XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG Ô TÔ part 9

Chia sẻ: artemis08

Trong quá trình thi công nền đường bằng máy, bằng máy kết hợp với nổ phá hoặc bằng phương pháp cơ giới thuỷ lực, hình dạng thực tế của nền đường sau khi đào đắp thường không đúng như hình dáng thiết kế: mái taluy không bằng phẳng, mặt của nền đường lồi lõm, nhiều chỗ thừa thiếu chiều rộng và trong nền đào thì có nhiều chỗ đất sót ch−a đào xong.

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG Ô TÔ part 9

 

  1. Ch−¬ng 9 C«ng t¸c hoμn thiÖn nÒn ®−êng vμ gia cè m¸i Taluy 9.1 kh¸i niÖm chung Trong qu¸ tr×nh thi c«ng nÒn ®−êng b»ng m¸y, b»ng m¸y kÕt hîp víi næ ph¸ hoÆc b»ng ph−¬ng ph¸p c¬ giíi thuû lùc, h×nh d¹ng thùc tÕ cña nÒn ®−êng sau khi ®µo ®¾p th−êng kh«ng ®óng nh− h×nh d¸ng thiÕt kÕ: m¸i taluy kh«ng b»ng ph¼ng, mÆt cña nÒn ®−êng låi lâm, nhiÒu chç thõa thiÕu chiÒu réng vµ trong nÒn ®µo th× cã nhiÒu chç ®Êt sãt ch−a ®µo xong. V× vËy sau khi kÕt thóc c«ng t¸c ®µo ®¾p cÇn ph¶i tiÕn hµnh c«ng t¸c hoµn thiÖn vµ gia cè m¸i taluy ®Ó lµm cho nÒn ®−êng cã h×nh d¸ng ®óng nh− thiÕt kÕ, tho¶ m·n c¸c yªu cÇu vÒ kü thuËt vµ mü thuËt ®Ó ®¶m b¶o viÖc tho¸t n−íc vµ n©ng cao ®é æn ®Þnh cña c«ng tr×nh. C«ng t¸c hoµn thiÖn lµ c«ng t¸c söa sang bÒ mÆt cña c¸c nÒn ®¾p, nÒn ®µo vµ thïng ®Êu, söa ch÷a c¸c chç nÒn ®−êng thõa thiÕu bÒ réng vµ ®é cao, gät m¸i taluy ®µo vµ vç m¸i taluy ®¾p, ®µo r·nh biªn, cÊu t¹o ®é nghiªng hoÆc ®é khum vµ dän dÑp s¹ch khu vùc nÒn ®−êng. Néi dung cña c«ng t¸c gia cè lµ cñng cè c¸c m¸i taluy cña nÒn ®¾p vµ nÒn ®µo còng nh− ®¸y thïng ®Êu vµ r·nh tho¸t n−íc cho khái bÞ n−íc, giã xãi mßn lµm h− háng. Ph¶i c¨n cø vµo tèc ®é cña n−íc, giã, ®iÒu kiÖn khÝ hËu, tÝnh chÊt cña ®Êt dïng ®Ó x©y dùng nÒn ®−êng, t×nh h×nh c¸c vËt liÖu ®Þa ph−¬ng dïng ®Ó gia cè, kh¶ n¨ng c¬ giíi ho¸ c«ng t¸c v.v... mµ chän kiÓu kÕt cÊu thÝch hîp ®Ó gia cè. KiÓu kÕt cÊu gia cè ®¬n gi¶n vµ kinh tÕ lµ trång cá trªn m¸i taluy, t¹o thµnh mét th¶m cá gi÷ taluy khái bÞ n−íc vµ giã xãi mßn. Nh÷ng ®o¹n ®−êng ®¾p qua b·i s«ng, qua vïng ®ång chiªm ngËp n−íc, taluy bÞ xãi mßn nghiªm träng h¬n th× cÇn ph¶i chän lo¹i kÕt cÊu ch¾c ch¾n h¬n, vÝ dô l¸t ®¸ hoÆc l¸t c¸c tÊm bª t«ng ®Ó gia cè. 9.2 c«ng t¸c hoµn thiÖn C«ng t¸c hoµn thiÖn cã hai néi dung chÝnh lµ söa sang bÒ mÆt cña nÒn ®−êng vµ ®µo ®¾p ®Êt ®Ó söa sang nÒn, r·nh, thïng ®Êu cho ®óng víi h×nh d¹ng vµ ®é cao thiÕt kÕ. NÕu bÒ mÆt nÒn ®−êng bÞ låi lâm th× sÏ tèn vËt liÖu r¶i mÆt ®−êng, chiÒu dµy mÆt ®−êng mçi chç mçi kh¸c nhau do ®ã c−êng ®é sÏ kh«ng ®ång ®Òu. NÕu r·nh tho¸t n−íc kh«ng ®−îc hoµn thiÖn tèt, nhiÒu chç bÞ ®äng n−íc lµm yÕu nÒn ®−êng th× ®é æn ®Þnh cña nÒn ®−êng sÏ bÞ gi¶m xuèng rÊt nhiÒu. Gi¸ thµnh vµ sè c«ng ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn chØ chiÕm kho¶ng 5 ÷ 7% gi¸ thµnh sè c«ng dïng ®Ó ®µo ®¾p nÒn ®−êng nh−ng t¸c dông cña nã l¹i lín, v× thÕ kh«ng nªn coi nhÑ c«ng t¸c nµy. C«ng t¸c hoµn thiÖn cÇn ph¶i ®−îc tiÕn hµnh ngay sau khi ®¾p hoÆc ®µo xong nÒn ®−êng. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng ph¶i th−êng xuyªn kiÓm tra khu«n ®−êng, ®é dèc m¸i taluy, h¹n chÕ t×nh tr¹ng thõa thiÕu bÒ réng nÒn ®−êng ®Ó söa ch÷a kÞp thêi. - 167 -
  2. Khi nÒn ®¾p bÞ thiÕu chiÒu réng, tr−íc khi ®¾p c¹p thªm, cÇn ph¶i ®¸nh cÊp. Nh÷ng chç nÒn ®µo cßn thiÕu chiÒu réng cÇn kÕt hîp víi b¹t m¸i taluy më réng thªm víi viÖc söa ch÷a nh÷ng chç låi lâm lín m¾t th−êng tr«ng thÊy ®−îc. Nh÷ng m¸i taluy ®µo ®¾p cao cÇn b¹t gät dÇn tõng b−íc trong qu¸ tr×nh lµm ®Êt, chiÒu cao mçi lÇn b¹t gät phô thuéc vµo c«ng cô hoÆc m¸y mãc dïng ®Ó b¹t gät taluy. Th−êng dïng m¸y san tù hµnh, m¸y xóc cã thiÕt bÞ cÇn vµ gÇu ®Æc biÖt (th−êng lµ gÇu bµo) hoÆc nh©n lùc ®Ó b¹t taluy nÒn ®µo. §Ó b¹t taluy nÒn ®¾p th−êng dïng m¸y san cã l¾p thªm l−ìi phô, m¸y xóc cã thiÕt bÞ gÇu bµo hoÆc nh©n lùc. C«ng t¸c ®Çm chÆt vµ vç m¸i taluy th−êng lµm b»ng nh©n lùc hoÆc mét thiÕt bÞ ®Æc biÖt gåm nh÷ng con l¨n ®−êng kÝnh 0,6 ÷1,0m, nÆng 2 ÷ 2,5 T g¸ l¾p vµo m¸y kÐo (h×nh 9-1) vµ l¨n 2÷3 lÇn t¹i mét chç. §Ó hoµn thiÖn nÒn ®µo hoÆc thïng ®Êu ng−êi ta dïng c¸c lo¹i m¸y lµm ®Êt th«ng th−êng nh− m¸y ñi, m¸y xóc chuyÓn, m¸y xóc gÇu d©y. ViÖc ®µo r·nh biªn th−êng do nh©n lùc ®¶m nhiÖm. NÕu lµ r·nh biªn tiÕt diÖn tam gi¸c th× cã thÓ dïng m¸y san cã l¾p thªm l−ìi phô. C«ng t¸c ®µo lßng ®−êng vµ dän s¹ch khu vùc nÒn ®−êng còng ®Òu do m¸y san, m¸y ñi v¹n n¨ng hoÆc nh©n lùc tiÕn hµnh. Trong thùc tÕ th−êng tiÕn hµnh c«ng t¸c hoµn thiÖn ngay khi ®µo xong nÒn ®−êng v× nÕu ®Ó gi·n c¸ch l©u, gÆp m−a n−íc sÏ ®äng vµo thïng ®Êu vµ nÒn ®µo g©y trôt lë, lón sËp taluy lµm cho c«ng t¸c hoµn thiÖn phøc t¹p h¬n nhiÒu. C«ng t¸c hoµn thiÖn còng nªn tiÕn hµnh khi ®é Èm cña ®Êt gÇn víi ®é Èm tèt nhÊt nh»m tËn dông ®Êt b¹t taluy ®Ó ®¾p vµo c¸c chç tròng vµ ®Çm lÌn ®−îc dÔ dµng. Muèn b¶o vÖ ®−îc yªu cÇu nµy, tèt nhÊt lµ nªn tiÕn hµnh c«ng t¸c hoµn thiÖn ngay sau c«ng t¸c ®µo ®¾p ®Êt. C«ng t¸c hoµn thiÖn nÒn ®−êng b¾t ®Çu tõ viÖc lªn khu«n, c¾m cäc t¹i tÊt c¶ c¸c ®iÓm ®¹i biÓu trªn m¾t c¾t ngang vµ mÆt c¾t däc cña nÒn ®−êng cho phï hîp víi mÆt c¾t thiÕt kÕ vµ b¶o ®¶m cho m¸y thi c«ng ®−îc thuËn lîi. H×nh 9-1: §Çm m¸i taluy nÒn ®−êng b»ng m¸y kÐo con l¨n. - 168 -
  3. VÝ dô khi dïng gÇu bµo l¾p trªn m¸y xóc ®Ó gät taluy nÒn ®µo th× nªn c¾m cäc ®¸nh dÊu nh− h×nh 9-2, v× nh− vËy sÏ ®¶m b¶o ®−îc chÊt l−îng cña c«ng t¸c hoµn thiÖn vµ t¨ng n¨ng suÊt thi c«ng cña m¸y. C«ng t¸c hoµn thiÖn cÇn ph¶i b¾t ®Çu tiÕn hµnh tõ c¸c ®o¹n thÊp nhÊt trªn mÆt c¾t däc trë ®i ®Ó ®¶m b¶o tèt viÖc tho¸t n−íc trong qu¸ tr×nh thi c«ng. 1 2 2 H×nh 9-2: C¾m cäc ®¸nh dÊu ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn taluy nÒn ®µo. 1)c¸c cäc chÝnh: 2) c¸c cäc phô. Khi dïng m¸y ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn th× sö dông m¸y san tù hµnh lµ hîp lý nhÊt, v× m¸y san tù hµnh cã thÓ trùc tiÕp ®i l¹i trªn c¸c m¸i taluy tho¶i 1:3 ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn (h×nh 9-3). 1:3 H×nh 9-3: Dïng m¸y san tù hµnh ®Ó hoµn thiÖn c¸c m¸i taluy tho¶i. Dïng m¸y san tù hµnh cã l−ìi san nèi dµi th× cã thÓ hoµn thiÖn c¸c m¸i taluy cã ®é dèc lín h¬n 1:3 vµ chiÒu cao d−íi 3,5m (h×nh 9-4). a) b) D−íi 3.5m D−íi 3.5m ,5 ,5 1: 1 1: 1 H×nh 9-4: Dïng m¸y san tù hµnh cã l−ìi san nèi dµi ®Ó hoµn thiÖn c¸c m¸i taluy Hoµn thiÖn phÇn trªn taluy b) Hoµn thiÖn phÇn d−íi taluy. - 169 -
  4. M¸y san tù hµnh còng thÝch hîp ®Ó san b»ng c¸c chç låi lâm cña bÒ mÆt nÒn ®−êng b»ng c¸ch cho m¸y san dÇn tõ mÐp vµo tim theo s¬ ®å elip (khi chiÒu dµi ®o¹n thi c«ng tõ 500-600m) vµ theo s¬ ®å h×nh con thoi (khi chiÒu dµi thi c«ng tõ 200-100m). H×nh 9-5: S¬ ®å san mÆt ®Êt b»ng m¸y san tù hµnh. S¬ ®å san bÒ mÆt nÒn ®−êng theo h−íng däc b»ng m¸y san tù hµnh nh− ë h×nh 9-5. M¸y san tù hµnh kh«ng thÓ san c¸c chç låi lâm cã chiÒu dµi b−íc sãng l2 lín h¬n so víi chiÒu dµi khung cña m¸y san la mµ chØ san ®−îc c¸c chç låi lâm cã chiÒu dµi b−íc sãng l1 nhá h¬n la. V× vËy m¸y san cµng lín th× hiÖu qu¶ lµm viÖc cµng cao vµ hiÖn nay ë mét sè n−íc, ng−êi ta ®· s¶n xuÊt c¸c lo¹i m¸y san dïng ®Ó hoµn thiÖn cã chiÒu dµi khung m¸y lµ 9m. Khi dïng m¸y san tù hµnh ®Ó san bÒ mÆt cña nÒn ®−êng th× c¸c b¸nh sau ®Ì lªn mÆt ®Êt ®· san xong cßn c¸c b¸nh tr−íc l¹i ë trªn mÆt ®Êt låi lâm. Nh− vËy m¸y ë trong t− thÕ nghiªng vÒ phÝa tr−íc hoÆc vÒ phÝa sau vµ l−ìi san tuÇn tù n©ng lªn vµ h¹ xuèng. NÕu l−ìi san n»m gi÷a c¸c b¸nh xe th× ®é låi lâm ®ã gÇn b»ng tû sè lH/la. V× vËy sau lÇn san ®Çu tiªn ®é låi lâm ®· gi¶m ®i nhiÒu vµ nh÷ng lÇn san tiÕp theo lµ ®Ó san kÕt thóc. Khi san, l−ìi san ®Æt chÐo mét gãc 50 ÷ 900 so víi tim ®−êng. Sau khi hoµn thiÖn bÒ mÆt cña nÒn ®¾p th× tiÕp tôc hoµn thiÖn m¸i taluy (víi nÒn ®µo còng hoµn thiÖn mÆt ®¸y tr−íc khi hoµn thiÖn phÇn d−íi cña m¸i taluy). M¸i taluy ®−îc hoµn thiÖn tõ trªn xuèng d−íi, ®Êt b¹t ra ®−îc ®Èy xuèng phÝa d−íi ®Ó sau ®ã san ra hoÆc chuyÓn ®i. Khi dïng m¸y xóc chuyÓn hoÆc m¸y ñi ®Ó ®µo c¸c nÒn ®−êng ®µo s©u th× dïng m¸y san tù hµnh ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy theo tõng cÊp lµ hîp lý nhÊt, (h×nh 9-6). BËc I 2-2.5m BËc II 2-2.5m BËc III 2-2.5m H×nh 9-6: Dïng m¸y san tù hµnh ®Ó hoµn thiÖn taluy cña nÒn ®µo theo tõng cÊp N¨ng suÊt cña m¸y san tù hµnh khi hoµn thiÖn phô thuéc vµo kÝch th−íc cña l−ìi san, tèc ®é ch¹y m¸y, tr¹ng th¸i cña ®Êt vµ t×nh h×nh tæ chøc thi c«ng. §Ó t¨ng n¨ng suÊt, - 170 -
  5. nªn ¸p dông biÖn ph¸p nèi dµi l−ìi san vµ tæ chøc c«ng t¸c hoµn thiÖn nh− thÕ nµo ®Ó m¸y tèn Ýt thêi gian quay vßng vµ ch¹y kh«ng nhÊt. N¨ng suÊt cña m¸y san tù hµnh, tÝnh b»ng m2/ca, khi hoµn thiÖn theo s¬ ®å vßng trßn hoÆc theo s¬ ®å con thoi kh«ng cã hµnh tr×nh ch¹y kh«ng, cã thÓ x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: N=1000T.Kt.BL.sinα/((L/v1+tq)n1+(L/v2+tq)n2) Trong ®ã: T : thêi gian mét ca (h); Kt : hÖ sè sö dông thêi gian, b»ng 0,9; B : chiÒu dµi l−ìi san cã kÐo dµi (m); α : gãc chÐo cña l−ìi san, (®é); L : chiÒu dµi ®o¹n thi c«ng x¸c ®Þnh theo tèc ®é thi c«ng trong mét ca (m); V1,v2 : tèc ®é ch¹y m¸y khi hoµn thiÖn vµ chuyÓn ®Êt (km/h); tq : thêi gian quay vßng ë cuèi ®o¹n, (h); n1 : sè lÇn ®i qua t¹i mét chç khi hoµn thiÖn, tõ 3-4 lÇn; n2 : sè lÇn di chuyÓn ®Êt ra ngoµi ph¹m vi nÒn ®−êng: n2= Lch/(R.Ktrsinα) Lch : cù ly chuyÓn ®Êt trung b×nh, Lch= 0,25 BnÒn; BnÒn : chiÒu réng nÒn ®−êng; Ktr : hÖ sè t¸c xÐt ®Õn t¸c dông trïng lªn nhau cña l−ìi san khi lµm viÖc, b»ng 0,9. N¨ng suÊt cña m¸y san tù hµnh (m2/ca), khi lµm viÖc theo s¬ ®å con thoi cã hµnh tr×nh ch¹y kh«ng, cã thÓ tÝnh theo c«ng thøc: N=1000T.Kt.BL.sinα/((L/vct+L/vk+2tss)n1+(L/v2+tq)n2) Trong ®ã : Vct,vk : tèc ®é khi lµm viÖc vµ khi ch¹y kh«ng (km/h) tss : thêi gian sang sè ë ®o¹n cuèi (h) C¸c kÝ hiÖu kh¸c nh− c«ng thøc trªn. Víi c¸c nÒn ®¾p cao vµ s©u, khi tû lÖ phÇn m¸i taluy cã ®é dèc lín h¬n 1:3 kh«ng dïng ®−îc m¸y san tù hµnh nhiÒu th× dïng m¸y xóc gÇu d©y ®Ó 1 hoµn thiÖn m¸i taluy. M¸y xóc ®−îc trang bÞ b»ng mét gÇu ®Æc biÖt, ®æ ë mÐp trªn cña taluy (h×nh 9-7) vµ hoµn D−íi 13m thiÖn b»ng c¸ch b¹t gät ®Êt ë nh÷ng n¬i cÇn thiÕt (b¾t ®Çu tõ phÝa d−íi cña taluy) råi ®æ thµnh ®èng ®Ó sau ®ã dïng c¸c ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn chë ®i. V× khèi l−îng ®Êt b¹t taluy Ýt vµ H×nh 9-7: Dïng m¸y xóc trang bÞ gÇu bµo ®Ó thêi gian cña mét chu kú ®Ó b¹t vµ xóc hoµn thiÖn m¸i taluy - 171 -
  6. ®Êt ®Çy xe kh¸ l©u cho nªn ®Êt b¹t ra th−êng kh«ng ®æ ngay vµo xe mµ ®æ thµnh ®èng. Còng cã thÓ thay gÇu bµo b»ng dao bµo hai l−ìi liªn kÕt víi nhau ë mÆt trong cña l−ìi (h×nh 9-8), nh÷ng dao bµo nµy cã thÓ hoµn thiÖn m¸i taluy theo tõng d¶i réng 4-5 m. Khi hoµn thiÖn m¸y xóc cã thÓ ®æ ë gÇn ch©n m¸i taluy (h×nh 9-8b) hoÆc ®æ c¹nh ®Ønh m¸i taluy (h×nh 9-8a), c¸c dao bµo gät bÒ mÆt m¸i taluy theo kiÓu “tõ gÇn ra xa” hoÆc “tõ xa ®Õn gÇn”. a) b) 4-5m 4-5m H×nh 9-8. Dïng m¸y ®µo gµu d©y cã trang bÞ dao bµo hai l−ìi ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy. Còng cã thÓ g¸ l¾p gÇu bµo hoÆc l−ìi bµo voµ m¸y xóc gÇu thuËn ®Ó lµm C«ng t¸c hoµn thiÖn (h×nh 9-10). Khi dïng m¸y xóc gÇu thuËn l¾p gÇu bµo hoÆc l−ìi bµo ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy tõ ch©n lªn ®Ønh th× chiÒu cao b¹t ®Êt lín nhÊt ®¹t ®−îc lµ: Taluy 1 : 1 8,5m Taluy 1 : 1,5 6,25m Taluy 1 : 1,75 5,80m NÕu l¾p l−ìi bµo ®Ó hoµn thiÖn tõ ®Ønh xuèng ch©n taluy th× chiÒu cao b¹t ®Êt ®¹t ®−îc lµ 7m (taluy 1:1); 5,8m(1:1,5) vµ 5m(1:1,75). N¨ng suÊt b¹t taluy khi ®æ ®Êt ngay vµo xe vËn chuyÓn lµ 250 m3/ca, khi ®æ ®Êt thµnh ®èng lµ 660m3/ca. Ngoµi m¸y san tù hµnh, hiÖn nay ng−êi ta ch−a s¶n xuÊt hµng lo¹t c¸c m¸y hoÆc thiÕt bÞ ®Æc biÖt g¸ l¾p vµo m¸y xóc ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn, v× vËy nªn chØ dïng m¸y xóc ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy nÕu khèi l−îng b¹t gät ®Êt kh¸ lín. Trong thùc tÕ ng−êi ta th−êng dïng c¸c thiÕt bÞ ®Æc biÖt cã kÕt cÊu kh¸c nhau g¸ l¾p vµo m¸y kÐo, m¸y ñi, cÇn trôc vµ m¸y xóc ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn. C¸c thiÕt bÞ nµy th−êng ®¬n gi¶n vµ cã thÓ chÕ t¹o ngay ë c¸c x−ëng c¬ khÝ cña c«ng tr−êng. a) b) H×nh 9-9: Dïng m¸y xóc gÇu thuËn cã trang bÞ ®Æc biÖt ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy a) L¾p gÇu bµo; b)L¾p l−ìi bµo - 172 -
  7. HiÖn nay ng−êi ta ®ang nghiªn cøu ¸p dông réng r·i c¸c ph−¬ng ph¸p lµm ®Êt kh¸c nhau sao cho cã thÓ dïng c¸c lo¹i m¸y lµm ®Êt th«ng th−êng ®Ó lµm c«ng t¸c hoµn thiÖn m¸i taluy. Trªn h×nh 9-10 giíi thiÖu ph−¬ng ph¸p lµm ®Êt ®Æc biÖt theo ph−¬ng ph¸p chõa c¸c bËc réng 3-4 m ë gÇn m¸i taluy råi dïng m¸y ñi v¹n n¨ng ñi thµnh líp ®Ó ®µo c¸c bËc ®ã vµ m¸y ñi cã l−ìi ñi nèi dµi ®Ó hoµn thiÖn m¸i taluy. §Êt do m¸y ñi ®µo ra sÏ ®−îc g¹t xuèng bËc ®Ó sau ®ã dïng m¸y xóc xóc ®i. H×nh 9-10: S¬ ®å hoµn thiÖn nÒn ®µo b»ng ph−¬ng ph¸p 1) M¸y ñi cã l−ìi ñi nèi dµi; 2) M¸y ñi v¹n n¨ng 9.3. C«ng t¸c b¶o vÖ vµ gia cè taluy nÒn ®−êng §Ó cho taluy nÒn ®−êng khái bÞ n−íc vµ giã xãi mßn vµ ®Ó ng¨n ngõa c¸c líp ®Êt ®¸ ë m¸i taluy khái bÞ phong ho¸, bãc, sôt lë, cÇn c¨n cø vµo t×nh h×nh ®Þa chÊt ®é dèc cña taluy vµ ®iÒu kiÖn n−íc ch¶y ë ®Þa ph−¬ng mµ dïng c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ vµ gia cè kh¸c nhau sau ®©y: 9.3.1. L¸t cá. Cá mäc trªn m¸i taluy kh«ng nh÷ng cã thÓ gi÷ ®Êt l¹i ®Ò phßng n−íc m−a vµ giã xãi mßn mµ cßn cã t¸c dông ng¨n ngõa ®Êt, ®¸ nøt nÎ, lµm cho nÒn ®−êng v÷ng ch¾c æn ®Þnh. Nªn tiÕn hµnh l¸t cá vÒ mïa xu©n hoÆc mïa thu, kh«ng nªn thi c«ng vÒ mïa ®«ng rÐt, cá bÞ tµn lôi kh«ng ph¸t triÓn ®−îc. Cã mÊy ph−¬ng ph¸p sau: a) Trång cá: ThÝch hîp víi c¸c m¸i taluy tho¶i vµ kh«ng ngËp n−íc. Nªn chän c¸c lo¹i cá nhiÒu rÔ, bß s¸t mÆt ®Êt vµ sinh tr−ëng trong nhiÒu n¨m. NÕu ®Êt ë m¸i taluy kh«ng thÝch hîp trång cá th× tr−íc tiªn cÇn phñ mét líp ®Êt trång trät tõ 5 ÷10 cm, gieo h¹t cá xong th× bõa ®Òu vµ ®Çm chÆt lµm cho líp ®Êt cá b¸m chÆt vµo m¸i taluy. Tr−íc khi r¶i líp ®Êt trång trät cÇn ®¸nh cÊp m¸i taluy tõ trªn xuèng d−íi nh− h×nh 9-11, bõa xèp ®Êt vµ dïng c¸c vÇng cá l¸t ®Ó gia cè mÐp vai ®−êng. VÒ mïa kh« nªn bè trÝ t−íi n−íc cho cá sèng ®Òu. - 173 -
