tuy nhiên, các kháng sinh nhóm beta-lactam
chịu tác động của enzym betalactamase của vi khuẩn, trong đó các
enzyme metallo-b-lactamases (MBLs) rất hay gặp ở các P.
aeruginosa, hay các vi khuẩn thuộc họ vi khuẩn đường ruột
(enterobacteriaceae). Mới đây, một phân nhóm mới của MBL là
NDM-1 đã được xác định từ một chủng Klebsiella pneumoniae (K.
pneumoniae 05-506) có nguồn gốc ở New Dehli, Ấn Độ từ một
người đàn ông 59 tuổi.

Sau khi phân tích trình tự ADN của chủng K. pneumoniae 05-506,
người ta thấy có một gen mới qui định việc sản xuất ra MBL và
được đặt tên là blaNDM-1. Chủng K. pneumoniae 05-506 kháng
lại tất cả các kháng sinh nhóm beta-lactam được thử nghiệm
(ampicillin, piperacillin, cephalothin, cefoxitin, cefotaxime,
cefuroxime, ceftazidime, aztreonam, cefepime, ertapenem,
imipenem, meropenem) và chỉ nhạy cảm với colistin. Người ta đã
xác định rõ ràng rằng chủng 05-506 này có nguồn gốc từ Ấn Độ.
Còn quá ít dữ liệu đánh giá sự lan tràn của gen này. Tuy nhiên, trên
thực nghiệm tại phòng thí nghiệm, người ta thấy gen này có thể lan
truyền dễ dàng giữa chủng K. pneumoniae và E. coli.
Mối đe dọa của các vi khuẩn sinh NDM-1

Vi khuẩn có các gen đề kháng sẽ ít hoặc không chịu tác động của
kháng sinh khi điều trị. Đặc biệt, việc điều trị một số vi khuẩn có
vai trò quan trọng gây các nhiễm khuẩn ở bệnh viện, cộng đồng
như viêm phổi, viêm đường tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết... sẽ gặp
rất nhiều khó khăn. Nếu vi khuẩn đề kháng với nhiều loại kháng
sinh hiện có, bệnh nhân có thể bị tử vong do thất bại điều trị.

Tuy nhiên vi khuẩn thường xuyên có sự thay đổi về cấu trúc hay
sinh lý để kháng lại kháng sinh. Vì vậy điều quan trọng là chúng ta
phải tuân thủ nguyên tắc sử dụng kháng sinh hết sức tránh việc lạm
dụng kháng sinh nhiều hạn chế khả năng kháng thuốc của vi
khuẩn.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản