
89
ẢNHHƯỞNGCỦACÁCYẾUTỐTRONGMÔHÌNH
CHẤPNHẬNVÀSỬDỤNGCÔNGNGHỆMỞRỘNGĐẾN
ÝĐỊNHVÀÀNHVISỬDỤNGCÔNGCỤAITRONG
MÔNVIẾTTIẾNGTRUNGQUỐCCỦASINHVIÊN
TẠITHÀNHPHỐHỒCHMINH
ChâuAPhí
,HuỳnhThụcNhi
Email:phica@hcmue.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:26/07/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:12/09/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.986
Tómtắt:Trongbốicảnhứngdụngngàycàngrộngrãicủatrítuệnhântạo(AI)trong
giáodục,nghiêncứunàytậptrunglàmrõhànhvisửdụngcôngcụAItrongmônViếttiếng
TrungQuốccủasinhviênở4trườngđạihọctạithànhphốHồChíMinh.Nghiêncứuđược
thựchiệndựatrênmôhìnhChấpnhậnvàsửdụngcôngnghệmởrộng(UTAUT2)vàkhảo
sáttại4trườngđạihọctiêubiểucóđàotạongànhNgônngữTrungQuốc.Kếtquảchothấy
cácyếutốkỳvọnghiệusuất(PE),kỳvọngnỗlực(EE)vàđộnglựcthụhưởng(HM)cótác
độngđángkểđếnýđịnhsửdụng(BI),trongkhiđiềukiệnthuậnlợi(FC),giátrịchiphí(PV)
vàthóiquensửdụng(HT)khôngcótácđộngđángkể.Ýđịnhsửdụng(BI)đượcchứngminh
cótácđộngtíchcựcđếnhànhvisửdụng(UB),chothấyýđịnhcóthểchuyểnhóathành
hànhđộngthựctế.Phântíchsựkhácbiệtgiữacácnhómsinhviênchothấy,sinhviênởcác
trườngkhácnhauvàsinhviêncónănglựctiếngTrungQuốckhácnhaucósựkhácbiệtđáng
kểvềhànhvisửdụng,cóthểđượcgiảithíchbởisựkhácbiệttrongnhậnthứcvềcácyếutố
UTAUT2.Đặcbiệt,ChatGPTlàcôngcụAIđượcsinhviêntạithànhphốHồChíMinhsử
dụngphổbiếnnhất.Nghiêncứunàykhôngchỉcungcấpbằngchứngthựcnghiệmmàcòn
đưarathảoluậnvàkiếnnghịnhằmhỗtrợviệcứngdụngAIhiệuquảhơntronggiảngdạy
vàhọctậptiếngTrungQuốc.
Từkhóa:côngcụAI,hànhvisửdụng,môhìnhUTAUT2,ýđịnhsửdụng
1
TrườngĐạihọcSưphạmThànhphốHồChíMinh
2
TrườngĐạihọcNgoạingữ-TinhọcThànhphốHồChíMinh
I.Đặtvấnđề
Đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy
chuyểnđổisốtronggiáo dục,đặcbiệtlà
ứng dụng trí tuệ nhântạo (AI). Là trung
tâmgiáodụclớncủaViệtNam,thànhphố
HồChíMinh(TP.HCM)cósốlượngsinh
viên(SV)đông,nênmứcđộtiếpcậnvàsử
dụngAIcủaSVtạiđâycó ý nghĩa quan
trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng các
côngcụnàytronggiáodục.Trongbốicảnh

90
hộinhậpViệt-Trung,mônViếttiếngTrung
Quốcngàycàngđượcchútrọng.Tuynhiên,
cácnghiêncứuhiệnnaychủyếuxemxét
việcsửdụngAInóichung,chưacónhiều
nghiêncứuápdụngmôhìnhUTAUT2để
phântíchcácyếutốảnhhưởngđếnhành
visửdụngAItrongmônViếttiếngTrung
QuốccủaSVTP.HCM.Vìvậy,nghiêncứu
nàyvậndụngmôhìnhUTAUT2nhằmxác
địnhcácyếutốtácđộngđếnýđịnhvàhành
visửdụngAIcủaSV,quađóđềxuấtgiải
phápnângcaohiệuquảgiảngdạyvàhọc
tậptiếngTrungQuốc.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.ViệcứngdụngAItrong môn
ViếttiếngTrungQuốc
Gầnđây,nhiềunghiêncứuđãchứng
minhAIhỗtrợhiệuquảtrongviệcnâng
cao kỹ năng viết, chẳng hạn như ngữ
pháp,từvựngvàcấutrúccâu,thôngqua
Chatbotvàphầnmềmkiểmtralỗi(Chen,
2023; Zhang, 2024; Wan, 2024; Liu và
cộngsự,2025).AIcungcấpgợiý,sửalỗi
vàphảnhồicánhânhóa,giúpngườihọc
cảithiệnkỹnăngviếthiệuquả.Tuynhiên,
cáchọcgiảcũngchỉranhữngtháchthức
vềbảnquyền,đạođứcvàtínhxácthựckhi
sửdụngAI(Wangvàcộngsự,2023;Ni,
2024). Do đó cầnthêm nghiên cứu thực
nghiệmvềhiệuquảsưphạm,tácđộngđến
độnglựchọctậpvàchuẩnhóaứngdụng
AI nhằm xây dựng hệ thống hỗ trợ bền
vữngvàđángtincậy.
2.2. Ứng dụng mô hình UTAUT2
tronggiáodục
Nhiều nghiên cứuđã vận dụng mô
hìnhUTAUT2tronggiáodục.Quvàcộng
sự(2018)vàZeng(2019)đãkhẳngđịnhvai
tròcủakỳvọnghiệusuất,điềukiệnthuận
lợivàthóiquentrongýđịnhsửdụng.Kong
vàcộngsự(2023)bổsungbiếntươngtác
tronghọctập,độnglựcthụhưởng;cònLiu
vàcộngsự(2024)đãmởrộngtừgócđộ
giảngviên,chothấyhaiyếutốhiệusuấtvà
độnglựcthụhưởngđóngvaitròthenchốt
trong việc giảng dạy kết hợp. Tuy nhiên
phầnlớncácnghiêncứuchỉtậptrungvào
mộtnềntảnghoặcnhómđốitượngcụthể,
thiếuphântíchhệthốngtrongbốicảnhhọc
tậpđadạngvàkhácbiệtvănhóa.
2.3.MôhìnhUTAUT2
Mô hình UtautđượcVenkatesh và
Davis(2003)xâydựng,xácđịnhkỳvọng
hiệusuất,kỳ vọngnỗlựcvàảnhhưởng
xã hội là các yếu tố tác động đến hành
vi,trongkhiđiềukiệnthuậnlợitácđộng
trựctiếpđếnhànhvi.Cácyếutốgiớitính,
độ tuổi, kinh nghiệm và tính tự nguyện
đóngvaitròđiềutiết.MôhìnhUTAUT2
(Venkatesh và cộng sự, 2011) bổ sung
độnglực thụ hưởng,cân nhắc giátrị và
thóiquen,nângcaokhảnănggiảithíchý
địnhvàhànhvisửdụng.
Nghiên cứu nàydựatrên UTAUT2,
banđầugồm7biếnđộclập(kỳvọnghiệu
suất-PE,kỳvọngnỗlực-EE,ảnhhưởng
xãhội-SI,điềukiệnthuậnlợi-FC,động
lựcthụhưởng-HM,giátrịchiphí-PV,thói
quensửdụng-HT)và2biếnphụthuộc(ý
địnhsửdụng-BIvàhànhvisửdụng-UB)
đểxâydựngmôhìnhlýthuyếtvềhànhvisử
dụngAItrongmônViếttiếngTrungQuốc.
Tuynhiên,biến“Ảnhhưởngxãhội”
khôngđạtđộtincậyvàkhônghìnhthành
nhântốđộclậpnênbịloạibỏ.Ngoàicác
biến kiểm soát theo mô hình gốc (giới
tính, kinh nghiệm), nghiên cứu này bổ
sungcácbiếnkiểmsoátphùhợpvớibối
cảnhViệtNam(nămhọc,têntrường,dân
tộcHoa,nănglựctiếngTrungQuốc,thời
gianhọctiếngTrungQuốcvàthờilượng
sửdụngAI)đểphântíchsựkhácbiệtgiữa
cáccáthể.

91
2.4.Vấnđềnghiêncứuvàgiảthuyết
Bài viết tìm hiểu các yếu tố ảnh
hưởngđếnýđịnhvàhànhvisửdụngAI
trong môn Viết tiếng Trung Quốc, đồng
thờixemxétsựkhácbiệtgiữacácnhóm
SV.Cácvấnđềnghiêncứugồm:(1)Yếu
tố nào trong UTAUT2 ảnh hưởng đáng
kểđếnýđịnhsửdụngAI;(2)Ýđịnhsử
dụngcóảnhhưởngđángkểđếnhànhvisử
dụngkhông;(3)Cósựkhácbiệtvềýđịnh
sửdụngvàhànhvisửdụnggiữaSVcác
trườngvàcónănglựctiếngTrungQuốc
khácnhauhaykhông.
Dựatrêncácvấnđềtrên,chúngtôi
đặtracácgiảthuyếtnghiêncứunhưsau:
H1:PEảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H2:EEảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H3:FCảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H4:HMảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H5:PVảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H6:HTảnhhưởngtíchcựcđếnBI.
H7:BIảnhhưởngtíchcựcđếnUB.
H8a: SV các trườngkhác nhaucó
sựkhácbiệtvềBI.
H8b:SVcáctrườngkhácnhaucó
sựkhácbiệtvềUB.
H9a: SV có nănglực tiếng Trung
QuốckhácnhaucósựkhácbiệtvềBI.
H9b: SV cónăng lực tiếng Trung
QuốckhácnhaucósựkhácbiệtvềUB.
III.Phươngphápnghiêncứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp
địnhlượngvớibảnghỏitrựctuyến,triển
khaitừ15-31/5/2025,nhằmthuthậpdữ
liệunhanhchóng,tiếtkiệmchiphívàphù
hợpvớiSV.MẫugồmSVtừtrườngĐại
họcSưphạmTP.HCM(HCMUE;36,1%),
trường Đại học KHXH&NV TP.HCM
(USSH; 22,6%), trường Đại học Ngoại
ngữ-TinhọcTP.HCM(HUFLIT;32,3%)
và trường Đại học Văn Lang (VLU;
9,0%), nhằm đảm bảo tính đại diện và
phảnánhkháchquanhànhvisửdụngAI.
Bảng hỏidựatheoUTAUT2,thamkhảo
nghiêncứucủaVenkatesh(2012),Wuvà
Zhang(2018),Zeng(2019)vàđượcđiều
chỉnhphùhợp,gồm27câuhỏitheoLikert
5mứcđộ(1=hoàntoànkhôngđồngý;5
=hoàntoànđồngý).Đồngthờithuthập
thêmthôngtincơbảnvàbốicảnhsửdụng
AI(trường,nămhọc,giớitính,làdântộc
Hoahaykhông,trìnhđộHSK,thờigian
học, thời lượng sử dụng và công cụAI
thường dùng). Dữ liệu được phân tích
bằngSPSS27.0quacácbước:(1)Thống
kê mô tả mẫu và tần suất sử dụng AI;
(2) Kiểmđịnh độtin cậythang đobằng
Cronbach’s α; (3) Phân tíchtương quan
Pearsonvàhồiquyđểđánhgiámốiquan
hệvàmứcđộảnhhưởngcủacácyếutố
đếnýđịnhvàhànhvisửdụng;(4)Phân
tíchsựkhácbiệtgiữacácnhómSVtheo
trườngvànănglựctiếngTrungQuốcbằng
Anovavàkiểmđịnhphithamsố.
IV.Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
4.1.Thốngkêmôtả
4.1.1Thôngtincơbảncủasinhviên
Trong 155 SV tham gia khảo sát,
năm2chiếmtỷlệcaonhất(60,6%),tiếp
theo là năm 3 (21,3%), năm 4 (10,3%)
vànăm1(7,7%).Nữchiếm80,6%,Nam

92
chiếm19,4%.Vềdântộc,chỉcó13,5%là
sinhviênngườigốcHoa.NănglựcHSK
tập trung chủ yếu ở HSK4 (27,7%) và
HSK3(25,8%),chothấynhómđốitượng
có năng lực tiếng Trung Quốc từ trung
bìnhtrởlên.
Bảng1.Thôngtincơbảncủasinhviên
Biến Nhóm Tầnsố
Tỉlệ(%)
Nămhọc
Năm1 12 7.7
Năm2 94 60.6
Năm3 33 21.3
Năm4 16 10.3
Giớitính Nam 30 19.4
Nữ 125 80.6
CóphảilàngườiHoahaykhông Phải 21 13.5
Không 134 86.5
NănglựcHSK
HSK1 27 17.4
HSK2 25 16.1
HSK3 40 25.8
HSK4 43 27.7
HSK5 11 7.1
HSK6 9 5.8
ThốngkêmôtảcácbiếnUTAUT2
(Bảng2)chothấytấtcảgiátrịtrungbình
đềutrên3,phảnánhtháiđộtíchcựcchung.
EEcaonhất(M=4,08;SD=0,848),trong
khiHTthấpnhất(M=3,067;SD=1,138),
chothấysựkhácbiệtvềthóiquensửdụng
AI. FC,HMvà BIđềucao (M=3,920;
3,944;3,888),chứngtỏ SV hứng thúvà
cóýđịnhsửdụngmạnhmẽ;SIvàFCcó
giátrịtốithiểulà3,phảnánhnhậnthức
tíchcựcvềmôitrườngxãhộivàđiềukiện
bênngoài.
Bảng2.Thốngkêmôtảcácbiến
Biến N Min Max M SD
PE 155 2.00 5.00 3.697 0.762
EE 155 1.00 5.00 4.080 0.848
SI 155 3.00 5.00 3.718 0.467
FC 155 3.00 5.00 3.920 0.647
HM 155 2.00 5.00 3.944 0.738
PV 155 2.00 5.00 3.557 0.779
HT 155 1.00 5.00 3.067 1.138
BI 155 1.00 5.00 3.888 1.002
UB 155 2.00 5.00 3.512 0.761
4.1.2.BốicảnhsửdụngcôngcụAI
Phầnkhảosátvềbốicảnhsửdụng
AIbaogồm3nộidung:(1)Nguồnnhận
biết;(2)Thờigiansửdụng;(3)Lựachọn
nềntảng.
Nguồnnhậnbiết(Hình1):SVchủ
yếutiếpcậnAIquatựtìmhiểu(42,3%)
và bạn bè giới thiệu (31,4%), cho thấy
sựchủđộngvàsẵnsàngtiếpnhậncông
nghệmới

93
Hình1.Nguồnnhậnbiết
Vềthờigiansửdụng(Hình2):phầnlớnSVmớitrảinghiệmAIdướimộtnăm,phản
ánhgiaiđoạnphổcậpcònngắnvàchothấycôngcụnàyvẫnđangtrongbướcđầuứngdụng
vàogiáodục.
Hình2.ThờigiansửdụngAI
Vềviệclựachọnnềntảng(Hình3):ChatGPTđượcSVưu tiênsửdụngnhất(141
lượt),nhờkhảnăngxửlýngônngữvàtínhdễdùng.CáccôngcụkhácnhưGoogleGemini,
MicrosoftCopilotvàDeepseekítđượcdùnghơn,cóthểdohạnchếvềngônngữvàmứcđộ
phổbiếncủanềntảng…
Hình3.Nềntảngsửdụng
Nhìn chung, SV đã có nhận thức
banđầukhárõràngvềviệcsửdụngAI
trong môn Viết tiếng Trung Quốc, và
hìnhthànhthóiquentậptrungsửdụng
mộtsốnềntảngquenthuộc.Trongtương
lai,khiAIđượctốiưuhóavàtíchhợp
nhiều chứcnăng hơn,hành visửdụng
AIcủasinhviêncókhảnăngpháttriển
theohướnghệthốnghóavàtrởnênphổ
biếnhơn.
4.2.Phântíchđộtincậyvàgiátrị
thựcnghiệm
Nghiên cứu kiểm định độ tin cậy
thangđobằngCronbach’sα,hệsốtổngthể
đạt0,950,chothấybảnghỏicótínhnhất
quánnộibộcao.CácbiếncóCronbach’s
αtừ0,746đến0,934;riêngSIthấpnhất
(0,746)vàkhônghìnhthànhnhântốđộc
lậptrongEFAnênbịloại.
Bảng hỏi dựa trên thang đo của
Venkatesh(2012),Wu&Zhang(2018)và