  8. H×nh 9-11 Xö lý m¸i taluy tr−íc khi trång cá H×nh 9-12 L¸t cá kÝn m¸i taluy a) MÆt chÝnh; b) MÆt c¾t b) L¸t cá: Lµ ph−¬ng ph¸p dïng kh¸ phæ biÕn. Dïng c¸c vÇng cá ®¸nh tõ n¬i kh¸c ®Õn ®Ó l¸t kÝn toµn bé diÖn tÝch m¸i taluy. L¸t tõ ch©n lªn ®Ønh m¸i taluy thµnh hµng song song víi nhau råi dïng c¸c cäc tre dµi 0,2 ÷0,3m ®Ó gh×m chÆt. C¸c vÇng cá nªn x¾n vu«ng v¾n ®Òu nhau ®Ó cã thÓ l¸t kÝn vµ so le víi nhau (h×nh 9-12). c) L¸t cá thµnh c¸c « h×nh vu«ng: ThÝch hîp víi m¸i taluy nÒn ®¾p. Mang c¸c vÇng cá l¸t thµnh nh÷ng « vu«ng mçi c¹nh 1-1,5m, ë gi÷a ®¾p ®Êt mÇu vµ gieo cá. C¸c vÇng cá l¸t thµnh nh÷ng hµng chÐo lµm víi mÐp taluy mét gãc 450. Khi thi c«ng tr−íc hÕt cÇn ®µo c¸c r·nh n«ng trªn taluy ®Ó sau ®ã l¸t cá lªn. C¸c c¹nh trªn vµ d−íi cña taluy còng dïng c¸c vÇng cá ®Ó l¸t thµnh hµng (h×nh 9-13). H×nh 9-13: L¸t cá theo h×nh vu«ng H×nh 9-14: L¸t chång c¸c vÇng cá a) Theo kiÓu bËc cÊp ®øng; b) Theo kiÓu l¸t ®øng d) L¸t chång c¸c vÇng cá: Nh÷ng n¬i tèc ®é n−íc ch¶y t−¬ng ®èi lín hoÆc m¸i taluy t−¬ng ®èi dèc th× cã thÓ dïng biÖn ph¸p l¸t chång. Mang c¸c vÇng cá l¸t ngang cho chång lªn nhau thµnh h×nh bËc cÊp (xem h×nh 9-14) hoÆc chång ®øng c¸c vÇng cá theo h−íng gÇn th¼ng gãc víi m¸i taluy (h×nh 9-14b). Khi l¸t chång cÇn lµm cho c¸c vÇng cá ¸p chÆt víi nhau vµ g¾n chÆt víi m¸i taluy, mÆt cá ph¶i h−íng lªn trªn. Dïng c¸c cäc nhän dµi chõng 1m ®Ó ghim chÆt c¸c vÇng cá vµo taluy, ë ch©n taluy nªn l¸t s©u xuèng 1-3 líp, lµm cho mÆt c¸c vÇng cá ngang b»ng víi mÆt ®Êt. 9.3.2. L¸t ®¸. C¸c taluy ®· ®−îc l¸t ®¸ cã thÓ chèng c¸c dßng n−íc ch¶y víi tèc ®é cao xãi mßn vµ b¶o vÖ c¸c líp ®¸ kh«ng tiÕp tôc bÞ phong ho¸ ®Õn ph¸ ho¹i. Th−êng cã mÊy h×nh thøc l¸t ®¸ sau ®©y: a) L¸t ®¸ khan: - 174 -
  9. Lµ mét biÖn ph¸p hay dïng nhÊt. Cã thÓ l¸t 1 líp hoÆc 2 líp: Khi l¸t nªn chó ý mÊy ®iÓm sau ®©y: • §¸ ph¶i ch¾c kh«ng bÞ phong ho¸; • D−íi líp ®¸ nªn cã mét líp ®Öm dµy tõ 10 –20 cm. Líp ®Öm cã thÓ lµm b»ng ®¸ d¨m, sái s¹n, cã t¸c dông ®Ò phßng kh«ng cho ®Êt d−íi líp ®¸ khan bÞ xãi rçng, ®ång thêi còng lµm cho líp ®¸ l¸t cã tÝnh ®µn håi. Kh«ng nªn dïng c¸t lµm líp ®Öm v× c¸t dÔ bÞ n−íc xãi mÊt. Víi taluy nÒn ®µo, tr−êng hîp cã n−íc ngÇm ch¶y ra ng−êi ta th−êng lµm líp ®Öm theo nguyªn t¾c tÇng läc ng−îc, dïng c¸c vËt liÖu tõ nhá ®Õn to tÝnh tõ trong ra ngoµi, ®Ó ®Ò phßng n−íc ngÇm xãi vµ cuèn ®Êt cña m¸i taluy ®i. H×nh 9-15: L¸t ®¸ khan gia cè taluy a) l¸t 1 líp: b)L¸t 2 líp; 1. L¸t ®¸ khan. 2. Líp ®Öm dµy 22-22cm. 3. Ch©n mãng • Khi l¸t nªn tiÕn hµnh tõ d−íi lªn trªn, c¸c hßn ®¸ l¸t xen kÏ nhau vµ dïng ®¸ d¨m chÌn kÝn tÊt c¶ c¸c khe hë gi÷a c¸c hßn ®¸. NÕu dïng ®¸ cuéi lÊy ë s«ng suèi ®Ó l¸t th× ph¶i l¸t thµnh hµng vµ xÕp ®øng c¸c hßn ®¸ th¼ng gãc víi mÆt taluy (h×nh 9-15). b) L¸t ®¸ cã kÎ m¹ch Dïng ®Ó gia cè taluy nÒn ®−êng nh÷ng n¬i n−íc ch¶y m¹nh vµ t¸c dông cña sãng t−¬ng ®èi lín. ChiÒu dµy th−êng tõ 0,3 ÷ 0,5m. Khi thi c«ng nªn chó ý mÊy ®iÓm sau: • ViÖc sö dông vËt liÖu theo c¸c thao t¸c thi c«ng ph¶i ®óng theo quy ®Þnh cña quy ph¹m thi c«ng x©y g¹ch, ®¸ hiÖn hµnh. • D−íi líp ®¸ x©y nªn r¶i mét líp ®Öm b»ng ®¸ d¨m hoÆc sái s¹n dµy tõ 10 ÷ 40 cm. • C¸c taluy nÒn ®−êng sÏ x©y ®¸ th× ph¶i ®¾p vµ ®Çm nÐn kü, tèt nhÊt lµ ®Ó cho lón xong míi x©y ®Ó tr¸nh líp ®¸ x©y bÞ ph¸ ho¹i do nÒn ®−êng tiÕp tôc lón. • Ph¶i ph©n ®o¹n ®Ó thi c«ng, cø c¸ch 10 –15 m th× chõa mét khe co gi·n, nh÷ng chç nÒn ®−êng cã kh¶ n¨ng lón th× ph¶i chõa khe phßng lón, phÇn d−íi cña taluy x©y ph¶i chõa lç tho¸t n−íc. c) T−êng b¶o vÖ. ThÝch hîp ®Ó gia cè c¸c m¸i taluy dÔ bÞ phong ho¸, ®−êng nøt ph¸t triÓn nh−ng kh«ng dÔ bÞ xãi mßn. Lo¹i t−êng b¶o vÖ nµy cã t¸c dông ng¨n ngõa kh«ng cho taluy bÞ - 175 -
  10. phong hãa thªm n÷a vµ cã thÓ x©y ®¸, ®æ bª t«ng hoÆc lµm b»ng c¸c vËt liÖu kh¸c. T−êng b¶o vÖ th−êng kh«ng chÞu ¸p lùc ngang. NÕu x©y thµnh khèi liÒn th× nªn bè trÝ c¸c khe co gi·n vµ c¸c lç tho¸t n−íc. Còng cã thÓ x©y t−êng b¶o vÖ côc bé ë c¸c chç ®¸ mÒm yÕu hoÆc chç lâm trªn taluy ®Ó tiÕt kiÖm khèi l−îng vËt liÖu x©y. Khi x©y t−êng b¶o vÖ tr−íc hÕt cÇn dän s¹ch ®¸ phong ho¸, c©y cá, r¸c bÈn, ®¾p c¸c chç lâm cho b»ng vµ lµm cho t−êng tiÕp xóc chÆt víi m¸i taluy. 9.3.3. L¸ng phñ mÆt, phun v÷a, bÞt ®−êng nøt. ThÝch hîp víi c¸c taluy ®¸ dÔ phong ho¸. BÞt ®−êng nøt chñ yÕu ®Ó ®Ò phßng n−íc m−a thÊm qua ®−êng nøt ch¶y vµo líp ®¸ g©y t¸c dông ph¸ ho¹i. Tr−íc khi thi c«ng cÇn ph¶i dän s¹ch mÆt ®¸, bá c¸c líp ®¸ phong ho¸ vµ c¸c hßn ®¸ rêi r¹c, bï ®¸ nhá vµo, lÊp b»ng c¸c chç lâm, lÊy hÕt rÔ cá vµ rÔ c©y trong kÏ nøt ®Ó v÷a cã thÓ g¾n chÆt víi ®¸. VËt liÖu dïng ®Ó phun cã thÓ lµ v÷a xi m¨ng, v÷a xi m¨ng c¸t tû lÖ 1:3;1:4. Lo¹i v÷a ®Ó phñ mÆt t−¬ng ®èi kinh tÕ lµ v÷a tam hîp gåm v«i, xi m¨ng, c¸t hoÆc v÷a tø hîp gåm v«i xi m¨ng, c¸t, ®Êt sÐt. Khi l¸ng phñ mÆt cÇn chó ý kh©u ®Çm chÆt vµ l¸ng mÆt lÇn sau cïng. R¶i v÷a ®îi cho se l¹i vµ ®Ó cho ®Õn khi n−íc næi ®Òu lªn mÆt th× th«i, sau ®ã phñ c¸t lªn vµ t−íi n−íc b¶o d−ìng. 9.3.4. Gia cè chèng xãi ë taluy nÒn ®−êng ë ven s«ng. Víi c¸c bê s«ng bÞ xãi lë ngoµi viÖc dïng biÖn ph¸p gia cè taluy ®· nªu trªn ®©y cßn cã thÓ dïng c¸c ph−¬ng ph¸p sau: a) Rä ®¸: Th−êng dïng c¸c rä ®ùng ®¸ héc ®an b»ng c¸c sîi d©y thÐp ®−êng kÝnh 2,5 ÷ 4 mm. C¸c rä ®¸ cã thÓ l¸t n»m trªn m¸i taluy (h×nh 9-16b) hoÆc l¸t ë ch©n taluy nÒn ®−êng (h×nh 9-16a). H×nh 9-16: Dïng rä ®¸ ®Ó gia cè taluy a) L¸t ë ch©n taluy; b) L¸t n»m trªn m¸i taluy. Rä ®¸ th−êng ®an thµnh h×nh hép ®Ó dÔ l¸t, t¹i nh÷ng dßng s«ng n−íc ch¶y m¹nh th× nªn ®an thµnh h×nh trô trßn ®Ó sau khi bá ®¸ xong tiÖn l¨n rä xuèng s«ng. M¾t l−íi cña rä cã thÓ ®an thµnh h×nh vu«ng hoÆc h×nh s¸u c¹nh (h×nh 9-17). M¾t l−íi h×nh vu«ng dÔ ®an nh−ng c−êng ®é thÊp h¬n vµ sau khi bÞ háng mét m¾t th× dÔ bÞ háng tiÕp sang c¸c m¾t - 176 -
  11. kh¸c. §Ó cho l−íi cña rä kh«ng bÞ ®øt, khi bá ®¸ vµo rä kh«ng nªn nÐm m¹nh vµ ph¶i ®Ó c¸c ®Çu nhän cña ®¸ lßi ra ngoµi l−íi. H×nh 9-17: Rä ®¸ a) H×nh hép; b) H×nh trô; c) M¾t l−íi cña rä. b)NÐm ®¸ héc ®Ó gia cè ch©n taluy NÕu ®Þa ph−¬ng cã nhiÒu ®¸ th× cã thÓ nÐm ®¸ héc xuèng bé phËn taluy ®· ngËp n−íc ®Ó gia cè. §¸ cã thÓ nÐm xuèng n−íc tuú tiÖn, ®é dèc cña phÇn taluy ®¸ d−íi n−íc th−êng vµo kho¶ng 1:1,25; 1:1,5 vµ nh÷ng n¬i n−íc ch¶y m¹nh th× cã thÓ lªn ®Õn 1:2; 1:3. Khi x©y dùng nÒn ®−êng míi cã thÓ nÐm ®¸ ®¾p bé phËn ch©n taluy (h×nh 9-18). KÝch th−íc hßn ®¸ dïng ®Ó nÐm xuèng n−íc gia cè taluy x¸c ®Þnh theo tèc ®é n−íc ch¶y, th−êng dïng c¸c hßn ®¸ 0,3-0,5m. §¸ ph¶i nÐm thµnh nhiÒu líp (Ýt nhÊt lµ hai líp) vµ c¸c hßn ®¸ lín ph¶i nÐm sau ®Ó ®Ì lªn c¸c hßn ®¸ nhá h¬n. H×nh 9-18: Gia cè taluy b»ng ph−¬ng ph¸p nÐm ®¸ a) NÐm ®¸ gia cè ch©n taluy; b) NÐm ®¸ gia cè taluy. Ph−¬ng ph¸p nÐm ®¸ ®¬n gi¶n, kh«ng sî lón vµ cã thÓ c¬ giíi ho¸ hoµn toµn. c) Gia cè b»ng c¸c tÊm bª t«ng l¾p ghÐp. Gia cè b»ng c¸c tÊm bª t«ng cèt thÐp (h×nh 9-19): dïng ®Ó gia cè m¸i taluy ë nh÷ng ®o¹n nÒn ®−êng ®¾p th−êng xuyªn hoÆc thØnh tho¶ng bÞ ngËp n−íc vµ c¸c m¸i taluy ë däc bê s«ng chÞu t¸c dông cña sãng lín h¬n 3 m. Th−êng dïng c¸c tÊm kÝch th−íc - 177 -
  12. tõ 2,5 x 1,25m ®Õn 2,5 x 3,0m, chiÒu dµy tõ 10; 15 hoÆc 20cm b»ng bª t«ng cèt thÐp m¸c 200. Khi thi c«ng dïng cÇn trôc ®Ó ®Æt tÊm trªn líp mãng ®¸ d¨m hoÆc cuéi sái ®· chuÈn bÞ s½n. Sau khi ®Æt xong th× liªn kÕt c¸c tÊm l¹i víi nhau thµnh tõng m¶ng lín 40 x 20m (khi chiÒu cao sãng d−íi 1,5m) hoÆc 40 x 15m (khi chiÒu cao sãng lín h¬n 1,5m) b»ng c¸ch hµn hoÆc buéc cèt thÐp liªn kÕt vµ ®æ v÷a xi m¨ng tØ lÖ 1:3 vµo khe nèi råi ®Çm chÆt. Liªn kÕt c¸c tÊm bª t«ng thµnh m¶ng nh− vËy ®Ó ®Ò phßng t¸c dông ph¸ ho¹i do nhiÖt ®é vµ líp mãng lón kh«ng ®Òu g©y ra. Khi chiÒu cao sãng d−íi 1,0m th× kh«ng cÇn liªn kÕt c¸c tÊm bª t«ng thµnh tõng m¶ng nh− trªn. Gia cè c¸c tÊm bª t«ng th−êng: dïng khi chiÒu cao sãng d−íi 0,7m, tèc ®é ch¶y cña n−íc d−íi 4m/s. Khi m¸i taluy lµ taluy 1:2 dïng c¸c tÊm 1 x 1 x 0,16(0,20)m vµ ®Æt trªn líp mãng ®¸ d¨m hoÆc cuéi sái. C«ng t¸c gia cè m¸i taluy b»ng c¸c tÊm bª t«ng l¾p ghÐp hoÆc b»ng c¸ch x©y ®¸ chØ ®−îc tiÕn hµnh sau khi m¸i taluy ®· æn ®Þnh ®Ó ®Ò phßng h− háng do m¸i taluy bÞ lón kh«ng ®Òu. Tr−íc khi gia cè ph¶i ®Çm chÆt vµ hoµn thiÖn mÆt m¸i taluy. Th−êng dïng m¸y xóc cã g¸ l¾p thiÕt bÞ ®Çm, ®Çm chÊn ®éng, lu ®Ó ®Çm chÆt m¸i taluy. §ång thêi víi viÖc chuÈn bÞ m¸i taluy cÇn ph¶i ®µo hè ®Ó x©y mãng bª t«ng d−íi ch©n taluy. C«ng t¸c r¶i líp mãng ®¸ d¨m vµ cuéi sái chñ yÕu lµ b»ng tay. Còng cã thÓ dïng m¸y san ñi, san tù hµnh vµ m¸y xóc cã thiÕt bÞ ®Æc biÖt ®Ó r¶i san vµ ®Çm lÌn líp mãng. H×nh 9-19 : Gia cè m¸i taluy nÒn ®−êng ®¾p b»ng c¸c tÊm bª t«ng cèt thÐp (h phô thuéc vµo chiÒu cao sãng) a/ Tr−êng hîp líp mãng ë ch©n nÒn ®−êng ®¾p ®ñ æn ®Þnh; b/ Tr−êng hîp cÇn b¶o vÖ ®¸ cña dßng ch¶y khi bÞ xãi mßn 1 - Líp bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp 2. §¸ d¨m hoÆc cuéi sái 3. Mãng bª t«ng hoÆc ®¸ Dïng cÇn trôc ®Ó l¸t c¸c tÊm bª t«ng vµo m¸i taluy vµ l¸t dÇn tõ ch©n lªn ®Ønh. Víi c¸c tÊm bª t«ng kÝch th−íc nhá h¬n th× cã thÓ l¸t b»ng nh©n lùc. §Ó gia cè m¸i taluy chèng sãng cã thÓ tham kh¶o kinh nghiÖm cña nh©n d©n trång c©y cóc tÇn, dïng tre hoÆc c¸c bã cµnh c©y ®Ó l¸t vµo phÇn taluy bÞ sãng vç. - 178 -
  13. Ch−¬ng 10 X©y dùng c¸c c«ng tr×nh trªn ®−êng 10.1 Kh¸i niÖm chung ViÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh trªn ®−êng lµ mét phÇn trong qu¸ tr×nh thi c«ng tæng hîp x©y dùng ®−êng «t«. C¸c c«ng tr×nh trªn ®−êng chñ yÕu bao gåm c¸c c«ng tr×nh cña hÖ thèng tho¸t n−íc, c¸c lo¹i t−êng ch¾n ®Êt. Gi¸ thµnh x©y dùng chóng chiÕm mét tû lÖ ®¸ng kÓ trong tæng gi¸ thµnh x©y dùng ®−êng, ®ång thêi viÖc thi c«ng l¹i khã kh¨n, phøc t¹p. V× vËy cÇn ph¶i tæ chøc tèt viÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh trªn ®−êng th× míi t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó hoµn thµnh c«ng t¸c x©y dùng ®−êng «t« ®óng thêi h¹n, ®¹t chÊt l−îng cao vµ gi¸ thµnh h¹. C¸c c«ng tr×nh cña hÖ thèng tho¸t n−íc bao gåm nhiÒu lo¹i kh¸c nhau nh− bËc n−íc, dèc n−íc, c¸c c«ng tr×nh b¶o vÖ chèng n−íc vµ h−íng dßng n−íc, c¸c c«ng tr×nh tho¸t n−íc ngÇm; c¸c c«ng tr×nh cÇu cèng, trong ®ã phæ biÕn nhÊt trªn ®−êng lµ cÇu nhá vµ cèng lµm b»ng bª t«ng cèt thÐp. CÇu nhá vµ cèng thuéc vÒ nh÷ng c«ng tr×nh nhá vµ Ýt phøc t¹p, th−êng ®−îc x©y dùng theo ®Þnh h×nh. CÇu trung, cÇu lín lµ nh÷ng c«ng tr×nh khèi l−îng lín vµ phøc t¹p nªn ph¶i thiÕt kÕ vµ thi c«ng cho tõng c«ng tr×nh. T−êng ch¾n ®Êt còng thuéc vµo c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt, ph¶i ®−îc thiÕt kÕ vµ x©y dùng riªng cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng n¬i. Kü thuËt thi c«ng c¸c c«ng tr×nh cÇu ®· ®−îc giíi thiÖu kü trong gi¸o tr×nh “X©y dùng cÇu”. Kü thuËt thi c«ng t−êng ch¾n ®Êt còng lµ kü thuËt x©y dùng c¸c c«ng tr×nh x©y ®¸ vµ ®æ bªt«ng ®· ®−îc giíi thiÖu trong ch−¬ng “X©y dùng mè trô, cña gi¸o tr×nh trªn. V× vËy trong ch−¬ng nµy chñ yÕu sÏ giíi thiÖu c«ng t¸c x©y dùng cèng, ®Æc biÕt lµ cèng trßn bªt«ng cèt thÐp vµ cèng vßm lµ lo¹i cèng ®−îc dïng phæ biÕn nhÊt trªn ®−êng « t«. Trong x©y dùng ®−êng ng−êi ta th−êng ph©n ra hai lo¹i cèng: c¸c cèng bè trÝ theo ®Þa h×nh vµ c¸c cèng bè trÝ theo cÊu t¹o. Cèng bè trÝ theo ®Þa h×nh th−êng ®Æt ë nh÷ng vÞ trÝ tuyÕn ®−êng c¾t ngang nh÷ng khe suèi nhá hoÆc nh÷ng chç ®Þa h×nh tròng cÇn tho¸t n−íc, trªn cèng th−êng cã mét líp ®Êt ®¾p kh¸ dµy. Cèng bè trÝ theo cÊu t¹o th−êng ®Æt ë c¸c ®o¹n nÒn ®µo cÇn ph¶i tho¸t n−íc ngang ®−êng ®Ó gi¶m bít khèi l−îng x©y dùng r·nh biªn. Khi thi c«ng theo ph−¬ng ph¸p d©y chuyÒn ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c m¸y lµm ®Êt lµm viÖc thuËn lîi th× c¸c cèng ®Þa h×nh ph¶i ®−îc x©y dùng tr−íc c«ng t¸c x©y dùng nÒn ®−êng mét b−íc. C¸c cèng bè trÝ theo cÊu t¹o th× l¹i thi c«ng sau khi ®µo xong nÒn ®−êng. C¸c kiÓu kÕt cÊu chñ yÕu th−êng dïng lµ c¸c cèng bªt«ng cèt thÐp l¾p ghÐp tiÕt diÖn trßn ®¬n, kÐp hoÆc ba bèn èng khÈu ®é 0,75; 1,00; 1,25; 1,5 vµ 2,0m hoÆc tiÕt diÖn ch÷ nhËt (cèng b¶n) ®¬n hoÆc kÐp khÈu ®é 2,0; 2,5; 3,0 vµ 4,0m ®−îc chÕ t¹o t¹i nhµ m¸y hoÆc b·i bªt«ng ®óc s½n vµ dïng cÇn trôc hoÆc c¸c c«ng cô c¶i tiÕn ®Ó l¾p ®Æt vµo n¬i thi c«ng. - 179 -
  14. C¸c cèng bªt«ng cèt thÐp l¾p ghÐp th−êng do c¸c ph©n ®éi thi c«ng cèng chuyªn nghiÖp tiÕn hµnh. Qu¸ tr×nh thi c«ng x©y dùng cèng th−êng gåm c¸c b−íc sau ®©y: • Kh«i phôc vÞ trÝ cèng t¹i thùc ®Þa. • VËn chuyÓn vµ bèc dì c¸c bé phËn cña cèng ®Õn ®Þa ®iÓm thi c«ng. • §µo hè mãng. • X©y dùng mãng hoÆc líp ®Öm d−íi cèng. • L¾p ®Æt cöa ra vµo vµ th©n cèng. • §¾p c¸c khe hë gi÷a c¸c cèng kÐp, cèng ba b»ng vËt liÖu thÊm n−íc hoÆc b»ng vËt liÖu bªt«ng. • X©y dùng líp phßng n−íc. • §¾p ®Êt trªn cèng, gia cè lßng suèi vµ cöa cèng. 10.2 c«ng t¸c chuÈn bÞ vµ vËn chuyÓn c¸c cÊu kiÖn cña cèng bªt«ng cèt thÐp l¾p ghÐp. Tr−íc khi thi c«ng cèng cÇn ph¶i tiÕn hµnh tèt c«ng t¸c chuÈn bÞ. Néi dung cña c«ng t¸c chuÈn bÞ gåm cã viÖc kh«i phôc vÞ trÝ cèng t¹i thùc ®Þa vµ san dän b·i ®Ó c¸c cÊu kiÖn (c¸c èng cèng, c¸c khèi l¾p ghÐp mãng cèng vµ cöa cèng), vËn chuyÓn ®Õn chuÈn bÞ cho viÖc l¾p ®Æt cèng sau nµy. Ph¶i dïng c¸c m¸y tr¾c ®¹c ®Ó x¸c ®Þnh l¹i vÞ trÝ cña tim vµ chu vi cña c«ng tr×nh cèng, vÞ trÝ vµ cao ®é chÝnh x¸c cña c¸c mãng cöa vµo vµ cöa ra cña cèng theo c¸c mèc cao ®¹c chung cña ®−êng vµ tim cña r·nh tho¸t n−íc t¹m thêi. Cã thÓ dïng nh©n lùc hoÆc m¸y ñi ®Ó lµm c«ng t¸c san dän b·i ®Ó c¸c cÊu kiÖn. C¸c cÊu kiÖn cña cèng ®−îc vËn chuyÓn tõ n¬i s¶n xuÊt ®Õn ®Þa ®iÓm thi c«ng b»ng « t« vËn t¶i cã thµnh (khi cù ly vËn chuyÓn t−¬ng ®èi xa) hoÆc b»ng c¸c c«ng cô vËn chuyÓn c¶i tiÕn (khi cù ly gi÷a b·i ®óc cÊu kiÖn vµ n¬i thi c«ng t−¬ng ®èi gÇn). Khi vËn chuyÓn b»ng «t« th× ®o¹n cèng ®−îc dùng ®øng hoÆc ®Ó n»m ngang ë trong thïng xe. S¬ ®å xÕp ®Æt c¸c ®èt cèng trong thïng xe cña «t« träng t¶i 4t nh− ë h×nh 10.1. KÝch th−íc, träng l−îng cña mét ®èt cèng bªt«ng cèt thÐp l¾p ghÐp tiÕt diÖn trßn vµ sè l−îng c¸c ®èt cèng chë ®−îc trong mét chuyÕn xe «t« cã thÓ tham kh¶o ë b¶ng 10- 1. Khi vËn chuyÓn vµ bèc dì c¸c cÊu kiÖn bªt«ng cèt thÐp l¾p ghÐp cña cèng b»ng «t« cÇn theo ®óng mÊy ®iÓm quy ®Þnh sau ®©y: i. C¸c cÊu kiÖn chë trªn «t« kh«ng ®−îc xÕp cao qu¸ chiÒu cao giíi h¹n lµ 3,8m (kÓ tù mÆt ®−êng trë lªn) vµ kh«ng ®−îc xÕp réng qu¸ 2,5m. C¸c cÊu kiÖn cã khæ réng h¬n 2,5m th× kh«ng ®−îc xÕp nh« ra ngoµi thµnh xe. ii. Ph¶i xÕp ®Æt c¸c cÊu kiÖn ®èi xøng víi trôc däc vµ trôc ngang cña thïng xe. Khi xÕp ®Æt c¸c cÊu kiÖn kh«ng ®èi xøng th× ph¶i bè trÝ cho phÝa nÆng cña nã h−íng vÒ phÝa cabin. - 180 -
  15. H×nh 10-1 S¬ ®å bè trÝ c¸c èng cèng ë trong thïng xe «t« träng t¶i 4t. a) §Æt n»m; b) Dùng ®øng. iii. §Ó cho èng cèng khái bÞ vì trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn cÇn ph¶i chÌn ®Öm vµ ch»ng buéc cÈn thËn. C¸c ®èt cèng cã thÓ ®Æt n»m hoÆc ®Æt ®øng trong thïng xe khi vËn chuyÓn. NÕu ®Æt n»m th× c«ng t¸c bèc dì ®¬n gi¶n vµ nhanh chãng nh−ng cÇn ph¶i ch»ng buéc cÈn thËn. NÕu ®Æt ®øng th× viÖc bèc dì phøc t¹p h¬n nh−ng vËn chuyÓn rÊt an toµn, nhÊt lµ trong ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh låi lâm vµ dèc lín. B¶ng 10-1 KhÈu ®é cèng (m) Tªn c¸c chØ tiªu 0,5 0,75 1,00 1,25 1,25 1,5 1,5 2,0 §−êng kÝnh ngoµi cña 0,66 0,91 1,18 1,45 1,51 1,74 1,80 2,40 cèng (m) Träng l−îng cña 1 ®èt 3590 375 525 775 1025 1405 1500 1950 cèng (kg) Sè ®èt cèng chuyªn chë ®−îc b»ng 1 chuyÕn xe 9/10 6/7 5/4 3/2 2/2 2/2 t¶i: Träng t¶i 4 tÊn Träng t¶i 7 tÊn 12/18 8/9 6/6 6/3 6/3 4/2 4/2 1/1 - 181 -
  16. Khi vËn chuyÓn c¸c ®èt cèng ®Æt n»m trªn thïng xe th× ch»ng buéc nh− h×nh 10-2. NÕu ®Æt ®øng th× cè ®Þnh bªn trong c¸c ®èt cèng b»ng hai gi¸ gç ®øng b¾t chÆt víi ®¸y thïng xe b»ng bul«ng. NÕu ®−êng tèt vµ Ýt dèc th× cã thÓ kh«ng cÇn ch»ng buéc c¸c ®èt cèng ®Æt ®øng. Khi v©n chuyÓn c¸c tÊm cöa cèng cÇn ph¶i dïng c¸c tÊm gç xÎ, r¬m r¹ ®Ó ®Öm gi÷a c¸c tÊm bªt«ng vµ gi÷a c¸c tÊm bªt«ng víi thïng xe. CÇn ph¶i vËn chuyÓn hÕt tÊt c¶ c¸c bé phËn cña cèng ®Õn ®Þa ®iÓm thi c«ng vµ bè trÝ ®Ó trong khu vùc b·i n»m trong ph¹m vi t¸c dông cña cÇn trôc dïng ®Ó l¾p ®Æt cèng khi thi c«ng. NÕu ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh cho phÐp th× tèt nhÊt lµ ®Æt c¸c cÊu kiÖn trªn b·i ®Êt däc theo hè mãng cã chõa mét d¶i réng 3m ®Ó cÇn trôc ®i l¹i. C¸c bé phËn cña cèng ph¶i ®Æt ®óng vÞ trÝ cña nã tuú theo kü thuËt l¾p ghÐp sÏ sö dông sau nµy. NÕu dïng cÇn trôc ®Ó ®Æt cèng th× nªn bè trÝ nh− h×nh 10-5. Th−êng dïng «t« cÇn trôc ®Ó cÈu c¸c ®èt cèng vµ c¸c khèi bªt«ng l¾p ghÐp cöa cèng tõ c¸c b·i ®óc ®Æt lªn thïng xe vµ sau ®ã cÈu c¸c cÊu kiÖn nµy tõ thïng xe ®Æt xuèng b·i thi c«ng. N¨ng suÊt cña cÇn trôc khi cÈu c¸c ®èt cèng cã thÓ x¸c ®Þnh theo c«ng thøcL Π=Tc.kt.q/tck (10-1) Trong ®ã: Tc : thêi gian cña mét ca lµm viÖc (h); kt: hÖ sè sö dông cÇn trôc theo thêi gian, b»ng 0,7; q: sè ®èt cèng ®ång thêi bèc H×nh 10-2 Cè ®Þnh c¸c ®èt cèng trßn dì b»ng cÇn trôc; ®Æt n»m trªn thïng xe tck: thêi gian cña mét chu kú bèc dì (h); Thêi gian cña mét chu kú bèc dì tck gåm cã c¸c b−íc sau ®©y: buéc cèng vµo mãc cÇn trôc, n©ng èng cèng lªn vµ quay cÇn trôc, h¹ èng xuèng; th¸o èng ra khái mãc cÇn trôc vµ quay cÇn trôc trë vÒ vÞ trÝ cò. 10.3. ®µo hè mãng. C«ng t¸c ®µo hè mãng cã thÓ tiÕn hµnh b»ng m¸y hoÆc b»ng nh©n lùc. Khi thi c«ng b»ng m¸y th× th−êng dïng m¸y ñi hoÆc m¸y xóc lo¹i nhá víi dung tÝch gÇu tõ 0,15÷0,35m3 v× khèi l−îng ®µo ®Êt hè mãng nµy kh«ng nhiÒu, dïng c¸c m¸y lµm ®Êt lo¹i lín vµ n¨ng suÊt cao lµ kh«ng hîp lý. Tèt nhÊt lµ dïng lo¹i m¸y kÐo T.106 cã trang bÞ gÇu - 182 -
  17. d©y hoÆc m¸y xóc E-153 ®Ó ®µo hè mãng cã chiÒu réng d−íi 3m. Tr−êng hîp mùc n−íc ngÇm ë cao còng dïng lo¹i m¸y kÐo T.106 cã trang bÞ gÇu d©y ®Ó ®µo mãng réng h¬n 3m. Khi ®ã m¸y sÏ di chuyÓn däc theo tim cèng vµ ®µo ®Êt ®æ thµnh ®èng ë mét bªn hè mãng c¸ch mÐp hè tõ 0,18÷1m nh− h×nh 10-3a. §Êt ®−îc ®µo thµnh líp tõ 10÷15cm ®Òu trªn toµn chiÒu réng cña hè mãng. NÕu chiÒu réng hè mãng lín h¬n 3m vµ kh«ng cã n−íc ngÇm th× dïng m¸y kÐo T106 cã trang bÞ l−ìi ñi ®Ó ®µo mãng. Khi ®ã sÏ cho m¸y ñi ch¹y däc theo tim cèng ®µo ®Êt thµnh líp dµy 10÷5cm råi ñi thµnh ®èng ë th−îng l−u dßng ch¶y c¹nh cöa vµo cña cèng nh− h×nh 10-3b. Sè ca m¸y cÇn thiÕt ®Ó ®µo ®Êt mãng cèng cã thÓ x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: N=V/Π Π n¨ng suÊt cña m¸y khi ®µo ®¸t mãng cèng (m3/ca); Trong ®ã : : V : khèi l−îng c«ng t¸c ®µo ®Êt mãng cèng, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: V=(a+h)Lhk Víi a : chiÒu réng cña ®¸y hè mãng (m) h : chiÒu s©u hè mãng (m) L : chiÒu dµi cèng (m) k : hÖ sè xÐt ®Õn viÖc t¨ng khèi l−îng c«ng t¸c lµm ®Êt do viÖc ®µo s©u lßng suèi vµ ®µo mãng ë c¸c cöa cèng, th−êng lÊy b»ng 2,2. - 183 -
  18. H×nh 10-3 S¬ ®å ®µo ®Êt hè mãng cèng b»ng m¸y kÐo v¹n n¨ng T106. a) Khi chiÒu réng hè mãng bÐ h¬n 3m(hoÆc >3m nh−ng mùc n−íc ngÇm ë cao). b) Khi chiÒu réng hè mãng lín h¬n 3m vµ mùc n−íc ngÇm ë s©u. 1. mãng cña t−êng ®Çu ®µo b»ng ph−¬ng ph¸p thñ c«ng; 2. m¸y kÐo trang bÞ gÇu xóc; 3. ®èng ®Êt; 4. m¸y kÐo trang bÞ l−ìi ñi. Khi hiÖn tr−êng thi c«ng chËt hÑp hoÆc ®Êt cã lÉn nhiÒu hßn ®¸ må c«i kh«ng thÝch hîp ®Ó thi c«ng b»ng m¸y th× cã thÓ ®µo mãng b»ng nh©n lùc. Khi ph¶i ®µo mãng qua c¸c líp ®Êt cøng hoÆc ®¸ th× nªn dïng ph−¬ng ph¸p næ ph¸ nhá ®Ó rót ng¾n thêi h¹n thi c«ng. Ph¶i c¨n cø vµo khèi l−îng c«ng t¸c, kÝch th−íc cña hè mãng, ®é cøng r¾n cña ®Êt ®¸ vµ c¸c t×nh h×nh cô thÓ kh¸c ®Ó bè trÝ c¸c lç m×n. Th«ng th−êng cã mÊy ph−¬ng ph¸p bè trÝ lç m×n sau ®©y: 1 - Bè trÝ c¸c lç m×n theo mét hµng ®¬n: th−êng ¸p dông khi ®µo c¸c hè mãng hÑp tõ 1÷1,5m trë l¹i. C¸c lç m×n th−êng bè trÝ däc theo tim cña hè mãng ®−êng kÝnh lç tõ 10÷15cm. ChiÒu s©u ®Æt gãi m×n, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c lç m×n ph¶i c¨n cø vµo kÝch th−íc hè mãng, ®é cøng cña ®Êt ®¸ mµ x¸c ®Þnh. Th−êng cø c¸ch 1-1,5m th× bè trÝ mét lç (h×nh 10-4a). - 184 -
  19. 1 2 a) 1 2 3 b) 1 2 3 c) H×nh 10-4 C¸c ph−¬ng ph¸p bè trÝ lç m×n ®Ó ®µo mãng cèng. a) Bè trÝ theo hµng ®¬n; b) Bè trÝ nhiÒu hµng m×n; c) Bè trÝ theo h×nh hoa mai 2 - Bè trÝ nhiÒu hµng m×n: thÝch hîp khi ®µo c¸c hè mãng réng tõ 1,5÷2,5m hoÆc réng h¬n. C¸c lç m×n cã thÓ bè trÝ theo h×nh tø gi¸c hoÆc h×nh tam gi¸c nh− h×nh 10-4b. Lç m×n bè trÝ c¸ch mÐp hè mãng 0,5m, ®−êng kÝnh lç tõ 15-20cm chiÒu s©u x¸c ®Þnh theo chiÒu s©u hè mãng, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c lç m×n tõ 1,5-2,5m. 3 - Bè trÝ theo h×nh ®a gi¸c: tr−êng hîp ph¶i ®µo qua ®¸ cøng th× cã thÓ bè trÝ tõng nhãm m×n theo d¹ng h×nh ®a gi¸c hoÆc h×nh tam gi¸c nh− h×nh 10-4c. Bè trÝ nh− vËy hiÖu qu¶ ph¸ næ t−¬ng ®èi cao. §−êng kÝnh lç m×n th−êng tõ 15÷20cm, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c lç m×n trong tõng nhãm hoa mai th−êng lµ 30÷35cm. Khi thi c«ng næ ph¸ cÇn ph¶i tu©n thñ nghiªm kh¾c quy tr×nh thao t¸c næ ph¸ vµ an toµn næ ph¸. 10.4. §Æt cèng 10.4.1. §Æt cèng b»ng cÇn trôc. Khi thi c«ng b»ng m¸y th× dïng «t« cÇn trôc hoÆc cÇn trôc b¸nh xÝch träng t¶i 3÷5t ®Ó ®Æt cèng. Tr−íc khi b¾t ®Çu ®Æt cèng ph¶i c¾m l¹i tim cèng, c¾m cäc dÉn h−íng, kiÓm tra chÊt l−îng, kÝch th−íc vµ ®é dèc cña hè mãng, ®Æt vµ thö «t« cÇn trôc. Sau ®ã dïng «t« tù ®æ ®Ó chë vËt liÖu lµm líp ®Öm (®¸ d¨m, c¸t sái v.v..) ®Õn ®æ vµo hè mãng råi dïng m¸y ñi ®Ó san vµ lu hoÆc b¶n ®Çm treo trªn m¸y xóc ®Ó lÌn chÆt. B−íc thao t¸c chñ yÕu ®Ó x©y dùng cèng lµ b−íc l¾p ®Æt cèng th−êng tiÕn hµnh theo s¬ ®å vÏ ë h×nh 10-5 vµ theo tr×nh tù sau: - 185 -
  20. H×nh 10-5 S¬ ®å qu¸ tr×nh thi c«ng ®Æt cèng trßn ®¬n bªt«ng cèt thÐp b»ng cÇn trôc K-32 K- «t« cÇn trôc; T- c¸c ®èt cèng vµ phiÕn cöa cèng. 1-23 tr×nh tù c¸c b−íc thi c«ng • ®Æt c¸c khèi mãng cña cöa ra (phÝa h¹ l−u); • ®Æt ®èt cèng ®Çu tiªn c¹nh cöa ra (phÝa h¹ l−u); • x©y dùng líp ®Öm sái c¸t d−íi ®èt cèng ®Çu tiªn; • ®Æt ®èt cèng ®Çu tiªn c¹nh cöa ra • ®Æt c¸c khèi bªt«ng l¾p cña cöa ra vµ trÐt v÷a xim¨ng ë c¸c khe nèi; • ®Æt c¸c ®èt cèng ë gi÷a; • ®Æt c¸c khèi mãng cña cöa vµo (phÝa th−îng l−u); • x©y dùng líp ®Öm c¸t sái d−íi ®èt cèng cuèi cïng vµ tr¸ng v÷a xi m¨ng c¸t ë líp mÆt; • ®Æt ®èt cèng cuèi cïng c¹nh cöa vµo; • ®Æt c¸c khèi bªt«ng l¾p ghÐp cña cöa vµo vµ tr¸t v÷a xim¨ng c¸c khe nèi; • ®Æt líp phßng n−íc vµ ®¾p ®Êt trªn cèng. Khi x©y dùng c¸c cèng kÐp hoÆc cèng ba miÖng th× ngoµi c¸c b−íc trªn ®©y cßn thªm b−íc ®¾p c¸t sái hoÆc ®æ bªt«ng vµo kho¶ng trèng gi÷a c¸c hµng cèng. B−íc nµy th−êng tiÕn hµnh sau khi ®Æt vµ nèi c¸c ®èt cèng ë gi÷a xong. Khi ®Æt c¸c ®èt cèng ë gi÷a th× nªn ®Æt 2-3 ®èt cèng mét ®ît vµ ph¶i dïng m¸y kiÓm tra ®é chÝnh x¸c cña viÖc ®Æt cèng. C¸c ®èt cèng ®Æt c¸ch nhau mét khe hë tõ 1-1,5cm. §èt cèng gÇn cöa vµo hoÆc cöa ra ph¶i ®Æt gèi trªn mét nöa chiÒu dµy cña t−êng ®Çu, phÇn cßn l¹i cña ®èt cèng nµy ph¶i ®Æt n»m trªn líp ®Öm sái cuéi æn ®Þnh vµ trªn cã l¸ng v÷a xim¨ng. Líp v÷a nµy dµy kho¶ng 1,5cm vµ ®−îc san b»ng ph»ng trªn líp ®Öm vµ ®Çm chÆt. Dïng d©y c¸p ®−êng kÝnh 12mm hoÆc c¸c thiÕt bÞ cÆp ®Æc biÖt ®Ó cÈu c¸c ®èt cèng. Khi buéc d©y c¸p vµo c¸c ®èt cèng cÇn chó ý ®Ó cho c¸c mèi buéc n»m ë mÆt ngoµi cña cèng th× míi b¶o ®¶m chiÒu réng cho phÐp cña c¸c khe hë gi÷a c¸c ®èt cèng b»ng 1-1,5cm. §Ó ®¶m b¶o cho cèng kh«ng thÊm n−íc ph¶i dïng bao t¶i tÈm nhùa ®−êng ®Ó nèi c¸c ®èt cèng vµ lµm líp phßng n−íc theo ®óng nh÷ng quy ®Þnh cña thiÕt kÕ. Líp phßng - 186 -
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản